Πόντος και Αριστερά

……. 'μώ τον νόμο σ' !

-Η επικαιρότητα του Μαρξ

  • Από ένα αφιέρωμα στην «Ελευθεροτυπία» (Κυριακή 3/3/2013) με άρθρα των Αγτζίδη, Ρινάλντι και Κεφαλή
  • Το «Κεφάλαιο» της επικαιρότητας

  • Του ΡΟΥΝΤΙ ΡΙΝΑΛΝΤΙ (*)
  • «Η ζωντανή ψυχή του μαρξισμού είναι η συγκεκριμένη ανάλυση της συγκεκριμένης κατάστασης»

  • Το 2008-2009, με το ξέσπασμα της νέας κρίσης, λέγεται ότι στη Γερμανία υπήρξε μεγάλη άνοδος των πωλήσεων των έργων του Μαρξ και ιδιαίτερα του έργου του «Το κεφάλαιο», ενώ η εικόνα του πρόβαλε στα εξώφυλλα των πιο έγκυρων περιοδικών. Κατά κοινή ομολογία, στο έργο του Μαρξ μπορούσε κανείς να δει γιατί εκδηλώνονται οι κρίσεις στον καπιταλισμό. Ακόμα και οι αστοί διάβαζαν Μαρξ…
  • Πριν από 130 χρόνια, ο πιο πιστός φίλος και συνεργάτης του Μαρξ, ο Φρ. Ενγκελς, μιλώντας πάνω από τον τάφο του Μαρξ τον είχε χαρακτηρίσει μεγάλο επιστήμονα, γιατί με δύο μόνο ανακαλύψεις του διακρίθηκε από τους άλλους: πρώτον, θεμελίωσε την υλιστική αντίληψη της Ιστορίας και, δεύτερον, αποκρυπτογράφησε το «μυστικό» του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής που στηρίζεται στην απόσπαση της υπεραξίας. Ο Ενγκελς, όμως, θεωρεί ότι αυτή δεν είναι η κυριότερη πλευρά του Μαρξ, τονίζοντας ότι ο Μαρξ ήταν βασικά επαναστάτης: «Ο πραγματικός σκοπός της ζωής του ήταν να βοηθήσει με οποιονδήποτε τρόπο στην ανατροπή της κεφαλαιοκρατικής κοινωνίας και των κρατικών θεσμών που αυτή έχει δημιουργήσει, να πάρει μέρος στην απελευθέρωση του σύγχρονου προλεταριάτου, που αυτός του έδωσε για πρώτη φορά συνείδηση της θέσης του και των αναγκών του, τη συνείδηση των όρων της χειραφέτησής του. Ο αγώνας ήταν το στοιχείο του. Και αγωνίστηκε με πάθος, με επιμονή, με επιτυχία, όσο λίγοι».

    Αν, λοιπόν, θεωρήσουμε το έργο του Μαρξ ως τη βάση μιας θεωρίας του απελευθερωτικού κινήματος του προλεταριάτου, πρέπει να παραδεχτούμε ότι άνοιξε μια νέα σελίδα στη σύγχρονη εποχή, στην ιστορία συγκρότησης του εργατικού κινήματος, των εξεγέρσεων, των επαναστάσεων, των αποπειρών μετάβασης, αλλά και των παλινορθώσεων, των μεγάλων κρίσεων και συζητήσεων, των τεράστιων μαζικών κινημάτων σε ολόκληρο τον πλανήτη, που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο αναφέρονται στον Μαρξ.

    Εχουν περάσει έτσι κι αλλιώς 130 χρόνια από το θάνατο του Μαρξ και έχουν αλλάξει πολλά πράγματα. Η επικαιρότητά του ύστερα από όλα αυτά δεν βρίσκεται απλώς στην οικονομική πλευρά του έργου του.

    Ο Λένιν σε ένα γράμμα του στην Ι. Αρμάντ θα σημειώσει: «Ολο το πνεύμα του μαρξισμού, όλο το σύστημά του απαιτεί να εξετάζουμε την κάθε θέση α) μόνο ιστορικά β) μόνο σε σύνδεση με άλλες θέσεις γ) μόνο σε σύνδεση με τη συγκεκριμένη πείρα της Ιστορίας». Κάτι ανάλογο πρέπει να κάνουμε σήμερα σε σχέση με το μαρξισμό και την πορεία του, και δεν προκύπτει ακριβώς να φορτώσουμε όλα τα θετικά ή τα αρνητικά της πορείας του στο έργο του μεγάλου διανοητή.

    Η σκέψη, επομένως, του Μαρξ έθεσε τους ακρογωνιαίους λίθους μιας θεωρίας που έπρεπε να αναπτυχθεί προς όλες τις κατευθύνσεις για να μη μείνει πίσω από τη ζωή. Από πουθενά σε αυτήν τη διαρκή θεμελίωση και ανάπτυξη δεν μπορούσαν να χωρούν ή να αναπαράγονται έτοιμα πρότυπα. Χρειαζόταν μια διαρκής, μόνιμη, αυτοτελής επεξεργασία και δοκιμασία. Πόσες φορές δεν θα τονιστεί ότι η θεωρία αυτή δεν είναι δόγμα, μα καθοδήγηση για δράση, ή ακόμα ότι «η ζωντανή ψυχή του μαρξισμού είναι η συγκεκριμένη ανάλυση της συγκεκριμένης κατάστασης»;

    Από μια βαθιά χειραφετητική, απελευθερωτική θεωρία, όπως ήταν το έργο του Μαρξ, δεν μπορούσαν να λείπουν βαθιά ανθρωπολογικά και οντολογικά ζητήματα. Μια μεγάλη συνεισφορά του μαρξιστικού έργου είναι ότι φωτίζει από πολλές πλευρές το φαινόμενο της αλλοτρίωσης και ως προς αυτό συγκρούεται με κάθε μηχανιστική, στενή, περιοριστική, βαθιά οικονομίστικη αντίληψη. Θέτει τους όρους που συμβαδίζουν με τις απαιτήσεις και τις αναγκαιότητες ενός σύγχρονου απελευθερωτικού κινήματος. Ακόμη και σήμερα που η εργατική τάξη, το προλεταριάτο δεν μπορούν να συγκριθούν με αυτό που υπήρχε την εποχή της θεμελίωσης της θεωρίας του Μαρξ.

    Επομένως, η επικαιρότητα του Μαρξ, 130 χρόνια μετά το θάνατό του, έγκειται στην καθολικότητα και αφορά την παγκόσμια διάσταση των προβλημάτων που γεννά διαρκώς -και χωρίς ορατή διέξοδο- η διατήρηση των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής, καθώς επίσης και τους σπασμούς και τις καταστροφές των παραγωγικών δυνάμεων μέσα σε αυτές τις συνθήκες (κρίσεις), αφορά επίσης τους αγώνες και τα εγχειρήματα μετάβασης και απαλλαγής από τα καπιταλιστικά δεσμά.

    Γίνεται, έτσι, επικαιρότητα του κομμουνισμού, ως πραγματικού κινήματος του σύγχρονου προλεταριάτου ή/και της κοινωνίας, που αλλάζει πραγματικά και ριζικά την κατάσταση πραγμάτων.

    (*) Εκδότης της εφημερίδας «Δρόμος της Αριστεράς», μέλος της Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ

http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=31/03/2013&s=istorika&c=episthmh–texnologia

Advertisements

15/07/2013 - Posted by | -Δρόμος εφημερίδα, -Ιστορικά, -Ιδεολογικά, -Κρίση, -Κομμουνιστική Διεθνής, -καπιταλισμός

3 Σχόλια »

  1. Το πρόβλημα της Ελλάδος και του κόσμου δεν είναι οι θεωρίες, αλλά δημοκρατία. Στην έννοια της δημοκρατίας δεν προβλέπονται διακρίσεις. Η πραγματική δημοκρατία είναι του λαού και λειτουργεί με αρχές και μόνο προς το καλώς εννοούμενο συμφέρον του συνόλου λαού. Όλα τα άλλα είναι παραμύθια και αποβλέπουν στο διαίρει και βασίλευε. Όλοι πρέπει να εργαστούμε για αυτή τη δημοκρατία.Να εξετάσουμε και ερευνήσουμε τις δομές της και να τις εφαρμόσουμε και συνεχώς να τις βελτιώνουμε αν δεν εξυπηρετούν τον λαό. Δημοκρατία δεν σημαίνει ασυδοσία και λογοπαίγνιο. Η δημοκρατία που έχουμε καμία σχέση δεν έχει, με τη δημοκρατία στην οποία αναφέρομαι.Το εύρος της δημοκρατίας εξαρτάται από το εύρος της πεδίας του λαού και θα πρέπει ανάλογα να βελτιώνεται σε σχέση και συντονισμό με την πειθαρχία. Οι θεωρίες εξυπηρετούν σκοπιμότητες. Η δημοκρατία είναι μαθηματική επιστήμη, γι΄ αυτό τα προβλήματα πρέπει να επιλύονται με τους παράγοντές τους, με μόνο σταθερό παράγοντα το συνολικό συμφέρον του λαού, χωρίς διακοπές. Στη βάση αυτή πρέπει να εργαστούμε όλοι και να θέτουμε τους κανόνες λειτουργίας. Όλα τα άλλα είναι εκ του πονηρού.

    Σχόλιο από Κυριάκος Ιωαννίδης | 16/07/2013

  2. Ευθύγραμμη ή Κυκλική Ιστορία; Απάντηση με Συμπερίληψη

    Διαβάζοντας τον Λέβιτ μου δημιουργήθηκε ένας προβληματισμός πόσο η σημερινή σκέψη απέναντι στην ιστορία είναι χριστιανική ή καθόλου.

    Κατ’ αρχάς, όπου υπάρχει το έσχατον είναι επηρεασμένο από τον χριστιανισμό.

    Πχ ο Μαρξ με τον επαναστατικό χαρακτήρα του προλεταριάτου αναπτύσσει μία εσχατολογική θεωρία.

    Ο Χέγκελ με την τελείωση του Λόγου στην Ιστορία ομοίως.

    Ο Compte με το θετικισμό του αντικαθιστά τη Θεία Πρόνοια με την υπερφίαλή του αισιοδοξία της ιστορικής προόδου που θα οδηγήσει στο τέλος των πολέμων με την βιομηχανική επανάσταση.

    Ο Προυντόν με τον αντι-θεϊσμό του πάλι δίνει στη σκέψητου σωτηρολογικό περιεχόμενο και αντικαθιστά τη Θεία Πρόνοια με έναν οικουμενικό λόγο περί ανθρώπου. Και η ιδέα της «ανθρωπότητας» έχει έναν οικουμενικό χαρακτήρα θρησκευτικής πίστης.

    Ακόμη και ο Νίτσε με την έμφαση στην ανθρώπινη βούληση δημιουργεί μία απόλυτη ευθύνη που προσβλέπει στο μέλλον.

    Όλα τα παραπάνω είναι σε αντίθεση με το αρχαιοελληνικό πνεύμα, το οποίο έβλεπε κύκλους στην ιστορία, μία επανάληψη του ομοίου υπό την έννοια πως η ανθρώπινη φύση είναι μία και δεν αλλάζει. Βλ. Θουκυδίδη.

    Το θέμα είναι πως ό,τι και να σκεφτούμε, σύμφωνα με τον Καρλ Λέβιτ, εξαντλείται στη μία ή στην άλλη εναλλακτική είτε σε έναν αδιέξοδο συνδυασμό των δύο τρόπων να δεις την Ιστορία.

    Είτε ως γραμμική εξέλιξη προς μία τελείωση(Χριστιανισμός) είτε ως μία κυκλική πορεία στάσιμου χαρακτήρα (αρχαίοι Έλληνες).

    Εσείς πώς βλέπετε την Ιστορία; Επιλέγετε τη μία έναντι της άλλης; Τις συνδυάζετε; Έχετε κάτι ξεχωριστό στο μυαλό σας;

    http://www.filosofia.gr/forum/viewtopic.php?t=4663&start=0

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 05/09/2013

  3. Μαρξιστική Ανάλυση των Κρίσεων

    Αιτια Καπιταλιστικής Κρίσης

    Σχόλιο από iakovos1000 | 02/11/2013


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: