Πόντος και Αριστερά

……. 'μώ τον νόμο σ' !

-Μια συνέντευξη του Ömer Asan στη Λένα Σαββίδου.

   «Στον Πόντο μάνα μου έχω αδελφούς καρδιάς…»

 Μια συνέντευξη του Ömer Asan στη Λένα Σαββίδου.

ImageΠηγή : pontosworld

Αθήνα 8 του Νοέμβρη του 2010 και ο Τούρκος συγγραφέας κι εκδότης, ο βραβευμένος με το βραβείο Ιπεκτσί, Ömer Asan, φθάνει στην Αθήνα για να παραστεί σε εκδήλωση -¬ συζήτηση για τα γυρίσματα του νέου του ντοκιμαντέρ «Πού πάς αδελφέ: Μια Ιστορία Αποχωρισμού» (Kardeş Nereye?: Bir Ayrilik Oykusu). Στα πλαίσια της παραπάνω εκδήλωσης δόθηκε η συνέντευξη στη Λένα Σαββίδου, στην καταγραφή της οποίας συνέβαλαν αποφασιστικά, ο συντονιστής της συζήτησης κύριος Στέλιος Θεοδωρίδης και η συνεργάτιδα του κυρίου Asan στην Ελλάδα και μεταφράστρια, κυρία Sebnem Arslan.
«Η άγνοια της ιστορίας μας σέρνει σε σύγχυση της ταυτότητας. Αυτός που δεν ξέρει την ιστορία του δεν ξέρει και τον εαυτό του. Η παλιά ιστορία της Μικράς Ασίας μπορεί να μην είναι γνωστή ολοκληρωμένα ή ακόμα μπορεί και να αγνοείται εξ ολοκλήρου. Υπάρχουν πολλές αιτίες γι’ αυτό. Θα έπρεπε να μάθουμε τι έγινε στην περιοχή αυτή προ της εποχής των Σελτζούκων. Οι άνθρωποι και οι κοινωνίες πρέπει να υποστηρίζουν τον πολιτισμό τους και την ιστορία τους. Απ’ αυτούς που αρνούνται την ιστορία τους, η ιστορία παίρνει την εκδίκησή της»
Ömer Asan


-Τι σημαίνει για την Τουρκία, σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο, η Ευρωπαϊκή ταυτότητα που καλείται να υιοθετήσει στην ενταξιακή της προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, πορεία;

Η Τουρκία, με τους δυνατούς δεσμούς της, είναι η πιο κοντινή χώρα στην Ευρώπη. Όμως τα τελευταία 100 χρόνια δουλεύει προσπαθώντας να κάνει το σύστημα και το μέλλον της ευρωπαϊκά. Και ούτε οι Τούρκοι, ούτε οι Ευρωπαίοι δεν ξέρουν ακριβώς τι σημαίνει o όρος «ευρωπαϊκή ταυτότητα». Μόλις συνεννοηθούν πάνω σε αυτό το θέμα, και οι Τούρκοι και οι Ευρωπαίοι θα κατανοήσουν ακριβώς τι θέλουν.

-Υπάρχει άραγε σήμερα στην Τουρκία, αν όχι το πλεόνασμα, τουλάχιστον το ισοζύγιο εκείνο της Δημοκρατίας που θα μπορούσε να χειριστεί αρκούντως ικανοποιητικά ζητήματα Εθνικής ταυτότητας;

Και η Τουρκία περνάει από τους ίδιους δρόμους όπως η Ελλάδα ή κάποια άλλη ευρωπαϊκη χώρα στην πορεία του εκδημοκρατισμού. Όμως με μια διαφορά η Τουρκία έχει μπροστά της πάρα πολλές και διάφορες χώρες τις οποίες μπορεί να έχει ως παραδείγματα. Και γι’ αυτόν το λόγο μπορεί να προχωρήσει πιο γρήγορα και να ολοκληρώσει τη διαδικασία πιο αποτελεσματικά. Αλλά σήμερα η Τουρκία περνάει τις δυσκολίες και ζει τα προβλήματα της πορείας αυτής. Μέσα σε αυτήν την πορεία συζητούνται και τα εθνικά θέματα, και με τις συνενώσεις που πραγματοποιούνται προχωράει σταθερά βήμα-βήμα.
-Το 199‎6 εκδώσατε στην Κωνσταντινούπολη το βιβλίο σας «Pontus Kültürü» (ο Πολιτισμός του Πόντου), ένα βιβλίο – σημείο αναφοράς για τους ποντιόφωνους πληθυσμούς, τόσο της Ελλάδας όσο και της Τουρκίας. Τι σας οδήγησε στη συγγραφή του;

Το ότι μιλούσαμε ποντιακά στην οικογένειά μου είναι η πρώτη αιτία. Γι’ αυτόν το λόγο και από περιέργεια ξεκίνησαν όλα. Και αυτή η περιέργεια με πήγε μέχρι την Ελλάδα. Ένιωθα την ανάγκη να μετατρέψω τις έρευνές μου σε βιβλίο και όλα όσα με οδήγησαν σε αυτό τα έκλεισα στην εισαγωγή του:
«Η ερώτηση «ποιός είμαι;» μου δημιούργησε την ιδέα να γράψω αυτό το βιβλίο. Ποιός ήμουν; Από που ερχόμουν, που πήγαινα; Δεν το ήξερε ούτε ο πατέρας μου, ούτε ο παππούς μου. Το ζήτημα δεν είχε σχέση μόνο μ’ εμένα. Το πρόβλημα ήταν ότι ήμασταν διαφορετικοί από τους ανθρώπους του περιβάλλοντός μας. Η γλώσσα, η σκέψη, η συμπεριφορά, τα τραγούδια, οι χοροί, το φαγητό ήταν διαφορετικά. Το πρόβλημα ήταν η διαφορά πολιτισμού… Εγώ άρχισα να αναζητώ την ταυτότητά μου με αφορμή το γεγονός ότι η γλώσσα που μιλούσαν οι πρόγονοί μου δεν ήταν η τουρκική. Γιατί στο χωριό, στην πόλη, στο σχολείο μας είχαν μάθει ότι είμαστε Τούρκοι. Στη γειτονιά, στο σχολείο, στη δουλειά μιλούσαμε τουρκικά. Όμως στο σπίτι, στο χωριό, η γιαγιά μου, ο παππούς μου, όλοι στην οικογένεια μιλούσαν μεταξύ τους μια γλώσσα που την ονόμαζαν ρωμαίικα. Επομένως τι ήμασταν εμείς; Ρωμιοί ή Τούρκοι; Με την ερώτηση «ποιος είμαι;» είχα βυθιστεί μέσα στο άγνωστο. Έπρεπε να απαντήσω οπωσδήποτε σ’ αυτή την ερώτηση. Και έτσι άρχισε αυτή η περιπέτεια».
-Πώς αποδέχτηκε ο κόσμος, αλλά και η επίσημη Τουρκία, το βιβλίο σας;

Στο κόσμο προκάλεσε ενθουσιασμό. Έκανε δύο εκδοσεις. Δεν πραγματοποιήθηκε όμως 3η ή 4η έκδοσή του, διότι απαγορεύτηκε. Όμως σήμερα δεν είναι απαγορευμένο και πρέπει να ασχοληθώ προσωπικά με την καινούργια έκδοσή του.
-Η συγγραφή του «Pontus Kültürü» αποτελεί μια πορεία σε έναν δρόμο που επιλέξατε να περπατήσετε κόντρα στον καιρό. Αν δεχτούμε ότι ο Κοέλιο ακριβολογεί θέτοντας τον Περιπατητή ως εν δυνάμει γνώστη της Αληθείας, εσείς αυτήν την Αλήθεια την απαντήσατε;

Κατά τη γνώμη μου το βιβλίο μου είναι μια στάση, ή απάντηση αν θέλετε, σε αυτούς που προκαλούν και επιβάλλουν λέγοντας ότι εσείς είσαστε αυτό ή το άλλο στην κοινωνία στην οποία ανήκω. Και δεν αποτελεί μόνο μια αντίσταση, αλλά είναι και μια αυτοανάκριση για το ψάξιμο της αλήθειας.

-Κι από το 1800 που ο Isazade Haci Salih Efendi με το παροιμιώδες τρίπτυχο «Προσοχή στα ζώα, Προσοχή στο γείτονά σου, Προσοχή στους Άπιστους» θέτει την απαγόρευση της ποντιακής διαλέκτου σε καθαρά θρησκευτική βάση, στον Ziya Gökalp και στον εξοβελισμό της Οθωμανικής γλώσσας και της Αραβικής γραφής υπό το πρίσμα της θεώρησης του Οθωμανικού Πολιτισμού ως συνέχειας του Ρωμαίικου, με αποτέλεσμα την αποκοπή από την εξαιρετικά πλούσια Οθωμανική και Ισλαμική γραμματεία. Τελικά ποιος είναι ο εχθρός; Ο άπιστος ή ο Ρωμιός; Και σήμερα που και τα δυο αυτά στοιχεία έχουν πλήρως εξαλειφθεί από την περιοχή, τι εμποδίζει τη διάσωση αυτής της διαλέκτου; Μήπως ο «εχθρός» τελικά είναι η Μνήμη;

Ο άνθρωπος είναι εχθρός του εαυτού του. Δεν μπορεί κάποιος να καταλάβει εύκολα εκείνον ο οποίος έχει γίνει εχθρός του παρελθόντος του και έχει χτίσει το μέλλον του πάνω σε αυτό αφού έχει αλλάξει τη θρησκεία του, αν και αυτό δεν είναι κάτι πολύ εύκολο και πολύ συνηθισμένο. Εμείς έχουμε μια τέτοια κληρονομιά. Είναι δύσκολο να αντισταθούν οι διάλεκτοι απέναντι στις κύριες γλώσσες. Είναι μια φυσική πορεία προς την εξαφάνιση.

-Σήμερα στην Ελλάδα μιλούμε για Αντίσταση της Ποντιακής διαλέκτου στη Φθορά και στη Λήθη και ενεργά καλούμαστε με συντονισμένες κινήσεις, τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο, να τη διασώσουμε. Θα υποστηρίζατε ότι κάτι τέτοιο συμβαίνει και στην Τουρκία ή εκεί μιλάμε για μεμονωμένες ατομικές πρωτοβουλίες όπως η δική σας;

Σε αυτό το θέμα το τουρκικό κράτος κάνει πολύ σημαντικά βήματα. Πιστεύω πως με τον καιρό η γλώσσα που μιλάμε θα γίνει ένα από τα ερευνητικά θέματα στα πανεπιστήμια.

-Δεκαπέντε του Σεπτέμβρη της φετινής χρονιάς ξεκινήσατε τα γυρίσματα ενός ντοκιμαντέρ στην Τουρκία με τον τίτλο Kardeş Nereye: Bir Ayrilik Oykusu (Πού πας αδελφέ: Μια Ιστορία Αποχωρισμού) και τρεις μήνες μετά τα βήματα σας οδηγούν στην Ελλάδα για τη συνέχιση των γυρισμάτων. Ποια η ιδέα πίσω από την εικόνα που θα μας δείξετε; Τι πραγματεύεται αυτή η δουλειά σας;

Πρώτα προσπαθούμε να καταλάβουμε αυτά που αισθάνθηκαν εκατοντάδες άνθρωποι όταν ξεριζώθηκαν από τους τόπους τους και στάλθηκαν σε ξένα μέρη. Ερευνούμε αν υπάρχουν ίχνη τραυμάτων στη 2η και 3η γενιά, τα οποία έχουν κληρονομήσει από την πρώτη γενιά, μετά από την ανταλλαγή πληθυσμού που πραγματοποιήθηκε το 1924. Το ετοιμάζουμε με τα οπτικά υλικά ως ντοκιμαντέρ. Ρωτώντας την αιτία και το αποτέλεσμα αυτού του δραματικού και τραυματικού γεγονότος, συνεχίζουμε τις έρευνές μας.

-Με δεδομένο ότι η πρώτη προσφυγική γενιά δεν υπάρχει σήμερα εν ζωή, έχετε την αίσθηση ότι αργήσαμε, να ενσκήψουμε με ερευνητικό τουλάχιστον ενδιαφέρον πάνω στο προσφυγικό ζήτημα;

Όταν ξεκινήσαμε το ντοκιμαντέρ, γνωρίζαμε ήδη πως δεν θα μπορούσαμε να έχουμε επαφή με την 1η γενιά. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο προσπαθούμε να παρουσιάσουμε τις σκέψεις της 2ης και 3ης γενιάς από ιστορική πλευρά και πώς επιβιώνουν από τα αποτελέσματα που προκάλεσε ο μεγάλος ξεριζωμός.
-Θα ήταν ενδιαφέρον να ακούσουμε από εσάς τι λένε όλοι εκείνοι με τους οποίους ήδη μιλήσατε κι από την Ελλάδα έφτασαν στην Ορντού και σήμερα ζουν εκεί. Τι νιώθουν για όσα αναγκάστηκαν να αφήσουν πίσω, τι αντιμετώπιση βρήκαν να τους περιμένει, ποια αίτια αναζητούν για να αποδώσουν τα όσα βίωσαν, τι κράτησαν από την Ελλάδα;

Οι περισσότεροι που έχουμε μιλήσει ανήκουν στη 2η γενιά. Μας διηγήθηκαν αυτά που είχε ζήσει η 1η γενιά σαν να τα είχαν βιώσει και οι ίδιοι. Όταν μιλούσαμε μαζί τους νιώθαμε σαν να είχαμε μπροστά μας ανθρώπους που είχαν ξεριζωθεί από τον τόπο τους πριν λίγο καιρό. Αυτό ήταν κάτι πρωτόγνωρο για μένα. Και φεύγοντας από τον τόπο τους είχαν πάρει μαζί τους μόνο τις αναμνήσεις τους.

-Έχετε κάποιον απώτερο στόχο δουλεύοντας παρόμοιες καταγραφές ή η δουλειά σας αποσκοπεί αποκλειστικά στην έρευνα;

Το ντοκιμαντέρ αυτό, βασίζεται σε μία ιδέα του καταγόμενου από την Ορντού, Τούρκου ερευνητή, İbrahim Dizman. 90 χρόνια μετά την Ανταλλαγή, στεκόμαστε μπροστά στις συνέπειες της,και με μάτι ερευνητικό αποτιμούμε τα όσα τραύματα άφησε ο ξεριζωμός μέσα από το τρίπτυχο «αποχωρισμός-φιλία-νοσταλγία». Τα γυρίσματα ξεκίνησαν στις 15 Σεπτεμβρίου του 2010, με συνεντεύξεις προσφύγων από την Ελλάδα που εγκαταστάθηκαν στην Ορντού (Κοτύωρα του Πόντου) και θα συνεχιστούν στα περίχωρα της Θεσσαλονίκης και της Κατερίνης, με συνεντεύξεις Ορντουλήδων Ποντίων. Μ’ αυτό το ντοκιμαντέρ θέλουμε να συμβάλουμε στον πολιτισμό της ειρήνης, δίνοντας στο θεατή το μήνυμα ότι, η διαφορετική εθνική καταγωγή δεν υπερισχύει των ανθρώπινων αξιών.

Εγώ έχω σχέση με το σχέδιο αυτό ως ερευνητής και ως παραγωγός. Θα είναι η πρώτη μου εμπειρία στο κινηματογραφικό ντοκιμαντέρ. Έχω και άλλα παρόμοια σχέδια στο νου μου και αν καταφέρουμε να ολοκληρώσουμε αυτό με επιτυχία σκέφτομαι να πραγματοποιήσω και τα άλλα.

-Αύγουστος του 2010 και οκτώ και πλέον δεκαετίες μετά την εκδίωξη των Ορθοδόξων Ποντίων από την Τραπεζούντα, οι ορθόδοξοι επιστρέφουν στην περιοχή και μάλιστα με τις ευλογίες της κυβέρνησης Ερντογάν, τελούν λειτουργία στη Μονή Σουμελά. Εμείς στην Ελλάδα βιώσαμε τη συγκίνηση του να γυρνά κάποιος σε χώματα πατρογονικά όπου με ευγένεια τον υποδέχονται και του επιτρέπουν να ζήσει έστω και για μία ημέρα αυτό που θα ήθελε να ζήσει. Εσείς θα μπορούσατε να μας μεταφέρετε τον απόηχο του γεγονότος στην περιοχή;

Αυτό ήταν ένα ιστορικό γεγονός. Εύχομαι αυτό το γεγονός να είναι η αρχή για να πραγματοποιηθεί μια καλή φιλική σχέση μεταξύ των δύο χωρών. Πιστεύω πως οι φιλίες πρέπει να δημιουργούνται γνωρίζοντας το παρελθόν και όχι ξεχνώντας το. Επειδή μόνο με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να αποκτήσουμε μια ειρηνική κουλτούρα και την οποία θα κληρονομήσουν τα παιδιά μας. Αυτό το γεγονός δημιούργησε ένα πολύ θετικό αποτέλεσμα. Οι Τραπεζούντιοι είδαν πως δεν υπάρχει λόγος να φοβούνται από τη συνάντηση με τους συμπολίτες τους.

-Μετά το άνοιγμα Ερντογάν στην Παναγία Σουμελά και στην Αρμένικη εκκλησία της λίμνης Βαν, δεν είναι λίγοι αυτοί που μιλούν για καιρούς ορατούς, όπου με την Τουρκία θα μπορούμε πλέον ανοιχτά και συναινετικά να διαπραγματευόμαστε το ακανθώδες σήμερα θέμα της αναγνώρισης της γενοκτονίας των χριστιανικών πληθυσμών. Πιστεύετε κάτι τέτοιο ως εφικτό;

Ο τουρκικός λαός σιγά-σιγά φτάνει στην ωριμότητα για να μπορέσει να συζητεί κάθε θέμα. Αλλά ακόμα δεν είναι εντελώς έτοιμος για να μπορέσει να μιλήσει για τα θέματα τα οποία περιέχουν προκαταλήψεις. Έτσι και αλλιώς ο τουρκικός λαός δεν κατέχει αρκετή ιστορική γνώση για τα τελευταία 100 χρόνια. Γι’ αυτό δεν είναι εύκολο να βρεθεί κάποιος συνομιλητής για τέτοια θέματα που είναι κάτι σαν «ταμπού» .

-Ως συγγραφέας δεν κλείσατε με το «Pontus Kültürü». Ποια η μέχρι τώρα συγγραφική πορεία σας;

Έχω εκδώσει και τα διηγήματά μου με τίτλο «Niko’nun kemençesi» (Ο κεμεντσές του Νίκου) και το βιογραφικό του επαναστάτη συγγραφέα Hasan İzzettin
Μια πολύ ενδιαφέρουσα προσπάθειά σας είναι ο εκδοτικός οίκος Ηeyamola και η προσπάθεια που κάνετε μέσω αυτού ώστε συγγραφείς ένθεν κι ένθεν να έρθουν σε επαφή…

Οι Εκδόσεις Ηeyamola εκδίδουν βιβλία υπό τη δική μου διεύθυνση εδώ και 5 χρόνια. Τον περασμένο Απρίλιο για πρώτη φορά πήγαμε στην έκθεση της Θεσσαλονίκης. Εκδίδουμε λογοτεχνικές σειρές για την Κωνσταντινούπολη, τη Μαύρη Θαλασσα και για τις πόλεις της Τουρκίας. Παρότι είναι καινούργιος, έχει γίνει ένας σημαντικός και σοβαρός εκδοτικός οίκος της Τουρκίας.

Επίσης, επιθυμώ να εκδώσω στα τουρκικά τα καλά βιβλία που έχουν γραφτεί από Έλληνες για τη Μαύρη Θάλασσα. Εκτός από τα διάφορα λογοτεχνικά βιβλία που εκδίδουμε, έχουμε και ένα λογοτεχνικό περιοδικό με τίτλο «Ήρωες των μυθιστορημάτων», το οποίο κυκλοφορεί κάθε 3 μήνες.
-Κύριε Ασάν, σας ευχαριστούμε για την εποικοδομητική μας κουβέντα. Επιτρέψτε μας να κλείσουμε εμείς αυτή τη συζήτηση με κάτι που μας συγκίνησε, διαβάζοντάς το στο βιβλίο σας:

Trabzon’un icinde hem mum yanar hem fener.
Bizi kavusturanun mezarina nur ener.
(Μέσα στην Τραπεζούντα, καίει κέρι, καίει φανάρι.
Στον τάφο αυτού που θα μας ξαναενώσει, θα κατέβει Άγιο φως.)

Λένα Σαββίδου

—————————————————————-

Ποιος είναι ο Ömer Asan:
Ο Ömer Asan  γεννήθηκε στις 28 Μαΐου 1961 στην Τραπεζούντα και είναι ένας Τούρκος εκδότης, διανοούμενος, συγγραφέας, λαογράφος και φωτογράφος με Ποντιακή καταγωγή. Στην περιοχή όπου γεννήθηκε ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού, παρ’ όλες τις πολιτικές βίαιης αφομοίωσης, εξακολουθεί ακόμη και σήμερα να ομιλεί τα Ποντιακά ή Ρωμαίικα όπως τα ονομάζουν.

Στην Ελλάδα είναι κυρίως γνωστός για το βιβλίο του «Ο Πολιτισμός του Πόντου», (η πρώτη έκδοση του βιβλίου έγινε στην Κωνσταντινούπολη το 1996 από τον εκδοτικό οίκο Belge), στο οποίο αναφέρει, μεταξύ άλλων, την ύπαρξη σημαντικού αριθμού μουσουλμάνων ομιλητών της Ποντιακής γλώσσας στην σημερινή Τουρκία. Κατά τη δεκαετία του 80′ ο Ομέρ Ασάν είχε διωχθεί για τις απόψεις του, ενώ το 2002 δικάστηκε για το προαναφερθέν βιβλίο του με τη κατηγορία ότι έκανε «γραπτή προπαγάνδα με σκοπό τον διαμελισμό της Τουρκίας».

Το βιβλίο αγγίζει πολλούς γνωστικούς τομείς, όπως την έρευνα για την ελληνοφωνία, τη γλωσσολογία, τη σύγχρονη πολυεθνοτική τουρκική κοινωνία και φτάνει ακόμα και σε τομείς, όπως η διατροφή, τα παραδοσιακά τραγούδια κ.ά. Ο πρόλογος γράφτηκε από τον καθηγητή Νεοκλή Σαρρή κι από μόνος του αποτελεί ένα δοκίμιο για τη συγκρότηση της σύγχρονης τουρκικής κοινωνίας, των ιδεολογικών της τάσεων αλλά και των μεγάλων αντιφάσεων

Έχει βραβευτεί με το Βραβείο Ιπεκτσί για την προώθηση της Ελληνοτουρκικής φιλίας μαζί με τον συγγραφέα Γιώργο Ανδρεάδη και την Τανζού Ιζμπέκ.

Image

Στη φωτογραφία διακρίνονται (από δεξιά) ο ιστορικός Βλάσης Αγτζίδης και ο δημοσιογράφος Ελληνιάδης Στέλιος οι οποίοι υπήρξαν συνσυζητητές του κυρίου Asan, ο συντονιστής της συζήτησης κύριος Στέλιος Θεοδωρίδης και ο κύριος  Ömer Asan κατά τη διάρκεια της παρουσίασης της ιδέας του νέου του ντοκυμαντέρ στην Αθήνα στις 8.12.2010.

17/12/2010 - Posted by | -προσφυγιά, -Διάφορα, -Ιστορικά, -Μνήμες, -Περί Πόντου, -Στη γλώσσα μας, -Συνεντεύξεις, -Mειονότητες στην Τουρκία

7 σχόλια »

  1. Στη Δυτικη κεντρικη Ασία πριν από τους Σελτζούκους βρίσκονται εγκατεστημένες οι τουρκικές φυλές των Ογούζων ή Ογούζ ή Γούζ,οι οποίες ίδρυσαν την Οθωμανική Αυτοκρατορία.
    Οι φυλές αυτές των Ογούζων το 1057 ίδρυσαν την αυτοκρατορία των Σελτζουκιδών,αφού προηγουμένως εξισλαμίσθισαν και ανέτρεψαν τους Γασνεβίδας τους κυβερνώντες την Περσίαν.

    Σχόλιο από Ελένη Φ. | 19/12/2010

  2. Φιλοπόλεμος λαός και οργανωμένος για την επέκταση και τις κατακτήσεις οι Σελτζουκίδες κατέλαβαν το 1055 τη Βαγδάτη και πέτυχαν να κυριεύσουν εντός ολίγων ετών το Ιράκ,τη Συρία και τη Παλαιστίνη.Τότε ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας Ρωμανός Διογένης ανησύχησε που στα Ανατολικά του σύνορα δημιουργήθηκε ένα τόσο ισχυρό κράτος και το 1071 εξεστράτευσε με ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις κατά του ηγεμόνα τους που ονομαζόταν Άλπ Αρσλάν,ο οποίος εκείνο το καιρό επιδιδόταν σε επιδρομές εναντίον της Αρμενίας και των γύρω επαρχιών του Βυζαντίου.Βόρεια της λίμνης Βαν στη πεδιάδα του Ματζικέρτ τα στρατεύματα του Βυζαντίου ηττήθησαν οικτρά.Υπέστησαν τόσο μεγάλη συντριπτική ήττα,ώστε αμέσως να καταρρεύσει όλο το επί αιώνες οργανωμένο σύστημα άμυνας της Μ.Ασίας κατά των Μουσουλμανικών επιδρομών.

    Σχόλιο από Ελένη Φακιδομύτη | 19/12/2010

  3. Να χαρίσω στον Ομέρ ένα τραγούδι της νιότης μας:

    Σχόλιο από Πόντιος | 21/12/2010

  4. […] του Χαλίλ Μπερκτάι στο “Βήμα” και του Ömer Asan στην Λένα Σαββίδου. Η συνέχεια είναι ακόμη πιο αποκαλυπτική των […]

    Πίνγκμπακ από -Αφορμή ή αλλιώς όψεις ρατσισμού… « Πόντος και Αριστερά | 01/03/2011

  5. Συνέντευξη του Ömer Asan

    06 Ιουνίου, 2013 – 14:30

    Τούρκος διανοούμενος με ποντιακή καταγωγή, βραβευμένος με το βραβείο Ιπεκτσί, ο Ömer Asan, είναι μια πολυσχιδής προσωπικότητα. Συγγραφέας-ερευνητής, λαογράφος, εκδότης, φωτογράφος, σκηνοθέτης και παραγωγός ντοκιμαντέρ αλλά και κάτοικος της Κωνσταντινούπολης, ενεργός πολίτης που μετέχει στη διαμόρφωση του πολιτικοκοινωνικού γίγνεσθαι.Συμμετέχει στις διαδηλώσεις και θα δωρίσει 80 βιβλία στη βιβλιοθήκη του Πάρκου Γκεζί.
    Το crime.gr συνάντησε διαδικτυακά τον Ömer Asan, από τη φλεγόμενη Πόλη και συνομίλησε μαζί του για όσα συμβαίνουν και τις προεκτάσεις τους…

    Το διεθνές ενδιαφέρον είναι στραμμένο στην Τουρκία, με αφορμή τις διαδηλώσεις για το πάρκο Γκεζί. Πόσο έχει επηρεαστεί η καθημερινότητά σας; Πως είναι η κατάσταση για εσάς που ζείτε στην Κωνσταντινούπολη;Ο κόσμος φοβάται;

    Υπάρχει και φόβος. Φυσικά. Η έκταση των διαδηλώσεων ήταν αναπάντεχη. Ουδείς περίμενε κάτι τέτοιο.
    Και οι εργαζόμενοι και όλοι όσοι κατοικούν στην Πόλη αγωνιούν. Υπάρχει ανησυχία και για τη σταθερότητα της οικονομίας. Η Τουρκία, κατά το παρελθόν, δοκιμάστηκε σκληρά από οικονομικές κρίσεις και είναι νωπή η μνήμη του λαού. Ο κόσμος δεν τα έχει ξεχάσει αυτά.

    Εξάλλου, ο Ταγίπ Ερντογάν είναι ένας πολιτικός ηγέτης, με ευρεία απήχηση και λαϊκό έρεισμα. Τυγχάνει της αποδοχής ακόμη και ψηφοφόρων άλλων κομμάτων, λόγω των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, στις οποίες προχώρησε παλεύοντας με τις παραδοσιακές κεμαλικές δομές. Όπως συνέβη με το δημοψήφισμα το 2010. Αλλά αυτή η καθολική σχεδόν αποδοχή, οδήγησε στη λογική της λήψης αποφάσεων χωρίς να προηγείται δημόσια διαβούλευση. Μετά από τη σαρωτική του νίκη στις εκλογές του 2011, αντιμετώπισε εχθρικά τους πολιτικούς του αντιπάλους και όλους όσοι δε συντάσσονταν πλήρως με το δικό του τρόπο σκέψης. Η αλλαγή του εκπαιδευτικού νόμου έγινε χωρίς να προηγηθεί συζήτηση. Τα μισά σχολεία της επικράτειας αναμορφώθηκαν σε «ιμάμ χατίπ», δηλαδή σε αμιγώς θρησκευτικά εκπαιδευτήρια. Η συντηρητική προσέγγισή του με την απαγόρευση κατανάλωσης οινοπνευματωδών, οι πολιτικοί του χειρισμοί που έφεραν τη χώρα στο χείλος του πολέμου με τη Συρία αλλά και η χρήση αστυνομικής βίας σε βάρος διαδηλωτών σε ειρηνικές διαμαρτυρίες καθώς και η απαξιωτική συμπεριφορά έναντι της αντιπολίτευσης, όλα αυτά προκάλεσαν έντονη δυσαρέσκεια σε μεγάλη μερίδα του τουρκικού λαού. Στο τέλος, η εξαγγελία της ανέγερσης εμπορικού κέντρου στο Πάρκο Γκεζί, το οποίο βρίσκεται σ’ένα από τα πιο όμορφα σημεία της πλατείας Ταξίμ, αποτέλεσε τη θρυαλλίδα για εκραγεί η συσσωρευμένη οργή. Αυτή τη στιγμή, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια μαζική εξέγερση σε κάθε γωνιά της χώρας! Και, κατά πως φαίνεται, τίποτε δε θα είναι ξανά ίδιο αν ο πρωθυπουργός δε ζητήσει μια ειλικρινή συγγνώμη απ’ τον τουρκικό λαό.

    Ποιά είναι η κάλυψη των πρωτοφανών γεγονότων από τον τουρκικό Τύπο και ποιο ρόλο διαδραματίζουν τα social media στην αυτό-οργάνωση των πολιτών καθώς και τη διάδοση όσων διαδραματίζονται;

    Όταν ξέσπασαν οι ταραχές, τα τουρκικά ΜΜΕ στο σύνολό τους, προτίμησαν να μείνουν σιωπηλά. Και αντιληφθήκαμε ότι δέχονται τεράστιες πιέσεις και λειτουργούν υπό καθεστώς φόβου. Αν δεν υπήρχαν τα ηλεκτρονικά μέσα κοινωνικής δικτύωση, η Τουρκία θα περνούσε στην ιστορία δίχως ταυτότητα, χωρίς να έχει αφήσει το στίγμα της.

    Ο Τούρκος Πρωθυπουργός Ταγίπ Ερντογάν χαρακτήρισε τις διαδηλώσεις υποκινούμενες. Είναι πιθανό να κατευθύνονται από την αντιπολίτευση, από ξένα κέντρα ή είναι αυθόρμητες; Ο στρατός διάκειται θετικά στη λαϊκή εξέγερση;
    Ο πρωθυπουργός κατηγόρησε τους πρωτεργάτες των διαδηλώσεων. Αν είχε διαχειριστεί εξ αρχής το ζήτημα με πιο ήπιο τρόπο και σύνεση, αν κατέβαλε προσπάθεια να επιδείξει κατανόηση, το θέμα δε θα είχε διογκωθεί τόσο ώστε να εξελιχθεί σε μαζική εξέγερση. Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι οι διαμαρτυρίες δεν είναι υποκινούμενες, ούτε από κάποιο κέντρο ούτε από το στρατό .Ως ένας άνθρωπος, ο οποίος έχει οργανώσει κι έχει συμμετάσχει σε εκατοντάδες συλλαλητήρια, πρώτη φορά πήρα μέρος σε μία αυθόρμητη λαϊκή διαδήλωση ως απλός πολίτης και όχι ως μέλος κάποιου σωματείου ή κινήματος.

    Θεωρείτε πως υπάρχουν κοινά σημεία της τωρινής εξέγερσης με τη λεγόμενη αραβική άνοιξη ή εκτιμάτε ότι θα κοπάσει, όπως έγινε με το κίνημα των αγανακτισμένων στην Ελλάδα;

    Όσα εκτυλίσσονται αυτές τις μέρες δεν είναι τουρκική άνοιξη. Αλλά μπορούμε να το ονομάσουμε «αφύπνιση», «ξύπνημα», «πρωτοβουλία»! Στην τουρκική ιστορία, πρώτη φορά πραγματοποιείται μια μαζική λαϊκή διαμαρτυρία από απλούς πολίτες και θα τερματιστεί όταν πρέπει. Ο Ερντογάν δε θα μπορέσει να κάνει ό, τι θέλει δίχως την έγκριση του λαού. Σ’ αυτή την κινητοποίηση καθένας βρίσκεται με τη δική του ταυτότητα, κομουνιστές, σοσιαλιστές, ισλαμιστές, συντηρητικοί, αριστεροί, δεξιοί, μουσουλμάνοι κτλ. Εν κατακλείδι, όλοι μας έχουμε αιφνιδιαστεί ευχάριστα.

    Έχετε τιμηθεί με το βραβείο Ιπεκτσί για την προώθηση της ελληνοτουρκικής φιλίας. Πιστεύετε στην αλληλεγγύη των δύο λαών ανεξαρτήτως των κυβερνητικών επιταγών;

    Το λαϊκό κίνημα εκτιμώ ότι θα επηρεάσει ακόμη και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Ενδεχομένως, διότι οι Έλληνες επιθυμούν να δουν ένα λαό, σαν το δικό τους, να αντιμάχεται κάθε είδους αδικία. Αν ο τουρκικός λαός ανατρέξει στο παρελθόν και κάνει την αυτοκριτική του, παράλληλα με την τωρινή δίκαιη αντίδρασή του, θα έχει τη δυνατότητα να διεκδικήσει από κοινού με τους Έλληνες τα ίδια δημοκρατικά αιτήματα. Έτσι η σχέση των δύο λαών θα εξελιχθεί και θα ενδυναμωθεί η αλληλεγγύη.

    Ασχολείστε με την έρευνα και τη συγγραφή βιβλίων, τη λαογραφία και τη φωτογραφία. Πρόσφατα ασχοληθήκατε και με το ντοκιμαντέρ. Τι σας αντιπροσωπεύει και τι σας έχει κερδίσει εν τέλει; Μιλήστε μας για τη δουλειά σας.

    Τα τελευταία 20 χρόνια, ταυτόχρονα με το σοσιαλιστικό κίνημα, ασχολήθηκα και με τον ποντιακό πολιτισμό και τη μητρική μου γλώσσα, την ποντιακή. Η απουσία εμπεριστατωμένης έρευνας και ιστορικών πηγών στην Τουρκία σχετικά με το θέμα αυτό απασχολουσε πολύ. Έτσι δημιουργήθηκε το βιβλιο «Ο Πολιτισμός του Πόντου».Το θέμα της πολιτισμικής διασύνδεσης δεν είχε συζητηθεί αναλυτικά στην Τουρκία. Με την υποστήριξη και τη βοήθεια των φίλων μου αποφάσισα να γυρίσω το ντοκιμαντέρ «Kardeş Nereye?: Bir Ayrilik Oykusu»(Πού πάς αδελφέ: Μια Ιστορία Αποχωρισμού) διάρκειας 77 λεπτών. Οι κριτικές είναι εγκωμιαστικές σε Ελλάδα και Τουρκία. Παράλληλα, διατηρώ από το 2005 στην Κωνσταντινούπολη ιδιόκτητο εκδοτικό οίκο(www.heyamola.net).Μέχρι τώρα έχω εκδώσει περίπου 300 βιβλία, εκ των οποίων τα155 αφορούν σε συνοικίες της Κωσνταντινούπολης(80), της Σμύρνης(45) και της Τραπεζούντας (30). Αλλά και πάλι νιώθω πως δεν έχω κάνει αρκετά. Ή αυτά που έκανα και συνεχίζω να κάνω δε με ικανοποιούν ή υπάρχουν ακόμη πάρα πολλά πράγματα που πρέπει να κάνω. Δεν ξέρω…

    Το βιβλίο σας ο «Πολιτισμός του Πόντου» ήταν η αφορμή για να σας γνωρίσει το ευρύ κοινό στην Ελλάδα αλλά και για να καθίσετε στο εδώλιο του κατηγορουμένου; Ποιό είναι το κυρίαρχο συναίσθημα των αναμνήσεών σας απ’ αυτήν την περιπέτεια;( Το 2002 δικάστηκε για το εν λόγω βιβλίο με την κατηγορία ότι έκανε «γραπτή προπαγάνδα με σκοπό το διαμελισμό της Τουρκίας»!)

    Ο « Πολιτισμός του Πόντου» προκάλεσε συζητήσεις, ιδιαίτερα στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας. Ουσιαστικά άρχισε να συζητείται το θέμα της ταυτότητας, το οποίο είχε σχεδόν σβηστεί. Εντάξει, κατηγορήθηκα για προδοσία αλλά αυτό ήταν κατανοητό και αναμενόμενο. Κι αν δεν το έγραφα, με κάποιον τρόπο οι άνθρωποι θα το έψαχναν και θα το έφερναν στην επιφάνεια.Πάντως, στο προφίλ μου στο facebook, πολλοί φίλοι μου είναι Έλληνες και μοιράζονται τα πάντα μεταξύ τους, κυρίως μουσικές!

    Έχετε ενεργό ρόλο στην προσπάθεια να μη μετατραπεί η εκκλησία της Αγίας Σοφίας της Τραπεζούντας σε μουσουλμανικό τέμενος;

    Πράγματι, τώρα ασχολούμαι με αυτό το ζήτημα… Έγραψα σχετική επιστολή στον Μπουλέντ Αρίντς (ο αντιπρόεδρος της τουρκικής κυβέρνησης). Πιστεύω πως αυτοί που θέλουν να κάνουν τζαμί την Αγία Σοφία της Τραπεζούντας δεν είναι καλά ενημερωμένοι και δεν αντιλαμβάνονται τη σημασία του θέματος. Για αυτό το λόγο εξήγησα τη σημασία της Αγίας Σοφίας στην επιστολή και ελπίζω ότι θα αλλάξουν αυτήν την απόφαση που πήραν.

    Πατρίδα σας είναι η Τραπεζούντα. Τι μνήμες έχετε από τη γενέτειρά σας; Αισθάνεστε την ανάγκη να επιστρέψετε κάποια στιγμή;

    Γεννήθηκα σ’ ένα ορεινό χωριό της Τραπεζούντας Ένα χωριό χωρίς ρεύμα, τηλέφωνο, δίκτυο ύδρευσης, δρόμους. Για να πάμε στα παρχάρια (θερινά βοσκοτόπια) με τη γιαγιά μου περπατούσαμε δύο μέρες. Οι ηλικιωμένοι μας εκεί μιλούσαν μια γλυκειά γλώσσα. Ποντιακά μιλούσαν. Μπορώ να πω ότι τα παιδικά μου χρόνια, τα πέρασα σκαρφαλώνοντας από δέντρο σε δέντρο.Δέντρα με καρπούς.Οπωροφόρα.Μέχρι που εγκατατσταθήκαμε στην Πόλη στα 14 μου. Πλέον δεν υπάρχουν αυτοί οι άνθρωποι που μας άφησαν τη γλώσσα και τον πολιτισμό, οι «βασιλιάδες» και οι «βασίλισσες» , όπως τους ονομάζουμε.Γι αυτό το λόγο δεν μπορώ να γυρίσω ούτε στην Τραπεζούντα ούτε στα παιδικά μου χρόνια.

    Ευχαριστώ από καρδιάς τον κ.Ömer Asan για το χρόνο του σ’ αυτούς τους χαλεπούς καιρούς καθώς και τη μεταφράστρια, κ.Sebnem Arslan για την πολύτιμη συνδρομή της.

    http://www.http://www.crime.gr/13970/articles/synenteyksi-toy-%C3%B6mer-asan-/article.aspx/13970/articles/synenteyksi-toy-%C3%B6mer-asan-/article.aspx

    Λένα Βασιλάκου

    Σχόλιο από crime.gr_synenteyksi-Οmer-Αsan | 10/06/2013

  6. […] -Μια συνέντευξη του Ömer Asan στη Λένα Σαββίδου. […]

    Πίνγκμπακ από Omer Asan: Καταγραφή τη χριστιανικής κληρονομιάς της Μικράς Ασίας « Πόντος και Αριστερά | 11/10/2013

  7. […] -Μια συνέντευξη του Ömer Asan στη Λένα Σαββίδου. […]

    Πίνγκμπακ από OMER ASAN: ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ | Μικρά Ασία - Αλησμόνητες Πατρίδες | 16/10/2013


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: