Πόντος και Αριστερά

……. 'μώ τον νόμο σ' !

-Ο Κοσμέτες στο Π&Α

nopassarandentist3Σύντομα στις σελίδες του μπλογκ μας θα φιλοξενείται τακτικά ο τ’ εμέτερον ο Κοσμέτες. Ο Κώστας ο Διαμαντίδης, που με την εξαιρετική του πένα,  την άριστη χρήση της ποντιακής, την οξυδερκή ματιά και το καυστικό του χιούμορ έγινε απαραίτητος σε πολλούς. Από ΄δω και πέρα λοιπόν ο Κώστας ο Διαμαντίδης, φίλος και σύντροφος, θα είναι στην παρέα μας στο δρόμο για έναν άλλο Πόντο… ανοιχτό, αντιεθνικιστικό, ερωτικό.

Έναν Πόντο, που διακρίνεται για το  χιούμορ του, την κρίση του και τον αυτοσαρκασμό του.

Για έναν Πόντο που γνωρίζει πολύ καλά την ιστορία του, που ξέρει να αγωνίζεται, αλλά που όμως δεν πέφτει στην παγίδα της αυτοθυματοποίησης και της εύκολης γκρίνιας.  Για έναν Πόντο-γέφυρα επικοινωνίας και παιδείας…. 100_1762_.jpg

Για να καταλάβετε τον αληθινό Κοσμέτη, τον γιατρό Κώστα Διαμαντίδη, σας θυμίζουμε ένα απόσπασμα από παλιότερο ποστ, αφιερωμένο σε μια ποντιακή θεατρική παράσταση στην Καλλιθέα Αττικής:

«….παρουσιάστηκε στο κατάμεστο από κόσμο θέατρο, το έργο του Οστρόφσκι που διασκεύασε στην ποντιακή διάλεκτο ο Πόλυς Χάιτας με 100_1758_.jpgτίτλο “Θεού πλάσμαν εν’ κι ο φτωχόν” σε σκηνοθεσία του Κώστα Διαμαντίδη. Ο Διαμαντίδης, λογοτέχνης ο ίδιος και βαθύτατα πολιτικοποιημένος με το ΝΑΡ, γράφει για τη θεατρική αυτή απόπειρα:

Διαλέξαμε να υπηρετήσουμε την τέχνη του θεάτρου, με σεμνότητα αλλά και με αφοσίωση, με όνειρο και λογισμό. Είμαστε μια ομάδα καθημερινών ανθρώπων, νέοι και ώριμοι, άντρες και γυναίκες, που δεν μας βολεύει ο ρόλος του παθητικού καταναλωτή, του χρήστη, του ψηφοφόρου, του οπαδού. Στόχος μας δεν είναι να ξεχωρίσουμε από την αγέλη, να φορέσουμε το φωτοστέφανο του καλλιτέχνη, αλλά, μέσα από την τέχνη, το θεατρικό λόγο να καταλάβουμε την εποχή μας, τον εαυτό μας και το ρόλο μας στην κοινωνία…

100_1759__.jpg

….Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, όλα, ή σχεδόν όλα,  ζυγίζονται με το καντάρι της αγοράς, του κέρδους, της ανταπόδοσης, γι αυτό και η κατεστημένη τέχνη της εποχής μας, παρά τον επιφανειακό κοσμοπολιτισμό της, έχει τη σφραγίδα του επαρχιωτισμού. Με την επιλογή μας να ανεβάσουμε το έργο του Οστρόφσκι “Θεού πλάσμα έν’ κι ο φτωχόν”, διασκευασμένο και μεταφρασμένο στην ποντιακή διάλεκτο από τον μεγάλο Πόντιο θεατράνθρωπο Πόλυ Χάιτα, χτίζουμε ένα γεφύρι θεμελιωμένο στις αξίες του πανανθρώπινου (και όχι μόνο του ρωσικού ή του ποντιακού) πολιτισμού…..”

 

lineline

Καθώς προετοιμαζόμουν για τη σημερινή σύντομη ομιλία  μου, προσπαθούσα να σκεφτώ τις  λέξεις-κλειδιά γύρω από τις οποίες θα μπορούσε να περιστραφεί μια συζήτηση για το βιβλίο του Κώστα Διαμαντίδη.Τέτοιες λέξεις και φράσεις κλειδιά είναι βέβαια η γλώσσα, οι ρίζες και ο ξεριζωμός, η αναζήτηση της ταυτότητας, η λήθη και η μνήμη, το παρελθόν και το μέλλον.. Μιλάμε για τις γλώσσες που χάνονται, για τις ρίζες που χάνονται. Και ασφαλώς οι ρίζες δεν είναι μόνο γλωσσικές, δεν είναι μόνο γεωγραφικές και ιστορικές. Τελικά, υπάρχει μια λέξη που χωρά όλες τις προηγούμενες και αυτή είναι η ζωή. Aυτήν ακολουθεί η γλώσσα, τον δικό της πλούτο ή τη δική της πενία αντανακλά. Ο Κώστας Διαμαντίδης. δεν επιχειρεί να
διασώσει την ποντιακή διάλεκτο,  που τη μιλούν όλο και λιγότεροι, δεν είναι ταριχευτής λέξεων. Τη ζωή που τρέχει, τη ζωή μας που τρέχει και διαλύεται προσπαθεί να διασώσει, να την προλάβει. Ετσι, και τα βιβλία του δεν είναι μια ένδειξη σεβασμού προς το παρελθόν και τον ποντιακό πολιτισμό, αλλά μια μαρτυρία σεβασμού και αγάπης στην ίδια τη ζωή, στο σήμερα, στο τώρα. Επιτρέψτε μου έναν παραλληλισμό, που ελπίζω να μην τον βρείτε παρατραβηγμένο. Μια από τις πιο όμορφες γυναικείες μορφές στην ελληνική λογοτεχνία είναι η Αριάγνη, που έχει δώσει και τον τίτλο στον δεύτερο τόμο της τριλογίας Ακυβέρνητες πολιτείες του Στρατή Τσίρκα. Η Αριάγνη από τη Νάξο, λοιπόν, που ζει στο Κάιρο στην εποχή του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου, πηγαίνει στον αράπικο μαχαλά και συμπαραστέκεται στο πένθος μιας πάμπτωχης οικογένειας Αιγυπτίων που έχασαν το αγοράκι τους. Eτοιμάζεται να πάει μαζί με τους αλλόθρησκους στο μουσουλμανικό νεκροταφείο, στην κηδεία του αραπόπουλου. Eίναι κάτι που το θεωρεί αυτονόητο -και μάλιστα πολύ προτού γίνουν της μόδας η πολυπολιτισμικότητα, η ανοχή, το διαφορετικό κ.λπ. Τα τέσσερα μεγάλα παιδιά της προσπαθούν να την αποτρέψουν, της λένε να αναλογιστεί το σκάνδαλο, μια από τις κόρες της την προειδοποιεί για το σούσουρο που θα ξεσπάσει στη γειτονιά.
«Ποιο σούσουρο, μωρή αχάριστη; Από πού θαρρείς πως βαστάει η σκούφια  μας; Δουλίτσα με παντρεύτηκε ο κύρης σου, δούλα έμεινα κι αυτός το ίδιο, γκαρσόνι.
Ξέχασες πού γεννήθηκες; Ξέχασες σε τι μπόχα και λάσπη μεγάλωσες; Εγώ περπατώ κι ακόμα προσέχω τα μεσιανά σανίδια, μη χάσω κανένα ποδάρι, κι ας έχουμε τώρα εφτά χρόνια σε τούτο  που είναι με πλάκες»,
δηλαδή σε σπίτι με πλακάκια στο δάπεδο.
Ο Kώστας Διαμαντίδης δεν ξέχασε τα σανίδια, δεν ξέχασε τα γουρουνοτσάρουχα που φορούσε όταν πήγαινε σχολείο, ενώ τα άλλα παιδιά φορούσαν κανονικά, αγοραστά παπούτσια. Κάποτε μας είπε ότι όταν πήγαινε στο δημοτικό, μπήκε στην τάξη μουσκεμένος από τη βροχή και ότι τα άγαρμπα παπούτσια του άφηναν λιμνούλες στο
πάτωμα. Μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι ποτέ δεν θα ξεχάσει αυτά τα υγρά αποτυπώματα των ποδιών του στο ξύλινο πάτωμα του σχολείου, στη Βόρεια Ελλάδα?
υποθέτω όπως η Αριάγνη που δεν ξέχασε τα σαπισμένα σανίδια, που από κάτω έχασκε το κενό και ας μετακόμισε σε σπίτι με πλακάκια. Aυτή η ανάμνηση είναι στοιχείο της ταυτότητάς του, στοιχείο που κατά κάποιο τρόπο το επέλεξε: γιατί εμείς, σε τελευταία ανάλυση, επιλέγουμε το τι θα θυμόμαστε και το τι θα ξεχνάμε.
Ο Κώστας, λοιπόν, προσέχει πού πατά. Θυμάται τα αποτυπώματα των δικών του παιδικών ποδιών, αλλά δεν συγκινείται με την ίδια τη συγκίνησή του, με την ίδια
την ευαισθησία του, δεν ανεμίζει με ναρκισσισμό το λάβαρο των αναμνήσεών του. Kυρίως βλέπει τα αποτυπώματα που αφήνουν σήμερα τα πόδια των φτωχών και
των ξεριζωμένων της δικής μας εποχής, είναι ανοιχτός στον ξένο πόνο. Ο στόχος του δεν είναι να διασώσει λέξεις, αλλά να διασώσει το υλικό των ονείρων, των παραμυθιών, των ιστοριών των ανθρώπων. Και εννοώ των σύγχρονων
ονείρων, των συλλογικών και προσωπικών, των σύγχρονων παραμυθιών, χωρίς τα οποία καμία  κοινωνική αλληλεγγύη δεν μπορεί να χτιστεί, καμία τέχνη νa αντέξει στο χρόνο.
Εχει σημασία να ξέρουμε από πού ερχόμαστε, μια που είναι κάπως δύσκολο να ξέρουμε πού πάμε. Δεν εννοώ τη γενεαλογία μας, ούτε τις γεωγραφικές συντεταγμένες, αλλά και τις ιστορικές, τις ταξικές μας συντεταγμένες, την πρώτη ύλη των ονείρων της πρώτης νιότης, γιατί τα όνειρα δεν μας προδίδουν· εμείς συνήθως τα προδίδουμε, τα ευτελίζουμε.

Ο Κώστας θέλει να ξέρει που πατά. Κάποτε είχαμε κάνει μια εκδρομή στη Φλώρινα και στο Βίτσι. Ηταν άνοιξη και όπως περνούσαμε από μια πλαγιά γεμάτη φτέρες,
σταμάτησε για να μαζέψει σαλιγκάρια. Δυο-τρεις φίλοι του, που ήμαστε μαζί, σταθήκαμε σε μια άκρη και τον βλέπαμε να έχει αρπάξει ένα κλαρί και να μεριάζει τα
φυλλώματα για να ανακαλύψει τα σαλιγκάρια αλλά κυρίως για να μην πατήσει βαριά και σπάσει το κέλυφος των σαλιγκαριών, για να πάρει από τη Φύση μόνο ό,τι χρειαζόταν, όπως έκαναν πριν από αιώνες και οι Iνδιάνοι. Με εκπληκτική ταχύτητα, ανάλαφρος σαν ξωτικό του δάσους, μάζεψε μερικά σαλιγκάρια, ύστερα ήρθε
κοντά μας και αναστέναξε και είπε: «Αχ, να ήμουνα στο Δημοκρατικό Στρατό!»
Κατανοητή η ευχή μια που σε εκείνο το βουνό είχαν γίνει μεγάλες, ιστορικές μάχες στα χρόνια του Εμφυλίου.
«Και τι ήθελε  να ήσουνα, Κώστα, στο Δημοκρατικό Στρατό;»
«Μάγειρας!» ήταν η απάντηση.
Στην Eλλάδα έχουμε υπερεπάρκεια καθοδηγητών και αρχηγών ή επίδοξων αρχηγών. Οι περισσότεροι θα ήθελαν να ήταν στρατηγοί, καπετάνιοι, καβαλάρηδες με σταυρωτά φισεκλίκια, όμως του Κώστα του αρκούσε αυτό το ταπεινό
πόστο. Να μαζεύει μανιτάρια, σαλιγκάρια, χόρτα και καρπούς του δάσους, να φτιάχνει κρασί και τσίπουρο και να  κερνά τους άλλους και ύστερα να τους ακούει να
λένε τις δικές τους ιστορίες. Αντί για πυροβόλο όπλο, μια κουτάλα κι ένας τέντζερης.
Γι’ αυτό βλέπω αυτό το βιβλίο του Κώστα Διαμαντίδη, όχι μόνο σαν μια συνεισφορά στη λογοτεχνία, σαν μια συμβολή στη διάσωση της ποντιακής διαλέκτου, αλλά σαν
ένα γενναιόδωρο κέρασμα προς τους γνωστούς και άγνωστους φίλους του. Ας πιούμε, λοιπόν, νοερά στην υγειά του βιβλίου για το οποίο συγκεντρωθήκαμε απόψε
εδώ και ας μην καταλαβαίνουμε τα συστατικά και τον τρόπο ωρίμανσης αυτού του σπάνιου κρασιού, ας πιούμε στην υγειά του Κώστα και ας αρχίσουμε να λέμε τις
δικές μας ιστορίες.

 

MAPIANNA TZIANTZH

lineline

Για τον Κώστα Διαμαντίδη και το έργο του

Ο Κώστας Διαμαντίδης γεννήθηκε το 1952 στην Αγάπη Γρεβενών από γονείς πρόσφυγες της δεύτερης από τον Πόντο προσφύγων γενιάς. Τέλειωσε το γυμνάσιο στα Γρεβενά και την Οδοντιατρική Σχολή του Α.Π.Θ.

kosmet1Πρώτη ποιητική συλλογή «ΟΝΕΡ’ΤΑ ΠΟΝΙΑ ΤΑΜΑΤΑ», έκδοση Ινστιτούτου Βιβλίων και Ανάγνωσης Κοζάνης και Πανελλήνιας Ενωσης Σουρμενιτών, 1998. Ποιήματα και πεζά του έχουν δημοσιευτεί κατά καιρούς σε εφημερίδες και περιοδικά. Εγραψε και γράφει στίχους στην ποντιακή. Πολλόι απ’ αυτούς έχουν μελοποιηθεί και τραγουδιστεί από τους Στάθη Νικολαϊδη, Αλέξη Παρχαρίδη, Χρήστο Παπαδόπουλο και Χρήστο Χρυσανθόπουλο.

Ζει στην Πτολεμαϊδα, είναι παντρεμένος με την Φωτεινή Αγγελίδου και έχει τρεις γιους, τον Στάθη, τον Αριστοτέλη και τον Αντίγονο.

           

lineline

Βιβλία

Το Ροδάφ’νον

rodafnonΤο μυθιστόρημα αυτό είναι κατάθεση ψυχής, γι’αυτό και είναι πηγαίο, ζωντανό, καθαρό, σαν το γάργαρο νερό της πηγής. Η σκέψη του συγγραφέα ακονισμένο λεπίδι’ τα οράματα του, οράματα χιλιάδων ανθρώπων απανταχού της γης, που έδωσαν και δίνουν το αίμα τους για να πετύχουν. Και όλα αυτά, αριστοτεχνικά πλέγματα με το μύθο για τη γιαγιά του Παρθένα. Γι’ αυτήν έκανε το ταξίδι στον Πόντο, για να την φέρει το ‘ροδάφ’νον’ της.

Γυρίζει άπο το ταξίδι του στον Πόντο, και τα λόγια του Τούρκου αξιωματικού στο τελωνείο, που δεν τον άφησε να πάρει το δέντρο, το ροδάφ’νον, για τη γιαγιά του στριφογυρνούν στο νου του και τον γεμίζουν λύπη.

 

line

Τ’αναντί του ρου

b96545Ο Κώστας Διαμαντίδης χρησιμοποιεί τολμηρά την «εξόριστη», όπως την ονομάζει ο ίδιος, ποντιακή γλώσσα, προκειμένου να μιλήσει για όλα τα σύγχρονα προβλήματα με τόλμη και παρρησία. Για τη σύγχρονη προσφυγιά, για τη σύγχυση που άφησαν πίσω τους οι ήττες της αριστεράς, για τις ελπίδες των νέων, για το δικαίωμα στη δημιουργία.Τι νόημα έχει ένα μυθιστόρημα γραμμένο σήμερα σε μια γλώσσα που δεν κατανοούν οι πολλοί; Πρώτα, ένα σαφέστατο νόημα: οι λίγοι οι οποίοι το κατανοούν δένουν σφιχτότερα τους δεσμούς τους όχι σε παλαιοεθνικιστικά θεμέλια αλλά στη βάση μιας σύγχρονης ζωντανής δημιουργίας που εμπνέει για το μέλλον. Αλλά υπάρχει σ’ αυτή τη γενναία στάση κι ένα ευρύτερο νόημα: λογοτεχνικά έργα, όπως αυτό του Κώστα Διαμαντίδη, που διατηρούν ακμαία τα κοιτάσματα της κοινής πολιτισμικής κληρονομιάς, στρέφοντας ουσιαστικά «τ’ αναντί του ρου», ενάντια δηλαδή στο ισοπεδωτικό ρεύμα των τηλεοπτικών συρμών- κι αυτό μας αφορά όλους

 

line

Ονέρ’τα Πόνια Τάματα

onertaponiatammamta_300Το βιβλίο Ονέρ’τα Πόνια Τάματα του συγγραφέα Κώστα Διαμαντίδη είναι  μία έκδοση που αφορά την Ποντιακή Λογοτεχνία και Ποίηση.  Τα ποιήματα του συγγραφέα έχουν δημοσιευτεί σε εφημερίδες και περιοδικά.  Έχουν εμφανιστεί και σε πολλά Ποντιακά τραγούδια.

Ονέρ’τα Πόνια Τάματα (μεταφερμένο στη δημοτική)

Αφήγηση:

έι παιδια μου!

ακούτε αυτή την λύρα…

ναι…εσείς μοναχά την ακούτε…

αλλά εγώ την λύρα ακούω και μέσα από τη φωνή της να ξέρετε τι θαυμαστά πράγματα βλέπω…

ει ρίζα μου!

εσείς αυτά καμιά φορά δεν τα είδατε,

κι ότι κι αν σας πω τίποτε από αυτά  δεν δεν θα καταλάβετε….

ει θεέ μου!

αυτά τα παιδιά  μου εδώ γεννήθηκαν….

Ας έχουν την ευχή μου.

Εδώ ας μεγαλώσουν και εδώ ας θαφτούν.

Εμάς που βρήκε η κατάρα σε αυτά ευλογία να γίνει……

Ο χαλασμός που χάλασε τα δικά μας τα θεμέλια

ο τελευταίος να είναι….

ει πουλάκια μου!

Εμάς που γεννηθήκαμε και ζήσαμε σε εκείνα τα αγιασμένα τα χώματα,

όπου αφήσαμε αλειτούργητους τους τάφους των πεθαμένων μας

και κλειδωμένα και  χαλασμένα τα σπίτια και τις εκκλησίες μας,

εμάς εκείνα τα χώματα μας καλούν.

Εδώ ζούμε και ο  νους μας και συλλογισμός μας και η ψυχή μας

_-11τις παλιές τις φωλιές γυρεύουνε…

τις χαλασμένες τις φωλιές….

ει πουλάκια μου!

μεγάλη ευχή σας δίνω:

η φωλιά που θα χτίσετε ποτέ να μην χαλάσει…

ει θεε μου!

Μια ψυχή σου χρωστάω…

σε παρακαλώ….

παρε την!

ποιος ξερει…

ισως πετάξει και πάει κι αναπαυτεί  εκεί από όπου ήρθε……

Αφήγηση: Κώστας Διαμαντίδης.

Τραγούδι: Φίκος Καλιφατίδης.

Ελεύθερη μεταγραφή στη δημοτική: Thalassa-karadeniz

 

lineline

Ο πρόσφυγας ο κύρη μ’

Τα δάχτυλα μ’ κι ακούγνε με
έπαρ’ υιέ μ’ τη λύραν
ποίσον πονετικόν καϊτέν
τη προσφυγιάς τη μοίραν.

Ποίσον τα τοξαρέας σης
σην κάρδια μ’ μαχαιρέας
π’ επέμνανε αστερέωτοι
ση χώρας τα στερέας.

p1000561___Παίξον ρίζα μ’ ν’ αντιβοούν
και σείουν τα ρασία
παίξον καρδίας βάινασιν
και κλαίντσον τα πουλία.

Ψυς λάλεμαν απόμακρον
τ’εμόν η τραγωδία
κι ούντες ο νους ημ’ πάει εκεί
καίει με η αροθυμία.

Τογράεψον το ψυόπον μου
σίλια κομμάτια ποίσον
το δάκροπο σ’ το υστερνόν
για τον πατέρα σ’ ξύσον.

Έπαρ’ με κ’ άμε ξαν’ οπίσ’
αδά κες κι βαστάζω
το χώμαν έρται με βαρύν
ούτε θα ησυχάζω.

Κι αν εν’ και θάψ’ με αδά κες
γράψον σο κοιμητήρι μ’
αδά κείται ανάπαος
ο πρόσφυγας ο κύρη μ’.

linelineline

«Η ΚΑΜΠΑΝΑ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ» :
ΕΝΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΕΡΓΟ ΒΑΣΙΣΜΕΝΟ ΣΤΟ ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΕΠΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΟΙΗΤΗ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ ΦΙΛΩΝΑ ΚΤΕΝΙΔΗ, με τη συμβολή του ΚΩΣΤΑ ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗ.

Το έργο του Φίλωνα Κτενίδη «Η καμπάνα του Πόντου» που μελοποίησε ομάδα νέων ποντίων καλλιτεχνών ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ και θα κοσμεί τις προθήκες των καταστημάτων πώλησης δίσκων. Το σημαντικότερο στοιχείο του φιλόδοξου αυτού εγχειρήματος είναι ότι έβαλαν την σφραγίδα τους στην δημιουργία του CD νέα παιδιά που εργάστηκαν επίπονα για δύο χρόνια τιμώντας την ποντιακή παράδοση, και απέδειξαν παράλληλα ότι το τραγούδι, όσο και οι άλλες μορφές του ποντιακού πολιτισμού, μπορούν να έχουν μέλλον.
ImageΜιλώντας στους δημοσιογράφους ο Κώστας Διαμαντίδης, αφηγητής και συγγραφέας ποντιακών βιβλίων με προσήλωση στην διατήρηση του ποντιακού ιδιώματος, τόνισε ότι, πρόκειται για ένα έμμετρο ποιητικό δεκαπεντασύλλαβο έργο που συνέγραψε ο γνωστός πόντιος λόγιος, Φίλωνας Κτενίδης, αντίστοιχο με εκείνο του «Άξιον Εστί» του Οδυσσέα Ελύτη. Κατέστησε σαφές πως ανεξάρτητα από τον καρπό που θα αποφέρει η διάθεση του έργου, σημασία έχει ότι η μελοποίηση του, συνέβαλε στο να έρθουν κοντά όλοι αυτοί οι καλλιτέχνες, αποδεικνύοντας ότι, η Πτολεμαίδα, δεν είναι μόνο πόλη των ναρκωτικών, αλλά, και της δημιουργίας. Πολύ δε περισσότερο, όταν πρόκειται για νέους ανθρώπους, σε μία εποχή μάλιστα όπου κυριαρχεί ο ατομικισμός, το εύπεπτο και το πρόχειρο, μαζί με τον βομβαρδισμό των σκουπιδιών από την Τηλεόραση. Δεν παρέλειψε να αναφερθεί στην ηθική και οικονομική συνεισφορά του μητροπολίτη Δράμας κ. Παύλου, αφηγητής αλλά και παραγωγός του μνημειώδους έργου του Φίλωνα Κτενίδη, ενώ, εξήρε την συμμετοχή των μουσικών καθώς και την πολύπλευρη βοήθεια άλλων ατόμων ώστε να αναδειχθεί το εγχείρημα της μελοποίησης της «Καμπάνας του Πόντου».
Ο Θεόφιλος Πουταχίδης συνθέτης του έργου, είπε, ότι την πρόταση για τη συμμετοχή του σε μία τόσο σπουδαία δουλειά δεν μπορούσε παρά να την αποδεχθεί με μεγάλη χαρά, προσθέτοντας, ότι, προσέγγισε το έργο με μεγάλο σεβασμό, ενώ, εξήρε τις ερμηνείες του μουσικού σχήματος που συμμετέχουν στο CD. Παρόν στη συγκέντρωση το γνωστό καλλιτεχνικό δίδυμο Αλέξης Παρχαρίδης και Πέλλα Νικολαίδου, τονίζοντας ο πρώτος ότι πρόκειται για το πιο σημαντικό έργο στην ποντιακή ποίηση, εκθειάζοντας τη προσφορά του Κώστα Διαμαντίδη, ενώ, μίλησε τιμητικά για την δουλειά του Θεόφιλου Πουταχίδη, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι παρά το νεαρό της ηλικίας του προσέγγισε την «Καμπάνα του Πόντου» με δέος και απόλυτη συναίσθηση της αποστολής του. Όσο για την Πέλλα Νικολαίδου την χαρακτήρισε μία από τις μεγαλύτερες γυναικείες φωνές της χώρας μας. Την ενορχήστρωση του έργου ανέλαβε ο Σάκης Σωτηριάδης, ένα εξαιρετικό ταλέντο, όπως τόνισαν οι συνάδελφοι του, που υπόσχεται πολλά για το μέλλον. (από το μπλογκ «Ελεύθερος Πόντος«)

Έναν πουλίν, μαύρον πουλίν, μαύρον άμον την νύχταν,
ολονυχτίς τριγύριζεν ολόγερα σον Κάστρεν,
σον Κάστρεν, σα καστρότειχα τη μαύρο – Τραπεζούντας,
που έχ’ τα ρίζας σον γιαλόν και την κορφήν ατ΄ς σ’άστρα
π’είχεν δέκα καστρόπορτας, κι ούλα χαλκοδεμένα,
κι απ΄εξ’ας σα κσατρόπορτας, ορμία και ποτάμα
ντο έδεναν και έλυναν γεφύρα σιδερένα…

Όλεν ο κάστρεν έλαμπεν, άμον ντο λάμπ’ ο ήλεν,
και το παλάτιν έλαμπεν άμον διαμάντ’ σον φέγγον,
τη βασιλέα το Παλάτ’, τη Κομνηνών φωλέα,
π’έτον τρανόν και θαμαστόν, κάστρεν απάν’σον κάστρεν.

Κάποτε εγέντονε σεισμός κ’η γη όλεν εσείεν,
κ’έναν Δεκαπενταύγουστον κι έναν μαύρον ημέραν
επάρθεν τα κλειδία θε, κι ο Κάστρεν εκρεμίεν…
‘Πέμναν τα πόρτας ανοιχτά, το Παλάτ’ δίχως θρόνον
και δίχως τοι παλατιανούς και χώρις βασιλέαν
…..και ο Κάστρεν ο θεόρατ
ον εγέντον κοιμητήρι.
Χρόνα έρθαν κ’εδέβανε, καιροί έρθαν και πάγ νε…

Έναν πουλίν, μαύρον πουλίν, μαύρον άμον την νύχταν,
ολονυχτίς τριγύριζεν γύρω τα καστροπόδα,
π’επέμναν έρμα κι άκλερα, γομάτα κωλισάφρας.
Ολονυχτίς τριγύριζεν με τα φτερά’νοιγμένα,
και επεστάθεν την αυγήν κ’εκάτσεν σ’έναν άκραν
μονάκριβου παρασταρί’, δίχως επανωθύρι,
απομεινάρ’τη Παλατί, κιντέας ντ’εγομώθεν.
Τερεί απάν’, τερεί αφκά, τερεί οπίσ’ και έμπρα,
μακρογουλίζ’, καλοτερεί σ’ανατολή και δύσην
κι αρχινά να μοιρολογά μ’ανθρώπινον λαλίαν.

Θεέ μ’! Δείξον τη δήναμη’σ! Χριστέ μ’ ποίσον το θάμα σ’!
Ποίσον με ποταμόπετραν βαρύν τη καταρράχτε,
Ποίσον με σπελιας κατωθύρ’ ‘σ σην γην καταχωμένον.
Ποίσον μ’, αν θέλτς, μικρόν λιθάρ, αν θέλτ’σ, ποίσο με χώμαν.
Θεε μ’… ποίσον με ιντίαν θέλ’τς… μόνον ‘σ σον τόπο μ’ αφ’σ με

Άφ’σ’ με αδά να θάφκουμαι ‘ς σον τόπον ντ’ εγεννέθα
‘ς σο μνήμαν όπου έθαψα τη μάνα μ’ και τον κύρη μ’

p1000557__p1000557__

Advertisements

13/11/2008 - Posted by | -Γραμματεία, -Περί Πόντου, ΚΟΣΜΕΤΑΝΤ'

33 Σχόλια »

  1. aytos malista einai enas anthropos sovaros kai theli stirixi apo oloys mas

    Σχόλιο από einos | 13/11/2008

  2. ..οχι σαν μερικούς άλλους!!!

    Σχόλιο από Καναλιώτης | 14/11/2008

  3. Δεν θα μπορούσα να μήν μπώ στο χορό που στήσατε όλοι εσείς οι καλοί φίλοι του Διαμαντίδη.
    Πρόκειται για σημαντικό κεφάλαιο των σύγχρονων Ποντίων που σαν «Κοσμέτες» (πλήν της κοινωνικότητας του παρονυμίου…), «κοσμεί» και τιμά τη γλώσσα της ράτσας του και την φιλοσοφία της. Παρά τις συμπληγάδες της παροχημένης παγκοσμιοποίησης που διανύουμε. Το»ξυμυτόν» πνεύμα του, παρασύρει σε αντίσταση της φαιάς μας ουσίας.
    Δεν είναι υπερβολή (και αναζητήστε το!) οτι αποτελεί μοναδικότητα (χωρίς άλλο), γιατί αντιπαλεύει με όπλο την «δικάμη» γλώσσα μας, ενάντια στα καιροσκόπα τέρατα!
    Σημασία έχει, οτι δεν θα πέσει αμαχητί!…και αυτό είναι το ζήτημα σήμερα.

    Καλά Ημέρας!

    Σχόλιο από Αμανάτιος | 14/11/2008

  4. Μόνο μην του δώσεις μικρόφωνο Καναλιώτη, την έβαψες…
    Γιατί δεν το αφήνει αν δεν σου κάνει πρώτα μια όμορφη μια βόλτα μέσα από τραγούδια … της γιαγιάς του, της μεταπολίτευσης, αντάρτικα, λαϊκά……….
    Τυχεροί όσοι τον πετύχουν έτσι..

    mumul

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 14/11/2008

  5. τιμή μου που γίνομαι γνώστης αυτού του αξιόλογου ανθρώπου!
    γι αλλη μια φορα «ευχαριστώ» το site…

    Σχόλιο από palalos | 14/11/2008

  6. en polla minas atora pou otan ewriko ton xrono kathome kai
    meleto tin selida sas.
    lelewo ego ta `xoulne soun,na eistoun geroi kai kamian na min teleite ato nte ftate.
    aso edewasa pos erte kai o kosmetes sin parea,exara alla tha eftateme kai tha feleko tin douliam gia na dewazo kathan imera tin selida.
    yian kai wlogian
    grigoris nürnberg

    Σχόλιο από grigoris trapesanlidis | 17/11/2008

  7. […] δια χειρός: lafikotmisiloψit […]

    Πίνγκμπακ από Οι…. σερσερήδες τη Κοσμέτε! « Πόντος και Αριστερά | 20/11/2008

  8. Mumul…

    Θεε μ’ποίσον με ιντίαν θέλ’τς… μόνον ‘σ σον τόπο μ’ αφ’σ με
    Άφ’σ’ με αδά να θάφκουμαι ‘ς σον τόπον ντ’ εγεννέθα
    ‘ς σο μνήμαν όπου έθαψα τη μάνα μ’ και τον κύρη μ’

    Σχόλιο από Κοσμέτες β΄ | 26/11/2008

  9. Mumul πρόσεξε το λάθος «Άφ’σ’ με αδά να θάφκουμαι»
    σβήσε το ενδιάμεσο «θα»

    Σχόλιο από Κοσμέτες β΄ | 26/11/2008

  10. Κοσμέτε Β’

    Ευχαριστούμε για χρήσιμες παρατηρήσεις σου
    Θα βάλουμε αυτόν τον στίχο στην «θέση» του

    mumul

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 26/11/2008

  11. τωρα στο ραδιο ακριτες »λεει» την καμπανα του ποντου
    ΩΡΑ 02:38

    Σχόλιο από tasos | 02/12/2008

  12. […] δια χειρός… Κοσμέτε […]

    Πίνγκμπακ από -Πoιός θυμάται τον Καλατράβα; « Πόντος και Αριστερά | 02/12/2008

  13. Καλημέρα και εδώ.
    Θα το διαβάσω και θα προσπαθήσω να παραγγείλω τα βιβλία.
    Απίθανο μου φαίνεται να υπάρχουν στη Λευκωσία.

    ευχαριστώ πολύ.

    σματςςςςςςςςς

    Σχόλιο από yellow2000rose | 05/12/2008

  14. Εγώ είμαι κερκυραίος, με λένε Σταμάτη Κυριάκη, είχα την τιμή να γνωρίσω τον εξαίρετο συμπατριώτη σας Κώστα Διαμαντίδη. Δεν ξέρω αν ο ίδιος με θυμάτε. Ειχαμε συναντηθεί και βολτάραμε ένα βράδυ με τον Θανάση Σκαμνάκη στην Αθήνα. Έχουμε και εδώ στην Κέρκυρα ένα σύλλογο ποντίων με αξιόλογη δραστηριότητα. Θα τους προτείνω να παρουσιάσουν τα έργα του Κώστα.

    Σχόλιο από Σταμάτης | 14/12/2008

  15. kalimera kosta,
    sixaritiria gia to biblio sou dorodafnon, mou arese para polli se oles tis grammes, perasame xaroumenes oikogeniakes stigmes sintrofia sou. otan tha ksanakatebo ellada tha paro kai to kainourgio sou. Sou euxome kala xristougena kai kali xronia!

    Xairetismata apo germania, diamantidis kostas

    Σχόλιο από Διαμαντιδης Κωστας | 21/12/2008

  16. […] μαζέψανε κι αυτούς. Συλλάβανε και τον δικό μας τον Κοσμέτε ο οποίος πήγε να διαμαρτυρηθεί για την αστυνομική […]

    Πίνγκμπακ από Κρατική τρομοκρατία στην Πτολεμαϊδα « Πόντος και Αριστερά | 09/01/2009

  17. […] Ο    Κοσμέτες. […]

    Πίνγκμπακ από -Oι πολιτικοί μας και ο …..περήφανος λαός! « Πόντος και Αριστερά | 15/01/2009

  18. […] από τους σημαντικούς σύγχρονους λογοτέχνες είναι ο Κώστας Διαμαντίδης, ο οποίος επιμένει να γράφει στην ποντιακή διάλεκτο.  […]

    Πίνγκμπακ από -Να προστατέψουμε τη γλώσσα μας « Πόντος και Αριστερά | 21/02/2009

  19. […] Πόντιος ποιητής Κώστας Διαμαντίδης, ο τ’ εμέτερον ο Κοσμέτες, έγραψε έναν συγκλονιστικό θρήνο. Ξεκινά με τους εξής […]

    Πίνγκμπακ από -Ένας θρήνος για τον Χρύσανθο « Πόντος και Αριστερά | 30/03/2009

  20. […] της Eurovision μας θύμισε ένα απολαυστικό κείμενο του Κοσμέτε, που γράφτηκε για μια παλιότερη διοργάνωση, αλλά […]

    Πίνγκμπακ από -Σάκη προχώρα, σε θέλει όλη η χώρα « Πόντος και Αριστερά | 14/05/2009

  21. […]                                                                   ΚΟΣΜΕΤΕΣ […]

    Πίνγκμπακ από – ΑΝΤ.ΑΡ.ΣΥ.Α. « Πόντος και Αριστερά | 25/05/2009

  22. […] το εξαιρετικό ποίημα, στην ποντιακήν βεβαίως, του Κοσμέτε αφιερωμένο στον μεγάλο Χρύσανθο , ολίγον χαβίτς και […]

    Πίνγκμπακ από -”Φροντιστήριο Τραπεζούντας”…μια απόπειρα « Πόντος και Αριστερά | 08/07/2009

  23. […] -Μια αντάρτικη ποιητική δήλωση Oι εκλογές δεν είναι μόνο αυτή η άχαρη διαδικασία που βλέπουμε γύρω μας, ούτε η προσωπική μας υπαρξιακή αγωνία για το αδιέξοδο. Είναι και ευκαιρία για λογοτεχνική παρέμβαση! Γιατί πώς αλλοιώς θα μπορούσαμε να περιγράψουμε τη δήλωση του Κώστα Διαμαντίδη, του τ’ εμέτερον του Κοσμέτε:   […]

    Πίνγκμπακ από -Μια αντάρτικη ποιητική δήλωση « Πόντος και Αριστερά | 25/09/2009

  24. […] αυτό, ελπίζοντας ότι η οργή τόσο του τεμέτερον του Κοσμέτε, του Κώστα του Διαμαντίδη,  όσο και η δικιά μας, θα […]

    Πίνγκμπακ από -Pontos Visa : Η εκμετάλλευση των Ποντίων « Πόντος και Αριστερά | 22/10/2009

  25. […] Κώστας Διαμαντίδης – Κοσμέτες Οδοντίατρος, λογοτέχνης , συγγραφέας ποντιακών ἐργων. Απόσπασμα ομιλίας από το 2ο Πανελλαδικό Συνέδριο Ποντιακού Πολιτισμού ( Γλώσσα- Θέατρο )  Απρίλιος 2008 […]

    Πίνγκμπακ από -Τη Τρίχας το γεφύρ’, ο Σημίτης και η Ματσούκα… « Πόντος και Αριστερά | 04/12/2009

  26. […] Κώστας Διαμαντίδης – Κοσμέτες Οδοντίατρος, λογοτέχνης , συγγραφέας ποντιακών ἐργων. Απόσπασμα ομιλίας στα πλαίσια του 2ο Πανελλαδικού Συνέδριου Ποντιακού Πολιτισμού ( Γλώσσα- Θέατρο ) που διοργανώθηκε από την Παμποντιακή Ομοσποδνία Ελλάδος στην Καστοριά τον  Απρίλιο 2008 […]

    Πίνγκμπακ από -Τη Τρίχας το γεφύρ’, ο Σημίτης και η Ματσούκα… « Aris53m’s Blog | 04/12/2009

  27. ΝΤΟ ΝΑ ΛΕΩ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΑΣΚΑΛΟ Μ’ ΤΟΝ κ. ΚΩΣΤΑ ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗ? ΘΕΛ’ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΜΑΝ? ΜΑΚΑΡ΄ΟΥΛ ΑΜΟΝ ΑΤΟΝ ΝΑ ΕΣΑΝ!!! ΑΝΘΡΩΠΟΣ!!! ΣΟΥΜΑ Σ΄ΑΤΟΝ ΜΑΘΑΝΤΣ ΙΝΤΕ ΘΕΛΤΣ ΚΙ ΑΣ ΛΕΕΙ ΑΤΟΣ: «ΠΑΝΤΑ ΓΑΡΚΑ ΕΒΟΣΚΙΖΑ, ΚΑΜΙΑΝ ΒΟΥΔΕ Κ΄ΕΙΧΑ!!!!» ΕΕΕΙΙΙ ΚΙΤΙ ΔΑΣΚΑΛΕ!!! ΕΦΥΓΑΜΕ ΑΣΟ ΣΟΥΛΠΟΒΟΝ ΚΑΙ ΕΧΑΘΕΝ Η ΜΥΡΩΔΙΑ ΝΤΟ ΕΡΧΙΝΕΣΕΝ ΝΑ ΜΥΡΙΧΚΕΤΑΙ Ο ΣΚΟΣΜΟΝ ΟΥΛΟΝ!!! ΝΤΟ ΛΕΣ? ΠΑΜΕ ΜΙΑΝ ΚΙ ΑΛΛΟ? Κ΄ΕΠΟΡΩ ΝΑ ΕΛΕΠΩ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟΝ ΑΕΤΣ ΑΠΡΑΓΟΝ!!! ΕΣΥ Κ’ ΕΙΣΑΙ Π΄ΕΛΕΕΣ: «ΤΣΟΥΠΑΤΟ ΕΚΕΙΝΟ ΤΟ ΑΦΟΡΙΣΜΕΝΟΝ….» (ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ). ΓΙΑΤΙ ΕΠΟΙΚΑΜΕ ΑΟΙΚΟΝ ΖΕΜΙΑΝ ΚΑΙ ΕΚΛΩΣΤΕΝ ΞΑΝ Ο ΚΟΣΜΟΝ ΣΑ ΤΗΛΕΟΡΑΣΕΙΣ ΜΕ ΤΗΝ ΤΖΟΥΛΙΑΝ? ΕΓΩ ΜΙΑΝ ΑΝΑΜΕΝΩ ΣΕ ΝΑ «Π.Α.Μ.Ε.»

    Σχόλιο από ΤΕΜΟΝΑΕΚ | 10/03/2010

  28. ΠΑΜΕ μια βόλτα στη Βουλιαγμένη,… μπας και τσιμπήσουμε τίποτα απελπισμένους δημόσιους υπαλλήλους και τους βάλουμε στο σακούλι

    Σχόλιο από Ματσουκάτες | 10/03/2010

  29. ΤΕΜΕΚ??? ΝΤΟ ΘΕΛΤΣ ΝΑ ΛΕΣ??? Τ’ΕΜΟΝ Τ’ΑΧΟΥΛ Κ’ΕΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΙΑΝ’ ΑΟΙΚΑ ΜΑΤΣΟΥΚΕΤΚΑ!!! ΑΜΑ ΘΕΛΤΣ ΝΑ ΠΑΣ ΣΗΝ ΒΟΥΛΙΑΓΜΕΝΗΝ, ΔΕΒΑ. ΑΠΕΣ ΣΟ ΣΑΚΟΥΛ’ ΤΕΡΕΝ ΝΑ ΜΗ ΒΑΛ’ΝΕ ΣΕ.

    Σχόλιο από ΤΕΜΟΝΑΕΚ | 16/03/2010

  30. eixa kai egw thn tyxh na ton gnwrisw apo konta….xarika para poly pou exoume tetoion an8rwpo sthn sygxronh pontiakh dianohsh…..to eixame anagkh….ton eyxaristw apo kardias gia ta vivlia tou…..pou mono ws dwro mporeis na ta antimetophseis..pragmatiko dwro psyxhs..

    Σχόλιο από serafeim | 05/06/2010

  31. […] Να λείπεις….δεν είναι τίποτα να λείπεις, αν εέχεις λείψει για ότι πρέπει. Θάσαι πάντα μέσα σ’ όλα εκείνα  που γι αυτά έχεις λείψει. Θάσαι για πάντα μέσα σ΄όλο τον κόσμο. Μέσα σ’ όλον τον κόσμο. (Στίχοι του Γιάννη Ρίτσου, ως θρήνος του Κώστα Διαμαντίδη) […]

    Πίνγκμπακ από -Ένα κείμενο του Κώστα Τζιαντζή… ως τελευταίος αποχαιρετισμός! « Πόντος και Αριστερά | 04/11/2011

  32. Σχόλιο από Β | 04/05/2014


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: