Πόντος και Αριστερά

……. 'μώ τον νόμο σ' !

-Βιβλίο Ιστορίας: Ούτε με τον Λιάκο, ούτε με το Λιακόπουλο!!!

     Η διαμάχη για το βιβλίο Ιστορίας παρουσιάζεται ως διπολική από τα ΜΜΕ. dsc04572.jpgΤα τελευταία, πολλές φορές, επικεντρώνουν την παρουσίαση στη διαμάχη, προβάλλοντάς την ως σύγκρουση του «εκσυγχρονιστικού καλού» με το «εθνικιστικό κακό«, με αποκορύφωμα την πονηρότατη εκπομπή του Παύλου Τσίμα (αυτού, από το «συγκρότημα»!) Επειδή όμως η πραγματικότητα είναι τελείως διαφορετική, φιλοξενούμε σήμερα ένα κείμενο της Δώρας Μόσχου, που προέρχεται από την κομμουνιστική Αριστερά.

  

         Με αφορμή το νέο βιβλίο ιστορίας της ΣΤ’ Δημοτικού έχει εγερθεί, το τελευταίο διάστημα, μια μεγάλη συζήτηση σχετικά με το πώς πρέπει να γράφεται και να διδάσκεται η ιστορία. Η συζήτηση αυτή έχει διευρυνθεί – λόγω και των γενικευμένων αντιδράσεων απέναντι στο βιβλίο – και έχει συμπεριλάβει και άλλα ζητήματα, όπως, για παράδειγμα, ποιος έχει το δικαίωμα να ασχολείται με την ιστορία, να μαθαίνει την ιστορία, ακόμα και να κρίνει την ιστορία.

          Εάν μείνει κανείς σε μια επιφανειακή ανάγνωση της διαμάχης (κάτι dsc04418_.jpgπερισσότερο, κατά τη γνώμη μας: της διαπάλης) που έχει ξεσπάσει το τελευταίο διάστημα γύρω από το εν λόγω πόνημα ρεκτών ιστορικών, θα καταλήξει στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για ένα προοδευτικό βιβλίο, ένα βιβλίο που προάγει με τρόπο απλό και εύληπτο από δωδεκάχρονα παιδιά την ιστορική γνώση σε βάθος – τη γνώση της ιστορίας των δομών – και ότι απέναντί του έχει συσπειρωθεί ό,τι αντιδραστικότερο διαθέτει η ελληνική κοινωνία[1]. Μία όμως δεύτερη, προσεκτικότερη ανάγνωση τόσο του ίδιου του βιβλίου, όσο και της απολογητικής ρητορείας των συγγραφέων και υποστηρικτών του, θα αποκαλύψει μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα.

          Να το πούμε από την αρχή: το βιβλίο της ιστορίας της ΣΤ` Δημοτικού είναι ένα κακό βιβλίο. Είναι ένα κακό βιβλίο όχι γιατί «καταρρίπτει τα στερεότυπα της εθνικής ιστοριογραφίας» (όπως επαίρονται ότι κάνει οι υποστηρικτές του), αλλά για πολλούς άλλους λόγους τους οποίους, κατ` αρχήν επιγραμματικά, θα παραθέσουμε αμέσως παρακάτω, επιχειρώντας, αμέσως μετά, μια πιο αναλυτική τους προσέγγιση:

1)     Το βιβλίο είναι παιδαγωγικά κακό και αμέθοδο: συμπυκνώνει μία τεράστια ιστορική περίοδο (600 περίπου χρόνων, μέσα στα οποία συντελέστηκαν οι μεγαλύτερες, κοσμοϊστορικές αλλαγές της ανθρώπινης ιστορίας) σε 140 περίπου σελίδες, με αποτέλεσμα να δίνει πληροφορίες ελλιπείς, ή τόσο συμπυκνωμένες ώστε τελικά να εμπεριέχει σοβαρά λάθη – αν τελικά μπορούν να θεωρηθούν ως τέτοια .

2)     Από πολλούς θεωρείται ως μεγάλο του προσόν η πλούσια (όντως) εικονογράφηση και η παράθεση αποσπασμάτων από πηγές, καθώς και οι ασκήσεις που θέτει στους μαθητές. Ωστόσο, αν ανοίξει κανείς το βιβλίο σε μια τυχαία σελίδα του, θα κουραστεί από τη διάσπαση της ύλης – και θα δει ότι, με την κατανομή αυτή, δεν διευκολύνεται ο μαθητής να συγκροτήσει συνεχή, αφηγηματικό λόγο.

3)     Σαφώς σημαντικότερο πρόβλημα είναι η ιστορική μεθοδολογία που έχουν ακολουθήσει οι συγγραφείς και, συνακόλουθα, ο ιδεολογικός τους προσανατολισμός (κι ας ορκίζονται στο όνομα της … καθαρής επιστήμης). Σε αυτό το ζήτημα θα αναφερθώ αναλυτικά αμέσως παρακάτω.

4)     Σύμφωνα με τη μεθοδολογία και την ιδεολογία των ρεκτών συντακτών του, το βιβλίο πάσχει από … επιλεκτική μνήμη: θυμάται και … ξεχνά γεγονότα, δομές, πρόσωπα, κινήματα, ενίοτε και … ολόκληρες χώρες, κατά το δοκούν.

Σε πρόσφατο αφιέρωμα της εφημερίδας «το Βήμα» στο εν λόγω βιβλίο, η φανατική υποστηρίκτριά του, ιστορικός κυρία Χριστίνα Κουλούρη, επιχειρεί να απαντήσει – με ορισμένη μετριοπάθεια, είναι αλήθεια – σε μία από τις βασικότερες αιτιάσεις που έχουν απευθύνει εναντίον του πολλοί κύκλοι,  διαφορετικών πολιτικών και ιδεολογικών προσανατολισμών: στο γεγονός ότι το βιβλίο υποβαθμίζει ποικιλοτρόπως τη μεγάλη επανάσταση των ελλήνων του 1821, ενώ περιγράφει με ήπιους χαρακτηρισμούς και όρους «πολιτικής ορθότητας» τα δεινά των ελλήνων της Σμύρνης, κατά τη Μικρασιατική καταστροφή. Η κα Κουλούρη λοιπόν – συμπυκνώνουμε την κεντρική ιδέα των λόγων της  – ισχυρίζεται ότι υπάρχουν δύο τάσεις στη σύγχρονη σχολική ιστοριογραφία και ότι το βιβλίο προσπάθησε να κινηθεί ανάμεσά τους. Η μία τάση – κατά την κα Κουλούρη πάντα – είναι η παραδοσιακή, η «συντηρητική», εκείνη η οποία δίνει ιδιαίτερο βάρος στα πολεμικά γεγονότα, στις συγκρούσεις μεταξύ των εθνών και των εθνών – κρατών. Πρόκειται – σύμφωνα πάντα με την άποψη της συγγραφέως – για μια ιστοριογραφία που αναπαράγει το μίσος και τις συγκρούσεις ανάμεσα στους λαούς. Γι` αυτόν ακριβώς το λόγο – μαθαίνουμε από το άρθρο – η UNESCO έδωσε κατευθύνσεις, σύμφωνα με τις οποίες τα σχολικά βιβλία θα πρέπει να ασχολούνται περισσότερο με το πεδίο της οικονομίας, των κοινωνικών δομών, ή της καθημερινής ζωής του παρελθόντος, ώστε να μην αναπαράγονται τα «εθνικά στερεότυπα» και να μη «συντηρείται το μίσος». Η καscio.jpg Κουλούρη αποδέχεται τη μέση οδό: ούτε μία ιστορία πλήρως «καθαρμένη» από πολεμικά ή εν γένει βίαια γεγονότα, ούτε όμως και μία ιστοριογραφία που οι σελίδες της να «στάζουν αίμα». Καταλήγει μάλιστα με την αποστροφή ότι τα βιβλία πολλών δυτικοευρωπαϊκών χωρών (φέρνει ως παράδειγμα τη Γαλλία και τη Γερμανία) «δεν στάζουν πια αίμα», «χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι Γάλλοι ή οι Γερμανοί αγαπούν λιγώτερο την πατρίδα τους».

(Ντελακρoυά, Η σφαγή της Χίου)

     Πολλά θα είχε να αντιτείνει κανείς σε αυτούς τους συλλογισμούς. Κατ` αρχήν, δεν μπορούμε να μπούμε στη λογική της επιλογής ανάμεσα στη «μία ή την άλλη» ιστορία. Η κινητήρια δύναμη της ιστορίας, σύμφωνα με τον ιστορικό υλισμό, είναι η πάλη των τάξεων, η οποία διεξάγεται στο πεδίο των μεταβολών της οικονομικής βάσης κάθε κοινωνίας – της βάσης η οποία συγκροτείται από τη διαλεκτική σχέση ανάμεσα στις παραγωγικές δυνάμεις και τις σχέσεις παραγωγής – τις σχέσεις ιδιοκτησίας. Τα πολιτικά και στρατιωτικά γεγονότα αποτελούν το τελικό αποκρυστάλλωμα, την τελική συμπύκνωση της εξέλιξης των οικονομικών δομών/ Αλλά και – σε τελευταία ανάλυση, όπως προσφυώς αναφέρει ο Ένγκελς – το αίτιο κάθε πολιτικού ή στρατιωτικού γεγονότος είναι οικονομικό – ανάγεται ακριβώς στη διαλεκτική σχέση ανάμεσα στις παραγωγικές δυνάμεις και στις σχέσεις παραγωγής. Πώς λοιπόν μπορούμε να αποσπάσουμε τη «μια» από την «άλλη» ιστορία και να επιλέξουμε ποιάς τη διδασκαλία θα προκρίνουμε στο δημόσιο σχολείο;

     Υπάρχουν ωστόσο σε αυτή την τοποθέτηση και άλλες, εξαιρετικά σοβαρές πλευρές. Πάντα σύμφωνα με τον ιστορικό υλισμό, «η βία είναι η μαμή της ιστορίας». Δεν υπάρχει, στην ιστορία της ανθρωπότητας, κίνημα εθνικοαπελευθερωτικό ή ταξικό – κοινωνικό, που να έχει τελεσφορήσει, που να έχει επιφέρει τη ρήξη με το παλιό και την οικοδόμηση του καινούργιου, χωρίς τη χρήση βίας. Ακόμη περισσότερο: δεν υπάρχει ιστορική περίπτωση κατά την οποία η κυρίαρχη τάξη – ή ο επικυρίαρχος ενός έθνους υπό κατοχή – να μην έχει ασκήσει βία για να διαιωνίσει την εξουσία του. Από αυτή την άποψη, δεν είναι τα βιβλία ιστορίας που «στάζουν αίμα» και που παράγουν το μίσος: είναι οι ίδιες οι υλικές, ιστορικές συνθήκες κάθε εποχής και κάθε σύγκρουσης.  Και για να τελειώνουμε με αυτή την επιχειρηματολογία: είναι άραγε ίδια η πολεμική ιστορία της Γαλλίας ή της Γερμανίας (χωρών με πρωτεύουσα θέση στο σύστημα του ιμπεριαλισμού, παλαιές αποικιακές δυνάμεις, η δεύτερη από τις οποίες έχει εξαπολύσει δύο παγκοσμίους πολέμους), με την αντίστοιχη της Ελλάδας; Ενός έθνους – κράτους που δημιουργήθηκε μετά από μία μεγάλη επανάσταση και που, σε κάθε περίπτωση, πληρώνει την ενδιάμεση και εξαρτημένη θέση της στο σύστημα;

     Αλλά και ο έτερος των υποστηρικτών του βιβλίου, πανεπιστημιακός κος Αντώνης Λιάκος, καθώς και η υπεύθυνη της συγγραφικής ομάδας, κα Μαρία Ρεπούση, συμμετέχουν με άρθρα τους στο αφιέρωμα της καλής εφημερίδας. Το άρθρο του κυρίου Λιάκου, κοσμείται με φωτογραφία καλογραιών που διαδηλώνουν για το θέμα των ταυτοτήτων (εντελώς άσχετη με το θέμα, που επιχειρεί απλώς να υποδηλώσει ότι όλοι οι επικριτές του βιβλίου είναι του … ιδίου φυράματος), ενώ ο κύριος καθηγητής, με trabzon_sahil.jpgατράνταχτη επιστημονική επιχειρημα-τολογία και τακτ που προσιδιάζει σε προοδευτικό λόγιο χαρακτηρίζει ψυχωσικούς όλους όσους έχουν εκφράσει τις αντιρρήσεις τους για το εν λόγω πόνημα. Από τα δύο άρθρα, μαθαίνουμε επίσης ότι «η ιστορία είναι η γνωριμία με το ξένο, το διαφορετικό» αλλά και «οι πολλαπλές προσλήψεις της πραγματικότητας». Πρόκειται για τη μεταμοντέρνα αντίληψη της ιστορίας (η οποία, στην πραγματικότητα, είναι εντελώς ιδεαλιστική και μεταφυσική, άρα αντιδραστική) σύμφωνα με την οποία η ιστορία δεν είναι επιστήμη και δεν διέπεται από νομοτέλειες: είναι αφήγηση και, όσες επί μέρους αφηγήσεις υπάρχουν για ένα ιστορικό συμβάν, τόσες είναι και οι ιστορικές πραγματικότητες! Ήτοι, αντικειμενική πραγματικότητα, περιγράψιμη από τον ιστορικό δεν υπάρχει!

Πέρα από το θεωρητικό μέρος, πιστεύουμε ότι είναι χρήσιμο να περάσουμε σε παραδείγματα μέσα από το ίδιο το βιβλίο, που θα μας βοηθήσουν να αντιληφθούμε πώς ακριβώς μεταφράζονται σε ιστορική αφήγηση οι «πολλαπλές προσλήψεις της πραγματικότητας». Το βιβλίο ξεκινά με το κεφάλαιο «Η γένεση των νεώτερων χρόνων», στο οποίο κατορθώνει να συμπυκνώσει σε μισή περίπου σελίδα την Αναγέννηση και τη θρησκευτική Μεταρρύθμιση. Ορίζει ως Αναγέννηση την καλλιτεχνική και πνευματική κίνηση που ξεκινά από την Ιταλία το 14ο αιώνα και, μέχρι το 16ο, εξαπλώνεται σε όλη την Ευρώπη. Αυτή όμως η κίνηση είχε ένα συγκεκριμένο κοινωνικό φορέα, την ανερχόμενη αστική τάξη και τις αναπτυσσόμενες καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής: αυτή η πλευρά της Αναγέννησης (η ουσιαστική, κατά τη γνώμη μας) είναι απολύτως εξαφανισμένη από το βιβλίο. Δεν μπορούμε ακόμα να αφήσουμε ασχολίαστη την ακόλουθη πρόταση: «Μέσα σε μια ατμόσφαιρα13-10.jpg χαράς, δημιουργούν σπουδαία έργα ζωγραφικής, γλυπτικής, αρχιτεκτονικής και λογοτεχνίας».Όποιος βέβαια έχει διαβάσει τη Θεία Κωμωδία του Δάντη (και ιδιαίτερα τη ζοφερή Κόλαση) όπου, μεταξύ άλλων, αποτυπώνεται η διαπάλη ανάμεσα στις ιταλικές πόλεις, αλλά και οι σκληρές πολιτικές έριδες στην πατρίδα του, Φλωρεντία, αντιλαμβάνεται ότι αυτή η χαρά δεν είναι τόσο γενικευμένη. Για να μην αναφερθούμε στο Δεκαήμερο του Βοκκάκιου, όπου τις πραγματικά σκαμπρόζικες ιστορίες υποτίθεται ότι αφηγείται μία παρέα που έχει καταφύγει στην εξοχή, για να γλιτώσει από το μιασματικό αέρα της πανωλόβλητης Φλωρεντίας …

     Οξεία ταξική και πολιτική διαπάλη ανάμεσα στην αριστοκρατία και την αστική τάξη – οπωσδήποτε προοδευτική την εποχή αυτή. Πόλεμοι και κατακτήσεις των νέων χωρών που διεξάγονται με αγριότητα όχι λιγώτερη από αυτή του Μεσαίωνα: γενικευμένες επιδημίες: ληστρικές μέθοδοι συσσώρευσης, που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, και την πειρατεία. Η Αναγέννηση, όπως κάθε τι καινούργιο, φέρνει οπωσδήποτε μαζί της ένα νέο, προοδευτικό, φιλελεύθερο σε σχέση με τα μεσαιωνικά χρόνια πνεύμα, αλλά φέρνει μαζί της και όλα τα παραπάνω, όπως, σε τελευταία ανάλυση, κάθε εποχή μετάβασης από τον ένα κοινωνικό – οικονομικό σχηματισμό στον επόμενο. Δεν ισχυριζόμαστε ότι με αυτήν ακριβώς την ορολογία θα πρέπει να διδάσκεται η ιστορία της περιόδου σε δωδεκάχρονα παιδιά, Αλλά και αυτή η «ατμόσφαιρα χαράς» και η απουσία οποιασδήποτε αναφοράς στις κοινωνικές δομές και στον ταξικό φορέα της Αναγέννησης, μάλλον δεν ανταποκρίνεται στην επιστημονικότητα του πονήματος για την οποία κόπτονται οι ρέκτες συντάκτες του…

     Στην επόμενη σελίδα του βιβλίου (σελ. 3), όπου παρατίθενται οι πηγές, 100_1646.JPGπαρατίθεται απόσπασμα από έργο του καρδινάλιου Βησσαρίωνα, για τον οποίο και διαβάζουμε παραπλεύρως τα ακόλουθα: «Βυζαντινός λόγιος, Επίσκοπος Νίκαιας. Μαθητής του φιλόσοφου Πλήθωνα Γεμιστού.[2] Συμμετέχει στη Σύνοδο Φερράρας – Φλωρεντίας (1438) και είναι υποστηρικτής της ένωσης των δύο εκκλησιών. Πριν από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης εγκαθίσταται στην Ιταλία. Εργάζεται για την οργάνωση Σταυροφοριών εναντίον των Οθωμανών. Συμβάλλει στη διάδοση του ελληνικού πολιτισμού στη Δύση, κάνοντας γνωστούς τους αρχαίους έλληνες συγγραφείς. Προσφέρει τη βιβλιοθήκη του, που περιέχει σημαντικά βιβλία και χειρόγραφα, στην πόλη της Βενετίας».

     Λαμπρά. Μόνο που, εκτός όλων αυτών, ο Βησσαρίων έγινε και κάτι άλλο: καθολικός και μάλιστα αναδείχτηκε σε καρδινάλιο της καθολικής εκκλησίας (και δύο φορές υποψήφιος Πάπας). Για κάποιο λόγο, μη άμεσα κατανοητό σε μας, το γεγονός δεν αναφέρεται ποτέ …

     Στη σελίδα 8 (και αφού γίνεται προηγουμένως εκτεταμένη αναφορά στις Ανακαλύψεις) το βιβλίο αναφέρεται στον ευρωπαϊκό Διαφωτισμό. Όπως και στην περίπτωση της Αναγέννησης, απουσιάζει και εδώ επιδεικτικά ο κοινωνικός φορέας του Διαφωτισμού – η ώριμη πια αστική τάξη που διεκδικεί και την πολιτική εξουσία από τους ευγενείς. Στο ίδιο κεφάλαιο, στο «γλωσσάριο», που ακολουθεί κάθε φορά το κυρίως κείμενο, μαθαίνουμε ότι «φιλόσοφοι» ονομάζονται οι «φορείς του Διαφωτισμού», ωσάν να μην υπήρξαν πριν και μετά φιλόσοφοι, στην ιστορία της ανθρωπότητας, από τον Ηράκλειτο, μέχρι το Μαρξ και τους σύγχρονους …

delacroix.jpg     Στη σελίδα 11, περνάμε στη μεγάλη Γαλλική Επανάσταση του 1789. Και  βέβαια απουσιάζει και εδώ ο φορέας της: η αστική τάξη. Στο βιβλίο παρατίθεται η παραδοσιακή, θεσμοθετημένη διαίρεση των τάξεων («Ευγενείς», «κλήρος», «Τρίτη Τάξη») η οποία δεν είναι επιστημονικά έγκυρη, χωρίς να διευκρινίζεται η ιστορικότητά της.[3] Η ερμηνεία που δίνεται στο «γλωσσάριο» για την Τρίτη Τάξη είναι η ακόλουθη: «Η μεγάλη πλειοψηφία του γαλλικού λαού που δεν είναι ευγενείς ή κληρικοί». Αποσιωπάται δηλαδή το γεγονός ότι, στην πραγματικότητα, πρόκειται για ένα μπλοκ κοινωνικών δυνάμεων (αστοί, μικροαστικά στρώματα, υπό διαμόρφωση προλεταριάτο) που έχουν αντιφατικά συμφέροντα μεταξύ τους, αλλά τις ενώνει το μίσος για το λεγόμενο «Παλαιό Καθεστώς», για τούτο και ενώνονται υπό τη σημαία της αστικής τάξης. Στο ίδιο κεφάλαιο, μαθαίνουμε ότι δημιουργείται «μια δικαιότερη εποχή, όχι όμως για όλους. Μεγάλες ομάδες ανθρώπων, όπως είναι οι γυναίκες, αποκλείονται από τα ίσα δικαιώματα». Και τα πληβειακά στρώματα, τα οποία, στο κάτω – κάτω σήκωσαν και το βάρος των θυσιών της επανάστασης και έδωσαν τη δική τους, ιστορικά πρόωρη μάχη, το 1793 – 1794, κατά τη διάρκεια της λαϊκής, επαναστατικής δικτατορίας των Γιακωβίνων; Τι γίνεται με αυτούς; Τι γίνεται με την εγγενή αντίθεση ανάμεσα στην αστική και την εργατική τάξη; Αλλά ήδη έχει διαπιστωθεί ότι η λέξη «τάξη» προκαλεί ορισμένη αλλεργία στους συντάκτες του εγχειριδίου μας.

     Επιπροσθέτως: τα παιδιά δεν μαθαίνουν απολύτως κανένα από τους μεγάλους γάλλους επαναστάτες. Θα ήταν υπερβολικό, σε μια τέτοια θεώρηση της ιστορίας, να απαιτήσουμε την παράθεση του ονόματος τουλάχιστον του Μαξιμιλιανού skliros3.jpgΡοβεσπιέρου, αυτού του δάσκαλου της επανάστασης. Το μόνο όνομα που ανθολογείται είναι της Ολυμπίας ντε Γκουζ, που συνέταξε τη «Διακήρυξη των Δικαιωμάτων της Γυναίκας και της Πολίτισσας». Το κείμενο του εγχειριδίου υπαινίσσεται ότι αυτή της η ενέργεια την οδήγησε στη λαιμητόμο το 1793 – και όχι η ιστορικά πιστοποιημένη φιλομοναρχική, αντεπαναστατική της δράση! Και όμως, αν όντως το εγχειρίδιο είχε την πρόθεση να τιμήσει τη συμβολή των γυναικών στη Γαλλική Επανάσταση, θα μπορούσε να αναφερθεί στις λαϊκές γυναίκες του Παρισιού που μαζικά και μαχητικά ανάγκασαν τη βασιλική οικογένεια να εγκαταλείψει τις Βερσαλλίες και, γενικά, έφεραν σε πέρας πολλή από τη «βρώμικη δουλειά» της επανάστασης. Φαίνεται όμως ότι, εκτός από τη λέξη «τάξη» και η έννοια της μαζικής δράσης προκαλεί αλλεργία στους συγγραφείς μας …

     Από τη σελίδα 16 και μετά, το βιβλίο ξεκινά την αφήγηση των ξενικών κυριαρχιών στον ελλαδικό χώρο. Ως κυριάρχους ορίζει τους Λατίνους και τους Οθωμανούς. Στο «γλωσσάριο» μαθαίνουμε ότι «Λατίνοι» είναι οι «Φράγκοι, Γενουάτες, Βενετοί». Γεγονός είναι ότι σήμερα επικρατεί στην ιστοριογραφία ο όρος «λατινοκρατία», για να περιγραφεί η κυριαρχία των  παραπάνω στον ελλαδικό χώρο. Γιατί όμως «λατίνοι»; Στο γυμνάσιο και στο λύκειο, τα παιδιά θα ακούσουν να γίνεται λόγος για τα «λατινικά», ως γλώσσα της κλασικής Ρώμης, θα μάθουν για το Λάτιο, την ιστορική ευρύτερη περιοχή της σημερινής ιταλικής πρωτεύουσας. Το όνομα «λατίνος» όμως στο μεσαίωνα και στην πρώιμη Αναγέννηση, δίνεται από το Βυζαντινό κόσμο στους καθολικούς. Το δόγμα των κυριάρχων εξαφανίζεται εντελώς από το εγχειρίδιο – όπως και, λίγες σελίδες προηγουμένως, το γεγονός ότι το ασπάστηκε ο Βησσαρίων. Να υποθέσουμε ότι λόγοι πολιτικής ορθότητας – συνδεόμενης και με τον κακόηχο και έωλο όρο «πολυπολιτισμικότητα» – επιβάλλουν αυτή την εξαφάνιση; Πρέπει άραγε να είμαστε συμβατοί με τους – κατά μεγάλο μέρος καθολικούς – ευρωπαίους εταίρους μας; Και στο όνομα αυτής της συμβατότητας, πέρα από θεολογικές έριδες που καθόλου δεν μας αφορούν, να λησμονήσουμε ότι η καθολική εκκλησία και οι ιεραπόστολοι της propaganda fide[4] υπήρξαν βασικοί φορείς της οριστικής φεουδαρχοποίησης του ελλαδικού χώρου και συντέλεσαν τα μέγιστα στην όξυνση της καταπίεσης των ντόπιων πληθυσμών.

     Στο ίδιο κεφάλαιο, γίνεται αναφορά στις κοινωνικές τάξεις των βενετοκρατούμενων ελληνικών περιοχών, με την ορολογία όμως που χρησιμοποιείται και στο κεφάλαιο για τη γαλλική επανάσταση. Ακόμα, στο «γλωσσάριο», διαβάζουμε τα ακόλουθα για την «αριστοκρατία»: «ομάδα ανώτερης κοινωνικής προέλευσης που κατέχει πλούτο και εξουσία». Εδώ θα είχαμε να παρατηρήσουμε πολλά: Τι dsc04484.jpgσημαίνει, κατ` αρχήν, «ανώτερη κοινωνική προέλευση»; Η προέλευση είναι δεδομένη και καθορισμένη; Από ποιόν άραγε; Από τον … Ύψιστο; Κάτι ανάλογο με τη μοναρχία «ελέω θεού»; Η πραγματικότητα είναι διαφορετική: κοινωνική προέλευση (ταξική, για να είμαστε ακριβείς) μπορεί να έχει ένα άτομο, ανάλογα με την ταξική καταγωγή των γονιών του. Μία κοινωνική τάξη έχει κοινωνική θέση, ανώτερη ή κατώτερη, που καθορίζεται από τη σχέση της με τα μέσα παραγωγής. Εν προκειμένω, η αριστοκρατία καθορίζεται από την κατοχή μεγάλης γαιοκτησίας και την απόληψη του υπερπροϊόντος των εξαρτημένων καλλιεργητών. Στην περίπτωση ειδικώς της Βενετίας, η αριστοκρατία δεν καθορίζεται από την κατοχή γης και το ίδιο σύστημα επιβάλλεται και στις κτήσεις της. Ενδεχομένως βέβαια, όλα αυτά να είναι λεπτομέρειες που δεν έχει νόημα να διδαχθούν τα παιδιά του δημοτικού. Όμως, και ο ορισμός που δίνεται για την αριστοκρατία και τον οποίο παραθέσαμε προηγουμένως δεν είναι απλουστευτικός: είναι πέρα για πέρα και από κάθε άποψη λάθος.

     Η περιγραφή της οθωμανικής κυριαρχίας στον ελλαδικό χώρο καταλαμβάνει αρκετές σελίδες του βιβλίου. Ωστόσο, αντικειμενικά ο χώρος δεν επαρκεί για να αναπτυχθούν οι αντιθέσεις και οι συγκρούσεις που διαμορφώνονται στο πλαίσιο της κυριαρχίας αυτής – και, βέβαια δεν λείπουν οι αβλεψίες και τα «λάθη». Εντοπίσαμε αρκετά – ενδεικτικά, κατά τη γνώμη μας – όχι τόσο στο κυρίως σώμα του κειμένου, αλλά στο γλωσσάριο, στις πηγές και τις ασκήσεις. Αποδελτιώνω ορισμένα εξ αυτών:

     – Στη σελίδα 18, μαθαίνουμε ότι στη συνοικία Φανάρι της Κωνσταντινούπολης «δημιουργείται σταδιακά ισχυρή ελληνική συνοικία», δεν μαθαίνουμε όμως ποτέ ότι οι Φαναριώτες (τους οποίους το γλωσσάριο ορίζει ως έλληνες κατοίκους της συγκεκριμένης συνοικίας) ασχολούνται με δύο κυρίως πράγματα: τη διοίκηση και το εμπόριο. Στο γλωσσάριο εξ άλλου μαθαίνουμε ότι οι «Πρόκριτοι» αποτελούν την ανώτερη τάξη των ραγιάδων. Σύμφωνα με ποιόν ορισμό της τάξης; Τι δουλειά κάνουν οι πρόκριτοι;[5] Αλλά και ο ορισμός του πασά που δίνεται στην ίδια σελίδα είναι λάθος. Ως πασάδες ορίζονται «ανώτεροι αξιωματικοί του οθωμανικού στρατού». Ωστόσο, ο τίτλος του πασά δεν είναι μόνο στρατιωτικός αλλά και διοικητικός τίτλος και το πασαλίκι αποτελεί ταυτόχρονα διοικητική και στρατιωτική περιφέρεια.

     Στη σελίδα 20, το γλωσσάριο της ενότητας «οικονομία και επαγγέλματα» βρίθει παραλείψεων και σφαλμάτων. Ο ορισμός που δίνεται για τους κολίγους είναι ο ακόλουθος: «γεωργοί στην υπηρεσία των τσιφλικάδων». Τίνι τρόπω άραγε τους υπηρετούν; Συγυρίζοντας τα σπίτια τους; Η σχέση παραγωγής που «δένει» τον καλλιεργητή με το χωροδεσπότη ή την καλλιεργούμενη γη απουσιάζει παντελώς. Τα τσιφλίκια, σύμφωνα με το βιβλίο, είναι «μεγάλες αγροτικές εκτάσεις». Σε ποιόν ανήκουν; Ποιοι τις καλλιεργούν, ποιοι νέμονται το προϊόν τους και πως αυτό διοχετεύεται στην παγκόσμια αγορά; Θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι αυτές είναι εξειδικευμένες γνώσεις που δεν μπορούν να αφομοιωθούν από παιδιά της 6ης δημοτικού. Ωστόσο,  υπάρχουν απλουστευμένες διατυπώσεις που θα μπορούσαν να καταστήσουν εύληπτες αυτές τις έννοιες στη συγκεκριμένη ηλικία. Αλλιώς, τι νόημα έχει η εξιστόρηση των δομών, όταν οι δομές αυτές εμφανίζονται μόνο ως ορολογία και όχι ως ουσία; Στην ίδια πάντα σελίδα, οι συντεχνίες είναι «οργανωμένα επαγγελματικά σωματεία». Με αυτό τον ορισμό, τα παιδιά θα θεωρήσουν ότι «συντεχνίες» είναι και τα σημερινά εργατικά συνδικάτα …

     Στη σελίδα 18 του βιβλίου, διαβάζουμε τα ακόλουθα: «Σύμφωνα με τον Ισλαμικόdsc04444.JPG Νόμο οι ορθόδοξοι χριστιανοί των κατακτημένων περιοχών αποτελούν αναγνωρισμένη πολιτική ομάδα. Ηγέτης τους είναι ο Πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης και έχει ειδικά προνόμια». Αυτό είναι σωστό. Στη σελίδα 30 όμως, στο κεφάλαιο 8 («Η Οθωμανική αυτοκρατορία: ακμή και παρακμή»), διαβάζουμε, μεταξύ άλλων: «Οι Οθωμανοί με τον Ιερό Πόλεμο που διεξάγουν έχουν ως στόχο την εξάπλωση της ισλαμικής θρησκείας».

     Μάλιστα. Τι συμβαίνει από τα δύο τελικά; Οι οθωμανοί σέβονται και αναγνωρίζουν τις άλλες, πλην μουσουλμανισμού, θρησκείες, ή προσπαθούν, με το Ιερό Πόλεμο, να εξαπλώσουν το Ισλάμ; Να αποδώσουμε την αντίφαση σε τρικυμία εν κρανίω των συντακτών του βιβλίου; Ή να γίνουμε κακοί και – με τον κίνδυνο να θεωρηθεί ότι διατυπώνουμε και ακολουθούμε θεωρίες συνωμοσίας – να υποπτευθούμε πολιτικές προθέσεις; Η ιστορική πραγματικότητα είναι ότι οι οθωμανοί υπήρξαν όντως ανεκτικοί απέναντι στις άλλες θρησκείες. Ο αντιδραστικός χαρακτήρας του καθεστώτος τους – που γίνεται όντως ασφυκτικός μετά το τέλος των κατακτήσεων – οφείλεται στο ότι οικοδομούν τη φεουδαρχία όταν ο υπόλοιπος κόσμος περνά στον καπιταλισμό, βρίσκονται δηλαδή ένα ιστορικό βήμα πίσω από τον υπόλοιπο κόσμο. Αυτό αποτυπώνεται και στην ίδια τη διοίκηση που ασκείται με τρόπο απολυταρχικό και δεσποτικό. Πέρα από αυτό, οι κατακτήσεις και η επέκταση των οθωμανών γίνεται χωρίς τη χρήση του ιδεολογικού εργαλείου του «Ιερού Πολέμου», με τον ίδιο τουλάχιστον τρόπο που αυτό χρησιμοποιήθηκε από τους Άραβες κατά τον 7ο και 8ο αιώνα. Ενώ λοιπόν, σε γενικές γραμμές, το βιβλίο παρουσιάζει την οθωμανική κυριαρχία ως μάλλον ήπια, αποδίδει στους οθωμανούς ένα στοιχείο που δεν το είχαν. Κατά σύμπτωση, φορείς αυτού του στοιχείου σήμερα (και ανεξάρτητα από τη θέση που μπορεί να έχει κανείς απέναντί τους) αποτελούν βασικούς και δηλωμένους στόχους των κυρίαρχων δυνάμεων του ιμπεριαλιστικού συστήματος …

Στη σελίδα 32, αφιερωμένη στις «μορφές αντίστασης», αναφέρεται για πρώτη φορά η δράση των κλεφτών. Έχει ήδη γίνει αρκετή συζήτηση για την ακόλουθη φράση: «Μορφή ένοπλης αντίστασης θεωρείται και η δράση των κλεφτών», ειδικά για τη χρήση του ρήματος «θεωρείται». Θα συμφωνήσουμε απόλυτα με τους επικριτές αυτήςellin1821_3.jpg της διατύπωσης. Η δράση των κλεφτών δεν «θεωρείται» αλλά είναι μορφή ένοπλης αντίστασης. Είναι άλλο πράγμα ο βαθμός συνειδητότητας των κλεφτών πριν από το 19ο αιώνα και την ωρίμανση της εθνικής συνείδησης. Εξ άλλου, το «συνειδητό» και το «αυθόρμητο» είναι τα δύο επίπεδα ανάπτυξης κάθε επαναστατικού κινήματος. Το «αυθόρμητο» αποτελεί το πρώτο επίπεδο εκδήλωσης της επαναστατικότητας των μαζών, εμπεριέχει το στοιχείο της αγανάκτησης και της οργής, αλλά όχι ακόμη της οργανωμένης και στοχοπροσηλωμένης πάλης. Για τούτο και εκφράζεται κάποτε ακόμα και με μεθόδους που δεν θα τις χαρακτηρίζαμε πολιτικές. Κατά τον ίδιο τρόπο, στο ανεξάρτητο ελληνικό κράτος, το φαινόμενο της ληστείας, ιδιαίτερα διαδομένο κατά το 19ο αιώνα, αποτελεί μια μορφή αντίστασης της – ένοπλης ακόμα, από τα χρόνια της επανάστασης – μικρής αγροτιάς, στη βίαιη προσπάθεια εξαστισμού της ελληνικής οικονομίας, που επιχειρείται από τους βαυαρούς. Όσον αφορά τους κλέφτες, σαφώς και η δράση τους αποτελεί αντίσταση κατά των δομών του οθωμανικού κράτους – και με την ωρίμανση της εθνικής συνείδησης στρέφεται ευθέως κατά της οθωμανικής κυριαρχίας και αποτελεί τη δύναμη κρούσης της επανάστασης. Και πάντως, η δυναμική που αναπτύσσουν οι κλέφτικες ομάδες, στην κατεύθυνση της αποσύνθεσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας γίνεται αντιληπτή αρκετά νωρίς και εκτός των συνόρων της: δεν είναι τυχαία η αναφορά του Μεγάλου Πέτρου, του Τσάρου της Ρωσίας, στους ηρωισμούς των κλεφτών.

dsc04434.JPGΑπό τη σελίδα 42 μέχρι και τη σελίδα 59 (συμπεριλαμβανομένων των σελίδων που είναι αφιερωμένες στις πηγές) το βιβλίο αναφέρεται στη μεγάλη επανάσταση των ελλήνων του 1821. Οι σελίδες δεν είναι λίγες: ωστόσο, η διάταξη της ύλης γίνεται με τρόπο που, κατά τη γνώμη μας, δεν βοηθά το παιδί αυτής της ηλικίας να συγκροτήσει ενιαίο αφηγηματικό λόγο. Τα γεγονότα της επανάστασης εκτίθενται κατά κεφάλαιο όχι με βάση τη χρονολογική τους σειρά, αλλά με βάση τη θεματική τους συνάφεια (πχ. «Η στρατιωτική οργάνωση του Αγώνα», ή «Η πολιτική οργάνωση του αγώνα». Το αποτέλεσμα της τέτοιας διάταξης της ύλης είναι να εκτίθενται τα γεγονότα συμπυκνωμένα και αφαιρετικά, σε βαθμό υποβάθμισης. Και, βέβαια, και εδώ επικρατεί μία εντελώς επιλεκτική παρουσίασή τους, από κοινού με «αβλεψίες» και «λάθη». Ορισμένα παραδείγματα θα εκθέσω αμέσως παρακάτω.

Στη σελίδα 42 (στην ενότητα «Η στρατιωτική οργάνωση του αγώνα») προβληματισμό και αμηχανία δημιουργεί η ακόλουθη διατύπωση: «Τα σώματα των ατάκτων ακολουθούν τους οπλαρχηγούς στις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη στεριά». Ως «σώματα ατάκτων» το γλωσσάριο ορίζει «ένοπλες ομάδες που δεν ελέγχονται από την κεντρική στρατιωτική διοίκηση». Η όλη διατύπωση δημιουργεί την εντύπωση ότι πρόκειται για ομάδες πλιατσικολόγων και όχι για κανονικό αντάρτικο στρατό. Στην επόμενη ενότητα («Πολεμικές επιχειρήσεις 1821 – 1824») ένα κομβικό, για την έκβαση της επανάστασης, γεγονός, η άλωση της Τριπολιτσάς, εμφανίζεται με πολύ μικρά γράμματα και εκτός κυρίως κειμένου, στο τέλος της σελίδας. Τα τελευταία χρόνια, έχει αναπτυχθεί ευρύτερα μια ορισμένη φιλολογία γύρω από το αν η άλωση της Τριπολιτσάς μπορεί να θεωρηθεί ως … έγκλημα πολέμου (!) από την πλευρά των επαναστατημένων ελλήνων. Αναμφισβήτητα, οι πορθητές της Τριπολιτσάς (έδρας, μέχρι το 1821, του Μόρα Βαλεσί, του οθωμανού διοικητή του Μοριά) δεν φέρθηκαν με το γάντι στους πολιορκημένους μετά την κατάληψη της πόλης. Ωστόσο, πίσω από όλη αυτή τη φιλολογία, κρύβεται, κατά τη γνώμη μας, ένα κεντρικό ερώτημα που απασχολεί, όχι μόνο την ιστοριογραφία, αλλά και τις πολιτικές εκτιμήσεις και κρίσεις για το σήμερα και για το αύριο της ανθρωπότητας: ο κυριαρχούμενος, η εθνικά ή και κοινωνικά υπόδουλος έχει δικαίωμα στην άσκηση βίας απέναντι στον κυρίαρχο; Και, ιστορικά και πολιτικά, μπορούμε να βάλουμε το ίδιο πρόσημο στη βία του κυριάρχου και στη βία του κυριαρχούμενου; Τελικά, μήπως το διακύβευμα όλης αυτής της συζήτησης (που, εν προκειμένω, την πληρώνει ο … Κολοκοτρώνης) είναι το δικαίωμα στην άσκηση επαναστατικής βίας;

Στη σελίδα 46, (ενότητα: «Οι πολεμικές επιχειρήσεις: 1825 – 1827»), γίνεται αναφορά στα δύσκολα χρόνια της επανάστασης, μετά την εισβολή του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο και την τραγική έκβαση της πολιορκίας του Μεσολογγίου. Σε αυτό το κεφάλαιο, πέρα από την πολυσυζητημένη «ήπια» περιγραφή της πολιορκίας και της Εξόδου, θα είχαμε να προσθέσουμε δύο παρατηρήσεις. Μία από τις σημαντικότερες μορφές της ελληνικής επανάστασης, ο μακράν ικανότερος περί τα στρατιωτικά ηγέτης της και εκπρόσωπος των πιο πληβειακών στρωμάτων που συμμετείχαν σε αυτή, ο Γεώργιος Καραϊσκάκης, έχει μία μάλλον υποβαθμισμένη θέση στο βιβλίο. Επίσης, αποσιωπούνται οι συνθήκες και τα αίτια του θανάτου του, που συνδέονται άρρηκτα με την παρουσία των άγγλων στρατιωτικών (Τσωρτς και Κόχραν) ωςphoto12.jpg «οργανωτών» των ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων και με την αντιπαράθεσή του μαζί τους. Αλλά και ένα άλλο, σημαντικότατο γεγονός που υποδηλώνει τη δυναμική της επαναστατικής βίας αποσιωπάται: η τακτική του «φωτιά και τσεκούρι στους προσκυνημένους» που ακολούθησε ο Κολοκοτρώνης, μετά την επέμβαση του Ιμπραήμ, στα προσκυνημένα χωριά της Πελοποννήσου. Αυτή εξ άλλου η τακτική βοήθησε ώστε να διατηρηθούν στην Πελοπόννησο κάποιες εστίες αντίστασης, όπως και το ίδιο το βιβλίο παραδέχεται.

Θα μπορούσε να αντιτείνει κανείς ότι μία τέτοια πληροφορία είναι ίσως πολύ σκληρή για δωδεκάχρονα παιδιά. Ωστόσο, δεν μπορούμε να μην αναφερθούμε στον παλιό συγγραφέα παιδικής λογοτεχνίας Τάκη Λάππα (απόγονο αγωνιστών του `21 και, όπως πρόσφατα πληροφορηθήκαμε, εξ αγχιστείας συγγενή της Σοφίας Μαυροειδή – Παπαδάκη, της στιχουργού του ύμνου του ΕΛΑΣ) που έχει συγγράψει πλήθος βιογραφιών των ηρώων του `21 για παιδιά και που δεν αποκρύπτει καθόλου το γεγονός, αλλά το παρουσιάζει με εύληπτο, αφηγηματικό τρόπο, χωρίς να σοκάρει το παιδί – αναγνώστη, αλλά, αντίθετα, βοηθώντας το να γνωρίσει και να στοχαστεί πάνω σε ορισμένες λιγώτερο «ελκυστικές» πλευρές της μεγάλης επανάστασης των ελλήνων.

Οι σελίδες 50 και 51 είναι αφιερωμένες στις μορφές της επανάστασης. Σε αυτό το κεφάλαιο θα μπορούσαμε να παρατηρήσουμε πολλά και, κατά τη γνώμη μας, σημαντικά.

Τα ονόματα των οπλαρχηγών και των πολιτικών παρατίθενται το ένα δίπλα στο άλλο, χωρίς ιεράρχηση και ανάλυση. Δίπλα στο γλωσσάριο, παρατίθενται, σε ίση θέση, δύο πολύ μικρά βιογραφικά σημειώματα για τον Κολοκοτρώνη (ως εκπρόσωπο των στρατιωτικών μορφών της επανάστασης) και τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο (ως εκπρόσωπο των πολιτικών). Αξίζει, κατά τη γνώμη μας, να παρατεθούν τα δύο βιογραφικά, όπως ακριβώς έχουν:

perikefalea-kolokotroni-yiatagani-nikitara.jpgΘεόδωρος Κολοκοτρώνης

        (1770 -1843)

   Ο Γέρος του Μοριά, η σημαντικότερη στρατιωτική φυσιογνωμία του Αγώνα. Συμμετέχει σε πολλές στρατιωτικές επιχειρήσεις και ανακηρύσσεται Αρχιστράτηγος του Μοριά. Ηγείται, από το 1822, του σώματος των οπλαρχηγών και συμμετέχει και στην πολιτική οργάνωση του Αγώνα.

Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος

          (1781 – 1866)

Φαναριώτης πολιτικός και αγωνιστής που συμμετέχει ενεργά στην πολιτική οργάνωση του Αγώνα. Συμμετέχει στη σύνταξη του Συντάγματος της Επιδαύρου και καταλαμβάνει σημαντικές θέσεις στην κεντρική εξουσία.

Μετά από την παράθεση των παραπάνω στοιχείων, οι μαθητές καλούνται να συζητήσουν για τη συμβολή στον Αγώνα των δύο βιογραφουμένων. Τι είδους άραγε πληροφορίες έχουν όμως δοθεί στα παιδιά από αυτά τα εξαιρετικά σύντομα σημειώματα και τι είδους κριτήρια έχουν διαμορφώσει; Η παρουσίαση αυτή οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η συμβολή και των δύο ανδρών ήταν εξ ίσου σημαντική και ποιοτικά παρεμφερής, απλώς ο ένας πολεμούσε και ο δεύτερος διοικούσε. Είναι όμως έτσι; Οι δύο άνδρες εκφράζουν, μέσα στο μπλοκ των επαναστατικών δυνάμεων, τα ίδια κοινωνικοταξικά συμφέροντα; Ουδείς αμφισβητεί τις πολιτικές ικανότητες του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου. Ο Νίκος Σβορώνος, μάλιστα, τον αποκαλεί «επιφανέστερο πολιτικό της επανάστασης». Ουδείς ωστόσο επίσης αμφισβητεί τον φιλοαγγλικό προσανατολισμό της πολιτικής του (αντανάκλαση, σε επίπεδο προσώπων, των συμμαχικών επιλογών της καθοδηγητικής δύναμης της επανάστασης, της υπό διαμόρφωση αστικής τάξης, η οποία ήδη τελούσε σε μία ετεροβαρή και πολύ στενή σχέση με το αγγλικό κεφάλαιο), καθώς και τις μηχανορραφίες του και τη διαρκή διαπάλη του με τους αγωνιστές, τους εκπροσώπους της αγροτιάς και των άλλων πληβειακών στρωμάτων. Όσον αφορά δε το Γέρο του Μοριά, πουθενά, σε ολόκληρο το βιβλίο, δεν μαθαίνουμε επί μέρους αλλά όχι ασήμαντες πλευρές της στρατιωτικής και πολιτικής του δράσης, που συνεχίζεται και μετά τη συγκρότηση του ελληνικού κράτους. Ούτε και γίνεται αργότερα, στην πολύ σύντομη εξιστόρηση της βασιλείας του Όθωνα και της βαυαροκρατίας, ότι ο Κολοκοτρώνης καταδικάστηκε σε θάνατο από τη βαυαρική διοίκηση και ότι πήρε χάρη από τον Όθωνα, που φοβήθηκε τη λαϊκή κατακραυγή…

Στην επόμενη σελίδα, στην ενότητα «Μαθητεία στην Ιστορία», που συνοδεύει κάθε κεφάλαιο, οι συγγραφείς έχουν προχωρήσει στην παρουσίαση δύο γυναικείων προσωπικοτήτων της επανάστασης, διευκρινίζοντας ότι επιχειρούν μία0006.jpg «αναβάθμιση» της παρουσίας της γυναίκας στην ιστοριογραφία. Πώς εννοούν αυτή την «αναβάθμιση»; Παραθέτουν τα σύντομα βιογραφικά της Μαντώς Μαυρογένους και της Δόμνας Βισβίζη. Κατά καιρούς, οι ρέκτες συγγραφείς έχουν μάλιστα διατυπώσει την άποψη ότι περιορίστηκε η παρουσία άλλων οπλαρχηγών, ακριβώς για να αναδειχτεί ο ρόλος των γυναικών. Ουδείς αντιλέγει για την αξία αυτών των μορφών: ιδιαίτερα η καπετάνισσα Μαντώ Μαυρογένους υπήρξε μια από τις πιο έντιμες, μαχητικές και ριζοσπαστικές μορφές του καιρού της, ακόμα και στο πεδίο της προσωπικής ζωής. Ωστόσο, η ανάδειξη του ρόλου και της θέσης της γυναίκας (πέρα από την παραδειγματική θέση που μπορούν να κατέχουν, ιδιαίτερα για τις μικρές ηλικίες, οι συγκεκριμένες περιπτώσεις) δεν μπορεί να γίνεται μέσα από την αντιπαράθεση ανδρών ηρώων – γυναικών ηρωίδων. Για να αναδειχτεί η κορυφαία θυσία της Ηλέκτρας θα πρέπει να υποβαθμιστεί, στα σχολεία του μέλλοντος, η παλληκαριά και η ακεραιότητα του Σουκατζίδη; Και, εν πάση περιπτώσει, είναι άλλο πράγμα η γυναίκα που κατορθώνει, σε ατομικό επίπεδο, να σπάσει τους φραγμούς που θέτει στο φύλο της η κάθε ιστορική εποχή και άλλο πράγμα η συνολική θέση του φύλου. Επί πλέον, αν ο πραγματικός στόχος ήταν η ανάδειξη του ρόλου της γυναίκας στον αγώνα (εξ άλλου, ο μαθητής καλείται να συζητήσει για το θέμα και να βγάλει συμπεράσματα) γιατί να μην προβληθεί και η μαζική δράση των γυναικών του Δηρού Λακωνίας που, με τα δρεπάνια του θερισμού, πρώτες αντιμετώπισαν την εισβολή του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο; Έχουμε ωστόσο ήδη διαπιστώσει την ορισμένη αποστροφή που αισθάνονται οι συντάκτες του βιβλίου για τη λαϊκή, μαζική δράση …

«Έμποροι, προεστοί και κοτζαμπάσηδες, λόγιοι, κληρικοί, κλέφτες, αρματολοί και ναυτικοί, συντάσσονται στον κοινό αγώνα …», αναφέρει το βιβλίο στη σελίδα 50. Είναι γεγονός αναντίρρητο ότι η επανάσταση διεξάγεται από ένα μπλοκ κοινωνικών δυνάμεων, με καθοδηγητική δύναμη την αστική τάξη, πρωτοπόρα δύναμη του καιρού της, και με ραχοκοκκαλιά τη μικρή και ακτήμονα αγροτιά (καθώς και άλλα πληβειακά στρώματα) που υφίσταται τη μεγαλύτερη καταπίεση, που δίνει το περισσότερο αίμα και που εκφράζεται πολιτικά μέσα από τους οπλαρχηγούς. Ωστόσο, κάθε μία από τις κοινωνικές αυτές δυνάμεις συμμετέχει στην επανάσταση διατυπώνοντας τα δικά της κοινωνικά και πολιτικά αιτήματα, κάτι που οδηγεί στην όξυνση των αντιθέσεων και στην έκρηξη των εμφυλίων πολέμων. Αυτή η πλευρά της επανάστασης δεν γίνεται κατανοητή ούτε στο κεφάλαιο για τις μορφές της, ούτε και στο επόμενο (Κεφ. 8, «Οι εμφύλιες συγκρούσεις», σελ. 52). Στο ίδιο κεφάλαιο, οι οπλαρχηγοί αποκαλούνται με τη μάλλον κακόηχη ονομασία «οι άνθρωποι των όπλων», ενώ αναφέρεται ότι «προβάλλουν τους εαυτούς τους ως φυσικούς αρχηγούς του Αγώνα για την ανεξαρτησία, επειδή αυτοί πολεμούν, οπότε δικαιούνται και την εξουσία, ή τουλάχιστον τη συμμετοχή τους σ` αυτήν». Με τη διατύπωση αυτή, φαίνεται ότι η διεκδίκηση της εξουσίας από μία πολιτική ή κοινωνική ομάδα είναι ηθικού χαρακτήρα δικαίωμα, χωρίς καμμία αναφορά στην υλική, οικονομικοκοινωνική βάση του δικαιώματος αυτού. Εν προκειμένω, οι οπλαρχηγοί afixi-othona-peter-hess-1839.jpgείναι οι εκφραστές της αγροτιάς και των λοιπών πληβειακών στρωμάτων της επανάστασης και, από αυτή τη θέση, διεκδικούν την εξουσία. Είναι άλλο θέμα το γεγονός ότι, σε καμμία ιστορική περίοδο, η αγροτιά δεν μπορεί να δημιουργήσει δικό της κράτος και λειτουργεί συμπληρωματικά σε σχέση με την κάθε φορά πρωτοπόρα κοινωνική τάξη, αφού η ίδια έχει, ως τάξη, ιστορικά προσδιορισμένο τέλος.

Το επόμενο κεφάλαιο (σελ. 54 και 56) είναι αφιερωμένο στις σχέσεις με την Ευρώπη και το φιλελληνισμό. Εδώ παρουσιάζεται ένα σύμπτωμα που, ωστόσο, δεν είναι αποκλειστικό «προνόμιο» του εν λόγω βιβλίου, αλλά κυριαρχεί στο σύνολο της ελληνικής εκπαίδευσης. Ως κίνητρο των φιλελλήνων αναφέρεται κατά μείζονα, έως και αποκλειστικό, λόγο, ο θαυμασμός των ευρωπαίων για τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, ο οποίος αναγεννάται και διευρύνεται από την εποχή ακόμα της Αναγέννησης. Δεν μπορούμε να αρνηθούμε αυτή την, πολύ σημαντική πλευρά: από την άλλη όμως, δεν μπορούμε και δεν πρέπει (και για διαπαιδαγωγητικούς λόγους) να υποτιμήσουμε την πολιτική – επαναστατική διάσταση του φιλελληνισμού: μια επανάσταση που ξεσπά σε συνθήκες γενικευμένης νίκης της αντεπανάστασης, είναι φυσικό να γεννήσει θαυμασμό και προσδοκίες στα προοδευτικά πνεύματα του καιρού που, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, σπεύδουν να τη συντρέξουν. Και, ενώ η αστική τάξη είναι, την εποχή τουλάχιστον της συγκρότησης των εθνών – κρατών, εθνοκεντρική, δεν μπορούμε να μη δούμε τη διάσταση ενός πρωτόλειου διεθνισμού που εμπεριέχει η δράση, αλλά και η θυσία, πολλές φορές, των φιλελλήνων.

Όσον αφορά την παράθεση των ονομάτων διαπρεπών φιλελλήνων από τους ρέκτες συγγραφείς, θα είχαμε να κάνουμε ορισμένες παρατηρήσεις. Παρατίθενται μόνο τέσσερα ονόματα. Τα παρουσιάζουμε με τη σειρά που βρίσκονται στο βιβλίο: ludovikos-a-vasilias-vavarias-pateras-othona.jpg (Προτομή του φιλέλληνα βασιλιά της Βαυαρίας Λουδοβίκου Α’, πατέρα του Όθωνα. Έργο του Μπ. Τόρβαλτσεν, 1829)

Λόρδος Μπάϊρον, Σοφία ντε Μαρμπουά, Φαβιέρος, Σανταρόζα». Φαίνεται ότι λόγοι … πολιτικής ορθότητας (να συμπεριληφθεί οπωσδήποτε μία γυναίκα) επέβαλαν ως δεύτερο όνομα τη … Δούκισσα της Πλακεντίας (αυτή είναι η Σοφία ντε Μαρμπουά), ωσάν να ήταν η ίδια η συμβολή της, η συμμετοχή της, ακόμη και η πολιτική της εμβέλεια με των υπολοίπων που αναφέρονται. Όσο για το λόρδο Μπάϊρον, τον άγγλο εστέτ που βρήκε το νόημα της ζωής και του αγώνα πριν τον βρει ο θάνατος στο πολιορκημένο Μεσολόγγι, διαβάζουμε τα ακόλουθα στο γλωσσάριο: «Λόρδος Μπάϊρον: (1788 – 1824) Άγγλος ποιητής, μέλος της Βουλής των Λόρδων». Να υποθέσουμε ότι η συμβολή του στην επανάσταση ήταν η κατάθεση επερωτήσεων στην εν λόγω Βουλή; Το Μεσολόγγι, για τους συντάκτες του βιβλίου, έχει βουλιάξει στη λιμνοθάλασσά του …

Στο επόμενο κεφάλαιο (κεφ. 10, «Η έκβαση του αγώνα») γίνεται λόγος για το ρόλο («συμβολή», προτιμούν να γράφουν οι συγγραφείς, ωσάν να πρόκειται για κάτι ντε φάκτο θετικό) των Μεγάλων Δυνάμεων στην επανάσταση και στην εξέλιξή της. Εδώ, αλιεύουμε, από το γλωσσάριο, ένα διαμαντάκι που το αφιερώνουμε σε όλους όσους κόπτονται για την «προοδευτικότητα»  αλλά και για την επιστημονική ακρίβεια του βιβλίου. Διαβάζουμε, λοιπόν, στο γλωσσάριο, τα ακόλουθα, για την Ιερά Συμμαχία:

«Ιερά Συμμαχία: Συμμαχία που δημιουργείται το 1814, μεταξύ της Αυστρίας, Ρωσίας, Πρωσίας, Αγγλίας και Γαλλίας, με στόχο τη διατήρηση της τάξης και των συνόρων μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών».

Από πού να πρωτοξεκινήσει κανείς να σχολιάζει το αριστούργημα; Κατ` αρχήν, η Ιερά Συμμαχία δεν ιδρύθηκε το 1814, αλλά το 1815, μετά την ήττα του Ναπολέοντα στο Βατερλώ και ήταν τριμερής (Ρωσία, Αυστρία και Πρωσία). Αν είχε ιδρυθεί το 1814, θα αντιμετωπίζαμε το παράλογο να συμμετέχει σε μια συμμαχία μια χώρα (η Γαλλία) που βρισκόταν σε … εμπόλεμη κατάσταση με τους … συμμάχους της. Αργότερα, διευρύνεται με τη συμμετοχή των άλλων δύο χωρών, της Αγγλίας και της Γαλλίας της Παλινόρθωσης. Αλλά ας είμαστε καλοί και ας αποδώσουμε το πραγματολογικό σφάλμα σε αβλεψία. Τι να πει κανείς για το ιδεολογικό μέρος; Βάσει ποιάς προοδευτικής λογικής απαλείφεται εντελώς ο καταφανώς αντιδραστικός, αντεπαναστατικός χαρακτήρας του συνασπισμού; «Διατήρηση της τάξης και των συνόρων» είναι η πολιτική μιας συμμαχίας που θεωρεί οποιοδήποτε επαναστατικό κίνημα, κοινωνικό ή εθνικοαπελευθερωτικό «εκπορευόμενο από το Σατανά» και που κρατά για τον εαυτό της το δικαίωμα να επεμβαίνει ένοπλα σε κάθε εστία αντίστασης στη νικηφόρα, την εποχή εκείνη, αντεπανάσταση και να πνίγει τους λαούς στο αίμα;

Όσον αφορά, τώρα, την ίδια τη θέση των Δυνάμεων απέναντι στην Επανάσταση, είναι εντελώς ασαφής ο ρόλος που έπαιξε κάθε μία χωριστά, καθώς και τα συμφέροντα που τον υπαγόρευσαν, ενώ το πρόσημο που μπαίνει στη δράση τους είναι, συνολικά θετικό, ενώ, στη σελίδα 64, αρκετά απρόσωπα αναφέρεται ότι ορίζονται «Εγγυήτριες δυνάμεις» για το νεοσύστατο ελληνικό κράτος. Βέβαια, το τι σημαίνει η ύπαρξη εγγυητριών δυνάμεων για ένα ανεξάρτητο κράτος, το έχει ζήσει και εξακολουθεί να το ζει η Κυπριακή Δημοκρατία. Και, βέβαια, το καλό μας εγχειρίδιο δεν βοηθά το παιδί να κατανοήσει τι σήμανε, ιστορικά, για την ανάπτυξη, σε όλα τα επίπεδα, του νεοσύστατου ελληνικού κράτους, η ύπαρξη αυτής της τριπλής εγγύησης, με δεδομένη μάλιστα την πάγια, εντελώς ετεροβαρή, σύνδεση της ελληνικής αστικής τάξης με τη Μεγάλη Βρεττανία …[6]

Αν μπορούσαμε, εν τέλει, να κάνουμε μία συνολικότερη παρατήρηση για το πώς παρουσιάζεται η επανάσταση του 1821 από το εν λόγω εγχειρίδιο, θα συνοψίζαμε ως εξής:

navarino.jpgΤο βιβλίο έχει μία γενικότερη φοβία απέναντι σε ένα πολύ υπαρκτό ιστορικό φαινόμενο: την άσκηση βίας, είτε από την πλευρά του κυριάρχου, είτε από την πλευρά του επαναστάτη. Έτσι, πολλά σημαντικά γεγονότα και σημαντικές πλευρές της επανάστασης παρουσιάζονται υποβαθμισμένα, ή δεν παρουσιάζονται καθόλου.

Αλλά και η κοινωνική προέλευση και τα κοινωνικά και πολιτικά αιτήματα που διατυπώνουν οι δυνάμεις που συμμετέχουν στην επανάσταση παρουσιάζονται υποβαθμισμένα και ασαφέστατα, ενώ ελλιπής είναι και η παρουσίαση της μαζικής, λαϊκής δράσης.

Μάλλον θετική εμφανίζεται η δράση των Μεγάλων Δυνάμεων απέναντι στο 1821, χωρίς να παρέχονται επαρκή στοιχεία για το πώς, κάθε μία από αυτές (κυρίως η Μεγάλη Βρεττανία) προσπαθούσαν να εξασφαλίσουν τους όρους με τους οποίους το υπό σύσταση κράτος θα παρέμενε στη σφαίρα της δικής της επιρροής.

Τέλος, από τα συμπεράσματα απουσιάζει το – κατά τη γνώμη μας, πολύ διαπαιδαγωγητικό για τα νέα παιδιά – δίδαγμα που βγαίνει από τη μεγάλη επανάσταση των ελλήνων: το πώς ένα δίκαιο κίνημα, εθνικοαπελευθερωτικό ή κοινωνικό – ταξικό, μπορεί να νικήσει και να κατακτήσει τους στόχους του, ακόμα και μέσα σε συνθήκες γενικευμένης αντεπανάστασης. Ένα τέτοιο συμπέρασμα θα ήταν εξαιρετικά χρήσιμο για τους σημερινούς μαθητές που όλοι προσπαθούν να διαπαιδαγωγήσουν στο πνεύμα του συμβιβασμού και της υποταγής στις επιταγές της άρχουσας τάξης και του ιμπεριαλισμού.

Τα πραγματολογικά λάθη και τα μεθοδολογικά προβλήματα δεν σταματούν βέβαια στην εξιστόρηση της επανάστασης του 1821. Στη σελίδα 58, το βιβλίο δίνει ορισμένα στοιχεία για τη διακυβέρνηση Καποδίστρια. Μεταξύ των – ελάχιστων, πάντως – πληροφοριών που δίνει, μαθαίνουμε ότι «διανέμονται εθνικές γαίες». Στην πραγματικότητα, ακριβώς η μη διανομή εθνικών γαιών στέρησε από τον Καποδίστρια το ευρύτατο λαϊκό έρεισμα που είχε, όταν ήρθε στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος. Τη δε σελίδα των πηγών που συνοδεύουν το κεφάλαιο, κοσμούν δύο γκραβούρες της Άνω Σύρου (από το 1776) και της Ερμούπολης (από το 1841), καθώς και αναφορά στη δημιουργία της Ερμούπολης και της εμπορικής της ανάπτυξης. Ένα ζήτημα που, βέβαια, ουδεμία σχέση έχει με τις συνθήκες ζωής κατά τη διάρκεια της επανάστασης, ούτε και με τη διακυβέρνηση του Καποδίστρια. Αλλά και στην επόμενη σελίδα, στο κεφάλαιο «Η διακυβέρνηση Καποδίστρια», μαθαίνουμε ελάχιστα πράγματα για τον κυβερνήτη και – για ακατανόητους σε μας λόγους – δεν μαθαίνουμε ποιος και γιατί τον δολοφόνησε. 

Από τη σελίδα 68 και μετά, το βιβλίο ασχολείται με την ιστορία του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Η δόμηση της ύλης του είναι, κατά τη γνώμη μας, ακατάλληλη για την ηλικία των παιδιών της 6ης δημοτικού: η σειρά που ακολουθείται δεν είναι χρονολογική, αλλά θεματική. Έτσι, στη σελίδα 68, το κεφάλαιο τιτλοφορείται «Το πολίτευμα» και αναφέρει ορισμένους σταθμούς στην εξέλιξη του πολιτεύματος από τη βασιλεία του Όθωνα μέχρι και τις αρχές του 20ου αιώνα. Σε αυτή την εξαιρετικά συμπυκνωμένη αφήγηση, υποβαθμίζονται σημαντικά γεγονότα και ιστορικές περίοδοι. Για παράδειγμα, η περίοδος της Αντιβασιλείας, οι βίαιες μέθοδοι εξαστισμού του κράτους που ακολούθησαν οι βαυαροί, οι διώξεις των αγωνιστών του `21 (μεταξύ αυτών, και η θανατική καταδίκη του Κολοκοτρώνη) απουσιάζουν παντελώς.

Το ίδιο πρόβλημα, της εξαιρετικά συμπυκνωμένης αφήγησης, κυριαρχεί και στα επόμενα κεφάλαια του βιβλίου. Σημαντικά γεγονότα, όπως ο πόλεμος του 1897 (και,solomos.jpg κυρίως, οι συνέπειές του, με σημαντικότερη την επιβολή του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου) αποσιωπούνται. Η σελίδα 86 είναι αφιερωμένη στην «καλλιτεχνική και πνευματική ζωή». Εδώ, αναφέρονται τα ακόλουθα: «Ανάμεσα στους λογοτέχνες του 19ου αιώνα ξεχωρίζει ο Διονύσιος Σολωμός, ο Κωστής Παλαμάς, ο Γεώργιος Βιζυηνός, ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, η Ελισάβετ Μαρτινέγκου, η Καλλιρότη Παρρέν».

Τα ονόματα παρατίθενται με αυτήν ακριβώς τη σειρά, χωρίς καμμία χρονολογική ένδειξη, χωρίς να φαίνεται ποιο είδος υπηρετεί ο καθένας από τους αναφερόμενους και με την «πολιτικώς ορθή» προσθήκη δύο γυναικείων ονομάτων, που είναι μεν σπουδαία, ακριβώς γιατί προσπάθησαν να ξεπεράσουν τις κοινωνικές δεσμεύσεις του φύλου, αλλά, από την άλλη πλευρά, το έργο τους, από καθαρά λογοτεχνική σκοπιά, δεν είναι σε καμμία περίπτωση ισάξιο με το έργο, για παράδειγμα του Σολωμού. Ειδικά, όσον αφορά την Καλλιρρόη Παρρέν, δεν είναι πάντως η λογοτεχνική της δεινότητα που την άφησε στην ιστορία, αλλά το γεγονός ότι πρώτη στην Ελλάδα διεκδίκησε ισονομία για τις γυναίκες.[7]

Από τη σελίδα 90 και μετά, περνάμε σε μία ευρύτερη ενότητα, με το γενικό τίτλο «Η100_09141.jpg Ελλάδα στον 20ο αιώνα». Στο πρώτο κεφάλαιο της ενότητας («Ο εκσυγχρονισμός του κράτους») γίνεται αναφορά, μεταξύ άλλων, και στη διαμόρφωση εργατικής νομοθεσίας. Είναι γεγονός ότι έχει γίνει αναφορά, σε προηγούμενα κεφάλαια, στις εργατικές και αγροτικές διεκδικήσεις του τέλους του 19ου αιώνα. Τι απουσιάζει από το κεφάλαιο (όπως εξ άλλου και από όλα τα επόμενα); Η ίδρυση του παλαιότερου κόμματος της χώρας, του ΚΚΕ. Εξ άλλου, σύμφωνα με την ίδια πάντα λογική της επιλεκτικής παρουσίασης φορέων, προσώπων και γεγονότων, ούτε και στα κεφάλαια που ακολουθούν και που αναφέρονται στον Α` Παγκόσμιο Πόλεμο, στα αίτια και τα αποτελέσματά του, αναφέρεται πουθενά η Οκτωβριανή Επανάσταση ή και η ίδρυση της Σοβιετικής Ένωσης: η χώρα, για το εγχειρίδιο ιστορίας της 6ης Δημοτικού, δεν υπήρξε ποτέ …

Μεγάλη συζήτηση έχει ήδη γίνει για τη διατύπωση της σελίδας 100, σχετικά με τη μικρασιατική καταστροφή, σύμφωνα με την οποία «χιλιάδες έλληνες συνωστίζονταν στο λιμάνι – σσ. της Σμύρνης – προσπαθώντας να μπουν στα πλοία και να φύγουν για την Ελλάδα» και η οποία παραπέμπει μάλλον σε περιγραφή ρεπόρτερ ιδιωτικού, κατά προτίμηση, καναλιού για την έξοδο του Δεκαπενταύγουστου… Πολλά θα είχαμε ναdsc04576.JPG παρατηρήσουμε σε αυτό το σημείο: είναι εντελώς άλλο πράγμα η πολιτική και ιστορική εκτίμηση για το χαρακτήρα της εκστρατείας (το ΣΕΚΕ, τότε, είχε αντιταχθεί σε αυτήν από την πρώτη στιγμή) και άλλο πράγμα οι συνθήκες κάτω από τις οποίες το ελληνικό στοιχείο της Σμύρνης εγκατέλειψε τις εστίες του. Και, οπωσδήποτε, οι συνθήκες αυτές δεν ήταν συνθήκες συνωστισμού, αλλά σφαγής. Πέρα δε από αυτό, απουσιάζει προκλητικά οποιαδήποτε αναφορά τόσο στο ρόλο του βρεττανικού ιμπεριαλισμού στην ίδια τη διεξαγωγή της εκστρατείας όσο και εν γένει των

«συμμάχων», γάλλων και βρεττανών, κατά τη διάρκεια της καταστροφής, όταν ήδη είχαν αποφασίσει ότι τα συμφέροντά τους στην ευρύτερη περιοχή θα μπορούσαν να υπηρετηθούν καλύτερα μέσα από μια συμμαχία με τον Κεμάλ. Και είναι ιστορικά γνωστό ότι αυτή η στάση μεταφράστηκε, απέναντι στους πρόσφυγες, σε αναλγησία 1922.jpgπου έφτανε ή και ξεπερνούσε, τα όρια της ωμότητας, εμποδίζοντάς τους με τον πιο βάρβαρο τρόπο να ανέβουν στα πλοία τους που ναυλοχούσαν στο λιμάνι της Σμύρνης…

Στη σελίδα 103, διαβάζουμε τα ακόλουθα στην τελευταία παράγραφο: «Με τον πολιτισμό τους – σσ. των προσφύγων – το μορφωτικό επίπεδό τους και την εργατικότητά τους βοηθούν σημαντικά στην ανάπτυξη του κράτους». Οι πρόσφυγες βέβαια δεν αναπτύσσουν αυτοβούλως  την εργατικότητά τους: οι άνθρωποι προσπαθούν να επιβιώσουν και αποτελούν (ιδιαίτερα οι γυναίκες και τα παιδιά) το φτηνό εργατικό δυναμικό που θα χρησιμεύσει στην ανάπτυξη πολλών βιομηχανικών κλάδων (χαρακτηριστική περίπτωση η κλωστοϋφαντουργία) και στο πέρασμα του ελληνικού καπιταλισμού σε νέα ποιοτική φάση. Τελικά, μπαίνει κανείς στον πειρασμό να σκεφτεί ότι η ελληνική αστική τάξη άλλο πράγμα επεδίωκε με τη μικρασιατική εκστρατεία (τη διεύρυνση των συνόρων και την ενσωμάτωση των ακμαίων σμυρνέϊκων κεφαλαίων) και άλλο τελικά πέτυχε: τη μεγάλη συγκέντρωση εργατικού δυναμικού. Το γεγονός ότι αυτό συντελέστηκε με όρους βίαιου ξερριζωμού και με δυσβάσταχτες συνθήκες ζωής, οπωσδήποτε δεν ενδιαφέρει και δεν ενδιέφερε ποτέ ιστορικά καμμία αστική τάξη: πρώτη καύσιμη ύλη για τα εργοστάσια είναι πάντα ο άνθρωπος. Φυσικά, το εγχειρίδιο δεν μπαίνει σε τέτοιου είδους προβληματισμούς…

Η σελίδα 106 είναι αφιερωμένη στο κεφάλαιο «Κοινωνία και κράτος στο Μεσοπόλεμο». Εδώ, συναντάμε την οικονομική ανάπτυξη και την οικονομική κρίση του `29, συναντάμε και τα φασιστικά καθεστώτα (τα οποία περιγράφονται με εντελώς ήπιους όρους) αλλά το βορειοανατολικό τμήμα της Ευρώπης έχει μάλλον συναντηθεί με κάποια διαστημική μαύρη τρύπα, διότι, όπως ήδη έχουμε πει, η Σοβιετική ΄Ενωση απλώς … δεν υπάρχει. Και πώς άραγε, σύμφωνα με το καλό μας βιβλίο, γεννιούνται τα φασιστικά, δικτατορικά καθεστώτα; Ας απολαύσουμε: «Η διεθνής οικονομική κρίση επηρεάζει και την κοινωνία. Μεγάλος αριθμός εργατών και υπαλλήλων μένει άνεργος και οι περισσότεροι πολίτες αντιδρούν με πορείες, διαδηλώσεις και απεργίες. Πολλά δημοκρατικά πολιτεύματα, κάτω από αυτήν την πίεση, σταδιακά καταρρέουν. Τα διαδέχονται δικτατορίες. Στην Ιταλία, το φασιστικό κόμμα και στη Γερμανία, το ναζιστικό κόμμα καταλαμβάνουν την εξουσία». Τι δίδαγμα λοιπόν πρέπει να αντλήσουν τα καλά και συνετά παιδάκια από αυτή την παράγραφο; Μην αγωνίζεστε, μην πορεύεστε, μη διαδηλώνετε! Το δημοκρατικό πολίτευμα θα καταρρεύσει και η δικτατορία ελλοχεύει!

Έτσι λοιπόν, κατά μία νεόκοπη αντίληψη της προοδευτικότητας, τα λαϊκά κινήματα και οι λαϊκοί αγώνες φταίνε για τη γέννηση του φασισμού και του ναζισμού και τα μονοπώλια των μεγάλων ιμπεριαλιστικών χωρών είναι, φυσικά, αθώα..

Στο ίδιο κεφάλαιο, αποσιωπάται εντελώς άλλο ένα εξαιρετικής σημασίας γεγονός, που αποτέλεσε και την «πρόβα τζενεράλε» του Παγκοσμίου Πολέμου, ο εμφύλιος πόλεμοςmais-36.JPG της Ισπανίας. Αλλά και η δικτατορία Μεταξά στην Ελλάδα αναφέρεται χωρίς να καταδεικνύεται η βιαιότητα με την οποία ασκεί την εξουσία.

Στη σελίδα 109, αφιερωμένη στο Β` Παγκόσμιο Πόλεμο, το εγχειρίδιο μεγαλουργεί. Οι μαθητές λοιπόν μαθαίνουν ότι «(…) με τις Συμμαχικές Αγγλογαλλικές Δυνάμεις συντάσσονται, κατά την εξέλιξη του πολέμου, η Ρωσία και η ΗΠΑ». Φυσικά, κρατικό μόρφωμα με την ονομασία «Ρωσία» δεν υπάρχει κατά τη διάρκεια του Β` Παγκοσμίου Πολέμου. Ο όρος «Σοβιετική Ένωση» αναφέρεται μόνο σε πηγή (στη σελίδα 111) σχετικά με τον αριθμό των νεκρών ανά χώρα στο Β` Παγκόσμιο Πόλεμο, καθώς και στο χάρτη που παρατίθεται στη σελίδα 109, όπου η Σοβιετική ΄Ενωση σημαδεύεται με το αρκτικόλεξο ΕΣΣΔ. Τουλάχιστον, ο αριθμός των νεκρών είναι σωστός … Μολαταύτα, αυτή είναι και η μόνη αναφορά στην εκ των ων ουκ άνευ συμβολή της χώρας των Σοβιέτ στην αντιφασιστική νίκη (η εποποιία του Στάλινγκραντ απουσιάζει), ενώ δεν διευκρινίζεται, στα αίτια του πολέμου, και ο αντικομμουνιστικός χαρακτήρας του συνασπισμού του Άξονα.

Η … απομάκρυνση (προφανώς με τακτ) των ιταλικών στρατευμάτων από τους έλληνες κατά τον πόλεμο τον ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940 είναι η διακριτική αναφορά του εγχειριδίου σε αυτόν, ενώ, στο τέλος του κεφαλαίου διαβάζουμε: «Η ρίψη της ατομικής βόμβας στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι και το Ολοκάυτωμα των prosfygikes-sinikies-stin-athina-kms.jpgΕβραίων αποτελούν από τις τραγικότερες στιγμές αυτού του πολέμου». Στο γλωσσάριο, μαθαίνουμε απλώς ότι η Χιροσίμα και το Ναγκασάκι είναι πόλεις της Ιαπωνίας. Φαίνεται ότι οι εν λόγω βόμβες (των οποίων τα εντελώς ειδικά, αποτρόπαια χαρακτηριστικά δεν αναφέρονται) ανέπτυξαν δημιουργικές πρωτοβουλίες και έπεσαν … από μόνες τους, εκμεταλλευόμενες το νόμο της βαρύτητας, δεδομένου ότι δεν αναφέρεται πουθενά ποιος και γιατί τις έρριξε!

Στη σελίδα 112, συμπιέζονται η κατοχή και η αντίσταση στην Ελλάδα και ο εμφύλιος πόλεμος. Αναγνωρίζεται το ΕΑΜ ως η μεγαλύτερη αντιστασιακή οργάνωση, αλλά απουσιάζει ο κύριος φορέας, ραχοκοκκαλιά και καθοδηγητής του, το ΚΚΕ. Η αναφορά στην εποποιία της αντίστασης, μια από τις μεγαλύτερες σε εύρος, βάθος και θυσίες σε ολόκληρη την κατεχόμενη Ευρώπη, περιορίζεται στα εξής: «Οι κατακτητές οργανώνουν αντίποινα στις αντιστασιακές δράσεις. Η τρομοκρατία, το κάψιμο ολόκληρων χωριών και οι μαζικές εκτελέσεις κυριαρχούν κατά τη διάρκεια της κατοχής στην Ελλάδα». Να υποθέσουμε ότι, όπως (κατά τη λογική του εγχειριδίου) οι λαϊκές κινητοποιήσεις στο Μεσοπόλεμο οδήγησαν στην κατάρρευση των δημοκρατικών καθεστώτων, κατά τον ίδιο τρόπο οι «αντιστασιακές δράσεις» (sic) οδήγησαν στην εκδήλωση των αντιποίνων και της τρομοκρατίας από τις αρχές κατοχής; Και που είναι οι κορυφαίες στιγμές της αντίστασης; Από τη δράση των ανταρτών του ΕΛΑΣ, μέχρι τις γιγαντιαίες διαδηλώσεις του λαού της Αθήνας και των άλλων μεγάλων πόλεων, ενάντια στη βουλγαρική κατοχή και στην πολιτική επιστράτευση;[8] Που είναι – η πολύ διαπαιδαγωγητική, για παιδιά αυτής της ηλικίας, αναφορά στη δράση της ΕΠΟΝ; Που είναι τα ολοκαυτώματα στα Καλάβρυτα και το Δίστομο, οι μαζικές θυσίες στην Καισαριανή, στα μπλόκα της Κοκκινιάς και της Καλογρέζας; Που είναι η «μάχη της σοδειάς»; Όλη αυτή η εποποιία, όλο αυτό το αίμα, κι ας μας συγχωρεθεί η λέξη, «τσουβαλιάζεται» μέσα στον κακόηχο όρο «αντιστασιακές δράσεις».  Οι μαθητές δε ερωτώνται στην επόμενη σελίδα «ποιες είναι οι μορφές αντίστασης των ελλήνων εναντίον των κατακτητών». Τι θα απαντήσουν; Πότε και πώς τις διδάχτηκαν;

Στο ίδιο κεφάλαιο, διαβάζουμε τα ακόλουθα, τα οποία, κατά τη γνώμη μας, αξίζει να μεταφερθούν αυτούσια:

schimana-katoxi.jpg«Στις αρχές του 1944, ενώ η απελευθέρωση της Ελλάδας πλησιάζει, οι αντιθέσεις ανάμεσα στις πολιτικές δυνάμεις μεγαλώνουν. Οι αντιθέσεις αυτές εκφράζονται με συγκρούσεις ανάμεσα στις αντιστασιακές οργανώσεις. Η απελευθέρωση βρίσκει, έτσι, την Ελλάδα χωρισμένη στα δύο. Από τη μια μεριά είναι το ΕΑΜ, το οποίο, από το Μάρτιο του 1944 έχει σχηματίσει την ¨Κυβέρνηση του Βουνού». Από την άλλη, βρίσκεται η εξόριστη ελληνική Κυβέρνηση του βασιλιά, ο ΕΔΕΣ και η ΕΚΚΑ. Η κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας, η οποία σχηματίζεται από τις δύο παραπάνω κυβερνήσεις, δεν καταφέρνει να αποτρέψει τον Εμφύλιο Πόλεμο, που ξεσπά το 1946, ανάμεσα στο δημοκρατικό στρατό και την κυβέρνηση.

Τον Οκτώβριο του 1949 ο Εμφύλιος πόλεμος ολοκληρώνεται με την ήττα του δημοκρατικού στρατού, πολλές χιλιάδες θύματα και μεγάλες καταστροφές».

Στο απόσπασμα αυτό δεν υπάρχει η παραμικρή μνεία για την ταξική φύση της αντιπαράθεσης και των συγκρούσεων που ξεσπούν στην κατεχόμενη Ελλάδα, κατά τη διάρκεια της Εθνικής Αντίστασης, αλλά και για την ταξική φύση του ίδιου του εμφυλίου πολέμου. Απουσιάζει όμως και κάτι άλλο, εξ ίσου σημαντικό: ο ρόλος του βρετανικού (και, αργότερα, του αμερικάνικου) ιμπεριαλισμού στη στήριξη της ντόπιας αστικής τάξης και στη διασφάλιση των ευρύτερων συμφερόντων του στην prosfigikadn2mcv.jpgπεριοχή. Στο παράλληλο σύμπαν του εγχειριδίου της 6ης Δημοτικού, όπου οι βόμβες πέφτουν μόνες τους και η βορειοανατολική Ευρώπη είναι μια τρύπα στο χάρτη της ιστορίας, ποτέ οι βρετανοί δεν υπέθαλψαν τις συγκρούσεις ανάμεσα στις ελληνικές αντιστασιακές οργανώσεις: ποτέ δεν έγινε η βρετανική επέμβαση του Δεκέμβρη του `44, δεν υπήρξε ποτέ η ελληνική «Ματωμένη Κυριακή», βρετανικά πολυβολεία δεν στήθηκαν στην Ακρόπολη και ο λαός της Αθήνας δεν αντιστάθηκε ποτέ στο νέο κατακτητή και στη ντόπια αστική τάξη, που γύρισε με την πρόθεση να «καρπωθεί το αίμα των άλλων»…  Ποτέ ο Αιμίλιος Βεάκης δεν έστησε οδοφράγματα στην Κυψέλη και ποτέ ο «Ιερός Λόχος των Φοιτητών», ο «Λόρδος Μπάϊρον», δεν περιφρούρησε την πύλη του Πολυτεχνείου. Ποτέ δεν έπεσαν στα ελληνικά βουνά οι βόμβες ναπάλμ, σε πειραματικό στάδιο ακόμη, ώστε να μπορέσουν να τις χρησιμοποιήσουν βελτιωμένες αργότερα οι ΗΠΑ, σε χώρες όπως για παράδειγμα, το Βιετνάμ…

Στο επόμενο κεφάλαιο, που αφορά τα μεταπολεμικά χρόνια, δεν μπορούμε να μην επισημάνουμε την έλλειψη οποιασδήποτε αναφοράς στο λαϊκό κίνημα τις εποχής, που, παρά την ήττα της προηγούμενης δεκαετίας, την άγρια καταστολή (ούτε και αυτή επισημαίνεται), τα εσωτερικά προβλήματα, τις συγχύσεις και τη διαπάλη που αναπτύσσεται στο εσωτερικό του, εξακολουθεί να υπάρχει, να δρα, να θέτει αιτήματα και, κάποτε, να έχει ακόμα και επί μέρους κατακτήσεις. Απουσιάζει επίσης οποιαδήποτε αναφορά στη διεθνή θέση της χώρας, στην ένταξή της στον κατεξοχήν ιμπεριαλιστικό συνασπισμό του ΝΑΤΟ και στην «κατοχύρωση» της θέσης της, ως ενδιάμεσης και εξαρτημένης στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα.

  «Διαφωτιστική» είναι η αναφορά του εγχειριδίου στα αίτια της στρατιωτικής δικτατορίας της 21ης Απριλίου. Στο οικείο κεφάλαιο, διαβάζουμε τα ακόλουθα: «Την 21η Απριλίου του 1967, μια ομάδα συνταγματαρχών, με αρχηγό το Γεώργιο Παπαδόπουλο, εκμεταλλεύεται την πολιτική αστάθεια και επιβάλλει στην Ελλάδα τη στρατιωτική δικτατορία. Διακόπτει έτσι την πορεία της χώρας προς τον εκδημοκρατισμό, που διαμορφώνεται από την αρχή της δεκαετίας του 1960».

Ας αφήσουμε έξω το ζήτημα του κατά πόσο η χώρα είχε μπει σε πορεία εκδημοκρατισμού από το 1960 (ο Γρηγόρης Λαμπράκης, στον οποίο δεν γίνεται καμμία αναφορά, δολοφονήθηκε το 1963, στην καρδιά της δεκαετίας). Ας αφήσουμε ακόμη ασχολίαστο το γεγονός ότι, σύμφωνα με την παραπάνω διατύπωση η «πορεία εκδημοκρατισμού» ενδέχεται να οδηγεί και σε πολιτική αστάθεια και, τελικά, σε πραξικόπημα. Να θέσουμε το ακόλουθο ερώτημα: η απόφαση των εν λόγω συνταγματαρχών ήταν προσωπική τους υπόθεση; Οφείλεται στον … παλιοχαρακτήρα τους; Κοινωνικά και πολιτικά αίτια δεν υπήρξαν; Αναγκαιότητες της αστικής τάξης δεν υπήρχαν; Ο διεθνής παράγοντας (εντελώς συγκεκριμένα οι ΗΠΑ) δεν έπαιξε κανένα ρόλο; Το Κυπριακό δεν εμπλέκεται στη διαδικασία; Πρόκειται για ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα «ερμηνείας» ενός ιστορικού γεγονότος, το οποίο, στην πραγματικότητα, μένει ανερμήνευτο, καθώς ανύπαρκτη είναι η οποιαδήποτε αναφορά στα πραγματικά του αίτια και συγκεχυμένη η σύνδεση αιτίας και αποτελέσματος. Αυτό εξ άλλου το πρόβλημα είναι διάχυτο σε ολόκληρο το βιβλίο.

Στη σελίδα 121, το κεφάλαιο είναι αφιερωμένο στο «Κυπριακό ζήτημα». Εδώkypros.jpg αναφέρεται ότι το 1960 η Κύπρος γίνεται ανεξάρτητη δημοκρατία, αλλά δεν γίνεται καμμία μνεία στο ζήτημα των συμφωνιών της Ζυρίχης, την πραγματική πηγή της κακοδαιμονίας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Με το γνωστό «ήπιο» τρόπο του βιβλίου γίνεται μνεία και στην τουρκική εισβολή στην Κύπρο και τα αποτελέσματά της. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι, ως δηλωτική της τραγωδίας των προσφύγων, το βιβλίο δημοσιεύει τη φωτογραφία από ένα … εργόχειρο, ένα κέντημα που γράφει επάνω «ΕΓΙΝΑΜΕΝ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ»!

Και μετά το Κυπριακό … η κορωνίδα της Δημιουργίας, ο «καλύτερος δυνατός κόσμος», όπως έλεγε, χλευαστικά, στον καιρό του, ο Βολταίρος: η Ευρωπαϊκή ΄Ενωση και τα εξ αυτής αγαθά. Στο κεφάλαιο 12 της ενότητας «Η Ευρωπαϊκή Ένωση», μαθαίνουμε τα ακόλουθα: «Η ιδέα της ένωσης των ευρωπαϊκών κρατών διατυπώνεται για πρώτη φορά από τον Ρομπέρ Σουμάν, στις 9 Μαϊου 1950, ημέρα που γιορτάζεται από τότε ως «Ημέρα της Ευρώπης».Ουδεμία αναφορά γίνεται βέβαια στο ότι η 9η Μαίου είναι κατοχυρωμένη στη συνείδηση των λαών ως «Ημέρα της Αντιφασιστικής Νίκης». Πέρα όμως από τις επί μέρους παρατηρήσεις που μπορεί να έχει κανείς, πέρα ενδεχομένως και από την άποψη που μπορεί να έχει για το χαρακτήρα της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης, θα θέλαμε να θέσουμε ένα επιστημονικό και μεθοδολογικό ερώτημα: κατά πόσο 1928.jpgγεγονότα τόσο πρόσφατα, έως και σημερινά, μπορεί και πρέπει να αποτελούν Ιστορία και να διδάσκονται ως τέτοια; Όπως είναι γνωστό, όλοι οι επίσημοι φορείς (των υπουργείων εξωτερικών  συμπεριλαμβανομένων) έχουν θέσει ένα χρονολογικό όριο, μετά το οποίο ανοίγουν τα αρχεία τους. Από εκεί και μετά θα τα παραλάβει ο ιστορικός, θα τα επεξεργαστεί, θα διατυπώσει μία πρώτη άποψη που θα ζυμωθεί στη δημόσια συζήτηση, επιστημονική ή και ευρύτερη και τότε τα γεγονότα θα καταστούν ιστορία. Αλλιώς, η αναφορά σε αυτά μπορεί να θεωρηθεί δύο πράγματα: στην καλύτερη περίπτωση δημοσιογραφία και, στη χειρότερη, ωμή προπαγάνδα (εν προκειμένω του ευρωπαϊκού ιδεώδους).

Η σελίδα 27 είναι αφιερωμένη στο κεφάλαιο «Η καθημερινή ζωή». Σε αυτό, διαβάζουμε τις τελευταίες εξελίξεις της τεχνολογίας και αλιεύουμε άλλο ένα μαργαριτάρι:

«Οι εξελίξεις αυτές (σς. οι τεχνολογικές) έχουν όμως και αρνητικές συνέπειες. Οι άνθρωποι μολύνουν το περιβάλλον, σπαταλούν φυσικούς πόρους και δεν καταφέρνουν να μειώσουν τη φτώχεια, η οποία συνεχίζει να επικρατεί σε πολλές περιοχές του πλανήτη».

Δηλαδή, οι επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις ευθύνονται για τη μόλυνση του περιβάλλοντος και τη σπατάλη φυσικών πόρων! Οι άνθρωποι δε, στο σύνολό τους, δεν κατορθώνουν να μειώσουν τη φτώχεια! Οι όροι δηλαδή μέσα στους οποίους συντελούνται αυτές οι εξελίξεις, το ίδιο το σύστημα του ιμπεριαλισμού, είναι αθώο του αίματος! Και οι άνθρωποι αποτελούν ένα όλον, δεν χωρίζονται σε κοινωνικές τάξεις, εκμεταλλεύτριες και αντικείμενα εκμετάλλευσης! Τι να κάνουμε λοιπόν, που ο «καλύτερος δυνατός κόσμος» έχει τα τρωτά του, αλλά σε αυτό, φταίει «το ζαβό το ριζικό μας και ο θεός που μας μισεί», για να αντιγράψουμε το μεγάλο Κώστα Βάρναλη …

Οι σελίδες που ακολουθούν, μέχρι και το τέλος του βιβλίου, είναι αφιερωμένες στον αθλητισμό και στον πολιτισμό (με αυτή τη σειρά). Παρά το γεγονός ότι δίνονται ορισμένες πληροφορίες για αρκετές τέχνες (πχ. μουσική, θέατρο, κινηματογράφος) απουσιάζει παντελώς η λογοτεχνία: καλώς, κάλλιστα μαθαίνουν τα παιδιά για το Θεοδωράκη και το Χατζιδάκι (αν και το έργο τους παρουσιάζεται αποσπασμένο από τις κοινωνικοπολιτικές συνθήκες που το γέννησαν). Τα ονόματα όμως του Βάρναλη, του Σικελιανού, του Καζαντζάκη, του Γιάννη Ρίτσου, του Σεφέρη, του Ελύτη, του Δημήτρη Χατζή, του Τσίρκα, πάρα πολλών άλλων που η μη αναφορά τους στο παρόν κείμενο δεν οφείλεται σε κάποια εκ μέρους μας πρόθεση, απουσιάζουν ολοκληρωτικά. ¶λλωστε, το εν λόγω πόνημα (και τα συνοδευτικά του βιβλία του δασκάλου και βιβλίο ασκήσεων του μαθητή) φαίνεται να έχουν μία λίγο ιδιόρρυθμη σχέση με την τέχνη του λόγου. Στο βιβλίο ασκήσεων του μαθητή, ζητάται από τους μαθητές να μεταφράσουν(!) ένα απόσπασμα από το «Θούριο» του Ρήγα στη γλώσσα που μιλάμε σήμερα! Μετάφραση από τα νέα ελληνικά στα νέα ελληνικά είναι η αλήθεια ότι δεν έχουμε ξανακούσει …[9]

Έχουμε τη βεβαιότητα ότι κάθε ανάγνωση που θα επιχειρούμε στο εν λόγω πόνημα, θα μας αποκαλύπτει και άλλα επιστημονικά, μεθοδολογικά άλλα και ιδεολογικά μαργαριτάρια. Αυτά που παραθέσαμε εδώ είναι τα αποτελέσματα μιας πρώτης «αλίευσης» που, ωστόσο, μας επιτρέπει να διατυπώσουμε ορισμένα συμπεράσματα:

Το βιβλίο ιστορίας της ΣΤ` Δημοτικού, κάτω από μία επίφαση προοδευτικότητας είναι ένα βαθειά αντιδραστικό βιβλίο. Και είναι βαθειά αντιδραστικό, γιατί είναι αντιδιαλεκτικό. Δεν αναγνωρίζει (σύμφωνα με τις παραδοχές και των ίδιων των συγγραφέων του) την αντικειμενική ιστορική αλήθεια και τις νομοτέλειες που τη διέπουν.[10] Δεν συνδέει τα αίτια (κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες) με τα αποτελέσματά τους (τα πολιτικά και στρατιωτικά γεγονότα και τον πολιτισμό). Επιχειρεί να «στρογγυλέψει» τις αιχμηρότητες της ιστορίας, υποβαθμίζοντας τη σημασία (και την οξύτητα) της ταξικής πάλης και των εθνικοαπελευθερωτικών αγώνων. Προπαγανδίζει τις κεντρικές πολιτικές επιλογές της άρχουσας τάξης και αποφεύγει επιμελέστατα να θίξει τις επεμβάσεις των συμμάχων της στη χώρα μας – αλλά και τα εγκλήματά τους σε παγκόσμιο επίπεδο. Στο όνομα της προώθησης της φιλίας των λαών (που αντιμετωπίζεται όμως με τους όρους που επιβάλλει ο κοσμοπολιτισμός) παρουσιάζει επιλεκτικά τα ιστορικά γεγονότα. Ουδείς βέβαια προοδευτικός άνθρωπος μπορεί να έχει αντίρρηση για τη φιλία ανάμεσα στους λαούς: αυτή όμως δεν οικοδομείται μέσα από τις συμφωνίες των αρχουσών τάξεων που συντονίζουν τα συμφέροντά για την εξυπηρέτηση των δικών τους και των γενικώτερων συμφερόντων του συστήματος. Οικοδομείται με τον κοινό αγώνα της εργατικής τάξης, των λαϊκών στρωμάτων, ενάντια στα συμφέροντα αυτά. Και για να το πούμε με ένα παράδειγμα: η φιλία ανάμεσα στους λαούς της Ελλάδας και της Τουρκίας δεν διδάσκεται με τον εξωραϊσμό της Οθωμανικής κυριαρχίας ή με τις ήπιες περιγραφές της ελληνικής επανάστασης, της μικρασιατικής καταστροφής και της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο. Διδάσκεται με την καρδιά του Ναζίμ Χικμέτ που «κάθε αυγή με τα χαράματα στην Ελλάδα τουφεκίζεται» και με τη φιλία του μεγάλου τούρκου κομμουνιστή ποιητή με το Γιάννη Ρίτσο – έκφραση η ζωή και το έργο και των δυό της εργατικής τάξης των πατρίδων τους – μια κι ο κομμουνιστής δεν μπορεί παρά να είναι ταυτόχρονα πατριώτης και διεθνιστής. Και τα δύο ονόματα όμως απουσιάζουν από το εν λόγω πόνημα…

Το συγκεκριμένο βιβλίο είναι επίσης ένα από τα ακραία συμπτώματα μιας τάσης που έχει παρουσιαστεί τα τελευταία χρόνια και που είναι γνωστή σαν «αναθεώρηση της ιστορίας». Σύμφωνα με την τάση αυτή, εξισώνεται η βία του κυρίαρχου με τη βία του κυριαρχούμενου και, υπό αυτό το πρίσμα, εξετάζονται και αξιολογούνται γεγονότα όπως η εαμική εθνική αντίσταση (τα τελευταία χρόνια έχει ξεσπάσει οξεία διαπάλη πάνω στο ζήτημα), ή η Οκτωβριανή Επανάσταση. Η τέτοιου είδους αντιμετώπιση περιλαμβάνει πλέον και παλαιότερα σημαντικά γεγονότα της ελληνικής ή της παγκόσμιας ιστορίας, όπως η ελληνική και η γαλλική επανάσταση. Η εμμονή, εξ άλλου, της υπουργού Παιδείας να το υποστηρίξει (καθώς και η «απροσδόκητη» στήριξή της από τον πρόεδρο του Συνασπισμού, σε μία εποχή κατά την οποία το συγκεκριμένο κόμμα – από τους βασικούς φορείς του κοσμοπολιτισμού στην ελληνική πολιτική ζωή – θέλει να δείχνει ότι είναι στα «χαρακώματα» με την κυβέρνηση) φανερώνει ότι η τέτοια θεώρηση και διδασκαλία της ιστορίας είναι κεντρική επιλογή της άρχουσας τάξης. Είναι στο χέρι των ιστορικών επιστημόνων αλλά και του εκπαιδευτικού κινήματος να μελετήσουν καλύτερα το εν λόγω πόνημα και να οξύνουν την κριτική τους σε αυτό: δεν διακυβεύεται μόνο η ιστορική μνήμη: διακυβεύεται και η δυνατότητα της αυριανής βάρδιας της εργατικής τάξης, την οποία θα αποτελέσει η συντριπτική πλειοψηφία των σημερινών μαθητών του δημοτικού –  να γνωρίσει τις νομοτέλειες της ιστορίας και να μπορέσει να τις αξιοποιήσει προς όφελός της.-

                                                                 Δώρα Μόσχου

dsc04572.jpgdsc04572.jpgdsc04572.jpgdsc04572.jpg 

[1] Εξ άλλου, αυτή ακριβώς η μερίδα των αντιτιθέμενων στο βιβλίο καλείται από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, ώστε να τονωθεί αυτή η εντύπωση και να μεταφερθεί η διαμάχη σ` ένα μη πραγματικό πεδίο.

[2] Το «Πλήθων Γεμιστός» δεν είναι οναματεπώνυμο, όπως εύκολα – και λανθασμένα – θα συμπεράνει ο μαθητής. Ο φιλόσοφος λεγόταν Γεώργιος Γεμιστός και μετέτρεψε το επίθετό του σε «Πλήθων», μεταφράζοντάς το επί το αρχαιοπρεπέστερον.

[3] Το γεγονός δηλαδή ότι είναι η διαίρεση που αναγνώριζαν τα φεουδαρχικά καθεστώτα.

[4] Τους οποίους ωστόσο, για δικούς τους λόγους, περιόρισαν οι Βενετοί, στις δικές τους κτήσεις.

[5] Οι οποίοι, αναμφίβολα, αποτελούν ένα στρώμα με υψηλή κοινωνική θέση, ωστόσο υπολείπονται σαφώς της διοικητικής αριστοκρατίας που απαρτίζεται από τους Φαναριώτες.

[6] Σημαντικότατη επίσης έλλειψη είναι η μη αναφορά στην ίδρυση των τριών πρώτων ελληνικών κομμάτων που έφεραν τα ονόματα των τριών «προστάτιδων» δυνάμεων (Αγγλικό, Γαλλικό, Ρωσικό) και, στην πραγματικότητα, πρακτόρευαν τα αντίστοιχα συμφέροντα, πέρα και από τις συγκεκριμένες κοινωνικοταξικές τους αναφορές στον ελλαδικό χώρο (πχ. το Αγγλικό κόμμα είναι το στενότερα δεμένο με τα συμφέροντα του αγγλικού κεφαλαίου, ενώ το Ρωσικό συγκεντρώνει, γενικά, τα λαϊκώτερα στοιχεία).

[7] Και, εν πάση περιπτώσει, γιατί, κατά την ίδια λογική της «πολιτικής ορθότητας» δεν εμφανίζεται πουθενά, σε σχέση με τη λογοτεχνία του 20ου αιώνα, το όνομα της κομμουνίστριας διανοούμενης και αγωνίστριας για τα δικαιώματα των γυναικών, της Γαλάτειας Καζαντζάκη;

[8] Πολλώ δε μάλλον που οι τεράστιες αυτές διαδηλώσεις είχαν και αποτέλεσμα: κανένας έλληνας δεν μεταφέρθηκε στη Γερμανία για να δουλέψει στην πολεμική βιομηχανία του κατακτητή, κανένας έλληνας δεν οδηγήθηκε στο ανατολικό μέτωπο για να πολεμήσει εναντίον του σοβιετικού λαού που, εκείνη την εποχή, έγραφε τη δική του εποποιία.

[9] Γνωστός δημοσιογραφικός οργανισμός ο οποίος στηρίζει αναφανδόν το εν λόγω βιβλίο και δίνει συχνά βήμα στους συγγραφείς του, στα πλαίσια διανομής στους αναγνώστες των εντύπων του κειμένων της νέας ελληνικής λογοτεχνίας, έχει διαπράξει τελευταία τα ακόλουθα: έχει μεταφράσει (!) τη «Φόνισσα» του Παπαδιαμάντη, την «Πάπισσα Ιωάννα» του Ροϊδη και τη «Γυναίκα της Ζάκυθος» του Σολωμού. Ακύρωσε έτσι το προσωπικό ύφος του πρώτου, την οξύτατη σάτιρα του δεύτερου και την ιστορικότητα του ιδιώματος που χρησιμοποιεί ο τρίτος. Αυτός δε ο τρίτος – όχι βέβαια ιεραρχικά – συνεπής και φανατικός υποστηρικτής, στον καιρό του, της λαϊκής γλώσσας – αν μάθαινε αυτή την παρέμβαση των σύγχρονων «σοφολογιώτατων»΄στο κείμενό του, θα το είχε πάθει το εγκεφαλικό πολύ νωρίτερα…

[10] Στο βιβλίο του δασκάλου, αναφέρεται ότι το παρελθόν είναι χαοτικό και άμορφο και ότι δουλειά του ιστορικού είναι να το ανασυγκροτήσει και να του δώσει μορφή. Επομένως, η ανθρώπινη νόηση οργανώνει την αντικειμενική πραγματικότητα . Πρόκειται για καθαρό υποκειμενικό ιδεαλισμό, ξένο προς τις κατακτήσεις της ιστορικής επιστήμης, που αντιμετωπίζει την ιστορία ως μια αντικειμενική διαδικασία, της οποίας τις νομοτέλειες αποτυπώνει.

 antartis-pontou3.jpgdsc04165_.jpg04_.jpgprosfuges-se-skines-kms.jpg

Δείτε ένα ενδιαφέρον κείμενο-σχολιασμό [ΕΔΩ]

 

Advertisements

23/03/2007 - Posted by | -Βιβλίο Ιστορίας, -Ιδεολογικά

43 Σχόλια »

  1. Δεν μετέχω στην διαμάχη για το βιβλίο αυτό εκείνο βέβαια που μου κάνει εντύπωση και αναφέρομαι σ’ αυτό το άρθρο που μιλάει εν ολίγης και για τις δύο πλευρές ποιος από εμάς θυμάται τι ιστορία διδασκόμασταν στη ΣΤ δημοτικού ; Και όλοι εμείς με τις διαφωνίες μας έχουμε ρωτήσει τα δωδεκάχρονα παιδάκια αν ένα σχολικό βιβλίο το προτιμούν στα μέτρα και κυρίως τις σκέψεις ή τις αντιλήψεις των ενηλίκων ; Η ιστορία πάντως δεν διδάσκεται στεγνά δηλαδή αυτό είναι και τελείωσε. Η δικιά μου άποψη για τις αντιστασιακές οργανώσεις αριστερών και δεξιών επί κατοχής είναι ότι σφάξανε έλληνες στο όνομα της ΕΣΣΔ και των Αγγλοαμερικανών πολεμήσαν μεταξύ τους και καθόλου δεν ενδιαφέρθηκαν για τους γερμανους , βούλγαρους και ιταλούς και καλό είναι να τους λέμε όλους δωσίλογους γιατί δεν διαφέρανε καθόλου από τους ταγματασφαλίτες. Σηκώνει συζήτηση το θέμα αυτό για παράδειγμα ή να το διδάξουμε στα ανήλικα παιδάκια μας;

    Σχόλιο από efthimios | 23/03/2007

  2. To κείμενο εχει ορισμένες καλές παρατηρήσεις που συμπληρώνουν την ανάλυση/κριτική της Ακαδημίας Αθηνών. Δυστυχώς η ξύλινη, μακρόσυρτη γλώσσα του, η οποία θυμίζει προκήρυξη του ΚΚΕ(Μ-Λ) της δεκαετίας του ’70, μας κάνει να ανατριχιάζουμε στην ιδέα ότι, αντί της κονστρουκτιβίστριας-ρεβιζιονίστριας Ρεπούσσι, θα μπορούσε να είχε γράψει το βιβλίο… η Δώρα Μόσχου. Ασφαλώς θα ήταν πιο ακριβές στήν περιγραφή των γεγονότων που θα περιλάμβανε στις 600-τόσες σελίδες του, αλλά – όπως συνέβη στίς περισσότερες πρώην «Λαΐκές Δημοκρατίες» της Ανατολικής Ευρώπης και την ΕΣΣΔ – με τη πρώτη πτώση του κόκκινου εκπαιδευτικού «Τείχους» θα έπεφταν όλοι στα πόδια της Ρεπούσσι, εκλιπαρώντας την για την τελική «αποδόμηση» της «ιστορικής επιστήμης που αντιμετωπίζει την ιστορία ως μια αντικειμενική διαδικασία, της οποίας τις νομοτέλειες αποτυπώνει.!!» ΕΛΕΟΣ!!!
    Εν πάσει περιπτώσει, τον Λιάκο τον μάθαμε, ο Λιακόπουλος ποιός είναι;

    Σχόλιο από Omogenis Ellinas | 23/03/2007

  3. Δεν κατάλαβα το δίπολο; δηλαδή ο αντίπαλος του Λιάκου, εν προκειμένω, είναι ο Λιακόπουλος;

    Σχόλιο από Μάρκος | 23/03/2007

  4. Μάρκο,

    όχι βέβαια. Δεν είμαστε τόσοι ανόητοι για να αυτοκτονήσουμε μ’ αυτόν τον τρόπο!

    Απλά, επιλέξαμε τον τίτλο «προβοκατόρικα», ακολουθώντας τη γραμμή διαφόρων μεγαλόσχημων δημοσιογράφων που έπαιξαν πάνω σ’ αυτό το μοτίβο. Απ’ την άλλη «το Λιακόπουλο», θα μπορούσε νάναι και κάποιο πνευματικό παιδί του Λιάκου. Αν πρόσεξεις το άρθρο είναι «το» και όχι «τον».

    Ελπίζω η ειρωνία μας να μην είναι τόσο αδιόρατη!
    Αλλά μάλλον η ελπίδα υπήρξε φρούδα, εφόσον δόθηκαν εξ ανάγκης οι εξηγήσεις αυτές.

    μ-π

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 23/03/2007

  5. Και συνεχίζουν να «παίζουν» καλώντας απο τη μια τον Ψωμιάδη και απ την άλλη το Λιακόπουλο ή τον Γεωργιάδη του ΛΑΟΣ όπως «δίδαξε» πρώτα ο Τσίμας και ακολουθεί ο ΑΝΤ1 κατά πόδας αλλά με ελαφρώς διαφορετικούς καλεσμένους έχει και κανένα δάσκαλο εν αντιθέση με τον προκλητικότατο κο Τσίμα..Το Μεγκα μάλιστα τις τελευταίες μέρες ενώ πολλοί ασχολούνται με αυτό το θέμα το περνάει εντελώς επιγραμματικά..»ατιμούληδες»

    Σχόλιο από ΣΚΟΤΥ | 23/03/2007

  6. Βολεύει ο μανιχαϊσμός τους πονηρούς Ιησουίτες…….

    Σχόλιο από Ο Μαύρος Γάτος | 23/03/2007

  7. Από την εκπομπή του Τσίμα προέκυψε οτι οι εθνικιστές στην Ελλάδα, την κατεχόμενη Κύπρο, την Τουρκία και όπου αλλού, χαρακτηρίζονται από

    – κοινό (ταυτόσημο) λόγο (πχ κατά της παγκοσμιοποίησης, κατά των ξένων σκοτεινών κέντρων που προσλαμβάνουν εξωμότες ιστορικούς για να πλήξουν το έθνος, προς όφελος του αντιπάλου του) καταλαβαίνετε τον παραλογισμό;
    – είναι εξίσου αλλεργικοί στην ιστορική αλήθεια και εξίσου προσκολημένοι στους εθνικιστικούς μύθους. Ο καθένας στους δικούς του, φυσικά.
    – θα ήταν μονάχα γραφικοί, αν δεν ήταν τόσο πολύ επικίνδυνοι.

    *

    Δε μπορώ να καταλάβω τι ενόχλησε τόσο πολύ τους π & α στη συγκεκριμένη εκπομπή. Μήπως μπορεί κάποιος να γίνει σαφέστερος;

    Σχόλιο από Πάνος | 24/03/2007

  8. Γιατί μάντρωσε όλη την αμφισβήτηση του βιβλίου στην «εθνικιστική στρούγκα» και την παρουσίασε αντίστοιχη με τους γκρίζους λύκους, είτε στα κατεχόμενα, είτε στην ίδια την Τουρκία. Για να το πετύχει αυτό εμφάνισε ως εκπρόσωπο των αμφισβητιών τον εκπρόσωπο του Λάος.

    Οργιστήκαμε, ειδικά εμείς, γιατί η κριτική μας σχετιζόταν με τις Σιωπές του βιβλίου σε ζητήματα ιστορικής μνήμης. Θα ήταν σαν να παρουσιάζονταν κάτι σαν τους Γερμανούς εθνικιστές, οι Εβραίοι που διαμαρτύρονταν γιατί το Ολοκαύτωμα δεν μνημονεύεται σε σχολικά βιβλία στο Ισραήλ, να …

    Ένας φίλος ετοιμάζει ένα ειδικό ποστ για την «πονηριά του Τσίμα»… Επ αυτού θα συζητήσουμε για τα κόλπα των ΜΜΕ, που στην περίπτωση του βιβλίου «έδωσαν τα ρέστα τους»!!!

    μ-π

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 24/03/2007

  9. Για τον Ομογενή Έλληνα

    Ο Λιακόπουλος είναι ένας γραφικός ακροδεξιός πλασιέ βιβλίων, για τον οποίο έχει δημιουργηθεί και σατυρικό μπλογκ:

    FunEL

    (μπορείτε να το βρείτε και από την κατηγορία «Antifa» στη δεξιά στήλη του μπλογκ μας!

    μ-π

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 24/03/2007

  10. ΜΕΤΑ ΤΟ 1-4
    ————–

    « Πατριδογνωσία Ελλάς-Τουρκία: Συμμαχία

    Ένα χρόνο μετά, οι τουρκικές δυνάμεις, με ηγέτη τον Τερίμ, επιτίθενται και αναγκάζουν τα φερόμενα ως ελληνικά στρατεύματα να υποχωρήσουν προς τη σέντρα. Στις 24 Μαρτίου 2007 ο τουρκικός στρατός μπαίνει στο Φάληρο. Χιλιάδες Έλληνες συνωστίζονται στις εξέδρες προσπαθώντας να βγουν από τις εξόδους και να φύγουν από την Ελλάδα.

    (από το ΜΑΤΙ)

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 25/03/2007

  11. Είναι θετικό το γεγονός ότι επιτέλους ασχολούμαστε με το τι ιστορία μαθαίνουν τα παιδιά.

    Το νέο βιβλίο θέλει βελτίωση. Είναι όμως σαφώς καλύτερο από το προηγούμενο. Αναρωτιέμαι,ασχολήθηκε κανείς ποτέ με τα ακαταλαβίστικα κείμενα που για δεκαετίες απομνημόνευαν τα παιδιά;

    Σχόλιο από Katia | 25/03/2007

  12. Κάτια,

    τα ζητήματα μεθόδου που έχει το βιβλίο έχουν αναλυθεί υποδειγματικά, όπως και οι θεματολογικές αφαιρέσεις.

    Εμείς, σε τούτο το μπλογκ ανήκουμε σε μια διαφορετική σχολή κριτικής: Ασκούμε κριτική στη γενικά αναθεωρητική προσέγγιση της νεότερης ιστορίας που θέτει τις προσφυγικές ομάδες του ’22 εκτός της συλλογικής μνήμης του τόπου τούτου. Και αυτό δεν είναι φυσικά χαρακτηριστικό μόνο του συγκεκριμένου βιβλίου! Απλά, το βιβλίο κινείται στην πεπατημένη… κάτι που θεωρούμε ότι δεν είναι πια εύκολα κατανοητό και εξηγήσιμο!

    Γιατί από τη δεκαετία του ’90 έχουν κλείσει οι εκκρεμότητες, τόσο σε επίπεδο πολιτικής διαχείρησης του θέματος -όταν η Σιωπή της εξουσίας τερματίστηκε με την καθιέρωση δύο επίσημων «Εθνικών Επετείων» για τις γενοκτονίες των Ελλήνων στην Ανατολή- όσο και ιστοριογραφικης καταγραφής.

    Δεν είναι δυνατόν ένας ιστορικός του σήμερα να μην έχει ενσωματώσει στα εργαλεία του τις δημοσιευμένες πηγές για τα σχετικά ιστορικά ζητήματα.

    Με δυό λόγια, η δικιά μας αντίδραση θα έμοιαζε με αυτή κάποιων απογόνων του Ολοκαυτώματος, τη στιγμή που οι «νέοι ιστορικοί» στο Ισραήλ αποφάσιζαν να αναφερθούν στο Ολοκαύτωμα με τον εξής τρόπο:

    επίσης υπήρχε ένας μικρός συνωστισμός Εβραίων έξω από τους παραδοσιακούς φούρνους σε διάφορες πόλεις της Γερμανίας και της Πολωνίας…”

    μ-π

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 25/03/2007

  13. Δεν καταλαβαίνω πως υπάρχουν ακόμα επικριτές του βιβλίου που επιμένουν οτι – από αισθητική ή παιδαγωγική άποψη – είναι «καλύτερο από το προηγούμενο»!!! Αν διαβάσει κανεις προσεκτικά το προηγούμενο σε αντιδιαστολή με το καινούργιο, θα δει οτι η Ρεπούσσι έχει κρατήσει αυτούσιες τις πιο «ανώδυνες» φράσεις από το προηγούμενο, σφάζοντας αλύπητα όποιες θεωρούσε «εθνικιστικές». Κλασσική τεμπέλικη κλοπή «πνευματικής» ιδιοκτησίας δηλαδή. Το χειρότερο όμως συστατικό το βιβλίου είναι η αντι-παιδαγωγική του μέθοδος, ο κονστρουκτιβισμός. Με πρόσχημα τη δήθεν ανάπτυξη της «κριτικής σκέψης» και τη καταπολέμηση της «παπαγαλίας», αυτό που συστηματικά αποδομείται με τη αποσπασματική-τηλεγραφική γραφή του βιβλίου είναι ο ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ (σε χρόνο Αόριστο) των μαθητών 11-13 ετών που είναι προϋπόθεση του ΚΡΙΤΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ο οποίος αναπτύσσεται αργότερα, στούς εφήβους των 16-18 ετών. Στην Αμερική, ο κονστρουκτιβισμός έχει αποδειχθεί πειραματικά οτι προκαλεί έναν ιδιότυπο λογικό/ηθικό αναλφαβητισμό. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ¨- Το βιβλίο δεν φτιάχνει μόνο «γενιτσάρους» αλλά και κρετίνους μηδενιστές κουκουλοφόρους που επιτρέπουν στη κάθε ….. Ρε-πούσσι να επιτελεί το «θεάρεστο» έργο της χωρίς ουσιαστικό (θεωρητικό) αντίπαλο μέσα στο Ελληνικό συστημα της «δημόσιας και δωρεάν αμάθειας».

    Σχόλιο από Omogenis Ellinas | 25/03/2007

  14. Την άποψή μου ακόμη την διαμορφώνω με πολλή σκέψη. Γι’ αυτό είμαι επιφυλακτικός. Επιφυλακτικός επίσης είμαι με τα χαρακτηριστικά της κατάστασης της χώρας και των κατοίκων της, έχουν συμβάλει στα χάλια αυτά και τα παλαιότερα βιβλία Ιστορίας.

    Προς το παρών θα ήταν, κατά την γνώμη μου λάθος η απόσυρσή του. Επιμέρους διορθώσεις, ναι.

    Για το θέμα των προσφύγων, συμφωνώ, πρέπει να αναδειχθεί και αυτή η πτυχή του Ελληνισμού. Αλλά έχω την εντύπωση, ότι κανένα μέχρι τώρα βιβλίο Ιστορίας δεν έχει ασχοληθεί επισταμένα με το θέμα αυτό.

    Σχόλιο από roidis | 26/03/2007

  15. Ο «ομογενής Έλληνας» έχει δίκιο στην σύγκριση του βιβλίου της Ρεπούση με τα παλαιότερα.
    Επίσης το εγχειρίδιο αφήνει πολλά κενά και ημιτελείς διασκευές σημαντικών γεγονότων της Ιστορίας που έχουν σαν σκοπό την απόκρυψή τους.
    Κόβει ή περιορίζει τα σχέδια Γενοκτονίας και την εφαρμογή τους απο τους Τούρκους και τσοντάρει ότι μπορεί να θεωρηθεί συγγγενές του φεμινιστικού κινήματος στην Ελλάδα, έστω κι αν αφορά μόνο ένα άτομο χωρίς καμιά απήχηση στον γυναικείο πληθυσμό ή στο κίνημα καθ’ αυτό.

    Η δαιμονοποίηση των παλαιοτέρων βιβλίων είναι καθαρά τυχοδιωκτική και η αποτυχία αυτού του εγχειρίδιου δείχνει ότι μια αρνητική πολωμένη αναθεώρηση μπορεί να φέρει χειρότερο αποτέλεσμα απο την διατήρηση του status quo.

    Πως είναι δυνατόν τα βιβλία Ιστορίας που εκδόθηκαν για μια εικοσαπενταετία απο την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ να φταίνε για την κοινωνική και πολιτική κατάπτωση του ΠΑΣΟΚ;
    Τι είναι τα προηγούμενα βιβλία Ιστορίας;
    Εγχειρίδια διεξαγωγής κομπίνας, ρεμούλας και διαπλοκής για τους πολιτικούς και την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ; Απίστευτη δικαιολογία!

    Το θέμα των προσφύγων μπορούσε να αναπτυχθεί περισσότερο στα προηγούμενα βιβλία αλλά τουλάχιστον τα παιδιά του Δημοτικού και του Γυμνασίου ήξεραν τα απαραίτητα ελάχιστα για τις Γενοκτονίες των Τούρκων και την προσφυγιά. Αυτά που έπρεπε να τονισθούν σε μια καινούργια έκδοση του βιβλίου Ιστορίας της 6ης τάξης μια και η Ελληνική Βουλή αναγνώρισε μέρες Γενοκτονίας προς μνήμη της Γενοκτονίας των Μικρασιατών και Ποντίων.
    Τώρα, μ’αυτό το βιβλίο αποκρύβεται ο ρόλος της Τουρκικής Γενοκτονίας στην εξαφάνιση του ελληνικού στοιχείου απο κοιτίδες χιλιάδων χρόνων.

    Σχόλιο από Μικρασιάτης | 27/03/2007

  16. Στο κράτος της «δημόσιας και δωρεάν αμάθειας», η έκδοση του ενός και μοναδικού εγκεκριμένου εγχειριδίου ΟΕΔΒ (μέχρι πρόπερσι) ήταν υπόθεση διαπλοκής και μοιρασιάς μιας σχετικά μικρής πίττας του ΥΠ(Ε)ΠΘ για δευτεροκλασάτα κομματικά στελέχη και εντολοδόχους μασονίσκους χαμηλού βαθμού μύησης στη κατευθυνόμενη ρεμούλα. Τώρα όμως που πέσανε στο ξέπλυμα εγκεφάλων των παιδιών μας τα χοντρά λεφτά του Σόρος, του USAID και των Ευρωκονδυλίων, βλέπουμε τη εντεταλμένη πανεπιστημιακή φατρία πρώην Τροτσκιστών με κλεμμένα εξ’ Ιταλίας δοκτορά και το χαρέμι με τις ‘φεμινιστικές’ παγοκολώνες της ΕΚΟΝ Ρήγας Φεραίος (ΚΟΒΑ Κολωνακίου), να έχει αγριέψει και να μη σηκώνει ‘εθνικιστική’ μύγα στο σπαθί της, γιατί τα λεφτά είναι πάρα πολλά. Ολοι λοιπόν οι παρατρεχάμενοί τους (514 μέχρι στιγμής) ελπίζουν σε μερίδιο απο το μέλι της Μαριέττας που έχει καταφέρει να γλυκάνει ακόμα και το παγερό ‘επιστημονικό’ χαμόγελο της Ρεπούσσι.

    Σχόλιο από Omogenis Ellinas | 27/03/2007

  17. «….με κλεμμένα εξ’ Ιταλίας δοκτορά»

    aυτή είναι σοβαρότατη κατηγορία. Μπορείς να την αποδείξεις;

    Ο αριθμός 514 από που προκύπτει;

    μ-π

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 28/03/2007

  18. Σοβαρότατη; Μπα… Και η κατηγορία που αποδέχονται με την υπερηφάνεια μισθοφόρων, δηλαδή η οργανωμένη μισαλλόδοξη επέλαση τους σε κάθε τι που θυμίζει «εθνική και θρησκευτική συνείδηση» των Ελληνοπαίδων (Αρθρο 16, παρ.2) τί είναι – ΕΣΧΆΤΗ παρονυχίδα; Μήπως όμως κάποιος που «σπουδάζει» Ιστορία στην Ιταλία αλλά καταθέτει τη διδακτορική του διατριβή «περι Ιταλικής ιστορίας» στην ελληνική γλώσσα σε …Ελληνικό πανεπιστήμιο (προφανώς για να προλάβει την αναρρίχηση του σε θέσεις ΔΕΠ χωρίς να περάσει απο κρίση), μηπως έχει και άλλα να κρύψει, εκτός βέβαια από την ασχετοσύνη του με την Ελληνική Ιστορία; Ο δε σεβασμός του ίδιου προς την «ακαδημαϊκή δεοντολογία» έγινε φανερός πολύ αργότερα, όταν εξαπέλυσε πολυσέλιδη ατεκμηρίωτη «πολεμική» κατά του αείμνηστου Νίκου Σβορώνου, χωρίς να παραπέμπει σε – έστω μία – ολοκληρωμένη φράση απο το παγκοσμίου αναγνώρισης Επιστημονικό Έργο του τελευταίου!!!!

    514 – Τόσες ήταν, αν δεν κάνω λάθος, οι υπογραφές κάτω απο την «διαμαρτυρία» τους ενάντια στον «εσμό των θρησκόληπτων ψυχωτικών αλευρομαγείρων» που τόλμησε να προβεί σε «επιστημονικά ατεκμηρίωτη και ιδεολογικά χρωματισμένη αντίδραση προς το νεο σχολικό εγχειρίδιο Ιστορίας της Στ’ τάξης του Δημοτικού». Διορθώστε με αν ήταν λιγότερες (οι υπογραφ/ες)…

    Σχόλιο από Omogenis Ellinas | 30/03/2007

  19. Την θέση του «ΔΙΚΤΥΟΥ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΡΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» δημοσιεύουμε παρακάτω
    —————-
    Το βιβλίο Ιστορίας ΣΤ΄ Δημοτικού

    Ένα βιβλίο σύγχρονης πολιτικής προπαγάνδας

    Σε συνέντευξη στον Δημητρη Νανουρη η κ. Ρεπούση (συγγραφέας του βιβλίου) αναφέρει:
    « Τρεις είναι οι βασικές του καινοτομίες: Ανανεώνει το ιστορικό περιεχόμενο. Εκεί εστιάζεται και το μεγαλύτερο μέρος της αντιπαράθεσης…….. »

    Ας αποκρυπτογραφήσουμε τη σημασία της παραπάνω δήλωσης.

    Προσεγγίζοντας το βιβλίο δεν αναζητάμε το τι θα θέλαμε εμείς να γράφει ή τι αποσιωπάται αλλά τις έννοιες με τις οποίες είναι γραμμένο. Αφού αναφερόμαστε σε σχολικό εγχειρίδιο ιστορίας , θέλουμε να δούμε πως θα διαπαιδαγωγήσουν τους μελλοντικούς νέους εργαζόμενους. Διαβάζοντάς το αναδεικνύονται οι βασικές έννοιες- άξονες με τις οποίες είναι γραμμένο.

    Η Αυτοκρατορία

    Διαβάζουμε στο βιβλίο(σελ. 19) ότι «οι σουλτάνοι συνηθίζουν, όταν κατακτούν ένα βασίλειο ή μία επαρχία , να διατηρούν θαυμαστή τάξη …..και όσο για το λαό αφήνεται να ζει σύμφωνα με τα ήθη και τα έθιμά του, διατηρεί τα αγαθά του και έχει θρησκευτική ελευθερία». Απ’ όλες τις ιστορικές πηγές αυτή επιλέχθηκε από τους συγγραφείς για να κάνουν «μαθητεία στην ιστορία» τα παιδιά. Έτσι καταργούνται 400 χρόνια σκλαβιάς και ωραιοποιείται η οθωμανική αυτοκρατορία. Δεν είναι τυχαίο ότι σ’ όλο το βιβλίο υπάρχει «σιωπή» για τη «σύγχρονη αυτοκρατορία», τις ΗΠΑ. Δεν αναφέρεται ούτε ότι ο αμερικανός πρόεδρος Ουϊλσον υπαγόρευσε στη Γαλλία και τη Γερμανία τους όρους της συνθήκης μετά το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ούτε η στρατιωτική της παρουσία στο ελληνικό έδαφος και η παρέμβασή της στην πολιτική ζωή της χώρας μας μετά τον Β΄ Παγκόσμιο. Το αποκορύφωμα της παρασιώπησης(σελ. 109): «Η ρίψη της ατομικής βόμβας στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι…». Ποιος την έριξε και γιατί; Δεν είναι αναγκαίο να το μάθουν τα παιδιά μας. Μαθαίνουν όμως πως «βγαίνουν λάδι» οι αυτοκρατορίες και οι σύγχρονοι «αυτοκράτορες»…

    Οι Μεγάλες Δυνάμεις και η εθνική κυριαρχία

    Στον ορισμό της Ιεράς Συμμαχίας(1814) δεν αναφέρεται η καταστολή των εθνικοαπελευθερωτικών κινημάτων στην Ευρώπη ως βασικός της στόχος. Όσον αφορά την επανάσταση του 1821 οι Μεγάλες Δυνάμεις επεμβαίνουν υπέρ των Ελλήνων και ορίζονται ως Εγγυήτριες Δυνάμεις του ελληνικού κράτους. Το γιατί δεν υπάρχει. Όπως δεν υπάρχουν και τα πρώτα ελληνικά κόμματα, το Γαλλικό, το Αγγλικό και το Ρωσικό. Ούτε η παρέμβαση της Αγγλίας στα εσωτερικά της Ελλάδας από τον Οικονομικό Έλεγχο στη Μικρασιατική Εκστρατεία έως και τον Εμφύλιο. Κι όταν «χιλιάδες έλληνες συνωστίζονταν στο λιμάνι της Σμύρνης…», κουβέντα για τη διαταγή των Μεγάλων Δυνάμεων να απομακρυνθούν τα πλοία τους από το λιμάνι αφήνοντας τους πρόσφυγες έρμαια του τούρκικου στρατού. Ειπώθηκε από τους συγγραφείς σε σεμινάριο το επιχείρημα ότι «αν γράψουμε τις θηριωδίες των άλλων, πρέπει να γράψουμε και γι’ αυτά που έκανε ο ελληνικός στρατός στη Μικρά Ασία». Αν όμως οι λαοί δεν γνωρίζουν την ιστορική αλήθεια, τα κοινά τους μαρτύρια για να μην ξαναγίνουν τα ίδια λάθη, δεν μπορούν να αναπτύξουν πραγματική φιλία και αλληλεγγύη.

    Η κατάργηση των τάξεων

    Η μοναδική αναφορά σε κοινωνική τάξη γίνεται για την Τρίτη Τάξη (Γαλλική Επανάσταση) και αυτό γιατί έχει επικρατήσει ως ιστορικός όρος. Δεν υπάρχει πουθενά στο βιβλίο η αστική τάξη και η εργατική τάξη ούτε για την Ελλάδα ούτε για τις άλλες χώρες. Χτυπητό παράδειγμα η απόκρυψη των ταξικών αντιθέσεων επί τουρκοκρατίας. Γιατί δίπλα στους τούρκους μεγαλοϊδιοκτήτες γης υπήρχαν και έλληνες τσιφλικάδες (οι πρόκριτοι). Οι πρόκριτοι κατανέμουν και μαζεύουν τους φόρους για τον κατακτητή από τους ραγιάδες και συχνά με βίαιο τρόπο. Σκλάβος ο ραγιάς στον τούρκο κατακτητή, σκλάβος και στον έλληνα τσιφλικά. Όταν αποσιωπώνται τα παραπάνω πώς να καταλάβει ο μαθητής τις εμφύλιες συγκρούσεις ανάμεσα στους πρόκριτους και τους λαϊκούς αγωνιστές;

    Η Εκκλησία

    Διαμαρτύρεται η Ιεραρχία ότι στο βιβλίο δεν καταγράφεται η συμβολή της στον ελληνορθόδοξο πολιτισμό. Στο βιβλίο «παραλείπεται» κι έτσι συγκαλύπτεται ο ρόλος της Ιεραρχίας της Εκκλησίας επί τουρκοκρατίας. Δεν αναφέρεται ότι έπαιρνε φόρους (το 1\3 της σοδειάς) από τους υπόδουλους. Ούτε ότι ο πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄ αφόρισε τον Αλέξανδρο Υψηλάντη και το Μ. Σούτσο, όταν ξεκίνησαν την επανάσταση στη Μολδοβλαχία, ούτε ότι καταδίκασε το Ρήγα Φεραίο και τα παμβαλκανικά απελευθερωτικά κηρύγματά του. Ούτε ότι το Πατριαρχείο εξέδωσε την «Πατρική Διδασκαλία» όπου διακηρύσσει ότι ο Θεός ευδόκησε να στείλει τους Τούρκους για να διαφεντεύουν και να παιδεύουν τους Χριστιανούς τους οποίους παρασύρει ο διάβολος στις διδασκαλίες των Φιλελευθέρων. Απάντηση – καταπέλτη ενάντια στο Πατριαρχείο δημοσιεύει ο Κοραής από το Παρίσι. Και η ιστορική επιβεβαίωση: κανένας πατριαρχικός δεν περιλαμβάνεται στην ηγεσία του Αγώνα. Είναι βέβαια κατανοητή η διαμαρτυρία της Εκκλησίας – Α.Ε. που με τα σχολεία της, τα πανεπιστήμιά της και τις εισηγμένες στο χρηματιστήριο επιχειρήσεις της θέλει να προβάλλει την «ιδιαιτερότητά» της στην παγκοσμιοποιημένη αγορά…

    Ο παράγοντας «Λαός»

    Εκκωφαντικά απουσιάζουν οι λαϊκοί αγωνιστές του 1821 και υποβιβάζονται σε φωτογραφίες με λεζάντες. Γιατί πίσω από αυτούς υπάρχει ο λαός που τους ανέδειξε σε ηγέτες του. Όπως επίσης και η Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917 και η Σοβιετική Ένωση που στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο επιμένουν οι συγγραφείς να την ονομάζουν Ρωσία (σελ. 109). Στην Εθνική Αντίσταση το βάρος πέφτει στα αντίποινα και την τρομοκρατία του κατακτητή παρά στην ηρωική εποποιία του ελληνικού λαού. Δεν χρειάζεται να μαθαίνουν τα παιδιά ότι οι λαοί γράφουν την ιστορία τους.

    Η κατάργηση της ιστορικής αιτιότητας

    Μερικά παραδείγματα:
    Ποιες ήταν οι αιτίες του εμφυλίου πολέμου κατά την επανάσταση του 1821; Δεν υπάρχουν. Ποιες οι αιτίες του φασισμού; Δεν υπάρχουν. Ποιες οι αιτίες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου; Δεν υπάρχουν. Ποιες οι αιτίες των συγκρούσεων ανάμεσα στο ΕΑΜ από τη μια και τον ΕΔΕΣ και την ΕΚΚΑ από την άλλη; Δεν υπάρχουν. Ποιες οι αιτίες του εμφυλίου; Δεν υπάρχουν. Γιατί από το 1960 εμφανίζονται «προβλήματα» ανάμεσα στους Ελληνοκύπριους και τους Τουρκοκύπριους, ενώ πιο πριν πάλευαν μαζί ενάντια στην αγγλική κατοχή; Δεν υπάρχει απάντηση. Ο Θουκυδίδης, που έγραψε ιστορία με αιτίες και αποτελέσματα απομακρύνοντας την ιστορία από τη μυθοπλασία, είναι πια ξεπερασμένος.

    Παράλληλα με την ωραιοποίηση της αυτοκρατορίας, με την κατάργηση των τάξεων, με την απουσία των επαναστάσεων και των κινημάτων, με την αποσιώπηση γεγονότων, «καταργείται» και η καταγραφή της ατομικής δραστηριότητας των ζωντανών ανθρώπων, ισοπεδώνοντας το κύριο και το δευτερεύον, μετατρέποντας τους σε λέξεις. Έτσι αναπτύσσεται η αδυναμία προσανατολισμού με αποτέλεσμα την καλλιέργεια της αδιαφορίας .
    Η συγγραφέας του βιβλίου, κ. Ρεπούση, σε συνέντευξή της στην «Καθημερινή-01/04/07 » δηλώνει ευθέως:
    «Σε ό,τι αφορά τα ιστορικά πρόσωπα, η αντίληψή μας είναι ότι όλοι οι άνθρωποι είμαστε ιστορικά πρόσωπα, ιστορικά υποκείμενα, από τη στιγμή που με τη δράση μας, τη σκέψη μας, τις πρωτοβουλίες μας επηρεάζουμε τα δρώμενα και επιδρούμε στις εξελίξεις. Αυτή η αντίληψη δεν απουσιάζει στο βιβλίο. Ούτε οι εθνικοί ήρωες απουσιάζουν. Αυτό που απουσιάζει είναι η ταύτιση των ιστορικών προσώπων με τους εθνικούς ήρωες.»
    Εδώ καταργούνται οι αιτίες και τα αποτελέσματα της ανθρώπινης δραστηριότητας. Οι κοινωνικές σχέσεις που συμπυκνώνονται στα άτομα καταργούνται και αυτές. Δεν υπάρχουν ομάδες και τάξεις με αντικρουόμενα συμφέροντα και αντιθέσεις. Δεν υπάρχουν προσωπικότητες και ηγέτες που εκφράζουν ή συμβολίζουν αυτές τις κοινωνικές ομάδες. Υπάρχουν μόνο άτομα που δουλεύουν, τρώνε και μετακινούνται σ΄ ένα κόσμο εικόνων-λέξεων αδυνατώντας να τις επεξεργασθούν και να δουν τις σχέσεις των ανθρώπων μεταξύ τους και των ανθρώπων με τα πράγματα. Απαραίτητη προϋπόθεση για να έχει ο άνθρωπος ανεξάρτητη βούληση και προσανατολισμό.
    Ισοπεδώνονται τα πάντα και δημιουργείται σύγχυση αφού δεν υπάρχει καμιά ιεράρχηση για το τι είναι σημαντικό και τι επουσιώδες. Τελικά κατασκευάζεται θεωρητικά το χάος με την προβολή λέξεων και εικόνων με αποτέλεσμα να μην αναπτύσσεται η ικανότητα να διαβάζεται το παρελθόν, να ερευνάς το παρόν και να φαντάζεσαι και να σχεδιάζεις το μέλλον. Δηλαδή την ίδια βαρύτητα και ευθύνη έχει ο αμερικανός άνεργος μετανάστης που κατατάσσεται στον επαγγελματικό στρατό, με το Μπους και το επιτελείο του που μακελεύουν όλη τη Μέση Ανατολή; Το ίδιο είναι ο αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης και ο δοσίλογος; Την ίδια δραστηριότητα έχουν ένας αθλητής και ο Κολοκοτρώνης; Όταν όμως ακούς μόνο λέξεις, τότε ο Κολοκοτρώνης είναι πλατεία και ο Βενιζέλος αεροδρόμιο…

    «Καινοτομία» όχι μόνο στο περιεχόμενο αλλά και στη διδασκαλία

    Η συγγραφέας του βιβλίου, κ. Ρεπούση, σε συνέντευξή της στην «Κ» δηλώνει ευθέως:
    «Δεν θέλουμε να αφομοιωθεί (η ύλη του βιβλίου). Θέλουμε να υποστηρίξουμε ένα νέο περιβάλλον μάθησης, στο οποίο τα παιδιά μελετούν, συζητούν, σκέπτονται, συμπεραίνουν και με τον τρόπο αυτό μαθαίνουν ιστορία».
    Όμως με το γραπτό κείμενο, με την αφήγηση και την ανάλυση, με τις αιτίες και τα αποτελέσματα, με συγκεκριμένο μαθησιακό στόχο, με τον χάρτη στον πίνακα και τις πηγές συμπληρωματικά, αναπτύσσεται ο διάλογος στην ομάδα (εκπαιδευτικός – μαθητές), λύνονται οι απορίες. Μ’ αυτή τη μαθησιακή διαδικασία αφομοιώνεται η ύλη και ο μαθητής μέσα από την απομνημόνευση αυτού που γνωρίζει (και όχι παπαγαλία αυτού που δεν ξέρει – απομνημόνευση και παπαγαλία είναι εντελώς διαφορετικές και αντικρουόμενες διαδικασίες) αναπτύσσει τη σκέψη και τη γλώσσα του. Και επειδή μιλάμε για την Ιστορία, βοηθιέται να καταλάβει ότι δεν είναι έτσι τυχαία ριγμένος, σαν πέτρα, σε μια περιοχή που μπορεί να είναι και η Ελλάδα αλλά ότι είναι ενταγμένος σε μια κοινωνία, σ’ ένα έθνος και ότι μοιράζεται αυτόν τον κόσμο και μ’ άλλους λαούς και άλλα έθνη. Έτσι βοηθιέται στην απόκτηση ιστορικής μνήμης και συνείδησης (προσανατολισμός στο χώρο και το χρόνο).
    Αλλά το νέο βιβλίο, όπως ομολογεί η μία από τους συγγραφείς του δεν έχει ως στόχο τα παραπάνω. Στο «νέο περιβάλλον της μάθησης»
    1. Απουσιάζει η ολοκληρωμένη αφήγηση, υπάρχουν μικρές γενικόλογες ενότητες που απομακρύνουν το παιδί από το γραπτό λόγο. Αν λάβουμε υπόψη ότι έχει καταργηθεί η διδασκαλία της γραμματικής, τότε τα αποτελέσματα είναι αποκαρδιωτικά για την πνευματική συγκρότηση των παιδιών.
    2. Ανάμεσα σ’ αυτές τις μικρές ενότητες, στο κεφάλαιο «μαθητεία στην ιστορία», παρατίθενται λήμματα, πηγές, πίνακες, χάρτες, εικόνες που υποκαθιστούν την αφήγηση και την παρουσίαση αιτίων – αποτελεσμάτων, αντί να χρησιμοποιούνται ως μέσα για την κατανόηση της ύλης. Σύμφωνα με τους συγγραφείς, αυτό αποσκοπεί στο να ανακαλύψει μόνος του ο μαθητής την ιστορία, την αίτια, το αποτέλεσμα. Η αυτενέργεια όμως χωρίς υποδομή καθηλώνει το παιδί στην εικόνα και οδηγεί στη δημιουργία εντυπώσεων και όχι στη θεμελίωση της γνώσης. Υπάρχουν μόνο εικόνες- λέξεις, τα γεγονότα παρουσιάζονται αποσπασματικά, με κενά ανάμεσά τους, δεν υπάρχει η διαδοχή των γεγονότων. Έτσι καταργείται η αντίληψη της ιστορικής διάρκειας και το παιδί αδυνατεί να δημιουργήσει τη σχέση του με το χρόνο και το χώρο. Και αν δεν μπορεί τελικά να ανακαλύψει την ιστορία χιλιάδων χρόνων, τότε φταίνε τα γονίδιά του, η κοινωνική του προέλευση και οι «ανεπαρκείς» δάσκαλοι.
    3. Όσον αφορά «το νέο περιβάλλον της μάθησης»; Ας εξασφαλιστούν πρώτα όλες οι προϋποθέσεις, όπως γενναία χρηματοδότηση για αξιοπρεπή κτίρια, για μικρά τμήματα, για υλικοτεχνική υποδομή, για να ζουν με αξιοπρέπεια, χωρίς ανασφάλεια, από το μισθό τους οι εκπαιδευτικοί και οι γονείς των μαθητών και μετά ας έρθουν να μας κάνουν κήρυγμα για τα νέα περιβάλλοντα …
    Σε άλλη συνέντευξή της η κ. Ρεπούση αναφέρει: -« Τρεις είναι οι βασικές του καινοτομίες: Ανανεώνει το ιστορικό περιεχόμενο. Εκεί εστιάζεται και το μεγαλύτερο μέρος της αντιπαράθεσης. Εισάγει τις ιστορικές πηγές στο μάθημα της ιστορίας και όταν λέμε πηγές δεν εννοούμε μόνο τις γραπτές αλλά και τις γελοιογραφίες, τα σκίτσα, τα έργα τέχνης και καθετί που δείχνει τι έκαναν, πώς σκέπτονταν, πώς αισθάνονταν οι άνθρωποι στο παρελθόν. Τέλος, δημιουργεί ένα περιβάλλον ενεργητικής, διερευνητικής μάθησης που στηρίζεται στο διάλογο και στην επικοινωνία των μελών της μαθητικής κοινότητας.»
    Ανανέωση όμως του ιστορικού περιεχομένου δεν είναι η προπαγάνδα μέσα από αποσιωπήσεις, συγκαλύψεις και «συνωστισμούς». Ούτε αντικείμενο της ιστορίας είναι τα αισθήματα, οι σκέψεις και οι καθημερινές συνήθειες των ανθρώπων. Η αναπαράσταση της καθημερινής ζωής και η απόδοση των συναισθημάτων είναι αντικείμενο της λογοτεχνίας. Ή μήπως θέλουν να καταργήσουν κι αυτήν;
    Τελικά, απλώς, σε μια «ωραία, …χαρούμενη ατμόσφαιρα» οι μαθητές (άραγε γνωρίζουν τα προβλήματα που κουβαλούν τα παιδιά της εργαζόμενης οικογένειας στο σχολείο), χωρίς σκοπό, διαδικασία και ανθρώπινη καθοδήγηση, να κουβεντιάζουν (την κουβεντούλα βαφτίζουν ως διάλογο;) και να απασχολούνται (απασχολήσιμος μαθητής – απασχολήσιμος εργαζόμενος;), με αποτέλεσμα:

    1. Να μην αφοσιώνονται σε μια δραστηριότητα που είναι η βάση της οργανωμένης σκέψης και ανοίγει το δρόμο στη δυνατότητα και ικανότητα της κριτικής σκέψης. Μιλάνε για κριτική σκέψη όταν από τη μαθησιακή διαδικασία απουσιάζουν η ανάλυση, η σχέση αιτίου αποτελέσματος, η υπόδειξη-επεξήγηση-καθοδήγηση σε παιδιά 8, 10, 14 ετών.
    2. Την έλλειψη της αφομοίωσης και την «απαραίτητη» παπαγαλία για την επιτυχία σε εξετάσεις και βαθμούς να την καλύπτουν τα φροντιστήρια, τα ιδιαίτερα και η υπεροχή της κοινωνικής θέσης. Τελικά μήπως θέλουν «το αφεντικό να ξέρει 1000 λέξεις και ο εργάτης 100»;

    Στις μέρες μας που διατυμπανίζεται «το τέλος της ιστορίας», αντίστοιχα είναι και τα βιβλία της ιστορίας στα σχολεία. Στις δικές μας γενιές με τη λίγη βοήθεια του σχολείου και με τη γνώση που πρόσφερε το κίνημα μαθαίναμε ιστορία και μέσα από την πολιτική δραστηριότητα συγκροτούσαμε τη σκέψη και τη γλώσσα μας. Τώρα με το νέο βιβλίο και καταργείται η ιστορία (και δεν μιλάμε για τη διαλεκτική λογική αλλά για τη στοιχειώδη τυπική λογική) και αναρωτιόμαστε αν τα παιδιά μπορούν να μάθουν γραφή και ανάγνωση .
    Για το εκπαιδευτικό κίνημα πρέπει να είναι δεδομένη η κριτική και στα προηγούμενα βιβλία. Στο επίπεδο της διδακτικής μεθόδου, στο θέμα του περιεχομένου, στο θέμα της ογκώδους ύλης. Όμως με τα νέα βιβλία έχουμε ένα άλμα, μια νέα ποιότητα. Και μάλιστα όλα αυτά με το μανδύα της καινοτομίας και του «προοδευτισμού». Ξεχνούν ότι εξέλιξη και πρόοδος δεν είναι το ίδιο. Το θέμα του συγκεκριμένου βιβλίου πήρε τέτοιες διαστάσεις γιατί έμπλεξαν μέσα πολλοί. Ακροδεξιοί, εκκλησία ΑΕ και από την άλλη «διανοούμενοι» που, όλως τυχαίως, είχαν πρωταγωνιστήσει και 2 μήνες πριν, σαν υπάλληλοι του Υπουργείου εναντίον του φοιτητικού κινήματος, της απεργίας της ΠΟΣΔΕΠ, προσωπικοτήτων, κομμάτων κλπ. Το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι μόνο το βιβλίο της Ιστορίας. Είναι το αν μαθαίνουν τα παιδιά Ιστορία, Μαθηματικά, Γραμματική κοκ. Και με τα νέα βιβλία δεν γίνεται κάτι τέτοιο. Ως εκπαιδευτικοί και γονείς δεν επιτρέπεται να αποδεχθούμε το σχολείο – αποθήκη με τα παιδιά του εργαζόμενου λαού ανιστόρητα και αγράμματα.

    Δίκτυο Κριτικής και Δράσης στην Παιδεία
    ——–

    mumul

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 16/04/2007

  20. Το βιβλίο Ιστορίας της ΣΤ΄ Δημοτικού
    και η αντιπαράθεση εθνικισμού – κοσμοπολιτισμού

    ΕΙΣΑΓΩΓΗ

    Ο ταξικός χαρακτήρας του σχολείου, που πάντα ήταν δεδομένος, παίρνει νέα πιο αντιδραστική μορφή και αποτυπώνεται με την ακόμα μεγαλύτερη προσαρμογή της εκπαίδευσης στις σύγχρονες ανάγκες του κεφαλαίου σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Αυτό εκφράζεται και με το βιβλίο Ιστορίας της ΣΤʼ Δημοτικού, που, όπως όλα δείχνουν, θα αποτελέσει επίκεντρο της γενικότερης ιδεολογικής διαπάλης, που ήδη ξετυλίγεται, όσον αφορά στο περιεχόμενο των σπουδών.
    Πρόκειται για ένα βιβλίο που, παρά τις όποιες επιφανειακές καινοτομίες του, είναι πιο αντιδραστικό από τα προηγούμενα του είδους του, καθώς επιχειρεί να εμπεδώσει στη συνείδηση παιδιών -και μέσα από τον χώρο του σχολείου- την ιμπεριαλιστική άποψη της «αναθεώρησης της ιστορίας».

    Βασικούς άξονες της μεθοδολογίας του βιβλίου – αλλά και εμφανείς σκοπούς του – αποτελούν:

    Το πάγιο αστικό ιδεολόγημα της «κοινωνικής συναίνεσης» ή της ταξικής συνεργασίας (διάβαζε αλλιώς: Της υποταγής στον ιμπεριαλισμό της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων). Αυτή η επιδίωξη υποταγής κρύβεται πίσω από τις διακηρύξεις των υποστηρικτών του βιβλίου για δήθεν εξάλειψη του μίσους ανάμεσα στους λαούς, μέσα από την ουδέτερη, άνευρη και υποβαθμισμένη παρουσίαση κορυφαίων επαναστατικών γεγονότων και άλλων λαϊκών ξεσηκωμών.

    Η «νέα» αστική θεώρηση που εξισώνει την επαναστατική βία με την τρομοκρατία συνιστά επί της ουσίας ένα ανάθεμα στη βία που δεν…δικαιούνταν – κατά το βιβλίο – να είχαν ασκήσει οι υπό εκμετάλλευση και καταπίεση λαοί ενάντια στους εκμεταλλευτές και καταπιεστές τους! Σε αυτή τη βάση εξαφανίζεται από το βιβλίο ο ανά τους αιώνες μαζικός λαϊκός ηρωισμός. Στο πλαίσιο μάλιστα μιας «ορθής πολιτικής» αντίληψης εξαλείφεται η αναφορά σε ηγέτες των επαναστάσεων, ενώ άλλοι λαϊκοί ήρωες σχεδόν ή και κυριολεκτικά εξαφανίζονται. Ο Ροβεσπιέρος, δεν υφίσταται στο βιβλίο. Αντίθετα, αφιερώνεται μια ολόκληρη σελίδα σε μια γυναίκα που απαγχονίστηκε από τους επαναστάτες εξ αιτίας της αντεπαναστατικής δράσης της. Στο βιβλίο αναφέρεται ότι εκτελέστηκε λόγω των φεμινιστικών απόψεων που είχε!

    Με άλλα λόγια, η προσπάθεια των συγγραφέων συνδέεται με την παρουσίαση των κοινωνικών επαναστάσεων ως έργο αιμοσταγών τρομοκρατών.

    Η αντίληψη ότι η ιστορική αλήθεια δεν είναι αντικειμενική, αλλά είναι ζήτημα από ποια υποκειμενική οπτική γωνία προσεγγίζει κάποιος τα γεγονότα. Ακόμα, η αντίληψη ότι η αλήθεια, για το ίδιο φαινόμενο ή γεγονός, δεν είναι μία αλλά πολλές. Πρόκειται για μέθοδο που οδηγεί στην αποσπασματική θεώρηση των γεγονότων και στην επιλεκτική χρήση πηγών. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η «νέα» άποψη ότι η ιστορία πρέπει να γράφεται με βάση αντιλήψεις για το σήμερα και όχι με βάση τα τότε γεγονότα.

    Τελικά, ο πολιτικός στόχος των εμπνευστών και των συγγραφέων του βιβλίου, καθώς και όσων υπεραμύνονται της «προοδευτικότητάς» του, είναι να ξεριζώσουν οριστικά κάθε έννοια της λαϊκής πάλης που έρχεται σε σύγκρουση με την κυρίαρχη ταξική νομιμότητα. Έτσι, καταλήγουν να μην αναφέρουν το διαπαιδαγωγητικό δίδαγμα που προκύπτει από την ιστορική πορεία όλης της ανθρωπότητας: Ότι οι λαοί με τον αγώνα τους που στοχεύει στην ανατροπή της αντίπαλης εξουσίας, μπορούν να νικούν, ακόμα και σε συνθήκες γενικευμένης αντεπανάστασης.

    Είναι επομένως σαφές ότι το βιβλίο επιχειρεί να παραποιήσει και το παρόν. Γιατί οι εμπνευστές και οι συγγραφείς του γνωρίζουν ότι οι ταξικές αντιθέσεις δεν καταργούνται και ότι υπάρχει σήμερα η αντίθεση ανάμεσα στο κεφάλαιο και στην εργασία, δηλαδή ανάμεσα στην εργατική και στην αστική τάξη που καταπιέζει και άλλα λαϊκά στρώματα, αντίθεση που είναι ασυμφιλίωτη.
    Γιʼ αυτόν τον σκοπό επιχειρούν να δημιουργήσουν στα παιδιά τον συνειρμό, ότι βρίσκεται έξω από τους ηθικούς – ανθρωπιστικούς κανόνες η αντίσταση του ιρακινού, του παλαιστινιακού και άλλων λαών, ότι είναι ηθικά και πολιτικά κατακριτέα η οργάνωση της ταξικής πάλης σήμερα. Έτσι ώστε η κυριαρχία της αντεπανάστασης μετά το 1989 – 1991 να διαιωνιστεί.

    Με αφορμή το βιβλίο Ιστορίας της ΣΤʼ Δημοτικού, αλλά και το σύνολο των βιβλίων όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης, οι ειδικοί της Παιδαγωγικής που σέβονται την επιστήμη τους, έχουν μεγάλο πεδίο ιδεολογικής αντεπίθεσης, για να κάνει ουσιαστικά βήματα η επιστημονική αγωγή σε βάρος της λεγόμενης μεταμοντέρνας αντίληψης της Ιστορίας. Αυτή ακριβώς η αντίληψη συνδυάζεται με την οργάνωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας με βάση δήθεν τα ενδιαφέροντα, τα βιώματα και την προσωπική εμπειρία του παιδιού, οδηγώντας τελικά σε μια ανορθολογική εικόνα του κόσμου, αλλά και στην ταξική κατηγοριοποίηση του εκπαιδευτικού συστήματος, στο όνομα της διαφοράς.

    Επί της ουσίας αυτές οι φιλοσοφικές θεωρίες και μέθοδοι αρνούνται τη δυνατότητα γνώσης του κόσμου. Άρα η παραπάνω αντίληψη δεν είναι και τόσο μοντέρνα. Αποτελεί αναπαλαιωμένη και εκσυγχρονισμένη εκδοχή παλιότερων ιδεαλιστικών και αγνωστικιστικών ρευμάτων.
    Δεν μπορούσε βεβαίως να περιμένει κανείς ότι ήταν δυνατό στις σημερινές συνθήκες να διαμορφωθούν εκπαιδευτικά βιβλία που θα έρχονταν σε ευθεία ή έστω μερική σύγκρουση με το κοινωνικοοικονομικό σύστημα στο οποίο ζούμε.
    Όμως αυτό, σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί λόγο να μην κρίνουμε κάθε κείμενο από τη σκοπιά της δικής μας συνολικής θεώρησης και να μην εντάσσουμε και αυτό το επιμέρους στο πλαίσιο της γενικής πάλης για ριζικές πολιτικές αλλαγές.

    Αλλά και δεν μπορεί ταυτόχρονα να δεχτεί κανείς το αναποδογύρισμα βασικών γεγονότων, στο όνομα των σημερινών συνθηκών. Και εξάλλου, τα ιστορικά γεγονότα στηρίζονται πρώτα απʼ όλα σε πηγές, τις οποίες κανένας δεν μπορεί να παραγνωρίζει. Αντίθετα οφείλει να τις σέβεται.
    Επιπλέον, οι εκτιμήσεις για τα ιστορικά γεγονότα πρέπει να παίρνουν υπόψη και τι τα ακολούθησε, όχι μόνο άμεσα αλλά και μετά την παρέλευση χρόνων. Το γεγονός, για παράδειγμα, ότι η αστική τάξη εγκαθίδρυσε το κράτος της και τον καπιταλισμό χάρη στη νικηφόρα Γαλλική Επανάσταση, δεν αποτελεί αυθαιρεσία, αλλά γεγονός αναμφισβήτητο. Είναι η πραγματικότητα.

    Αυτή, καθώς και η Ελληνική Επανάσταση του 1821, όπως και άλλες προγενέστερες και μεταγενέστερες από αυτές επαναστάσεις, επιβεβαιώνουν ότι η ιστορική πορεία καθορίζεται από νομοτέλειες.
    Και κανένας δεν δικαιούται να παραγνωρίζει την ύπαρξη της Οκτωβριανής Σοσιαλιστικής Επανάστασης, τη δημιουργία της Σοβιετικής Ένωσης και του σοσιαλιστικού συστήματος στο ένα τρίτο της Γης, τον πρώτο άνθρωπο που έφτασε στο φεγγάρι (Γκαγκάριν)ή την εποποιία του βιετναμέζικου λαού κατά των ΗΠΑ, επειδή δεν συμφωνεί με το περιεχόμενο και την ιδεολογία τους.
    Όπως επίσης δεν δικαιούται κανείς, αν θέλει να λέγεται στοιχειωδώς αντικειμενικός, να παραγνωρίζει την επί 90 χρόνια ύπαρξη και γεμάτη αγώνες και θυσίες δράση του ΚΚΕ.

    Είναι βεβαίως σωστό ότι το κεφάλι του παιδιού δεν είναι άδειο κιούπι που ο δάσκαλος οφείλει να το γεμίσει με γνώσεις. Από αυτή τη σκοπιά δεν κατηγορούμε τους συγγραφείς του βιβλίου, επειδή δεν περιέχει τα πάντα, καθώς και μακροσκελείς αναλύσεις, παρότι δεν μπορεί πέντε αιώνες ιστορίας να περικλείονται σε 60 σελίδες (οι υπόλοιπες 75 είναι φωτογραφίες, σκιτσάκια και χάρτες). Μαζί με πολλά άλλα κρίνουμε το βιβλίο και επειδή εξοβελίζει την αφήγηση των γεγονότων, τη σφαιρική τους προσέγγιση από τον ερευνητή, βρίσκεται έξω και μακριά από τη «σφύζουσα ζωή» των ιστορικών εξελίξεων, ενώ είναι και άψυχο και επίπεδο.

    Η κομμουνίστρια παιδαγωγός Ρόζα Ιμβριώτη, χρησιμοποιώντας τα λόγια άλλης παιδαγωγού τόνιζε με σαφήνεια ότι ο ρόλος του δασκάλου είναι πρώτα απʼ όλα να δημιουργεί στον μαθητή τις προϋποθέσεις εκείνες που θα του καλλιεργούν την αγάπη στη γνώση, «να του υπαγορεύουμε την όρεξη για προσωπική μελέτη, να προκαλούμε την έκπληξη, τον ενθουσιασμό».
    Από αυτή την άποψη η Ρόζα Ιμβριώτη πολέμησε τον δογματισμό (που κρύβει την αλήθεια, αποσιωπά την πραγματικότητα) και που μαζί με τον διδαχτισμό «συγκρούονται με όλη τη φύση του νέου, αποκοιμίζουν τον πνευματικό δυναμισμό του, την ορμή για μάθηση, κολοβώνουν το συναισθηματικό του κόσμο και το χειρότερο τον ηθικό του κόσμο (…). Εδώ γίνεται η απάτη, η απεγνωσμένη προσπάθεια σε τούτο το χώρο να εμποδιστεί το αληθινό».
    Διατυπώνεται κατά κόρον ο ισχυρισμός ότι άποψη για το περιεχόμενο ενός διδακτικού βιβλίου πρέπει να έχουν μόνο οι «ειδικοί». Η άποψη αυτή έχει πολιτική σκοπιμότητα.
    Πέρα από το γεγονός ότι υπάρχουν ειδικοί και ειδικοί, δηλαδή εκείνοι που αντιμετωπίζουν με επιστημονική μεθοδολογία το περιεχόμενο των βιβλίων και εκείνοι που κάνουν το αντίθετο, η άποψη «περί ειδικών» πρέπει να απορριφθεί από την εργατική τάξη, γιατί εκείνη πρώτα απʼ όλους την αγγίζει το τι μαθαίνουν τα παιδιά της και τι όχι. Θέλουμε να πούμε ότι ασφαλώς οι ειδικοί συγγράφουν τα βιβλία, όμως το περιεχόμενο των σπουδών αφορά τους πάντες. Δεν μπορεί να κλείνεται σε κάποιον στεγανό θάλαμο, απρόσιτο στην κριτική και στον έλεγχο, στα στεγανά όπου οι «ειδικοί» διανοούνται…

    Τα περί ελευθερίας των συγγραφέων του εν λόγω βιβλίου ή του «Παιδαγωγικού Ινστιτούτου» να γράφουν την άποψή τους, όπως διατείνονται και οι 503 που υπέγραψαν υπέρ αυτού του βιβλίου (βλέπε εφημερίδα «Αυγή», 8 και 9 Μαρτίου 2007) και άλλοι, είναι φούμαρα και υποκρισίες. Αποτελούν συναίνεση και συνεργία στην αντιλαϊκή πολιτική στο περιεχόμενο των σπουδών. Άλλο στόχο υπηρετεί η ενσωμάτωσή τους στο σύστημα, όχι πάντως την ελεύθερη έρευνα.
    Ο ισχυρισμός, ότι το βιβλίο δεν γράφτηκε με πολιτική εντολή και ότι είναι ιδεολογικά χρωματισμένη η κριτική που του γίνεται, επίσης συνιστά υποκρισία. Γιατί το βιβλίο και πολιτική γραμμή εκφράζει και ιδεολογικά χρωματισμένο είναι. Είναι βιβλίο ευρω-νατοϊκής κατεύθυνσης: «Κατανοώ τη συμμετοχή της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση», λέει το βιβλίο δασκάλου (σελ. 109).

    Υπερασπιστής του βιβλίου Ιστορίας εμφανίστηκε και η ηγεσία του ΣΥΝ, με επίκαιρη ερώτηση που κατέθεσε στη Βουλή ο πρόεδρός του, για να ρωτήσει την υπουργό Παιδείας, αν το υπουργείο σκοπεύει να αποσύρει το βιβλίο. Φυσικά η Μ. Γιαννάκου τον καθησύχασε: «Το βιβλίο δεν πρόκειται να αποσυρθεί», του είπε… Και λίγες ημέρες αργότερα, όταν βγήκαν στο φως και τα λάθη που περιλαμβάνονται στις σελίδες του βιβλίου, καθώς και κάποιες ιδιαίτερα προκλητικές περιγραφές γεγονότων, το Υπουργείο Παιδείας έδειξε διατεθειμένο να προβεί σε …διορθώσεις, όπως ζήτησε ο ΣΥΝ και η Ακαδημία Αθηνών.
    Όμως το πρόβλημα του βιβλίου δεν βρίσκεται κυρίως στις διορθώσεις λαθών, που βεβαίως και πρέπει να γίνουν. Το πρόβλημα δεν βρίσκεται μόνο και κυρίως στο να απαλειφθούν κάποιες ιδιαίτερα και εξόφθαλμα προκλητικές διατυπώσεις του. Το βιβλίο πάσχει εκ θεμελίων και στο οικοδόμημα. Γιʼ αυτό και πρέπει να αποσυρθεί.
    Όπως γράφτηκε, δίχως να διαψευστεί, ένα «εναλλακτικό» εκπαιδευτικό-υποστηρικτικό υλικό για τη διδασκαλία της Ιστορίας, το οποίο κινείται στην ίδια ιδεολογική κατεύθυνση με το βιβλίο της ΣΤ΄ Δημοτικού, έχει χρηματοδοτηθεί από το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ, της Μ. Βρετανίας και της Γερμανίας, αλλά και ιδρύματα του Τζώρτζ Σόρος, γεγονός που αποδεικνύει την ευθυγράμμιση του περιεχομένου του βιβλίου με τις κατευθύνσεις των ηγετικών ιμπεριαλιστικών δυνάμεων για το «ξαναγράψιμο» της ιστορίας. Η συγγραφή ξεκίνησε επί κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ και ολοκληρώθηκε επί κυβέρνησης ΝΔ.

    Η πιο πολυσυζητημένη, αλλά και σημαντικότερη σε γεγονότα περίοδος της ελληνικής ιστορίας του 20ου αιώνα, είναι τα χρόνια 1940 – 1949. Από τα χρόνια αυτά η εργατική τάξη και ιδιαίτερα οι νέες γενιές έχουν πολλά να διδαχθούν.
    Και όμως, αυτή η δεκαετία στο βιβλίο Ιστορίας της ΣΤʼ Δημοτικού εξαντλείται σε τρεις σελίδες του, από τις οποίες οι δύο αποτελούνται από φωτογραφίες! Απομένει όλη κι όλη μια σελίδα με κείμενο…
    Ας δεχτούμε, ωστόσο, ότι, παρά τη σημασία της, το κύριο δεν είναι τόσο η έκταση του κειμένου, αφού η στοιχειώδης αλήθεια μπορεί να αποδοθεί και με λίγες λέξεις. Με ακόμα λιγότερα λόγια μπορεί φυσικά να …«αποδοθεί» η αποσιώπηση γεγονότων…Ένα παράδειγμα, κατʼ αρχήν:

    Στη σελίδα 112 του βιβλίου διαβάζουμε: «…Τα γερμανικά στρατεύματα, αρχικά, αλλά και τα βουλγαρικά και τα ιταλικά, στη συνέχεια, καταλαμβάνουν τη χώρα (σ.σ. την Ελλάδα) και διορίζουν Κυβέρνηση Κατοχής».
    Ποια ήταν αυτή η κυβέρνηση, ποιος ο πρωθυπουργός, από ποιες πολιτικές δυνάμεις προέρχονταν οι υπουργοί της, τι στάση κράτησε απέναντι σε αυτή την κυβέρνηση ο υπόλοιπος πολιτικός κόσμος;
    Ήταν μία ή τρεις οι κατοχικές κυβερνήσεις;

    Καμία αναφορά δεν γίνεται στο βιβλίο για όλα τα παραπάνω, που θα μπορούσαν να γραφτούν με ελάχιστες λέξεις. Η αλήθεια είναι ότι ένα μέρος του αστικού κόσμου, σε συνεργασία με τις αρχές Κατοχής, συγκρότησε τις τρεις κυβερνήσεις (Τσολάκογλου, Λογοθετόπουλου, Ι. Ράλλη), σωστούς δημίους του λαού, πρωταρχικά του ΕΑΜικού κινήματος. Αυτές οι κυβερνήσεις χαρακτηρίστηκαν εθνοσωτήριες από πολιτικούς του αστικού φάσματος (Θεμιστοκλή Σοφούλη κ.ά.). Αυτά δεν είναι γεγονότα αξιομνημόνευτα;
    Ακόμα: Ένα άλλο τμήμα του αστικού πολιτικού κόσμου, μαζί με το Παλάτι και πρωτοκλασάτους της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου, πήρε όλο το χρυσάφι του κρατικού θησαυροφυλακίου και πήγε στη Μέση Ανατολή και στο Λονδίνο, από όπου υπονόμευε τον αγώνα του ΕΑΜ, ενώ προετοίμαζε τον στρατό που θα έφερνε στην Ελλάδα μετά την απελευθέρωση.

    Και ένα τρίτο τμήμα του αστικού κόσμου έμεινε στην Ελλάδα, ως σύμμαχος των Εγγλέζων κατά των Γερμανών, ή με διπλό ρόλο, επίσης υπονομεύοντας με διάφορους τρόπους το ΕΑΜικό κίνημα.
    Μαζί με τις τρεις κυβερνήσεις, παραλείπονται και τα «Τάγματα Ασφαλείας» που συγκροτήθηκαν από την κυβέρνηση Ι. Ράλλη. (Σημειώνεται ότι τα «Τάγματα Ασφαλείας» δημιουργήθηκαν με τη συμμετοχή και στρατιωτικοπολιτικών στελεχών των «Φιλελευθέρων», αλλά και με την έγκριση, τουλάχιστον, των Άγγλων).

    Όσον αφορά στη στάση του αστικού πολιτικού κόσμου εκείνα τα χρόνια, πρέπει να σημειωθεί και ο ρόλος του στρατηγού Νικολάου Πλαστήρα, ο οποίος θεωρούσε αναγκαίο το σχηματισμό «φιλογερμανικής κυβερνήσεως για να περιορίση ό,τι ήταν δυνατόν από τις καταστροφές που συνεσώρευσε η πολιτική της 4ης Αυγούστου (…) και να ασχοληθή με την επιβίωσιν του Ελληνικού Λαού» …
    Ανάμεσα στα πολλά της δεκαετίας 1940 – 1949, το βιβλίο πρωτοτυπεί και στο εξής: Θεωρεί ότι ξένες δυνάμεις δεν υπήρχαν στη Ελλάδα μετά την απελευθέρωση! Στη σελίδα 114 παραθέτει μια μαρτυρία (!) για τον εμφύλιο πόλεμο, που λέει: «Τοʼ κανε κι ο ένας κι ο άλλος, οι δικοί μας, δεν ήταν ξένοι, αναμεταξύ μας έγινε»!

    Γιατί, όμως, γίνεται αυτό; Για να «εξαφανιστεί» ο αντιλαϊκός ρόλος του ξένου παράγοντα και η σύμπραξή του με τον εγχώριο αστικό. Αλλά και γιατί ο σκοπός του βιβλίου, ας το επαναλάβουμε, είναι πρωταρχικά: Να εξοβελιστεί η ασυμφιλίωτη αντίθεση αδικητών και αδικημένων, το δικαίωμα των δεύτερων να διεκδικούν το δίκιο τους με κάθε μορφή πάλης που επιλέγουν, και με την ένοπλη. Να διασυρθεί η ταξική πάλη ως επικίνδυνη, ως αιτία δεινών, ακόμα και ως αιτία της ανάπτυξης και της κυριαρχίας του φασισμού, όπως λένε στο βιβλίο (σελ. 106) !! Αυτά εξάλλου το διαπερνούν, άλλοτε ωμά, άλλοτε (και κυρίως) με …τρόπο: Μέσα από την «εξίσωση» της βίας κυρίαρχου και κυριαρχούμενου, όπου όμως αποσιωπάται η εκάστοτε κρατική και άλλη βία!

    Η αποκάλυψη του βιβλίου πρέπει να κοιταχτεί ως χρέος από τους κομμουνιστές δασκάλους και κάθε προοδευτικό διδάσκοντα, από κάθε γονιό που θέλει να μάθει το παιδί του γράμματα. Γιατί αυτό το βιβλίο αποτελεί:

    Ευθεία βολή κατά του δικαιώματος στη γνώση.
    Ευθεία βολή κατά της συγκροτημένης σκέψης.
    Ευθεία βολή κατά της εσωτερικής λογικής και της ιστορικής αλληλουχίας των γεγονότων.
    Ευθεία βολή, πάνω απʼ όλα, κατά της αλήθειας, αφού ο λόγος γίνεται για γεγονότα, τα οποία δεν έγιναν και έτσι και αλλιώς, έγιναν έτσι και όχι αλλιώς. Και έγιναν με βάση νομοτέλειες. Όπως έγραψε ο Μάρξ:
    « (…) Οι άνθρωποι, στην κοινωνική παραγωγή της ζωής τους έρχονται σε σχέσεις καθωρισμένες, αναγκαίες, ανεξάρτητες από τη θέλησή τους, σε σχέσεις παραγωγικές, που αντιστοιχούν σε μια ωρισμένη βαθμίδα όπου έχει φτάσει η ανάπτυξη των υλικών παραγωγικών τους δυνάμεων. Το σύνολο των παραγωγικών αυτών σχέσεων, αποτελεί το οικονομικό οικοδόμημα της κοινωνίας, τη βάση την υλική, που πάνω της υψώνεται ένα νομικό και πολιτικό εποικοδόμημα και που σʼ αυτήν αντιστοιχούν ωρισμένες πάλι κοινωνικές μορφές συνείδησης. Ο τρόπος της παραγωγής της υλικής ζωής, καθορίζει γενικά την εξέλιξη της κοινωνικής πολιτικής και διανοητικής ζωής. Το τι είναι οι άνθρωποι δεν καθορίζεται από τη συνείδησή τους αλλά αντίστροφα το κοινωνικό τους είναι καθορίζει τη συνείδησή τους. Όταν φτάσει σʼ ένα ωρισμένο βαθμό η ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων της κοινωνίας, αυτές οι δυνάμεις έρχονται σε αντίφαση με τις παραγωγικές σχέσεις που υπάρχουν, ή, για να χρησιμοποιήσουμε τη νομική γλώσσα με τις σχέσεις της ιδιοκτησίας, που μέσα σʼ αυτές, είχανε, ως τα τότε κινηθεί. Αυτές οι σχέσεις, από μορφές ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων, γίνονται τώρα φραγμοί τους. Τότε αρχίζει μια εποχή κοινωνικής επανάστασης».

    Και ο Ένγκελς:

    «…Σύμφωνα με την υλιστική αντίληψη της ιστορίας, ο καθοριστικός παράγοντας στην ιστορία είναι σε τελευταία ανάλυση η παραγωγή και η αναπαραγωγή της πραγματικής ζωής. Ούτε ο Μαρξ, ούτε εγώ ισχυριστήκαμε ποτέ τίποτα παραπάνω. Αν κάποιος τώρα το διαστρεβλώνει αυτό έτσι που να βγαίνει πως ο οικονομικός παράγοντας είναι ο μοναδικά καθοριστικός, τότε μετατρέπει εκείνη τη θέση σε αφηρημένη, παράλογη φράση, που δε λέει τίποτα.- Η οικονομική κατάσταση είναι η βάση, αλλά τα διάφορα στοιχεία του εποικοδομήματος: οι πολιτικές μορφές της ταξικής πάλης και τα αποτελέσματά της-τα Συντάγματα, που τα καθορίζει η νικήτρια τάξη ύστερα από τη μάχη που κέρδισε, κτλ. -οι νομικές μορφές, κι ακόμα περισσότερο οι αντανακλάσεις όλων αυτών των πραγματικών αγώνων στον εγκέφαλο αυτών που συμμετέχουν στην πάλη, οι πολιτικές, νομικές, φιλοσοφικές θεωρίες, οι θρησκευτικές αντιλήψεις και η παραπέρα ανάπτυξή τους σε συστήματα δογμάτων, ασκούν κι αυτά την επίδρασή τους πάνω στην πορεία των ιστορικών αγώνων και σε πολλές περιπτώσεις αυτά κυρίως καθορίζουν τη μορφή τους. Είναι μια αλληλεπίδραση όλων αυτών των στοιχείων, μέσα στην οποία επιβάλλεται σε τελευταία ανάλυση, σαν αναγκαιότητα η οικονομική κίνηση μέσα από το ατέλειωτο πλήθος των συμπτώσεων (δηλ. των πραγμάτων και των γεγονότων που η μεταξύ τους εσωτερική συνάφεια είναι τόσο μακρινή ή τόσο αναπόδειχτη, που μπορούμε να τη θεωρήσουμε σαν ανύπαρκτη και να μην τη λογαριάζουμε). Διαφορετικά η εφαρμογή της θεωρίας σε μιαν οποιαδήποτε περίοδο της ιστορίας θα ήταν, μα την αλήθεια, ευκολότερη από τη λύση μιας απλής πρωτοβάθμιας εξίσωσης».

    Στη διαπάλη που γίνεται, τα Μέσα επικοινωνίας φρόντισαν να προβάλουν δύο απόψεις σχετικά με το παραπάνω βιβλίο Ιστορίας, εκφράσεις και οι δύο της αστικής ιδεολογίας και πολιτικής: Αυτήν του εθνικισμού και την άλλη (του βιβλίου) του κοσμοπολιτισμού του κεφαλαίου. Ελάχιστα ακούστηκαν φωνές εγνωσμένης επιστημοσύνης.
    Η αντιπαράθεση διεξάγεται σε βάση που δίνει τη δυνατότητα σε εθνικιστές να κραυγάζουν για «τα ιδανικά και τις παραδόσεις του Ελληνισμού και της Ορθοδοξίας», αλλά και τη δυνατότητα στην άλλη πλευρά να εμφανίζεται ως προοδευτική. Η μη απόρριψη και των δύο σημαίνει εγκλωβισμό σε Συμπληγάδες.
    Ο σκοταδισμός, που συντηρεί η ηγεσία της εκκλησίας, καθώς και η παραποίηση της ιστορίας από την πλευρά της, αποτελούν προνομιακό χώρο για την πολεμική των «εκσυγχρονιστών». Η παραποίηση της ιστορίας, που υπερασπίζει η εκκλησία και άλλοι εθνικιστές, είναι τόσο κραυγαλέα, ώστε και μια επιδερμική κριτική τους να είναι αρκετή για να αποκαλυφθούν ορισμένες τοποθετήσεις τους επί ιστορικών ζητημάτων.

    Εξίσου προνομιακός χώρος, αντίστοιχα, είναι για τους εθνικιστές η κριτική που τους ασκούν στα της ιστορίας οι του αστικού εκσυγχρονισμού, γιατί επί της ουσίας τους αφήνει στο απυρόβλητο. Έτσι, μπορούν να κινούνται άνετα, υπολογίζοντας ταυτόχρονα και στην αμάθεια και στην εμπέδωση επί αιώνες διαστρεβλωμένων γεγονότων, αλλά και στη χρησιμοποίηση του θρησκευτικού συναισθήματος. Ελπίζουν ότι, χάρη σε όλα αυτά, ο άμαθος πιστός ευκολότερα θα δεχθεί όσα του λένε οι ηγετικοί παράγοντες της εκκλησίας.
    Παρόλα αυτά οι ηγεσίες της ΝΔ, του ΠΑΣΟΚ, του ΣΥΝ και άλλοι, υποστηρίζουν ότι το βιβλίο καινοτομεί! Αφού λοιπόν καινοτομεί, πρέπει να θεωρήσουμε ότι στις «καινοτομίες» συμπεριλαμβάνεται και η απουσία κάθε αναφοράς στον Μπελογιάννη, στο Μακρονήσι, στον Νικηφορίδη, στον Λαμπράκη, στους 200 της Καισαριανής, στον Μαλτέζο, στην Ηλέκτρα, στη Σταθοπούλου, στον Τατάκη, στη Γκίνη, στον Γληνό, στον Βάρναλη, στην Αλεξίου, στον Ρίτσο κ.α.

    Έτσι, ο χορός καλά κρατεί. Καλά κρατεί και η επίθεση στο ΚΚΕ, που οι ηγεσίες του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΝ, αλλά και το μεγαλύτερο φάσμα του αστικού Τύπου, λέγοντας συνειδητά ψέματα, κατηγορούν το Κόμμα μας ότι συμπλέει με τον εθνικισμό!!
    Ωστόσο, εκείνοι που συμπλέουν στα πιο βασικά ζητήματα, είναι οι εθνικιστές, η κυβέρνηση και το υπουργείο Παιδείας, το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΝ. Υιοθετούν την κατάργηση από τους συγγραφείς τού βιβλίου ακόμα και των όρων αστική τάξη, καπιταλισμός. Δεν συζητάμε βέβαια για τον όρο σοσιαλισμός…

    Παράδειγμα πρώτο:

    Είναι φανερή η προσπάθεια να μη γνωρίσουν οι νέες γενιές τους αγώνες των γονιών και των παππούδων τους. Απουσιάζουν επί της ουσίας οι αγώνες της εργατικής τάξης, της αγροτιάς, της νεολαίας. Οι νεκροί εργάτες των μεγάλων και μικρότερων εργατικών αγώνων, το Κιλελέρ, δεν έχουν θέση στο βιβλίο. Οι αναφορές που γίνονται αφορούν σε 8 (!) απεργίες από το 1920 έως το 1936 (σελ.108), όπως: «1920: απεργία σιδηροδρομικών»! Μαθαίνουμε ακόμα (σελ.108) ότι υπήρξαν «αιματηρά επεισόδια σε βάρος απεργών στη Θεσσαλονίκη»!Προφανώς δεν… υπήρχε λόγος να αναφερθεί ο νεκρός Τούσης, το μοιρολόι της μάνας, ούτε ο Γ. Ρίτσος, ούτε και ο «Επιτάφιος» ή η κυβέρνηση που διέταξε το έγκλημα! Αυτή, υπονοείται…

    Παράδειγμα δεύτερο:

    Στη σελ.2 διαβάζουμε ότι κατά την Αναγέννηση, «μέσα σε μία ατμόσφαιρα χαράς οι άνθρωποι δημιουργούν σπουδαία έργα (…) Εμπνέονται(…) φέρνουν και πάλι (…) τον άνθρωπο στο επίκεντρο της δημιουργίας και της σκέψης»!

    Φαντασθείτε: Η Αναγέννηση προέκυψε από το πουθενά! Δεν υπήρχε τότε η φεουδαρχική καταπίεση και ο τρόμος του ξίφους που ασκούσαν οι φεουδάρχες κατά των δουλοπάροικων! Ούτε η θηριώδης «Ιερά Εξέταση», ούτε η πείνα, η δυστυχία και ο εξανδραποδισμός των λαϊκών μαζών. Επικρατούσε γενικώς μια ατμόσφαιρα χαράς!!… Κι ας προέκυψαν μέσα από αυτό το καταπιεστικό πλαίσιο οι μεγάλες αστικές επαναστάσεις.

    Παράδειγμα τρίτο:

    Στη σελ. 24 γράφει: «Οι συνθήκες ζωής δεν είναι βέβαια παντού και για όλους τους υπόδουλους πληθυσμούς οι ίδιες. Αλλιώς ζουν για παράδειγμα οι εύπορες οικογένειες των νησιών και αλλιώς οι κολίγοι στη Θεσσαλία».

    Σε ποιες συνθήκες ακριβώς ζούσαν οι κολίγοι και όχι μόνο στη Θεσσαλία; Όπως δείχνει η σχετική φωτογραφία στο βιβλίο; Για τη ζωή που έκαναν, τα βάσανα που περνούσαν και γενικά για την καταπίεση χιλιάδων και χιλιάδων τρωγλοδυτών, το βιβλίο απαξιοί να αναφερθεί. Αλλά δεν λέει ούτε ποια ήταν η κατάσταση των λαϊκών μαζών στα νησιά.

    Το βιβλίο βρίσκεται στην υπηρεσία του ιμπεριαλισμού. Αυτό γίνεται σαφές και σε ό,τι αφορά στα ελληνοτουρκικά, μετά τις γνωστές εξελίξεις, που το ΝΑΤΟ και η ΕΕ δεν αναγνωρίζουν την ύπαρξη συνόρων στο Αιγαίο. Δηλαδή το βιβλίο βρίσκεται στην υπηρεσία της ιμπεριαλιστικής ελληνοτουρκικής συνεργασίας, της ΝΑΤΟϊκής τάξης, από την οποία έχουν συμφέρον η ελληνική και η τουρκική πλουτοκρατία, όχι όμως και οι δύο λαοί. Ένα παράδειγμα:

    Στη σελ. 100 του βιβλίου διαβάζουμε: Το 1922 «χιλιάδες Έλληνες συνωστίζονται στο λιμάνι (σ.σ. της Σμύρνης) προσπαθώντας να μπουν στα πλοία και να φύγουν για την Ελλάδα»! Λες και πήγαιναν κρουαζιέρα…
    Αν αυτό δεν λέγεται πρόκληση προς τις χιλιάδες των δυστυχισμένων, πώς αλλιώς λέγεται;

    Δεν αποκλείεται στις διορθώσεις που θέλουν να κάνουν, να «διορθωθεί» και το παραπάνω απόσπασμα. Όμως, δεν θα διορθωθεί ο στόχος, που είναι σαφής: Να αθωωθεί η ελληνική αστική τάξη και τα κόμματά της, να αθωωθούν οι μεγάλες καπιταλιστικές δυνάμεις της εποχής (Αγγλία, Γαλλία, Ιταλία), που έσφαζαν και αυτές τους πρόσφυγες, αλλά και να μην κακοκαρδιστεί η τουρκική αστική τάξη, η οποία, ναι μεν έδινε τότε τον δικό της αγώνα κυριαρχίας, έστω έχοντας προκληθεί από την ελληνική αστική τάξη, αλλά τον διεξήγαγε προχωρώντας και αυτή σε θηριωδίες κατά αμάχων, όπως και ο ελληνικός στρατός προηγουμένως.

    Ποια είναι η αλήθεια σε σχέση με την εκστρατεία στη Μικρά Ασία;

    Η πολιτική του Ελευθερίου Βενιζέλου και άλλων, για τη δημιουργία της «Μεγάλης Ιδέας», πήγε να πάρει σάρκα και οστά όντας η Ελλάδα ενσωματωμένη στο ιμπεριαλιστικό σύστημα και έχοντας πάρει μέρος στον Αʼ Παγκόσμιο Πόλεμο στο πλαίσιο της Αντάντ (Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία, προς το τέλος του πολέμου και οι ΗΠΑ), αλλά και στην εκστρατεία κατά της νεαρής σοβιετικής εξουσίας στη Ρωσία. Τη στιγμή που τα συμφέροντα των ηγετικών ιμπεριαλιστικών δυνάμεων ευνοούσαν τη σύναψη της «Συμφωνίας των Σεβρών» (κατά τα τρία τέταρτα υλοποίηση της «Μεγάλης Ελλάδας», είχε πει ο Βενιζέλος), τα πράγματα πήγαιναν καλά για την αστική τάξη της Ελλάδας και την ελληνική αστική τάξη στη Μικρασία. Ενωρίτερα είχε σταλεί ελληνικός στρατός στη Σμύρνη (Μάιος 1919) από την κυβέρνηση Βενιζέλου, που λίγους μήνες αργότερα (1 Νοεμβρίου 1919 με το παλιό ημερολόγιο) έχασε στις εκλογές. Νίκησαν οι του Γούναρη («δεξιά») με το σύνθημα «όχι στρατός στη Μικρά Ασία», για να κάνουν ακριβώς το αντίθετο και να ακολουθήσει η σφαγή και ο ξεριζωμός εκατοντάδων χιλιάδων αθώων βιοπαλαιστών.

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 27/09/2007

  21. συνέχεια2

    από Αριστερός2 1:17πμ, Τετάρτη 26 Σεπτεμβρίου 2007
    —————————————————-

    «Η προσάρτηση των περιοχών που κατοικούνται από ελληνικούς πληθυσμούς και η απελευθέρωση των αλύτρωτων Ελλήνων διαμορφώνει την ελληνική εξωτερική πολιτική». Και αμέσως μετά οι μαθητές ρωτούνται αν είναι «θετικές ή αρνητικές για τις ελληνικές διεκδικήσεις» οι αλλαγές στο χάρτη των Βαλκανίων. Επομένως, η απάντηση επαφίεται στο τι θεωρεί ο δάσκαλος ως ορθό, για να το μάθει και ο μαθητής…
    Ωστόσο, το βιβλίο πραγματεύεται τον στόχο του και με τρόπο ωμό, αλλά και περίτεχνα. Πώς πλέκεται το περίτεχνο;

    1) Με την αφαίρεση μιας σειράς από θρησκευτικές σκουριές σχετικά με τον ρόλο της ελληνικής εκκλησίας (κρυφό σχολειό, ρόλος Γρηγορίου του Ε΄, Παλαιών Πατρών Γερμανού κ.α.).
    2) Με την απάλειψη εθνικιστικών κραυγών του παρελθόντος.
    3) Με τοποθέτηση του βιβλίου υπέρ των Συμμάχων στη σύγκρουση Συμμάχων-φασιστικών δυνάμεων στον Βʼ Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου όμως οι ευθύνες γιʼ αυτόν αποδίδονται μονόπλευρα στη ναζιστική Γερμανία και γενικά στον Άξονα, ενώ οι «δημοκρατικές» καπιταλιστικές χώρες βγαίνουν λάδι. Λάδι βγαίνουν και ως προς το ότι ενίσχυσαν με κάθε τρόπο και έφεραν στην εξουσία τα φασιστικά κόμματα, για να τα στρέψουν κατά της Σοβιετικής Ένωσης.
    4) Με τον προσεκτικό εξωραϊσμό της αποικιοκρατίας, όπου στο βιβλίο η μόνη δηκτική αναφορά είναι εκείνη των Χριστιανών (sic) κατά των Ινδιάνων της Αμερικής. Για όλα τα υπόλοιπα (Ασία, Αφρική) παρακάμπτονται τα θηριώδη εγκλήματα του καπιταλισμού εναντίον εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων (σφαγές, δουλεμπόριο, βούρδουλας, πείνα). Αντί γιʼ αυτά διαβάζουμε: «Τα ισχυρά (sic) ευρωπαϊκά κράτη εκμεταλλεύονται τον υπόλοιπο κόσμο και επεμβαίνουν (sic) στα εσωτερικά του ζητήματα. Δημιουργούν (sic) αποικίες και υπογράφουν προνομιακές συμφωνίες»! (σελ.14).

    Υπέγραφαν, όπως βλέπετε, και συμφωνίες!…

    Το βιβλίο έχει αντιεκπαιδευτικό χαρακτήρα εκτός των άλλων και επειδή:

    1) Πραγματοποιούνται ιστορικά άλματα με τελείως αυθαίρετο τρόπο, π.χ. από το 1950 το βιβλίο πηγαίνει στο 1967. Δεν χωρούσαν στις σελίδες του οι εκτελεσμένοι, οι φυλακισμένοι και οι εξόριστοι, τα στρατοδικεία της περιόδου, τα αντιλαϊκά όργια που διέπραξαν η ΕΡΕ και το «Κέντρο» μαζί με το Παλάτι. Αυτά είναι…κομματικά θέματα. Ενώ οι Κωνσταντίνος Καραμανλής (ΕΡΕ και ΝΔ) και Γεώργιος Παπανδρέου («Ένωση Κέντρου»), που φιγουράρουν στο βιβλίο, ήταν μη κομματικοί…
    2) Η λεγόμενη αστυφιλία, ως ένα παράδειγμα, όπως ονομάζουν οι συγγραφείς την ερήμωση των χωριών και τη συγκέντρωση του φτωχόκοσμου στις πόλεις, για να επιβιώσουν και να εξασφαλιστεί επάρκεια φτηνού εργατικού δυναμικού (μόνο οι άνθρωποι που τους μετακίνησαν βίαια οι κυβερνήσεις, για να μην έχει πηγές εφεδρειών ο Δημοκρατικός Στρατός, ανέρχονταν σε 800.000), η λεγόμενη αστυφιλία, λοιπόν, παρουσιάζεται στο βιβλίο με: Μια σχετική γελοιογραφία του ΚΥΡ (!), μία φωτογραφία της Πλατείας Ομονοίας του 1950 (!), μία αγγελία σε εφημερίδα της εποχής (1961), όπου «χωριατόπαιδο ζητείται δια πρατήριον βενζίνης…» και με δημοσίευμα της εφημερίδας «Ελευθερία» (8/4/1962), όπου, σʼ ένα παγκάκι, ζευγάρι από την επαρχία συζητά «πώς θʼ αγουράσουμε ένα ριτιρέ!…» (σελ.116). Τέτοια… επιστημονική προσέγγιση του θέματος!
    3) Το γλωσσικό ζήτημα περιέχεται σε τρεισήμισι σειρές, όπου κυριολεκτικά γράφεται: «Το γλωσσικό ζήτημα δημιουργεί μεγάλες εντάσεις στην πνευματική ζωή της χώρας, κυρίως στο τέλος του 19ου αιώνα. Οι δημοτικιστές υποστηρίζουν τη χρήση μιας κοινής και κατανοητής από όλους γλώσσας, ενώ οι αντίπαλοί τους μάχονται για μια γλώσσα που συγγενεύει με την αρχαία ελληνική» (σελ.86). Τέλος…Και ας υπήρξαν και νεκροί στις συγκρούσεις δημοτικιστών – καθαρευουσιάνων, διώξεις, κατασυκοφάντηση ανθρώπων, διακρίσεις.

    Ο Γ.Β.Πλεχάνωφ, όταν ήταν μαρξιστής, έγραψε: «…να θεωρήσουμε την ιστορία σαν επιστήμη που δεν ικανοποιείται μαθαίνοντας απλώς το πώς συνέβησαν τα γεγονότα, αλλά που θέλει να ξέρει και γιατί συνέβησαν έτσι κι όχι αλλιώς».

    Εννοείται ότι το δεύτερο σκέλος των παραπάνω λόγων του Πλεχάνωφ απουσιάζει από το οπτικό πεδίο των συγγραφέων του βιβλίου Ιστορίας. Απουσιάζει, όμως, και το πρώτο, σε πλήθος περιπτώσεων. Αναφέρονται ενδεικτικά:

    1) Στη σελ.112, υπάρχουν δύο (ολόκληρες!) σειρές για το ΕΑΜ! Σε τέτοια…περίοπτη θέση βρίσκεται η ΕΑΜική Εθνική Αντίσταση. Για τον ΔΣΕ, βεβαίως, δεν συζητάμε. Απλώς ονομάζεται σε μισή σειρά… Αλλά δεν υπάρχει καμία αναφορά και στους ιδρυτές του ΕΑΜ! Απουσιάζουν… Μήπως το ΚΚΕ δεν είχε ιδρυθεί ακόμα; Και δεν είναι δυνατό, όπως υποστηρίζουν ορισμένοι, να θεωρείται σήμερα σημαντικό γεγονός η απλή αναφορά στο ΕΑΜ (η ΕΠΟΝ βρίσκεται στο βιβλίο του δασκάλου!), όταν ακόμα και οι αστοί πολιτικοί πηγαίνουν στον Αη-Στράτη, για να…αποτίσουν φόρο τιμής (!), έστω για τους δικούς τους λόγους.
    Αλλά και το τι ακριβώς σήμαινε για τον λαό η γερμανοϊταλική και βουλγαρική κατοχή στην Ελλάδα, δεν είναι καθόλου… σαφές στο βιβλίο. Ούτε οι σφαγές στο Δίστομο, ούτε το Κούρνοβο, ούτε η Κοκκινιά, ούτε η Καισαριανή υπάρχουν!
    2) Στη σελ.121, η κατοχή περισσότερο του ενός τρίτου της Κύπρου παρουσιάζεται απλώς και μόνο ως αποτέλεσμα της Τουρκικής εισβολής. Ο ρόλος των ΗΠΑ, της Αγγλίας και του ΝΑΤΟ έχει εξοβελιστεί. Ενώ οι μαθητές πληροφορούνται επιπλέον, ότι «η ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2004, δίνει νέες ελπίδες για τη λύση του ζητήματος»! Η πολιτική για το Κυπριακό της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, καθώς και του ΣΥΝ, προβάλλει εύγλωττα… Όπως και οι υπόλοιπες αναφορές στην ΕΕ, που δείχνουν τον ΕΟΚικό χαρακτήρα του βιβλίου. Πάλι καλά που δεν θυμήθηκαν και το «Σχέδιο Ανάν»…
    3) Στη σελ.56, παρουσιάζουν την «Ιερά Συμμαχία» ως εξής: «Ιερά Συμμαχία: Συμμαχία που δημιουργείται το 1814, μεταξύ της Αυστρίας, Ρωσίας, Πρωσίας και Γαλλίας, με στόχο τη διατήρηση της τάξης και των συνόρων μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών»!
    Διατήρηση της τάξης (!) και των συνόρων (!). Ούτε από τη σκοπιά του αστικού Διαφωτισμού δεν κρίνουν οι συγγραφείς του βιβλίου την «Ιερά Συμμαχία», αυτόν τον δήμιο των λαών, εχθρό της Γαλλικής Επανάστασης και του 1821. Πηγαίνει ακόμα πιο πίσω η πολιτική κρίση και η τοποθέτησή τους…

    4) Προκλητικά οι συγγραφείς του βιβλίου μαθαίνουν στα δωδεκάχρονα παιδιά ότι οι πρόκριτοι ή κοτζαμπάσηδες, κατά την τουρκοκρατία ήταν: «Οι κοινοτικοί άρχοντες εκλέγονται από τα μέλη των κοινοτήτων. Οι πρόκριτοι, συνήθως μεγάλοι σε ηλικία και υποχρεωτικά άνδρες, οφείλουν να είναι ικανοί, τίμιοι και πλούσιοι. Αντιπροσωπεύουν την κοινότητα στις σχέσεις της με την οθωμανική εξουσία, κατανέμουν το ποσό των φόρων…»!! (σελ.18). Κατανέμουν το ποσό των φόρων, λοιπόν, οι κοτζαμπάσηδες! Το ότι μαζί με την εκκλησία και τους Τούρκους πασάδες έπιναν το αίμα των εξαθλιωμένων μαζών, ονομάζεται στο βιβλίο «κατανομή των φόρων»!
    5) Από την άλλη, τι θεωρούν ως προνόμια οι συγγραφείς του βιβλίου; «Προνόμια: διευκολύνσεις που παραχωρεί η οθωμανική διοίκηση στους υπόδουλους χριστιανούς»! (σελ.18). Γενικώς οι υπόδουλοι είχαν προνόμια από την οθωμανική διοίκηση! Και οι χιλιάδες πεινασμένοι και οι Λόντοι, οι Δεληγιάννηδες, οι Νοταράδες, οι Σισίνηδες, οι Ζαΐμηδες και οι λοιποί λαογδάρτες που κατείχαν εκτάσεις μεγαλύτερες και από Τούρκους τσιφλικάδες!…

    Πρέπει και εδώ να κρυφτεί ο ταξικός χαρακτήρας της κοινωνίας! Υπήρχαν, κατά τους συγγραφείς, άνδρες και γυναίκες που ασχολούνταν με τη γεωργία! Όχι ακτήμονες και κάτοχοι μέσων παραγωγής (της γης, ενώ ταυτόχρονα ήταν και έμποροι, δηλαδή είχαν αστικοποιηθεί).

    Μάλιστα, για να πείσουν οι συγγραφείς για τον ισχυρισμό τους, επικαλούνται ως πηγή (!) τον πρεσβευτή Ντε Μπρεβ της Γαλλίας στην Κωνσταντινούπολη (1590-1606), ο οποίος έγραφε στον βασιλιά Λουδοβίκο ΙΓʼ (σελ.19): «Οι σουλτάνοι συνηθίζουν , όταν κατακτούν ένα βασίλειο ή μια επαρχία να διατηρούν θαυμαστή τάξη. (…) Όσο για το λαό, αφήνεται να ζει σύμφωνα με τα ήθη και τα έθιμά του. Διατηρεί τα αγαθά του και έχει θρησκευτική ελευθερία».
    Θρησκευτική ελευθερία οι σουλτάνοι παραχώρησαν, αλλά είναι ψέμα ότι ο λαός διατηρούσε τα αγαθά του, γιατί απλούστατα δεν είχε αγαθά για να τα διατηρήσει. Τα διατηρούσαν οι τσιφλικάδες που δεν είχαν αντισταθεί. Γιʼ αυτό και πολλοί κάθονταν στʼ αβγά τους ή και τούρκεψαν, για να μη χάσουν τις τεράστιες περιουσίες τους.
    Στο βιβλίο Ιστορίας διαβάζουμε τα εξής όλα και όλα για το πατριαρχείο:

    «Ηγέτης τους είναι ο Πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης και έχει ειδικά προνόμια. Φροντίζει τις εκκλησιαστικές υποθέσεις αλλά και θέματα σχετικά με την οικογένεια και την εκπαίδευση (σελ.18). «Το 1454, ιδρύεται η Πατριαρχική Σχολή στην Κωνσταντινούπολη που παραμένει σε όλη τη διάρκεια της οθωμανικής αυτοκρατορίας πνευματική εστία, όπου φοιτούν πολλοί νέοι» (σελ.22).
    Πλήρης αποσιώπηση για το τι έκανε στην πραγματικότητα το πατριαρχείο και γενικά ο ανώτερος κλήρος, οι οποίοι: Δεν φορολογούνταν. Η εκκλησία διατηρούσε όλα της τα κτήματα και μπορούσε να κληρονομήσει μέχρι το 1/3 της περιουσίας κάθε χριστιανού. Έγραψε σχετικά ο Μαρξ:

    «Οι αρχιεπίσκοποι και δεσποτάδες είνε, σύμφωνα με το νόμο, μέλη στα κοινοτικά συμβούλια και κάτω από την καθοδήγηση του πατριάρχη, κανονίζουν το φόρο υποτέλειας, που βαραίνει τους έλληνες. Ο πατριάρχης είνε υπεύθυνος απέναντι στην Πύλη για τη διαγωγή των ομοθρήσκων του. Αυτός έχει το δικαίωμα να δικάζει τους ραγιάδες της θρησκείας του. Αυτό το δικαίωμα το μεταβιβάζει στους μητροπολιτάδες και δεσποτάδες των επαρχιών και τις αποφάσεις τους είνε υποχρεωμένοι να τις εχτελούν οι υπάλληλοι, οι κατήδες κλπ. Έχουν το δικαίωμα να τιμωρούν με πρόστιμα χρηματικά, με φυλάκιση, με ξύλο, με εξορία. Ακόμη η εκκλησία τους δίνει το δικαίωμα του αφορισμού. Εξόν από τα χρηματικά πρόστιμα δικαιούνται να παίρνουν και διάφορους δασμούς από τις πολιτικές και εμπορικές πράξεις. Κάθε θέση της ιεραρχίας έχει και ανάλογη χρηματική τιμή. Για να επικυρώσει την εκλογή του ο πατριάρχης πληρώνει στο Ντιβάνι ένα πάρα πολύ σεβαστό ποσό. Αυτός πάλι με τη σειρά του, πουλάει τον κλήρο του στις αρχιεπισκοπές και τις επισκοπές. Αυτές οι τελευταίες, κάνοντας το ίδιο, βγάζουν στη δημοπρασία τις δευτεροβάθμιες θέσεις και τους φόρους και χειροτονούν τους παπάδες. Αυτοί κάνουν ψιλά την εξουσία που αγόρασαν απʼ τα αφεντικά τους και εμπορεύονται όλες τις ιερές πράξεις: βαφτίσια, γάμους, διαζύγια και διαθήκες».

    Μια σειρά εθνικιστών (π.χ. Αρχιεπίσκοπος, Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Άνθιμος, πολιτικοί, καθηγητές κ.α.) υποστηρίζουν ότι οι πατριάρχες και άλλοι ανώτεροι κληρικοί έγιναν, ούτε λίγο, ούτε πολύ, ολοκαύτωμα. Μάλιστα ο μητροπολίτης Άνθιμος επικαλέστηκε το γεγονός ότι 50 Πατριάρχες είχαν μέσον όρο πατριαρχικής θητείας μόλις ενάμιση χρόνο.
    Αυτό το τελευταίο είναι σωστό. Με τη διαφορά ότι ο κ. Άνθιμος θα έπρεπε να είναι ακριβής και στο εξής: Από το 1623 έως το 1700, δηλαδή σε 77 χρόνια, έγιναν πράγματι 50 αλλαξοπατριαρχίες. Αλλά έγιναν με δωροδοκίες, με εξαγορές των βεζίρηδων, των αρχηγών των γενίτσαρων, των γυναικών του χαρεμιού, ακόμα και με δημοπρασίες!! «Ο Παχώμιος ο Βʼ στα 1587 έγινε πατριάρχης πληρώνοντας 12 χιλιάδες φλωριά. Τον ρίχνει ο μητροπολίτης Φιλλιπούπολης με 24 χιλιάδες χρυσά και γίνεται αυτός πατριάρχης. Οι αντίπαλοί του πληρώνουν για να τον ρίξουν 40 χιλιάδες χρυσά».

    Ο Μαρξ εξήγησε τον ρυθμιστή της εξωτερικής πολιτικής του Πατριαρχείου:
    «Η θρησκευτική αγανάκτηση ενάντια στους λατίνους αποτελεί, μπορούμε να πούμε, το μοναδικό κοινό σύνδεσμο ανάμεσα στους διάφορους ορθόδοξους λαούς, που κατοικούνε στην Τουρκιά.»

    Και ο Γιάννης Ζέβγος έγραψε:
    «Για νʼ αποκρούσει τις αξιώσεις του παπισμού το πατριαρχείο, αξιώσεις που έτειναν να πάρουν από τη δικαιοδοσία του τουλάχιστο τους σλαβικούς πληθυσμούς της αυτοκρατορίας, στηριζόταν στο σουλτάνο. Είναι αυτονόητο, ότι το πατριαρχείο ανταπόδινε πιο πλούσιες υπηρεσίες στο σουλτάνο».

    Βεβαίως, και τότε που μία σειρά εκκλησιαστικών παραγόντων αποφάσισε να πάρει ενεργό μέρος στην επανάσταση, δεν μπορούν να μπουν στην ίδια μοίρα με την πλειοψηφία του λαϊκού κλήρου, που ήταν ένα με τη φτωχολογιά και έδωσε μαχητές και θύματα στην επανάσταση. Από τους πιο χαρακτηριστικούς εκπροσώπους του ήταν ο ηρωικός Παπαφλέσσας.

    Αναφερόμαστε κυρίως στους παπάδες και όχι κυρίως στους καλόγερους, πολλοί από τους οποίους ήταν εκμεταλλευτές των λαϊκών μαζών και σκόρπιζαν το σκοτάδι για να αισχροκερδούν και να πλουτίζουν. Έγκριτοι ιστορικοί αναφέρουν πλήθος από παραδείγματα, όπου πολλοί καλόγεροι στα χρόνια της τουρκοκρατίας πουλούσαν στον κόσμο κόκαλα νεκρών ως λείψανα αγίων ή κατασκεύαζαν «θαύματα» για να τρέχουν οι πιστοί και να αποθέτουν στις «θαυματουργές» εικόνες τάματα, ενώ τα μοναστήρια, ιδιοκτήτες τεράστιων εκτάσεων γης, κατέκλεβαν τους εξαθλιωμένους.
    Διέταξε ο σουλτάνος να κρεμάσουν τον Γρηγόριο τον Εʼ, που τον λένε εθνομάρτυρα, επειδή τάχθηκε με το μέρος της επανάστασης; Διέταξε, αλλά το πιθανότερο είναι ότι αυτό έγινε, επειδή υπήρξε παρεξήγηση από συκοφαντία εναντίον του Γρηγορίου, που είχε αφορίσει τον Υψηλάντη και τον Σούτσο, δηλαδή την επανάσταση του 1821. Σύμφωνα με τον ιστορικό Γιάννη Κορδάτο:

    «Εκείνος που κατηγόρησε και συκοφάντησε τον Γρηγόριο ήταν ο Μητροπολίτης Πισιδίας Ευγένιος (…) Από καιρό φιλοδοξούσε να γίνει Πατριάρχης, αλλά δεν τα κατάφερε (…) Ο Ευγένιος λοιπόν πήγε και κατέθεσε πώς ο Γρηγόριος ήταν ο αρχηγέτης της επανάστασης».
    Ο Χρυσόστομος Παπαδόπουλος (άλλοτε αρχιεπίσκοπος Αθηνών) έγραψε το 1950:

    «Ο Πατριάρχης, δεν ήτο μέλος της Φιλικής Εταιρείας, ούδʼ υπεκίνησε την επανάστασιν, επομένως ήτο όλως αθώος της αποδοθείσης αυτώ κατηγορίας και άδικον υπέστη θάνατον».
    Τα ίδια γράφει και ο ιστορικός Σπυρίδων Τρικούπης, ενώ ο Ανδρέας Λασκαράτος ειρωνευόταν τον Αριστοτέλη Βαλαωρίτη (1872) που ανέλαβε να φτιάξει και να απαγγείλει ύμνο στον Γρηγόριο:
    «Σε συγχαίρω(…) να προσαγορέψης τον ανδριάντα του Γρηγοράκη. Δώστου κι από μέρους μου τα γκαρδιακά χαιρετίσματά μου και πες του πως του εύχομαι να ξακολουθάει να φανατίζει τους όχλους, όσο (…) να τους κάμη ακόμη περισσότερο απʼ ό,τι είναι δίπολους γαιδάρους».

    Ο Γιάννης Κορδάτος έγραψε το 1924, ότι ο Γρηγόριος ο Ε΄ δεν είναι εθνομάρτυρας. Και γιʼ αυτό «άκουσα χυδαίες βρισιές. Όμως τα νεότερα στοιχεία που ήρθαν στο φως επιβεβαίωσαν την άποψή μου ώστε και νεότεροι αστοί δημοσιογράφοι και νεώτεροι κληρικοί να παραδεχτούν τη γνώμη μου. Ένας απʼ αυτούς, ο Ν. Πιπινέλης, γράφει:
    «…ως ορθώς παρατηρεί ο Κορδάτος, ο θάνατος του Πατριάρχου δεν έχει, παρά την ιστορικήν αξίαν μιας ασκόπου και αδικαιολογήτου βιαιότητος η οποία εις τας παραμονάς των μεγάλων γεγονότων δεν σταματά τίποτε από τας αναγκαίας εξελίξεις, αλλά δίδει εις τους διψώντας από επανάστασιν λαούς το πρόχειρον λάβαρον του εκσπώντος συναγερμού».

    Όπως σημειώνει ο Γιάννης Σκαρίμπας, «γιαγνίς ολντούς»! Που θα πει, «γράψε λάθος»…
    Μήπως και τα γεγονότα σχετικά με τον Παλαιών Πατρών Γερμανό έγιναν έτσι όπως τα παρουσιάζουν οι εθνικιστές;
    Όταν τον Νοέμβριο του 1820 ο Παπαφλέσσας πήγε στην Πελοπόννησο, σταλμένος από τη Φιλική Εταιρεία για να ξεκινήσει η επανάσταση, ο Παλαιών Πατρών Γερμανός ήταν ένας από εκείνους που, όπως έγραψε ο Κορδάτος, «έπεσαν του πεθαμού»! Και σε σύσκεψη, που κάλεσε ο Παπαφλέσσας, ο Παλαιών Πατρών Γερμανός «ξεστόμησε βαριές φράσεις και λέξεις κατά του Παπαφλέσσα. Τον είπε απατεώνα, εξωλέστατο και μιαρό. Λένε, πώς ο Παπαφλέσσας εξαγριωμένος του απάντησε πως είναι μασκαράς (…) Έγινε αρχιερέας αφού δωροδόκησε τους τρανούς του Πατριαρχείου (βλ. Φραντζή «Επίτομος Ιστορία» τ. Αʼ, σελ. 98-99, Γερμανού «Απομνημονεύματα» σελ. 23 και Φωτάκου «Απομνημονεύματα», Αʼ 172-173).

    Μάλιστα οι πρόκριτοι φυλάκισαν τον Παπαφλέσσα στο Μοναστήρι του Μεγάλου Σπηλαίου, απʼ όπου δραπέτευσε και σε συνεννόηση με τους Κολοκοτρώνη, Αναγνωσταρά, Καρατζά, κ.α. συμφώνησαν ότι ο πιο κατάλληλος τόπος για να ξεκινήσει η επανάσταση, ήταν η Καλαμάτα.
    Και μόνο όταν έφτασε η 24η Μαρτίου 1821, δηλαδή μέσα σε ένα διάστημα τεσσάρων μηνών, που σχεδόν όλη η Πελοπόννησος είχε ξεσηκωθεί και η Πάτρα πανηγύριζε την τουρκική υποχώρηση από τη δράση του λαϊκού ηγέτη Παν. Καρατζά και των παλικαριών του, μόνο στις 24 Μαρτίου, λοιπόν, ο Παλαιών Πατρών Γερμανός και μια σειρά πρόκριτοι μπήκαν στην Πάτρα με ενόπλους.
    Έτσι, είναι ψέμα ότι ο Γερμανός ύψωσε πρώτος τη σημαία της επανάστασης του 1821. Τη σημαία στην Πάτρα την ύψωσε ο λαογέννητος ηγέτης Παναγιώτης Καρατζάς, τον οποίο δολοφόνησαν οι πρόκριτοι της Πάτρας.

    Στις 24 Μαρτίου 1821 η σημαία της επανάστασης υψώθηκε και στην Καλαμάτα από την ενωμένη δύναμη των Μανιατών, του Παπαφλέσσα, του Κολοκοτρώνη κ.α, που έβγαλαν επαναστατική προκήρυξη στις 28 Μαρτίου 1821, «πρώτον έτος της ελευθερίας».
    Αυτή είναι η αλήθεια. Όσο για τους τρανούς προκρίτους της Αχαΐας, μαζί και ο Γερμανός, που μπήκαν στην Πάτρα στις 24 Μαρτίου 1821, από τη μία «σχημάτισαν αναμεταξύ τους το «Αχαϊκόν Διευθυντήριον», δηλαδή συγκέντρωσαν στα χέρια τους όλες τις «εξουσίες», από την άλλη, εξαιτίας της ανικανότητας και της δειλίας των προκρίτων και των δεσποτάδων του «Αχαϊκού Διευθυντηρίου», ο Τουρκικός στρατός μπήκε στην Πάτρα όπου επιδόθηκε σε σφαγές του λαού της.

    Στα χρόνια πριν από την ελληνική επανάσταση του 1821, που ήταν επανάσταση εθνικοαπελευθερωτική με αστικό περιεχόμενο, καθώς και στα χρόνια τα επαναστατικά, η αστική τάξη (πλοιοκτήτες, έμποροι, τραπεζίτες, τσιφλικάδες που είχαν πια αστικοποιηθεί) ακολούθησε την πορεία που διήνυσαν και οι άλλες αστικές τάξεις στην Ευρώπη: Εμφάνιση και ανάπτυξή της μέσα στο φεουδαρχικό πλαίσιο. Συμβιβασμοί με την κυρίαρχη απολυταρχία. Συγκρούσεις, αλλά και συνεργασία μαζί της και υποταγή. Και τελικά, άλλοτε με ταλαντεύσεις, άλλοτε με διάφορες ξένες συμμαχίες (Αγγλία, Ρωσία, Γαλλία), εναλλασσόμενες ή και μόνιμες, τελικά με το ρόλο της στην επαναστατική διαδικασία, η αστική τάξη, ως ηγετική δύναμη της επανάστασης, οδήγησε στη συγκρότηση του ελληνικού αστικού κράτους, στη διαμόρφωση του έθνους – κράτους.
    Βεβαίως, το γεγονός ότι η αστική τάξη ήταν τότε τάξη προοδευτική, δεν πρέπει, βλέποντας αντικειμενικά τα πράγματα, να οδηγηθούμε και στην εξιδανίκευσή της. Η αστική τάξη αποτελούσε την κοινωνική πρωτοπορία, αλλά ας μην ξεχνιέται ότι ήταν και εκμεταλλεύτρια τάξη ταυτόχρονα.

    Έτσι, ο ισχυρισμός του αρχιεπίσκοπου Χριστόδουλου και της Ιεράς Συνόδου, ότι ο αγώνας του 1821 ταυτίζεται με τον Ελληνισμό και την Ορθοδοξία, αποτελεί σύγχυση της πραγματικότητας.

    1) Στην επανάσταση του 1821 δεν πήραν μέρος μόνο ορθόδοξοι Χριστιανοί και Έλληνες το γένος. Πήραν μέρος, κατʼ αρχήν, οι λεγόμενοι Φιλέλληνες, από το χώρο της Δυτικής Ευρώπης.
    Εκτός από τους Φιλέλληνες, ωστόσο, πήραν μέρος στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες και Βλάχοι, Μολδαβοί, Βούλγαροι, Αλβανοί, Σέρβοι, Τσιγγάνοι, Ούγγροι, Πολωνοί και άλλοι. Στα ιστορικά Αρχεία της Οδησσού, βρέθηκε κατάλογος που πιστοποιεί του λόγου το αληθές. Όλοι αυτοί ήταν εκατοντάδες, αριθμός σημαντικός αν θυμηθούμε ότι ο στρατός που διοικούσε ο Υψηλάντης ανερχόταν περίπου σε 7000 χιλιάδες άντρες.Έγραψε ο Ν. Τοντόρωφ:
    «Σε ένα απʼ τα γράμματά του προς τον Α. Υψηλάντη, ο ταγματάρχης Σολλάζ αναφέρει πολύτιμα στοιχεία για τη στάση των Βούλγαρων της Οδησσού απέναντι στην επανάσταση. Κατʼ αυτόν «θα μπορούσε κανείς εύκολα να συγκεντρώσει 6.000 άντρες».
    Η ίδια αλληλεγγύη και κοινή δράση εκδηλώθηκε και στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα των Σέρβων. Είναι χαρακτηριστικό το παρακάτω δημοτικό τετράστιχο της εποχής:
    Ανάμεσα στο στράτευμα των Σερβιάνων
    Πολλοί δεν εγνώριζονταν ο εις από τον άλλον
    Ωσάν οπού συνάζονταν απʼ όλα δε τα μέρη,
    Βούλγαροι δε περισσότεροι, Βλάχοι δε και Ρωμαίοι.

    2) Η επανάσταση του 1821 δεν ήταν θρησκευτικός πόλεμος, ξεσηκωμός των Χριστιανών κατά των Μωαμεθανών. Όπως δεν ήταν και των Οθωμανών εναντίον άλλων, που γράφει το βιβλίο της ΣΤʼ Δημοτικού (σελ. 30): «Οι Οθωμανοί με τον Ιερό Πόλεμο που διεξάγουν έχουν ως στόχο την εξάπλωση της ισλαμικής θρησκείας».
    Είναι αναμφισβήτητο ότι οι θρησκευτικές διαφορές χρησιμοποιήθηκαν για να συνεγείρουν περισσότερα πλήθη ή για να εξάψουν περισσότερο τις αγωνιστικές διαθέσεις, αλλά και για να ισχυροποιήσουν τον συνεκτικό ιδεολογικό κρίκο των υπόδουλων. Το ίδιο και οι αυταπάτες που ονομάζονται πνευματικό στήριγμα. Αλλά αυτό είναι άλλο πράγμα και άλλο ο θρησκευτικός πόλεμος.
    Ας μην «ξεχνιέται» ότι ήρθαν στιγμές που Έλληνες και Τούρκοι πολέμησαν μαζί, εναντίον των Βενετών, των Ισπανών και του Πάπα (και αντίστροφα), προτιμώντας οι Έλληνες ραγιάδες την τουρκική από τη δυτικοευρωπαϊκή φεουδαρχία, αφού η τελευταία υπήρξε κατά πολύ σκληρότερη της τουρκικής.

    Αλλά και οι Φιλέλληνες της Δυτικής Ευρώπης συμμετείχαν στην επανάσταση του 1821 με βασικό κίνητρο να κυριαρχήσουν τα ιδανικά και οι σκοποί της μεγάλης Γαλλικής Επανάστασης, ανεξάρτητα από το ότι υπήρχε και ο θαυμασμός τους για την αρχαία παιδεία. Δηλαδή τα κίνητρα ήταν ταξικά. Και όπως γνωρίζουμε, η εκκλησία στη Γαλλία δεν πέρασε και πολύ καλές ημέρες κατά τη Γαλλική Επανάσταση… Ενώ οι Μολδαβοί και άλλοι που προαναφέρθηκαν ήταν στην πλειοψηφία τους έμποροι.
    Εξάλλου τον θεό και την ορθόδοξη χριστιανική πίστη, τα οποία, όπως είπε ο αρχιεπίσκοπος, ταυτίζονται με τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα, δεν τα επικαλέστηκε μόνο το τμήμα του κλήρου που ήταν υπέρ της επανάστασης του 1821, αλλά και το τμήμα του κλήρου που ήταν εχθρός της. Όμως η Ιερά Σύνοδος φρόντισε στο παρελθόν να κάψει πολλά γραπτά κείμενα κληρικών που πήραν το μέρος των Τούρκων κατά της επανάστασης, για να μην υπάρχουν μη βολικές μαρτυρίες…

    Όπως διαβάζουμε στον Γιάννη Κορδάτο, ο Γεράσιμος Παπαδόπουλος «ήταν καλόγερος και ήξερε και μερικά γράμματα. Ο Παπαδόπουλος λοιπόν από την πρώτη μέρα που ακούστηκε το εγερτήριο σάλπισμα στο Μοριά κατάκρινε τους επαναστάτες και όταν ελευθερώθηκε η Ελλάδα όχι μόνο δεν άλλαξε μυαλά αλλά κάθησε και έγραψε βιβλίο ολόκληρο για νʼ αποδείξει ότι οι “επαναστάσεις είναι έργον του διαβόλου”».
    Καμία εποχή, κανένα κίνημα, κανένα κόμμα, κανένας άνθρωπος, δεν κρίνονται με βάση τη γνώμη που έχουν για τον εαυτό τους, με βάση τη συνείδηση που διαμορφώνεται στη δοσμένη στιγμή. Κρίνονται σύμφωνα με το αντικειμενικό γίγνεσθαι, με την πράξη, σύμφωνα με το ποια είναι η αλήθεια. Αυτή η τελευταία πάντα αποτελούσε και αποτελεί αντικείμενο οξύτατης ταξικής διαπάλης. Και μπορούμε να θυμηθούμε εδώ, ότι αστικές επαναστάσεις ή κινήματα που εμφανίστηκαν ακόμα και ως θρησκευτικού χαρακτήρα, «έντυναν» με τον αντίστοιχο μανδύα εκείνο που τελικά όριζαν εξ αντικειμένου οι καιροί ως ώριμο να γίνει: Την κοινωνική επανάσταση.

    3) Σήμερα, είπε ο αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, «…δεν αμφισβητείται μόνο η παρουσία της Εκκλησίας (…) αλλά και η έννοια του έθνους».
    Είναι γνωστές οι τοποθετήσεις του κ. Χριστόδουλου σχετικά με το έθνος και τη λεγόμενη παγκοσμιοποίηση (δηλαδή τον καπιταλισμό τον οποίο ο αρχιεπίσκοπος αποφεύγει να κατονομάσει, επιλέγοντας τον αταξικό όρο «παγκοσμιοποίηση»).
    Εκείνο που δεν θέλει να ομολογήσει είναι ότι η διεθνοποίηση του κεφαλαίου, πρώτο: Σε καμία περίπτωση δεν καταργεί το έθνος – κράτος. Αντίθετα, ενισχύει την αστική κρατική οντότητα και τις ταξικές λειτουργίες της μέσω της μεγαλύτερης συμμετοχής και ενσωμάτωσης (άρα και αλληλοδιαπλοκής) κρατών στις διεθνείς ιμπεριαλιστικές ενώσεις (ΕΕ κ.α.).
    Δεύτερο: Απάντηση στη λεγόμενη «παγκοσμιοποίηση», άρα και στον κοσμοπολιτισμό του κεφαλαίου, δεν αποτελεί ο εθνικισμός, αλλά η υπεράσπιση των συμφερόντων της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων, που βρίσκονται σε κάθε έθνος – κράτος, με στόχο να εγκαθιδρυθεί σε αυτό η λαϊκή εξουσία, δηλαδή η σοσιαλιστική.

    Αυτό είναι το σύγχρονο περιεχόμενο του πατριωτισμού, αφού εδώ και πολλά χρόνια η ιστορική πρωτοβουλία ανήκει στην εργατική τάξη, τη μόνη τάξη που μπορεί να οργανώσει μια ευρύτερη αντιϊμπεριαλιστική συμμαχία, τη μόνη τάξη στην ιστορία της ανθρωπότητας που έχει συμφέρον από την κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο και κάθε μορφή καταπίεσης.
    Ο αστικός πατριωτισμός έχει χάσει οριστικά και προ πολλού την προοδευτικότητά του.

    ΠΗΓΕΣ

    Ρόζα Ιμβριώτη «ΤΟ ΚΑΤΗΓΟΡΩ ΤΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ», σελ.179, Εκδόσεις ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ.ο.π., σελ. 178.
    Χάγκεν Φλάισερ «ΣΤΕΜΜΑ ΚΑΙ ΣΒΑΣΤΙΚΑ» τ. 1, σελ. 152- 153, εκδόσεις ΠΑΠΑΖΗΣΗ.
    ΚΑΡΛ ΜΑΡΞ «ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ», σελ. 6-7, εκδόσεις «ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ».
    ΚΑΡΛ ΜΑΡΞ ΚΑΙ ΦΡΙΝΤΡΙΧ ΈΝΓΚΕΛΣ «ΔΙΑΛΕΧΤΑ ΈΡΓΑ», ΤΟΜΟΣ ΙΙ, ΣΕΛ 572, ΕΚΔΟΤΙΚΟ ΤΗΣ ΚΕ ΤΟΥ ΚΚΕ.
    «Η 3χρονη εποποιία του ΔΣΕ (1946 – 1949)», σελ. 460, εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή».
    Γ. Β. ΠΛΕΧΑΝΩΦ «Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ», ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ «ΓΝΩΣΕΙΣ», σελ.8.
    ΓΙΑΝΝΗ ΖΕΒΓΟΥ, «ΣΥΝΤΟΜΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ», Μέρος Α , σελ. 12-13, εκδόσεις «ΤΑ ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ» ΑΕ, Αθήνα 1945.
    ΓΙΑΝΝΗ ΖΕΒΓΟΥ, ο.π. σελ.19.
    Γ. ΚΟΡΔΑΤΟΥ «ΜΕΓΑΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ», τ. 10ος (1821 – 1832), σελ. 213, ΕΚΔΟΣΕΙΣ 20ος ΑΙΩΝΑΣ.
    ο.π., σελ. 220.
    ο.π., σελ. 221.
    ο.π., σελ. 219.
    ο.π., σελ. 220.
    ΓΙΑΝΝΗ ΣΚΑΡΙΜΠΑ «Το ʼ21 και η αλήθεια», τ. Α΄, σελ. 34, εκδόσεις ΚΑΚΤΟΣ.
    Γ. ΚΟΡΔΑΤΟΥ, ο.π. σελ.177.
    Γ. ΚΟΡΔΑΤΟΥ, ο.π, σελ 178.
    Γ. ΚΟΡΔΑΤΟΥ, ο.π, σελ.191.
    Γ. ΚΟΡΔΑΤΟΥ, ο.π, σελ.185.
    ΝΙΚΟΛΑΪ ΤΟΝΤΟΡΩΦ «Η ΒΑΛΚΑΝΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821», εκδόσεις GUTENBERG, σελ. 172 – 182 και 193 – 294.
    Ν. ΤΟΝΤΟΡΩΦ, ο.π., σελ 111.
    Ν. ΤΟΝΤΟΡΩΦ, ο.π., σελ 75.
    Γ. ΚΟΡΔΑΤΟΥ, ο.π., σελ. 175.
    Ιστοσελίδα της Ιεράς Συνόδου, 15/3/2007.

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 27/09/2007

  22. […] -Βιβλίο Ιστορίας: Ούτε Λιάκος 1.594 […]

    Πίνγκμπακ από -Ένας χρόνος Π&Α « Πόντος και Αριστερά | 25/12/2007

  23. Χαγάνοι ορνεοκέφαλοι βυσσοδομούν

    (Άξιον εστί, Οδυσσέας Ελύτης)
    Γράφει ο Κώστας Γεωργουσόπουλος

    ΟΤΑΝ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΔΕΚΑΠΕΝΤΕ ΗΜΕΡΕΣ Σ΄ ΑΥΤΗΝ
    ΕΔΩ ΤΗ ΣΕΛΙΔΑ ΚΑΤΑΠΙΑΝΟΜΟΥΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΓΑ
    ΚΑΙ ΤΙΣ ΗΜΕΡΕΣ ΤΟΥ Κ. ΒΑΣΙΛΗ ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΥ,
    ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΤΗΣ ΕΔΡΑΣ ΚΑΒΑΦΗ ΣΤΟ
    ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΟΥ ΜΙΣΙΓΚΑΝ, ΠΕΡΙΜΕΝΑ,
    ΟΠΩΣ ΑΛΛΩΣΤΕ ΣΥΝΕΒΗ ΚΑΙ ΠΑΛΙΟΤΕΡΑ, ΠΩΣ
    ΘΑ ΞΕΣΚΑΡΙΖΑΝ ΣΑΝ ΤΑ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙΑ (ΤΑ ΓΝΩΣΤΑ
    ΕΡΠΕΤΑ ΠΟΥ ΑΝΑΡΡΙΧΩΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟ ΓΛΟΙΩΔΕΣ
    ΛΟΓΩ ΣΑΛΙΟΥ ΣΩΜΑ ΤΟΥΣ) ΟΙ ΟΠΑΔΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΟΔΟΙΠΟΡΟΙ
    ΤΟΥ
    Πρώτος τσίμπησε ο καθηγητής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Αντώνης Λιάκος επιστρατεύοντας μια σειρά ηθελημένες παρερμηνείες όσων έγραψα με δόλιο σκοπό να με συκοφαντήσει. Έγραψα πως ο κ. Λαμπρόπουλος είναι «πολιτισμικά σχιζοφρενής εθνοκτόνος με το πριόνι» και με κατηγορεί πως έγραψα «σχιζοφρενής δολοφόνος με το πριόνι»! Διότι ένας καθηγητής που ολισθαίνει ανάμεσα σε δύο κουλτούρες, την παγκοσμιοποιημένη και την ελληνική, αρνούμενος την ύπαρξη έθνους και αποσκορακίζοντας στα βιβλία του ό,τι φέρει τον χαρακτήρα του εθνικού είναι πολιτισμικά σχιζοφρενής εθνοκτόνος. Ορίζω, κύριε, ό,τι λέει πως κάνει! Αν βρει ο αναγνώστης μου πουθενά ότι γράφω πως ο κ. Λαμπρόπουλος «τα παίρνει από πετρελαιάδες», όπως ισχυρίζεται ο κ. Λιάκος, θα κερδίσει «χρυσούν ωρολόγιον». Έγραψα πως τα Αμερικανικά Πανεπιστήμια έχουν σπόνσορες και πετρελαιάδες (έλεγα μάλιστα πως επιχορηγούνται και από το υπουργείο Πολιτισμού του Ελληνικού Κράτους και Έθνους!!) στην πολυπολιτισμική Αμερική.
    Εκείνο που δεν έγραφα είναι πως άλλοι καθηγητές του τουρκικού λόμπι και του εβραϊκού στήνουν μέσα στα Πανεπιστήμια βωμούς εθνοκεντρικής ιδεοληψίας, πράγμα για το οποίο εγώ τους θαυμάζω απεριόριστα και απορώ γιατί οι ελληνικής καταγωγής (κάποιοι βεβαίως αστράτευτοι) καθηγητές σε ποιον οφείλοντας τροφεία κάνουν την πάπια, αρνούμενοι και την ύπαρξη έθνους και εθνικής λογοτεχνίας και ελληνικής γλώσσας στη λογοτεχνία αλλά και ελληνικής πραγματικότητας, αλήθειας και γεγονότων (!). Ο κ. Λιάκος δολίως παραναγιγνώσκοντας με κατηγορεί ότι γράφω πως ο κ. Λαμπρόπουλος «γράφει όσα αρέσουν στους… Εβραίους». Αυτό έγραψα, δαιμόνιε ιστορικέ;
    Γελοιοποίησα όσα γράφει για τον Σολωμό αναλογίζοντας όσα τεκμαίρονται πως του αρέσουν. Αλλά ο κ. Λιάκος, καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο, αναδεικνύεται και καραμπινάτος συκοφάντης όταν γράφει πως έχω «το μονοπώλιο των μεταφράσεων αρχαίων έργων που ανεβάζουν τα κρατικά θέατρα». Έτσι τεκμηριώνει αυτός τις καταγγελίες του, έτσι διδάσκει τους φοιτητές του, έτσι πρέπει να διαβάσουμε τα ιστορικά του πονήματα. Δεν είχε έναν πρωτοετή φοιτητή να τον στείλει στη βιβλιοθήκη της Φιλοσοφικής Σχολής να ψάξει τρία βιβλία μόνο, την Επίδαυρο (για τα πενήντα χρόνια του θεσμού ), τα Εκατό χρόνια Εθνικό Θέατρο και τα Σαράντα χρόνια Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος. Εκεί ο πρωτοετής μαθητής θα μετρούσε και θα κατέγραφε πως από το 1972 που εγώ πρωτοεμφανίστηκα ως μεταφραστής έως το 2007 και τα δύο κρατικά θέατρα εμφάνισαν στην Επίδαυρο, στο Ηρώδειο και στο Θέατρο των Φιλίππων έργα, τραγωδίες και κωμωδίες, αριθμός 120 (ολογράφως εκατόν είκοσι), ογδόντα το «Εθνικό», σαράντα το ΚΘΒΕ.
    Σ΄ αυτά λοιπόν τα 35 χρόνια ο Κ.Χ. Μύρης συνεργάστηκε με το «Εθνικό» έξι (αριθμητικώς 6) φορές και με το κρατικό πέντε (αριθμητικώς 5) φορές. Αναλυτικά: «Ηλέκτρα» 1972, «Ικέτιδες» (1977), «Αντιγόνη» (1984), «Πλούτος» (1994), «Βάκχες» (2005) και «Θεσμοφοριάζουσες» (2006). Δηλαδή στα 35 χρόνια 6 μεταφράσεις, μέσος όρος κάθε 6 χρόνια μία. Αυτό για τον καθηγητή της Ιστορίας κ. Λιάκο ονομάζεται μονοπώλιο!! Σας τον παραδίδω. Αυτά στο «Εθνικό». Στο ΚΘΒΕ «Αντιγόνη» (1980), «Ικέτιδες» (1983), «Λυσιστράτη» (1996), «Κύκλωψ» (2001), «Ιφιγένεια εν Ταύροις» (2005). Δηλαδή σε 35 χρόνια 5 μεταφράσεις, αναλογικά κάθε επτά χρόνια μία!! Αυτό ο κ. Λιάκος, καθηγητής Ιστορίας, δηλαδή επιστήμονας, το ονομάζει μονοπώλιο. Όσον αφορά την αναλογία αναβιβασθέντων έργων ο λογαριασμός λέει κάθε δέκα αναθέσεις μία δική μου. Αυτό ο επιστήμονας που ξετινάζει αρχεία το ονομάζει μονοπώλιο.
    Δεν τον άκουσα όμως ποτέ ως φιλόλογο και κριτικό του κατεστημένου (!) να καταγγείλει τα κρατικά θέατρα που ανέθεταν μεταφράσεις σε αποδεδειγμένα άσχετους με τα αρχαία ελληνικά, αμείβοντάς τους με 22 τοις εκατό επί των εισπράξεων, όταν ο νόμος ορίζει 10 στα εκατό!!
    Επειδή ελπίζω να γνωρίζει να αναγιγνώσκει ελληνικά θα μάθει, αν αμέσως δεν ζητήσει συγγνώμη, πως «συκοφαντική δυσφήμηση είναι η εν γνώσει της αληθείας δόλια κατηγορία με σκοπό κάποιος να τρώσει την επαγγελματική και προσωπική τιμή κάποιου».
    Αν πάλι ο κ. Λιάκος νιώθει εγκρατής φιλόλογος γιατί δεν εγκαλεί τα κρατικά θέατρα, αν διαπιστώσει πως οι μεταφράσεις μου είναι κακές, αν πάλι είναι καλές, γιατί δεν πρέπει να παίζονται, εκτός πάλι αν διαπιστώσει πως δεν δήλωσα τις αμοιβές μου στην Εφορία, να ζητήσει έλεγχο στα χαρτιά μου. Θέλετε να προβώ στην αρχαία έξοχη «Αντίδοσιν»; Μονοπώλιο έως το 1970 είχαν ο Γρυπάρης και ο Θρασύβουλος Σταύρου, μονοπώλιο για πολλά χρόνια ο έξοχος Τάσος Ρούσσος. Πότε μίλησε ο κ. Λιάκος; Και γιατί να μιλήσει; Γρυπάρης, Σταύρου, Ρούσσος ήταν θαυμάσιοι μεταφρα- στές και δικαίως παίζονταν.
    Τώρα επί της ουσίας:
    Για την ταμπακέρα ο κ. Λιάκος δεν έγραψε τίποτε βγαίνοντας στο παράθυρο των «ΝΕΩΝ» να υπερασπιστεί τον κ. Λαμπρόπουλο.
    Αλλά γιατί να μιλήσει για την ταμπακέρα. Σαν τις παλιές αρσακειάδες «η σιωπή

    Ο Κ. Γεωργουσόπουλος χαρακτήρισε τον Β. Λαμπρόπουλο όχι «σχιζοφρενή δολοφόνο με το πριόνι» όπως ισχυρίζεται ο καθηγητής Α. Λιάκος, αλλά «πολιτισμικά σχιζοφρενή εθνοκτόνο με το πριόνι». Απ΄ την πλευρά του ο Β. Λαμπρόπουλος «προκάλεσε» με τον δικό του «Γάλλο εβραϊκής καταγωγής Conte Salamon» του προς απάντησίν μας». Απάντησε όταν σ΄ αυτές εδώ τις σελίδες στις 24-25 Σεπτεμβρίου 2005, στο σαλόνι ο Βασίλης Κρεμμυδάς, ομότιμος καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, τον έκανε κυριολεκτικά με τα «κρεμμυδάκια» κρίνοντας το βιβλίο του «Πώς στοχάστηκαν το Έθνος αυτοί που ήθελαν να αλλάξουν τον κόσμο». Εκεί λοιπόν δογματίζει πως «το έθνος είναι νοητική κατηγορία». Δεν είναι γεγονός!! Λαμπρόπουλος τάλε κουάλε που έλεγε και η γιαγιά μου.
    Σε πρόσφατο, δεύτερο, σαφάρι, στη «Βιβλιοθήκη» της «Ελευθεροτυπίας» ο κ. Λαμπρόπουλος, παραπέμποντας μόνο στον κ. Λιάκο, χαρακτηρίζει συλλήβδην εθνοκεντρική όλη τη λογοτεχνία μας έως το 1980, ενώ βρίσκει ότι απο-εθνοποιήθηκε μετά το 1980!! Τώρα λέει τον ρόλο του εθνολάγνου ανέλαβε η Ιστορία. Έτσι δεν αφήνει τίποτε όρθιο. Από τον Ρήγα Φεραίο έως τον Ρίτσο μέχρι τον Εμπειρίκο, Ελύτη, Μιχάλη Κατσαρό και Κακναβάτο και από τον Στυλιανό Αλεξίου και τον Δημ. Δημηρούλη (που θεωρούν «εθνικό» ποιητή τον Σολωμό!!) έως τον Καλομοίρη, τον Θεοδωράκη, τον Μαρκόπουλο και τον Σαββόπουλο. Όλα τα σφάζει όλα τα μαχαιρώνει. Αφήνω τους υπαινιγμούς για τον Σβορώνο και τον Κρεμμυδά. Άκου, λέει, να ασχολούνται ιστορικοί άνθρωποι με τα αρχεία!! Πρωτάκουστο γράφει: «Τα τελευταία χρόνια οι ελληνικοί πόλεμοι είναι ιστορικοί, δηλαδή αφορούν τη δημιουργία μιας εθνικής ιστορίας και τη συγκρότηση μιας συλλογικής ταυτότητας που δεν βρίσκει πλέον παραμύθια σε εθνικά ποιήματα»!!

    Χρησιμοποιεί ως όχημα το γεγονός ότι ο Κουφοντίνας απάγγειλε Παλαμά στο Δικαστήριο για να μιλήσει για πατριωτισμό του τρομοκράτη, ταυτίζοντάς τον (αφού καταφεύγει στον Παλαμά και στον Σικελιανό ως εθνοκεντρικών βάρδων) με τον Ίωνα Δραγούμη και φυσικά με το δοκίμιο του άλλου «εθνολάγνου» Ζαχαριάδη για τον Παλαμά. Αν αυτό δεν είναι εθνοκτόνα πολιτιστική σχιζοφρένεια, τι είναι; Ε, λοιπόν τα ίδια λέει και ο κ. Λιάκος, που δεν είναι δα επιχορηγούμενο κατεστημένο, αφού είναι καθηγητής κρατικού Πανεπιστημίου (έδωσε άραγε και τον νενομισμένο όρκο;) και διορισμένος σε ερευνητικές ή άλλες επιχορηγούμενες επιτροπές, κριτής κατά τους νόμους συναδέλφων του και κρινόμενος κατά τους νόμους για να εξαντλήσει πλέον την καθηγητική ιεραρχία.
    Υπερασπιζόμενος τον κ. Λαμπρόπουλο τη φωλιά του ζεσταίνει αποδεχόμενος (αφού το γράφει) το τελείως επιστημονικά και λογικά ηλίθιο δόγμα ότι η «Λογοτεχνία είναι εθνικός θεσμός». Εθνικός θεσμός «ο ένδοξος Βυζαντινισμός μας» του Καβάφη, το «γιούχα και πάλι γιούχα των πατρίδων» του Παλαμά, ο Βάρναλης, ο Αναγνωστάκης, ο Μπολιβάρ του Εγγονόπουλου. (Ε, βέβαια, αφού είναι ωραίος ως Έλλην!).

    «ΚΟΚΑ-ΚΟΛΑ, ΠΑΕΙ ΜΕ ΟΛΑ»

    «TA NEA» Σάββατο, 1 Μαρτίου 2008

    Σχόλιο από Ζωνιανίτης | 03/03/2008

  24. «ΚΟΚΑ-ΚΟΛΑ, ΠΑΕΙ ΜΕ ΟΛΑ»

    Ο έτερος σαλίγκαρος που βρήκε υγρασία και κάνει τσάρκα είναι ο καθηγητής Συγκριτικής Λογοτεχνίας στις ΗΠΑ κ. Στάθης Γουργουρής. Σε επιστολή του στα «ΝΕΑ» (25/2/2008) λέει κάτι άρρητα αθέμιτα για λεξικογραφία, εννοιολόγηση, ιδεολογία και άλλα ηχηρά παρόμοια, περί πολέμου των λεξικών μετά τη Γαλλική Επανάσταση. Με κατηγορεί για νεάντερταλ του αντιαμερικανισμού και επαρχιωτικό εθνικισμό. Πού είσαι, Καλύβα, της χούντας, που με ανέβασες στην ταράτσα με την κατηγορία του αντεθνισμού και του προπαγανδιστή των μειονοτήτων (μιλούσα, λέει, αρβανίτικα)!
    Θεωρώ μεγάλη κολακεία όσα θεωρεί ως προσβλητικά ο κ. Γουργουρής για το άτομό μου. Από τη στιγμή που χαρακτηρίζονται εθνοκεντρικοί, επαρχιώτες εθνικιστές ο Παλαμάς, ο Σικελιανός, ο Ρίτσος, ο Ελύτης, ο Σεφέρης, ο Μιχάλης Κατσαρός, ο Κακναβάτος, ο Καλομοίρης, ο Θεοδωράκης, ο Σαββόπουλος, ο Σβορώνος ναι, είμαι επαρχιώτης εθνικιστής, αφού μάχομαι με τα λύματα και ό,τι κοπρίζει τη γλώσσα μου εναντίον οποιουδήποτε που θέλει να καταστήσει τον τόπο μου πνευματικό προτεκτοράτο πολυεθνικών, πολυπολιτισμικών μεταμοντέρνων καρκινωμάτων της παγκοσμιοποίησης.
    Ο κ. Γουργουρής θέλοντας να υποβαθμίσει το ταπεινό μου έργο το θεωρεί δημοσιογραφικό (αρπάξτε τον!). Πράγματι όλη η αφρόκρεμα της ελληνικής διανόησης εκφράστηκε από τις εφημερίδες. Θεωρεί το έργο μου ογκωδέστατα λύμματα, με τη διαφορά πως η λέξη γράφεται με ένα-μ- λύμα (ελληνικά γράφουμε!). Ίσως να είναι λύματα. Δεν είναι πάντως τοξικά απόβλητα μιας βιομηχανίας πολτοποίησης κάθε εθνικής συνείδησης και κάθε δέντρου που διεκδικεί τις ρίζες του και τους αυθεντικούς καρπούς του.
    Είναι ευτύχημα που ξένοι νεοελληνιστές, ο Βίττι, ο Ρότολο, ο Καστίγιο, ο Ντιντιέ, ο Γκορντετσιάνι, η Ιλίνσκαγια, Μάγκριτς, ο Κήλυ, ο Μπήτον, ο Μπουσάρ, ο Καραντέλ, ο Αϊντενάιερ, η Λαβανίνι, η Χάας, ο Σωνιέ, ο Βόλκοβιτς και άλλοι αποτελούν αναχώματα στις προσπάθειες – απονενοημένες- των ελληνιστών χωρίς Ελλάδα, χωρίς γλώσσα λογοτεχνίας, χωρίς αλήθεια και χωρίς ελληνική πραγματικότητα (αφού όλα είναι επινοήσεις), των μοιραίων ελληνιστών της «Κόκα-Κόλα, πάει με όλα».
    ΥΓ: Στο προηγούμενο κριτικό μου σημείωμα ο δαίμων άλλαξε το τρίτο πρόσωπο σε πρώτο. Δεν έφτυσα εγώ τις ερμηνείες του Δ. Λιγνάδη, αυτός τις απαρνήθηκε σε συνέντευξή του.

    «TA NEA» Σάββατο, 1 Μαρτίου 2008

    Σχόλιο από Ζωνιανίτης | 03/03/2008

  25. Είναι απ’ τις σπάνιες φορές που όλο το πολιτικό σύστημα, πλην της ακροδεξιάς του απόφυσης, συμφωνεί ότι περιθώριο άλλων υποχωρήσεων στο Σκοπιανό πρόβλημα δεν υπάρχει. Αυτό είναι μια καλή αρχή για ένα κατά το δυνατόν, πλέον, αίσιο πέρας. Εκτός κι αν, για μιαν ακόμη φορά, το Μέτωπο αυτό σπάσει…

    Υπάρχει σε αυτήν τη χώρα μια Λερναία Υδρα με πολλά κούφια κεφάλια. Το κακό είναι ότι τα περισσότερα απ’ αυτά τα κεφάλια κατοικοεδρεύουν στην εκπαίδευση κι ως εκ τούτου δίνουν τον τόνο, αν ήδη δεν έχουν

    κυριαρχήσει, στα παρ’ ημίν γράμματα· τουλάχιστον στα παροικούντα (εξασφαλίζοντας έτσι την προβολή τους) τα ΜΜΕ και τα ενδιαιτώμενα -εις βαθμόν «συνωστισμού»- στα κρατικά Πρυτανεία.

    Ενδεικτική είναι η εξής μικρή ιστορία. Ο καθ’ όλα δάσκαλος κ. Γεωργουσόπουλος με ένα άρθρο του στα «ΝΕΑ» επέκρινε τις προάλλες τις απόψεις ενός Ελληνα καθηγητή που σταδιοδρομεί στις ΗΠΑ, του κ. Λαμπρόπουλου. Ο λόγος που προκάλεσε την κριτική Γεωργουσόπουλου ήταν η μεταμοντερνική άποψη του εν λόγω καθηγητή για την ελληνικότητα – την δική του και γενικώς. Την οποίαν εντόπιζε στον Μπαχ μάλλον παρά στα γουρνοτσάρουχα του Κατσαντώνη. Δικαίωμα τού κ. Λαμπρόπουλου. Οπως και δικαίωμα του κ. Γεωργουσόπουλου να καγχάζει με κάτι τέτοια πιασιάρικα! πασίγνωστα

    άλλωστε ανάμεσα στους Ελληνες, από τότε που κάθε νεοδαμώδης μπορούσε να επαινεί στον κάθε υπομείονα την αξία που αποκτάει κανείς λέγοντας αυτά που θέλουν να ακούνε τα αυτιά, άλλοτε των Αχαιμενιδών στα Σούσα κι άλλοτε των Ιουλιοκλαυδίων στη Ρώμη.

    Ως εδώ καλά και ο κ. Γεωργουσόπουλος, γνώστης (και μύστης) εκάγχασε γερά.

    Ομως, πριν καν στεγνώσει το μελάνι στην εφημερίδα του, ποιος εμφανίσθηκε αυτόκλητος να υπερασπισθεί τον κ. Λαμπρόπουλο; Ο γνωστός κ. Λιάκος- ο αμύντωρ του έργου Ρεπούση!

    Ο άνθρωπος (που χαρακτήρισε «ψυχωσικούς» όσους Ελληνες αντέλεγαν στις 78 κοτσάνες και στην εξουσιαστική προπαγάνδα του δυσώνυμου βιβλίου) έχει φαίνεται αναγορεύσει εαυτόν σε χωροφύλακα της σκέψης. Δεν εξηγείται αλλοιώς η αυτόκλητη

    επίθεση κατά του κ. Γεωργουσόπουλου, του οποίου ουδέν επιχείρημα αντέκρουσε(!) αλλά απλώς καταλλήλως τον ίδιον εστόλισε – δηλαδή με καθωσπρεπισμό έβρισε. Ωραία!

    Η παλιά καλή σταλινική μέθοδος: στα επιχειρήματα του άλλου απαντάς με ταμπέλες, χαρακτηρισμούς και ρετσινιές.

    Η παλιά δοκιμασμένη φασιστική μέθοδος: στην έρευνα, στην επιστήμη, στην διά της αποδείξεώς της αλήθεια, απαντάς με αξιώματα, προπαγάνδα και την «αλήθεια του καθενός» (άνευ της αποδείξεώς της). Στην έρευνα του άλλου και τα εξ αυτής προκύπτοντα, αντιπαραθέτεις αποτιμήσεις για τον άλλον απαξιώνοντας ανθρώπους.

    [Αυτό το βιώσαμε και στη δική μας εφημερίδα, όταν ένας συνεργάτης της, προκειμένου να αντικρούσει απόψεις του υπογράφοντος περί την ιστορία των Ελλήνων, αποφάνθηκε ότι δεν του …αρέσουν οι γελοιογραφίες μου! Ε και; Και της θείας Φωτούλας δεν αρέσουν! αλλά αυτό δεν έχει να κάνει με την αξία των θέσεων που ο καθένας μας υποστήριξε. Εχει όμως να κάνει με το ήθος τού (εκ)τιμητή των γελοιογραφιών, θα μου πείτε! Τι να κάνουμε; ο καθείς και το ανάστημά του]…

    *****

    Κάπου τα έχουμε μπερδέψει τα πράγματα. Είναι άλλο ο οικουμενικός Ελληνας κι άλλο ο κοσμοπολίτης γραικύλος, που προσπαθεί να γίνει αρεστός μιμούμενος τα κλισέ των εποχών. Και στα δύο έχουμε μακράν παράδοση.

    Είναι άλλο ο ελληνισμός που πήγε την ελληνική λαλιά ώς την Ινδία, όπως τον περιγράφει ο Καβάφης -«ουδέν τιμιώτερον», ή όπως τον ένοιωθε ο Χατζιδάκις όταν έλεγε «πως αν δεν έχεις κάτι να πεις στην οικουμένη, θα χαθείς», κι άλλο οι κοσμοπολίτικες εξυπνάδες ότι βρίσκεις την ελληνικότητά σου στην κατανόηση του γοτθικού ρυθμού! Σιγά τη μεταμοντερνιά! Εκτός κι αν ο ρέκτης λέγων εννοεί ότι αν δεν είχε υπάρξει ο Ευκλείδης δεν θα έφτιαχναν χίλια χρόνια μετά οι …κουτόφραγκοι το πρώτο τους …διώροφο στο Ααχεν! Οπότε …μαζί του! και διαθεματικώς ορθόν!

    Αλλωστε τα ίδια απ’ την ανάποδη λένε και οι Σκοπιανοί για τον εαυτόν τους: «3.000 χρόνια Μακεδονικής Ιστορίας»! «7.000 χρόνια Μακεδονικής γραφής»! «2.000 χρόνια Χριστιανισμού»! Με αυτά τα συνθήματα διαδήλωναν παραπροχθές στην πλατεία …Πέλλας (των Σκοπίων). Μήπως τους έχουμε παρεξηγήσει; Μήπως είναι κι αυτοί απόγονοι των Ελ; Μήπως προϋπήρξαν των δεινοσαύρων; (κι αν νομίζετε ότι πρόκειται για μια μικρή μειοψηφία που πουλάει τρέλα, ανατρέξτε στα σχολικά τους βιβλία. Εκτενή παρουσίαση των οποίων δημοσιεύει το «Ποντίκι» που είναι στα περίπτερα. Αναζητήστε το! – ευκτική).

    …………………………………………………..

    Είναι όμως αξιοθαύμαστο, πώς στον ίδιο κοινόν τόπο της μπούρδας καταλήγουν από τη μια οι μεταμοντέρνοι κι απ’ την άλλη οι εθνικιστές. (Εξηγείται. Εξ άλλου η γέννηση του μεταμοντερνισμού ανιχνεύεται στην πρώιμη μεταφυσική του φασισμού). Καθόλου παράδοξο λοιπόν

    όταν συμπίπτουν σε έναν ιδιότυπο νέον Οθωμανισμό, όσοι αποενοχοποιούν την Οθωμανική Αυτοκρατορία, εμφανιζόμενοι μάλιστα ως κληρονόμοι του Διαφωτισμού (που τίποτα περισσότερο απ’ τον Οθωμανισμό δεν σιχαινόταν), με όσους επιδιώκουν μια πρωθύστερη επανεγκατάσταση της Νέας Τάξης στα Βαλκάνια, όπως την ευαγγελίσθηκε το Ράιχ. Από την Κροατία έως την Τσαμουριά (Παντείου). Μωραίνει Κύριος…

    ΣΤΑΘΗΣ Σ. 29.ΙΙ.2008 stathis@enet.gr

    ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 29/02/2008

    Σχόλιο από Ζωνιανίτης | 03/03/2008

  26. Eίναι ή δεν είναι δυνατόν να προβληματίζεται κανείς για το «Έθνος» χωρίς να πατάει στα πορίσματα των ιστορικών;
    Έθνος ορφανό από Iστορία στις θεωρίες του Aντώνη Λιάκου

    ΣTΟ ΔΟKIMIΟ TΟY A. ΛIAKΟY ΟΛA KINΟYNTAI ΣTH ΣΦAIPA THΣ ΘEΩPIAΣ KAI TΩN IΔEΩN. ΔEN EXΟYN KAMIA ΣXEΣH ΟYTE ME THN IΣTΟPIA ΟYTE ME THN IΣTΟPIΟΓPAΦIA KAI H KΟINΩNIA AΠΟYΣIAZEI ENTEΛΩΣ, TΟNIZEI Ο B. KPEMMYΔAΣ, ΔHΛΩNΟNTAΣ THN ANTIΘEΣH TΟY ME TH METAMΟNTEPNA ΠPΟΣEΓΓIΣH THΣ IΣTΟPIAΣ KAI ME TH ΣXΟΛH THΣ KΟINΩNIKHΣ ANΘPΩΠΟΛΟΓIAΣ

    ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΡΕΜΜΥΔΑΣ

    Το βιβλίο του «Πώς στοχάστηκαν το έθνος αυτοί που ήθελαν να αλλάξουν τον κόσμο;» (Εκδ. Πόλις, 2005) ο Αντώνης Λιάκος το ονομάζει «δοκίμιο» με συγκεκριμένο σκεπτικό: «Για να σκεφτούμε το ελληνικό έθνος, χρειάζεται προηγουμένως να βρούμε τρόπο να αντιλαμβανόμαστε το έθνος ως νοητική κατηγορία» (σ. 8 – Πρόλογος). Λέω, λοιπόν, εγώ, καθώς διαβάζω αυτήν την προγραμματική δήλωση, ότι αυτό που το λέμε έθνος, για να το ανακαλύψουμε, για να βρούμε τους όρους και τις προϋποθέσεις εμφάνισης, ωρίμασης και εξέλιξής του στον χώρο και στον χρόνο, δεν χρειάζεται επιστημονική έρευνα, δεν χρειάζεται να ξέρουμε τις εκάστοτε κοινωνικές σχέσεις, παρά φθάνει να το «σκεφθούμε», να το «στοχαστούμε», κατά τον τίτλο του βιβλίου· και λέω, επίσης, εγώ ότι διαβάζοντας θα μάθω πώς «στοχάστηκαν», έστω, το ελληνικό έθνος «αυτοί που ήθελαν να αλλάξουν τον κόσμο». Και όμως, σχεδόν τίποτε για το ελληνικό έθνος!

    Αλλά, το έθνος είναι πράγματι μια «νοητική κατηγορία», πάνω στην οποία στοχαζόμαστε, όπως λέει ο Αντώνης Λιάκος, και όχι γεγονός; Δεν είναι κάτι που συνέβη ή και που συμβαίνει, οπότε εμπίπτει στην επιστημονική αρμοδιότητα του ιστορικού; Διότι, εκτός από όλα τα άλλα, εύκολα διαπιστώνει κανείς ότι απ’ αυτούς που «στοχάστηκαν για το έθνος» κατά το βιβλίο του Αντώνη Λιάκου, ελάχιστοι είναι οι ιστορικοί· οπότε, μπορεί κανείς να σκεφθεί ότι το «δοκίμιο» του Αντώνη Λιάκου δεν είναι δοκίμιο Ιστορίας – ούτε το χαρακτηρίζει έτσι ο ίδιος. Άλλωστε, όλη η προβληματική τού βιβλίου δεν αναπτύσσεται με ιστοριογραφικούς όρους. Και πάλι όμως, αφού έθνος και «ιδέα ότι ο κόσμος μπορεί να αλλάξει, να γίνει καλύτερος» γεννήθηκαν παράλληλα, ως «δίδυμα αδελφάκια» κατά τη νεώτερη εποχή, πώς είναι δυνατόν ένα δοκίμιο που «στοχάζεται» πάνω σ’ αυτά τα ζητήματα να μην είναι ιστορικό, να μην αναπτύσσει την προβληματική του με βάση τα πορίσματα της έρευνας των ιστορικών, παρά προτιμά να «στοχάζεται» επί των «στοχασμών» αυτών που ήθελαν να αλλάξουν τον κόσμο; Μήπως τελικά, όπως υποδεικνύει ο Αντώνης Λιάκος, είναι η Ιστοριογραφία που πρέπει να αλλάξει και, αντί να ερευνούμε σε Αρχεία, είναι καλύτερα να «στοχαζόμαστε»; Βολικό μού έρχεται!!

    Το «ταξίδι», λέει ο Αντώνης Λιάκος, «αρχίζει από το 1848 και φθάνει έως τα τέλη του 20ού αιώνα» (σ. 9). Γιατί το 1848; Προτού κανένας δεν «στοχάστηκε το έθνος» ή το «στοχάστηκαν» αλλά κανένας απ’ αυτούς δεν «ήθελε να αλλάξει τον κόσμο»; Διότι τον «κόσμο» μπορεί να μην μπορούσαν να τον αλλάξουν, αλλά να αλλάξουν τη μοίρα του έθνους τους πολλοί και πριν απ’ αυτήν τη χρονιά και «στοχάστηκαν» και επιχείρησαν.

    Δεν πρόκειται όμως γι’ αυτό! Κολλημένος εγώ στον τίτλο του βιβλίου, καθώς ξεφύλλιζα στην αρχή, προτού διαβάσω προσεχτικά, σκέφθηκα, βιαστικά: μα, ο Anderson, ο Χόμι Μπάμπα, η Πάρθα Τσάτερσι, ο Pierre Nora (έτσι είναι και στο βιβλίο, άλλοι μεταγραμμένοι στο ελληνικό αλφάβητο και άλλοι όχι), ο Raphael Samuel, ο Βάλτερ Μπένγιαμιν, ο Απαντουράι, ο Χάμπερμας, ο Αγκάμπεν και άλλοι, και άλλοι «ήθελαν να αλλάξουν τον κόσμο»; Βιαστικά, είπα, γιατί ο Αντώνης Λιάκος μού είχε απαντήσει από τη σ. 11 κιόλας. Όχι, μου είπε, δεν πρόκειται γι’ αυτούς που «ήθελαν να αλλάξουν τον κόσμο», αλλά «με έναν στενότερο ορισμό, όσοι περιλαμβάνονται εδώ συχνάζουν, ή ανήκουν, στη γενεαλογία αυτής της φαντασιακής πλατείας» που τις τελευταίες δεκαετίες ονομάστηκε «κριτική θεωρία», συγκροτώντας ένα πεδίο διαλόγου που υπερβαίνει χώρες αλλά και επιστημονικούς χώρους. Από αυτήν την άποψη ο τίτλος θα μπορούσε να είναι «Το έθνος στην κριτική θεωρία». Και γιατί δεν είναι αυτός ο τίτλος; Δεν είναι «πιασάρικος»;

    Ο Χόμπσμπωμ

    Οι ριζοσπαστικά συντηρητικές αλλαγές της Θάτσερ άλλαξαν το παράδειγμα της πολιτικής στα τέλη του 20ού αιώνα, υποστηρίζει στο βιβλίο του ο A. Λιάκος. Όσο για τον Έρικ Χόμπσμπωμ (δεξιά) αυτός, λέει, μας χάρισε τη λέξη – κλειδί «επινόηση», στην οποία όμως ο B. Κρεμμυδάς δίνει διαφορετικό νόημα

    Σ’ αυτούς ότι «συχνάζουν, ή ανήκουν, στη γενεαλογία αυτής της φαντασιακής πλατείας», ο Αντώνης Λιάκος έχει συμπεριλάβει και τον Έρικ Χόμπσμπωμ! Ο Χόμπσμπωμ, μας λέει, μας πρόσφερε την «τρίτη λέξη-κλειδί» (μετά τις «φαντασιακές κοινότητες» και το «συνανήκειν» του Anderson). Πρόκειται για τη «λέξη-κλειδί» – για ποιο πράγμα άραγε; για την αλλαγή του κόσμου; για να «στοχαστούμε» το έθνος; – «επινόηση» από το βιβλίο του Χόμπσμπωμ «Επινόηση της παράδοσης». Και γι’ αυτό, διαβάζω, «θα ήταν παράλειψη να μη δούμε την έννοια της «επινόησης» μέσα στα διανοητικά ρεύματα που ανέδειξαν μιαν άλλη έννοια, διαφορετική αλλά και ομόλογη, την έννοια της κατασκευής» (σ. 94-95). Σταματώ για λίγο την ανάγνωση, για να ρωτήσω: σε ποια γλώσσα «στοχάζεται» ο Αντώνης Λιάκος; στην ελληνική, με τη μετάφραση δηλαδή του «invention» ως «επινόηση»; Αν ναι, είναι βέβαιος ότι η απόδοση της λέξης στα ελληνικά είναι ορθή; μήπως, το περιεχόμενο του βιβλίου του Χόμπσμπωμ μάς οδηγεί να αποδώσουμε την αγγλική λέξη με την ελληνική «μύθος»;

    Συνεχίζω την ανάγνωση αυτών που γράφει ο Αντώνης Λιάκος: Μπορεί βέβαια ο Χόμπσμπωμ «να μη συμμερίστηκε τις αναζητήσεις των νεαρότερων συναδέλφων του που δοκίμασαν τη «γλωσσολογική στροφή», μπορεί να διακήρυξε την αντίθεσή του στον μεταμοντερνισμό, αλλά με την έννοια της «επινόησης», επιλέγει την αναστροφή της φοράς του ιστορικού Χρόνου, η οποία αποτελεί μια κοινή δομή βάθους ανάμεσα στη θεωρία της «επινόησης» και στη θεωρία της «κατασκευής»»!! Τι κατάλαβα εγώ, εκτός βέβαια από την τελευταία, σοφή προφανώς, φράση περί «κοινής δομής βάθους», από την οποία δεν κατάλαβα τίποτε. Συμπέρανα λοιπόν, από τα υπόλοιπα, ότι ο Χόμπσμπωμ, χωρίς να το καταλάβει, βοήθησε τη μεταμοντέρνα «γλωσσολογική στροφή», χρησιμοποιώντας τη «λέξη-κλειδί» «επινόηση»· η οποία προφανέστατα είναι καταγεγραμμένη στο γλωσσικό κτηματολόγιο του μεταμοντερνισμού! «Γιατί στην «επινόηση» δεν επιχειρεί να καταδείξει τη στρέβλωση της ιστορίας σε μύθο, δεν αντιπαραθέτει την πραγματική αλήθεια στην επινοημένη, όπως έγινε λ.χ. με αντίστοιχες εργασίες Ελλήνων ιστορικών.

    Οι «κακοί»

    Σύμφωνα, λοιπόν, με τον Αντώνη Λιάκο αυτό κάνει ο Χόμπσμπωμ. O ίδιος το ξέρει, άραγε; μήπως πρέπει να του το πούμε στέλνοντάς του μεταφρασμένο το κεφ. 15 του βιβλίου του Αντώνη Λιάκου; Όσο για τους, κακούς προφανώς, Έλληνες ιστορικούς που «αντιπαρέθεσαν» την «επινοημένη αλήθεια» στην πραγματική, το έκαναν γιατί αυτήν την «επινοημένη» του μεταμοντερνισμού δεν τη θεώρησαν και δεν τη θεωρούν «αλήθεια». Τη θεωρούν ψεύδος που κάποιοι το «επινόησαν» για συγκεκριμένο σκοπό – τους λόγους και τους τρόπους παραγωγής του ψεύδους, που το έχουμε ονομάσει «ιστορικό μύθο», επίσης τους μελέτησαν και κατέγραψαν οι κακοί Έλληνες ιστορικοί· επίσης, την έκταση, τη μορφή και τους λόγους πρόσληψής τους από την κοινωνία. Δεν φαντάζομαι να έχει ο Αντώνης Λιάκος την απαίτηση τα πάμπολλα «κρυφά σκολειά» που έχει δημιουργήσει η Εκκλησία κατά τα τελευταία 50-60 χρόνια και τα επιδεικνύει ως «κρυφά σκολειά» της Τουρκοκρατίας να τα ονομάσω «επινοημένη αλήθεια»!

    H «συντηρητική επανάσταση» της Θάτσερ

    Επικεφαλής των μεταμοντέρνων ιστορικών που φαίνεται να υποδεικνύει ότι η ιστοριογραφία πρέπει να αλλάξει και αντί να ερευνούμε σε Αρχεία είναι καλύτερα να στοχαζόμαστε. Αυτός είναι ο A. Λιάκος (φωτό) σύμφωνα με τον συνάδελφό του της μαρξιστικής σχολής, B. Κρεμμυδά

    Όσα γράφει ο Αντώνης Λιάκος για τις διάφορες «αλήθειες» των μεταμοντέρνων ή, καλύτερα, αυτών που από τον μεταμοντερνισμό έχουν καταλάβει μόνον όσα τους βολεύουν, τα γνωρίζουμε από καιρό.

    Αυτό που δεν γνωρίζαμε ήταν όσα γράφονται στη συνέχεια του κεφ. 15, για τη «συντηρητική επανάσταση της Θάτσερ»! – προφανώς, στη «γλωσσολογική στροφή», στην οποία είδαμε ότι συνέβαλε και ο Χόμπσμπωμ (!), έχουμε και «συντηρητική επανάσταση» – και για «τη Βρετανία της Θάτσερ, με τις ριζοσπαστικά συντηρητικές αλλαγές, που έγιναν προϊόν προς εξαγωγή και άλλαξαν το παράδειγμα της πολιτικής στα τέλη του 20ού αιώνα, έγινε ένα εργαστήριο κριτικής, η οποία τροφοδότησε τη θεωρητική συζήτηση τις δύο τελευταίες δεκαετίες του περασμένου αιώνα. Από τον χώρο του αγγλικού μαρξισμού προήλθαν άλλες δύο τάσεις» (σ. 96).

    Εδώ σηκώνω ψηλά τα χέρια. Οι «άλλες δύο» σημαίνουν και μια πρώτη. Και αν διαθέτω στοιχειώδη γνώση της ελληνικής, αυτή δεν μπορεί να είναι παρά ή η «επανάσταση» της Θάτσερ ή η Βρετανία της Θάτσερ ή η θεωρητική συζήτηση ως κριτική στις αλλαγές της Θάτσερ. Αν συμβαίνει το τελευταίο, τι συζήτησαν; τη «συντηρητική επανάσταση»;

    Την απάντηση την παίρνω στη σ. 97, όπου μαθαίνω ότι «η συντηρητική επανάσταση απέκτησε ηγεμονία μέσω της ιδιοποίησης, της συνάρθρωσης ορισμένων κοινωνικών πρακτικών και ιδεολογιών, της ανασημασιοδότησής τους ως στοιχείων της βρετανικότητας και της επαναπροβολής τους στην κοινωνία».

    Έτσι, η «επινόηση» του Χόμπσμπωμ εντάσσεται στην παραπάνω συζήτηση ως «μέρος της κριτικής αυτής της μεταβολής και του τρόπου με τον οποίο χρησιμοποιούνταν η Ιστορία». Το κεφ. 15 κλείνει: «Αποτέλεσμα ήταν να αλλάξει το ιστοριογραφικό τοπίο και να εμφανιστεί ένα νέο γνωστικό πεδίο, το οποίο με τη συμβολή της κοινωνικής ανθρωπολογίας και των πολιτιστικών σπουδών είχε ως αντικείμενο τις πολιτικές τής μνήμης και τη χρήση του παρελθόντος και των αναπαραστάσεών του για τη δημιουργία του έθνους». Μήπως πρέπει να διαβάσω «σχετικά με τη δημιουργία του έθνους»; και επομένως όλα αυτά έχουν να κάνουν με τον στοχασμό περί έθνους;

    Επικεφαλής των μεταμοντέρνων ιστορικών

    «Ένα κατώφλι που δεν μπορούν και δεν επιτρέπεται να περάσουν» είναι για τους μετανάστες το έθνος, σύμφωνα με τον Αντώνη Λιάκο

    Δεν μπορώ να βεβαιώσω ότι όλα όσα διατυπώνει ο Αντώνης Λιάκος στο βιβλίο του δεν είναι ακατάληπτα πράγματα. Μπορώ όμως να πω ότι όλα αυτά δεν έχουν καμιά σχέση ούτε με την Ιστορία ούτε με την ιστοριογραφία· όπως και ότι δεν έχω αντιληφθεί η κοινωνία να έχει διατυπώσει αίτημα άλλο από την κατανόηση του παρελθόντος της.

    Στο «δοκίμιο» του Αντώνη Λιάκου η κοινωνία απουσιάζει εντελώς, σε όλη αυτήν την «προβληματική» δεν έχει να παίξει κανέναν ρόλο. Γιατί το «έθνος» η κοινωνία το παρήγαγε, όχι ο «στοχασμός» και όποια «στοχαστική», έστω, προσέγγιση ερμηνείας δεν μπορεί να μη στηρίζεται στα γεγονότα. H θεωρία και, επομένως, οι κριτικές συζητήσεις που θέλγονται από «γλωσσολογικές στροφές» και παράγουν νέο περιεχόμενο σε γνωστές λέξεις δεν έχουν να πουν στην κοινωνία άλλο από τη στρέβλωση των πραγματικοτήτων του παρελθόντος της. Στο «δοκίμιο» του Αντώνη Λιάκου όλα κινούνται στη σφαίρα της θεωρίας και των ιδεών, οι οποίες παράγονται, κατά κανόνα, μέσω προτάσεων κάποιων σοφών, χωρίς αυτές να εντάσσονται σε κοινωνικά συστήματα σκέψης, έστω. Σαν η σκέψη να λειτουργεί αυτοτελώς, χωρίς οικονομικές και κοινωνικές – το «ταξικές» το έχουμε βέβαια καταργήσει προ πολλού – προϋποθέσεις, χωρίς προαπαιτούμενα κοινωνικών σχέσεων.

    Έθνος ορφανό

    Ο Αντώνης Λιάκος ισχυρίζεται ότι το έθνος, ως πραγματικότητα τώρα, όχι ως «νοητική κατηγορία», λειτουργεί ως κτήμα και ως κτήτης, υπέρ κάποιων και κατά κάποιων άλλων – στους δεύτερους κατατάσσει τους μετανάστες. Και πάλι όμως το έθνος το αφήνει ορφανό από κοινωνία: «Οι θεωρίες του έθνους διατυπώνονται από αυτούς που αποτελούν το έθνος, λ.χ. τους πανεπιστημιακούς καθηγητές· όχι από αυτούς που υφίστανται καθημερινά το έθνος ως ένα κατώφλι που δεν μπορούν και δεν επιτρέπεται να περάσουν. Δηλαδή από τους μετανάσταστες που υφίστανται αρνητικά όλα όσα τα μέλη του έθνους απολαμβάνουν» (σ. 100-101).

    Πάλι μπερδεύτηκα! γιατί ήξερα ότι όσα υφίστανται οι μετανάστες είναι από συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες και πολιτικές, ιδεολογικά, δηλαδή, ταξικά προσδιορισμένες, όχι από το έθνος, «λ.χ. από τους πανεπιστημιακούς καθηγητές που το αποτελούν». Και ήξερα επίσης ότι οι μετανάστες και μπορούν και επιτρέπεται να περάσουν το «κατώφλι» του έθνους.

    Για να τεκμηριώσει τα παραπάνω ο Αντώνης Λιάκος θεωρεί την «ελληνική εμπειρία διαφωτιστική» και χρησιμοποιεί, και πάλι κοινωνικά αταξινόμητο, το γνωστό «δεν θα γίνεις Έλληνας, ποτέ, Αλβανέ, Αλβανέ». Και εγώ αφελώς ρωτάω: αν σ’ αυτούς που το φώναζαν ήταν και μερικοί Έλληνες βέβαια και Χριστιανοί, Αρβανίτες, τι γίνεται με τη θεωρία του Αντώνη Λιάκου; Αυτοί που φώναζαν το σύνθημα δεν ανήκουν σε γνωστή και σαφέστατα προσδιορισμένη κοινωνική ομάδα;

    Στο σημερινό σημείωμα δεν μπόρεσα να σχολιάσω παρά ένα μικρό μέρος από το βιβλίο του Αντώνη Λιάκου· ο πλήρης σχολιασμός του θα απαιτούσε τη συγγραφή ενός άλλου βιβλίου. Οφείλω όμως να πω ότι είναι έντιμο εκ μέρους του Αντώνη Λιάκου που με ειλικρίνεια παρουσίασε την πίστη του στον μενταμοντερνισμό· με το βιβλίο του αυτό και ομολογημένα πια από τον ίδιο τίθεται επικεφαλής των μεταμοντέρνων ιστορικών στην Ελλάδα· κάτι που όλοι ξέραμε, αλλά ο ίδιος δεν το είχε πει με τόση πληρότητα.

    Ο Βασίλης Κρεμμυδάς είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

    δημοσιεύτηκε στα Νέα

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 13/03/2008

  27. και βεβαια οπως εχω πει κι αλλου το απιστευτο βιβλιο του Ιδρυματος Καραμανλή για την Ιστορια της Γ’ Λυκειου -δεν συγκρινετε με τα οποια λαθη του βιβλιου Ιστοριας της στ Δημοτικου (που αν δεν κανω λαθος αποσυρθηκε …
    Ειναι απιστευτα χειροτερο απο το προηγουμενο βιβλιο(Γ’ Λυκειου …
    αλλα περι αυτου δεν βλεπω καμμια κουβεντα και μου κανει εντυπωση…
    περα απο το κειμενο του Μαρκετου στα Νεα…

    Σχόλιο από Νοσφεράτος | 13/05/2008

  28. καλώς τον Στυλιανιδη

    http://www.enet.gr/online/online_text/c=112,id=22479144

    Σχόλιο από Νοσφεράτος | 13/05/2008

  29. Ας βαλω κι εδώ το Λινκ με το εξαιρετικό αρθρο του Μαρκετου για το αναθεωρητικο και ανεκδιηγητο βιβλιο Ιστοριας της Γ Λυκειου που σνεγραφη κατ αναθεση απο τους του Ιδρυματος Καραμανλή
    http://www.tanea.gr/Article.aspx?d=20080412&nid=8160820&sn=&spid=1363

    περιμενοντας… τον Γκοντο (δηλαδή να γινει και αυτό ισως καποτε, Ποστ)

    Ματαια;

    Σχόλιο από Νοσφεράτος | 14/05/2008

  30. —————————————————-

    Βρήκα μια παλιά, αλλά πάντα επίκαιρη, ιδεολογική σύγκρουση Λιάκου-Καραγεώργου

    —————————————————-

    Η ιδεολογία των «χαμένων πατρίδων»
    ΑΝΤ. ΛΙΑΚΟΣ

    Συχνά, όμως, μιλώντας για τις δικές μας χαμένες πατρίδες, ξεχνούμε τις χαμένες πατρίδες των άλλων. Στην Τουρκία, εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες δεν έφθασαν μόνο από την Ελλάδα, αλλά και από τη Γιουγκοσλαβία, και από τη Βουλγαρία, και από τη Ρουμανία, και από τη Νότια Ρωσία και από τη Γεωργία. Αν ο Βενιζέλος ευτύχησε να δει την πατρίδα του την Κρήτη να περιλαμβάνεται στην ελληνική επικράτεια, για τον Κεμάλ, η Θεσσαλονίκη ήταν μια χαμένη πατρίδα. Σχεδόν το μεγαλύτερο μέρος της τουρκικής ηγεσίας καταγόταν από τα Βαλκάνια. Εκεί, χτυπούσε η καρδιά της παλιάς οθωμανικής αυτοκρατορίας, από εκεί ξεκίνησαν οι δυνάμεις που την έκαναν Τουρκία. Και δεν είναι μόνο οι Ελληνες και οι Τούρκοι που έχουν χαμένες πατρίδες, αλλά και οι Βούλγαροι και οι Εβραίοι, και ακόμη οι σλαβομακεδόνες πολιτικοί πρόσφυγες που δεν μπορούν να επιστρέψουν στην Ελλάδα γιατί στερούνται ιθαγένειας, και άλλοι ακόμη. Ολος αυτός ο κόσμος που αναγκάσθηκε να διασχίσει σύνορα στους πολέμους του αιώνα. Ούτε έχει καμιά σημασία το επιχείρημα ποιοι κατοικούσαν πρώτοι έναν τόπο και ποιοι ήρθαν δεύτεροι, για ποιους θεμελιώνεται το δικαίωμα της χαμένης πατρίδας και για ποιους όχι. Ανθρωποι που κατοικούσαν επί 12 γενιές έναν τόπο, δεν έχουν το δικαίωμα να τον θεωρούν πατρίδα τους;
    Η νοσταλγία της ουτοπίας
    Είναι θεμιτό να καλλιεργείται η νοσταλγία των χαμένων πατρίδων; Πιστεύω πως είναι. Οι άνθρωποι έχουν δικαίωμα να γνωρίσουν τις ρίζες τους, που έζησαν οι πρόγονοί τους, τους τόπους και τα ιερά τους. Κάθε χρόνο, χιλιάδες Αμερικανοί σκορπίζονται στην Ευρώπη, ψάχνοντας σε ληξιαρχικά και ενοριακά αρχεία τους μακρινούς τους προγόνους. Γιατί όχι οι Βαλκάνιοι; Αλλά ακόμη και αν υποθέσουμε (εντελώς φανταστικά) πως σήμερα θα μπορούσε να δοθεί το δικαίωμα της ελεύθερης επανεγκατάστασης, ποιος θα άφηνε την Καλαμαριά και τη Νέα Ιωνία, τη Νέα Πέραμο και τη Νίκαια, για να επιστρέψει στην Τραπεζούντα και τη Σαμψούντα, στη Σμύρνη και την Καππαδοκία; Οι άνθρωποι απέκτησαν πια νέες πατρίδες, άλλαξαν επάγγελμα και τρόπο ζωής, πολλοί δοκίμασαν και την εμπειρία της μετανάστευσης στη Γερμανία. Η αγάπη και η νοσταλαγία για τις χαμένες πατρίδες έχει πια συναισθηματικό χαρακτήρα. Αλλά και χαρακτήρα μάθησης, και ψυχοθεραπευτικό. Σε όλο σχεδόν τον κόσμο, η αγάπη για τις ρίζες, η αναβίωση του ενδιαφέροντος για τις ταυτότητες είναι ισχυρό. Αλλού συνδέεται με την άνεση που δίνει η ευμάρεια και εντάσσεται στο στυλ ζωής, αλλού είναι αντίσταση στην ισοπέδωση της παγκόσμιας εμπορευματικής κουλτούρας. Εμπορευματοποιείται βέβαια και η ίδια η νοσταλγία, και προπαντός μετατρέπεται σε πολιτικό κεφάλαιο.
    Ανάμεσα στα αισθήματα και την ιδεολογία, οι χαμένες πατρίδες μπορούν να γίνουν είτε βάραθρα εχθρότητας είτε γέφυρες φιλίας και αλληλοκατανόησης. Γιατί όχι το δεύτερο; Πριν από κάποια χρόνια, ηλικιωμένοι άνθρωποι της πρώτης γενιάς προσφύγων διοργάνωναν εκδρομές στους γενέθλιους τόπους. Αυτές οι εκδρομές ήταν βαθιά θεραπευτικές για τα τραύματά τους. Επέστρεφαν με ήρεμη μελαγχολία, αλλά όχι με μίσος. Καθώς παρέρχεται η πρώτη γενιά, η δεύτερη μπορεί να κάνει ακόμη περισσότερα. Και πρώτα πρώτα, την κοινή συνεξέταση της προσφυγικής εμπειρίας. Αλλά αν απαιτούμε οι άλλοι, οι απέναντι, να είναι ανοιχτοί σε εμάς, θα πρέπει να δείξουμε αμοιβαιότητα. Αν θέλουμε να συντηρηθεί και ξαναλειτουργήσει η Παναγία Σουμελά στον Πόντο δεν θα πρέπει να προσφερθούμε να αποδώσουμε ένα από τα τζαμιά της Θεσσαλονίκης στην πατροπαράδοτη λατρεία του; Βέβηλα ή αυτονόητα τα ερωτήματα αυτά;
    Γιατί να μη συναδελφωθούν οι πόλεις και τα χωριά που δέχθηκαν αμοιβαία πρόσφυγες; Γιατί και από τις δύο πλευρές να μη διοργανωθούν κοινές συναντήσεις γνωριμίας, ή άλλες, όπου ιστορικοί και κοινωνικοί επιστήμονες θα συζητήσουν τις εμπειρίες κοινής συνεργασίας και συμβίωσης, τις διαδικασίες μέσα από τις οποίες αναπτύχθηκε η αντιπαλότητα, τις περιπέτειες της μνήμης, για το πώς η ατομική μοίρα επιβίωσε μέσα από τα σαρωτικά κύματα της Ιστορίας, για τα τραύματα που υπέστη, για τον τρόπο που τα επουλώνει; Στο κάτω κάτω, αν δεν είναι οι κοινωνίες που θα αποκλιμακώσουν την ένταση ανάμεσα στα κράτη, ποιος περιμένουμε να το κάνει;
    Ουτοπικά, θα πείτε όλα αυτά. Περισσότερο όμως ουτοπικά από εκείνες τις κραυγές τον Δεκαπενταύγουστο για την πορεία του Αρχιεπισκόπου «επικεφαλής του Ελληνισμού» με «τα όπλα τα ιερά», και το φρικτό «η πολιτσμένη Δύση και η βάρβαρη Ανατολή»; ‘Η λιγότερο χριστιανικά; Αλλά δεν είναι αυτό το διακύβευμα, σήμερα. Το κακό ήταν πάντοτε «μπανάλ» έλεγε η Χάννα Αρεντ. Επείγει σήμερα να την θυμηθούμε.
    Ο κ. Αντώνης Λιάκος είναι καθηγητής της Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

    ————————————–

    Και η απάντηση:

    Οι «χαμένες πατρίδες» και οι κατακτητές

    Β. ΣΤ. ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΟΣ

    Η έγκριτη εφημερίδα σας δημοσίευσε στις 13.9.98 (Τμήμα Β’: Νέες Εποχές) άρθρο του κ. Αντώνη Λιάκου με τίτλο: «Η ιδεολογία των «χαμένων πατρίδων»». Ομολογώ ότι δοκίμασα οδυνηρή έκπληξη για το νόημα και το περιεχόμενο που δίνει ο συντάκτης τού εν λόγω άρθρου στην ορολογία «χαμένες πατρίδες», ερχόμενος σε καταφανή αντίθεση όχι μόνο με βασικές και αυτονόητες έννοιες και αρχές του δικαίου, αλλά και με την κοινή λογική. Ο αρθρογράφος, μη λαμβάνοντας υπόψη την αρχική και βασική έννοια του ρήματος χάνω=παύω να έχω κάτι που ήταν δικό μου, εξισώνει τον κύριο, τον νόμιμο ιδιοκτήτη ενός τόπου με τον σφετεριστή, τον εισβολέα, τον παράνομο κατακτητή αυτού του τόπου, γράφοντας το αμίμητο ότι δεν «έχει καμία σημασία το επιχείρημα ποιοι κατοικούσαν πρώτοι έναν (sic) τόπο και ποιοι ήρθαν δεύτεροι… Ετσι, ο εν λόγω αρθρογράφος αποφαίνεται ότι «για τον Κεμάλ, η Θεσσαλονίκη ήταν μια χαμένη πατρίδα» όπως και τα Βαλκάνια, γιατί «εκεί χτυπούσε η καρδιά της παλιάς οθωμανικής αυτοκρατορίας, από εκεί ξεκίνησαν οι δυνάμεις που την έκαναν Τουρκία». Και ολοκληρώνει αυτόν τον συλλογισμό του ο κ. Λιάκος με το ρητορικό ερώτημα: «Ανθρωποι που κατοικούσαν επί 12 γενιές έναν (sic) τόπο δεν έχουν το δικαίωμα να τον θεωρούν πατρίδα τους;».
    Η απάντηση είναι: Ναι, οι Τούρκοι που επί 12 γενιές, δηλαδή επί 400 χρόνια, κατοικούσαν στην Ελλάδα και στις άλλες βαλκανικές χώρες έχουν το δικαίωμα να τις θεωρούν πατρίδες τους μόνο ως γενέθλιο τόπο και όχι ως «χαμένες πατρίδες», διότι ήταν κατακτητές και δεν τους ανήκαν. Επομένως, το παράδειγμα που αναφέρει ο συντάκτης τού εν λόγω άρθρου με τον Βενιζέλο για την Κρήτη και τον Κεμάλ για τη Θεσσαλονίκη είναι ιστορικά ατυχέστατο.
    Επιπλέον, σύμφωνα με την καινοφανή ιστορική συλλογιστική του κ. Λιάκου για «χαμένες πατρίδες» των Τούρκων στα Βαλκάνια, θα πρέπει να θεωρηθούν «χαμένες πατρίδες» και όλες οι αποικίες των αποικιοκρατικών και ιμπεριαλιστικών αυτοκρατοριών (Πορτογαλίας και Ισπανίας στην αρχή και εν συνεχεία Κάτω Χωρών, Αγγλίας, Γαλλίας, Γερμανίας κ.ά.) των νεοτέρων χρόνων. Διότι και στις αποικίες αυτές γεννήθηκαν και έζησαν αρκετές γενιές των αποικιοκρατών, συνδέθηκαν συναισθηματικά και αγάπησαν τον γενέθλιο τόπο τους, αλλά αυτό δεν τους θεμελιώνει κανένα λογικό, φυσικό, ηθικό και νομικό δικαίωμα να ομιλούν, μετά την αποχώρησή τους, βίαιη ή ομαλή, για «χαμένες πατρίδες», για τον λόγο ακριβώς που αναφέραμε, ότι δηλαδή ήταν κατακτητές. Νομίζω ότι όποιος επιχειρήσει σήμερα να αμφισβητήσει αυτή την πραγματικότητα απλώς θα θεωρηθεί ότι ευρίσκεται σε πλήρη σύγχυση.
    Ο κ. Βασίλειος Στ. Καραγεώργος είναι επίκουρος καθηγητής της Μεσαιωνικής και Νεότερης Ευρωπαϊκής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

    Σχόλιο από Ζωνιανίτης | 29/07/2008

  31. Διάβασα τα κείμενα των δύο καθηγητών. Ο αντίλογος του κ. Καραγεώργου στηρίζεται σε εθνοκεντρικές αναπόδεικτες παραδοχές και κυρίως σε μία επίσης εθνοκεντρική θέση ότι όλα είναι δικά μας, από την Ισπανία μέχρι την Ινδία.
    Μόνο που το ίδιο εθνοκεντρικά σκέφτονται και οι δίπλα μας.
    Σκεφτείτε κάποια ημέρα να εμφανιστούν οι …απόγονοι των Λελέγων και των Καρών, των προ-Ελλήνων και να θεωρήσουν όλη την Ελλάδα ως χαμένη πατρίδα!!!
    Είναι αστεία όλη αυτή η ρητορεία περί του σε ποιον ανήκει η γη, το χώμα, ο αέρας και η θάλασσα και ακόμη πιο αστεία η όσο το δυνατόν σε βάθος χρόνου αξιοποίηση κατά το δοκούν κάποιων ενδείξεων και φυσικά το θάψιμο των όσων δεν συνάδουν με τα ιδεολογήματα του κάθε έθνους…

    doctor

    Σχόλιο από doctor | 29/07/2008

  32. Ααααχ! Οι γνωστές γενικεύσεις και υπερβολές: «Ο αντίλογος του κ. Καραγεώργου στηρίζεται σε εθνοκεντρικές αναπόδεικτες παραδοχές και κυρίως σε μία επίσης εθνοκεντρική θέση ότι όλα είναι δικά μας, από την Ισπανία μέχρι την Ινδία.»

    Απ΄ότι μπορώ να καταλάβω ο Καραγεώργος αμφισβητεί το δικαίωμα αποικιοκρατικών πληθυσμών να θεωρούν χαμένες πατρίδες τα εδάφη από τα οποία εκδιώχθηκαν. Ανεξάρτητα απ΄τη συμφωνία ή όχι (φυσικά ΟΧΙ, για ανθρωπιστικούς και όχι πολιτικούς ή ιδεολογικούς λόγους) με τις θέσεις αυτές, θα έπρεπε να απαντήσεις και εσύ στα ερωτήμτα που θέτει. Μπορούν οι Γάλλοι να θεωρούν χαμένη πατρίδα την Αλγερία ή οι Ισπανοί τις χώρες της Νότιας Αμερικής ή οι Ιάπωνες την Κορέα κ.λπ.

    Η προσέγγιση του Καραγεώργου είναι προβληματική όσον αφορά τη διαχρονικότητα του έθνους. Όμως και του Λιάκου δεν πάει πίσω. Οι χαμένες πατρίδες δεν ανήκουν στη μυθολογία, αλλά στον πολύ πρόσφατο παρελθόντα χρόνο. Ακόμα ένα μέρος της πρώτης γενιάς ζει. Οι 86άρηδες πρόσφυγες γεννήθηκαν στην Ανατολή. Όμως ο Λιάκος δεν λαμβάνει υπόψη του ότι η προσφυγιά -με τους Πόντιους από την ΕΣΣΔ- ακόμα δεν έχει τελειώσει.

    Βιάζεται πολύ να μας ξαποστείλει στο παρελθόν 8)

    Για να εκσυγχρονίσει την Ελλάδα φυσικά, μαζί με τον Τσουκάτο, ως πρόεδρος του ΟΠΕΚ, του Κέντρου του Σημίτη. 😉 8)

    Αλλά τι να περιμένεις από τον πατέρα του αναθεωρητισμού;

    Ομέρ

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 29/07/2008

  33. Χαμένη πατρίδα, ή πατρίδα σκέτα νιώθει κάποιος ό,τι θεωρεί οικείο, ως τόπο που ξεκίνησε αυτή τη ζωή. Πατρίδα είναι η αίσθηση της θαλπωρής, του σημείου αναφοράς, το «είμαι από εκεί» στην ερώτηση «από που είσαι».
    Οι γονείς του πατέρα μου είχαν πατρίδα τα αρβανιτοχώρια της Ανατολικής Θράκης. Ο πατέρας της μητέρας μου την Τραπεζούντα και η μητέρα της μητέρας μου το Σοχούμι. Ίσαμε που πέθαναν αυτά έλεγαν για πατρίδα τους και όχι τον Έβρο που κατέληξαν. Εγώ παρομοίως γεννήθηκα στον Έβρο, ζω εδώ και 20 χρόνια στην Αθήνα, όμως μέχρι να πεθάνω θα λέω ότι είμαι από τον Έβρο, εκεί είναι η πατρίδα μου.
    Το ίδιο σκέφεται και ο γάλλος που γεννήθηκε στην Αλγερία και σήμερα βρίσκεται στο Παρίσι ή στην Λιόν.
    Πως μπορεί κανείς να πει στον Νεοζηλανδό ή στον Αυστραλό ότι δεν είναι Νεοζηλανδός ή Αυστραλός αλλά …κατακτητής και άρα πρέπει να επιλέξει (άντε να βρει άκρη) αν είναι απόγονος των Ολλανδών που ίδρυσαν την Νέα Ζηλανδία (από το Zeeland της Ολλανδίας) ή των άγγλων που επικράτησαν εκεί ή όποιων άλλων βρέθηκαν και σκάλωσαν εκεί;
    Ή να πει κάποιος σε κάποιον δυτικοθρακιώτη που αυτοπροσδιορίζεται εθνικά ως Τούρκος, ότι είναι …κατακτητής και δεν δικαιούται να δηλώνει ως πατρίδα του την Θράκη;
    Αυτό εννοώ όταν μιλάω περί εθνοκεντρικών αφετηριών στην σκέψη του κ. Καραγεώργου που αν την πάρουμε τοις μετρητοίς τότε και οι έλληνες είναι κατακτητές και αποικιοκράτες που πήγανε στον Πόντο και ίσαμε την Ισπανία ή την Βακτριανή!!!
    Η παρουσία του ανθρώπου από καταβολής του αυτό μας δείχνει: την συνεχή του μετακίνηση κατά το Ηρακλείτειο «τα πάντα ρει». Και αυτό από την προϊστορική εποχή από την εποχή που κομμάτια οψιανού της Μήλου ταξίδευαν στα πιο απίθανα σπήλαια.
    Εκεί προσκρούουν τα ιδεολογήματα της στείρας εθνικιστικής/ρατσιστικής θεωρίας που θεωρεί τους έλληνες ως αυτοφυείς, αυτόχθονες και γηγενείς, ακίνητους και ακούνητους αιωνίως, μη προσμειχθέντες και μην λαμβάνοντες τίποτε από τους άλλους πολιτισμούς.
    Εκεί και η μανία και η εμμονή στο ότι οι έλληνες δεν έλαβαν το αλφάβητο από τους Φοίνικες (βγάζουν χαλαρά τρελό και τον Ηρόδοτο) και όλα αυτά γιατί; Για να αποδείξουμε ότι είμαστε οι πρώτοι, οι καλύτεροι. Αυτή η βουτιά στο παρελθόν μου θυμίζει την στρουθοκάμηλο, και αποδεικνύει ότι η γύμνια του σήμερα όπως και η απροθυμία να αλλάξει αυτό, μας οδηγεί στην αγκαλιά των πατριδοκάπηλων που λένε τόσο ωραία παραμύθια για το …ένδοξο παρελθόν…
    Η ζωή είναι όμως εδώ, είναι δύσκολη και επίπονη. Αλίμονο αν την γεμίσουμε με ιδεοληψίες και ιδεολογήματα.
    Δεν είμαι ούτε αναθεωρητής, ούτε τιμητής της Παπαρηγοπούλειας αυτοεπαινετικής διδασκαλίας.
    Ψάχνω να βρεθώ όσο το δυνατόν πιο κοντά στην αλήθεια, όσο πιο κοντά γίνεται στην ιστορία, πέρα και μακριά από πολιτικές και εθνικές αφετηρίες.
    Έτσι, μπορώ να σκύψω στον ξεριζωμένο πόντιο και μικρασιάτη, το ίδιο με τον ξεριζωμένο τούρκο της Θεσσαλίας ή της Μακεδονίας που ξαφνικά βρέθηκε στα βάθη της Ανατολής αφήνοντας την πατρίδα του και όχι κάτι που κατέκτησαν κάποιοι 400 χρόνια πριν.

    doctor

    Σχόλιο από doctor | 30/07/2008

  34. doctor-α

    δεν ξέρω γιατί, αλλά μου αρέσει υπερβολικά να σε κοντράρω. Πιθανόν να φταίει το σχετικά κοινό ντι-εν-έϊ μας. Παρότι οι αρβανίτες παππούδες σου μάλλον αποκλειστικά Ανατολικοθρακιώτες ένοιωθαν, ενώ οι δικοί μου αντίστοιχοι(από μητέρα), μόνο Μωραϊτες. Με μια έννοια, η επίκληση της αρβανιτοσύνης που κάνουμε, είναι μάλλον μια ευφυής πονηρή αρβανίτικη τρίπλα για τους «ξένους»!

    Ας πάμε λοιπόν στο προκείμενο.

    Γράφεις : » τον ξεριζωμένο τούρκο της Θεσσαλίας ή της Μακεδονίας «

    Που τους βρήκες ω! ομοεθνοτικέ μου doctor-α τους «τούρκους» στη Θεσσαλία και στην Πελοπόννησο;

    Εκτός αν χρησιμοποιείς τον όρο με τη θρησκευτική σημασία που είχε επί αιώνες, πριν οι εθνικιστές τον μετατρέψουν στις αρχές του 20ου αιώνα σε δηλωτικό των εθνικά απογόνων των Τουρκομάνων εισβολέων του 12ου αιώνα. Δεν πιστεύω όμως ότι τον χρησιμοποιείς έτσι! Απλώς σου ξεφεύγουν μερικές φορές και σένα 8)

    Μ-π, έμαθα ότι επέστρεψες στο κλεινόν άστυ. Εμφανίσου κι απ’ τα μέρη μας!

    Ομέρ

    ———————————————

    ….και όπως γνωρίζεις doctor-α, το χαρακτηριστικότερο δείγμα αρβανίτη Ανατολικοθρακιώτη υπήρξε ο μακαριστός Χριστόδουλος !

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 30/07/2008

  35. Ομέρ αφού ξέρεις ότι εννοώ τους μουσουλμάνους, απλώς οι έννοιες «τούρκοι» και «έλληνες» έχουν κυριαρχήσει πλήρως, ακόμη και σε μένα εν προκειμένω (!!!).
    Οι Αρβανίτες ένιωθαν χριστιανοί και όταν άρχισαν να αναδύονται οι εθνικισμοί, ελλείψει αλβανικού εθνικισμού που άργησε πολύ να εμφανιστεί, πήγαν με τους αδελφούς ελληνόφωνους χριστιανούς με τους οποίους ένιωθαν το ίδιο, γι’αυτό και πολεμήσανε μαζί τους στην Επανάσταση του 1821 κι ας μην ξεχνάμε ότι ήταν οι καλύτεροι μαχητές.

    Όσο για την τουρική ταυτότητα που προείπα, ορίστε:
    http://dimitrisdoctor2.blogspot.com/2007/11/blog-post_4979.html

    doctor

    Υ.Γ. Δεν έφυγα καν από την Αθήνα. Εδώ θα λιώσω αυτό το καλοκαίρι ((#*&$#)$#)$#$#)

    Σχόλιο από doctor | 31/07/2008

  36. Δόκτορα, κατά πρώτον σου εύχομαι να φύγεις έστω και για λίγο.

    Κατά δεύτερον, σε σχέση μ’ αυτό που γράφεις : «Οι Αρβανίτες ένιωθαν χριστιανοί και όταν άρχισαν να αναδύονται οι εθνικισμοί, ελλείψει αλβανικού εθνικισμού που άργησε πολύ να εμφανιστεί…………»

    έχω κάποιες αντιρρήσεις.

    Πιστεύω ότι η ένταξη σε μια νέα οντότητα είναι αρκετά σύνθετη διαδικασία. Εξάλλου δεν είναι τυχαίο ότι ο αλβανικός εθνικισμός εμφανίστηκε προτελευταίος στον οθωμανικό κόσμο. Η ύπαρξη πολλών παραμέτρων κάνει πολύ δύσκολη την υποθετική ανακατασκευή μιας ιστορικής διαδικασίας.

    Παραθέτω ένα παράδειγμα: οι ελληνόφωνοι μουσουλμάνοι στην Τουρκία, ακόμα και οι πρόσφατα εξισλαμισμένοι που είχαν γνώση της ρωμαίικης καταγωγής τους, δεν επέλεξαν να συνταχθούν με τους υπόλοιπους ομόγλωσσούς τους την εποχή που διαμορφωνόταν το σύγχρονο ελληνικό έθνος, αλλά παρέμειναν συνδεδεμένοι με τις μουσουλμανικές εξουσιαστικές δομές και εντέλει εντάχθηκαν στο (υπό κατασκευή ακόμα) τουρκικό έθνος. Αντίθετα, πολλοί βλαχόφωνοι (δηλαδή, λατινόφωνοι των Βαλκανίων) επέλεξαν να πρωτοστατήσουν στη διαδικασία διαμόρφωσης του νέου ελληνισμού (πολύ πριν δημιουργηθεί το εθνικό κράτος) τη στιγμή που είχε ήδη αναδυθεί ένας ιταλικός εθνικισμός, με τον οποίον θα μπορούσαν, με βάση την γραμμική-μηχανιστική αντίληψη, να συνδεθούν.

    Μ-π

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 31/07/2008

  37. […] ένα σημαντικό κείμενο που παρήχθη κάτω από τον τίτλο: Ούτε με τον Λιάκο, ούτε με το Λιακόπουλο. […]

    Πίνγκμπακ από -ΚΚΕ : Οι μισές αλήθειες του κυρίου Γκίκα « Πόντος και Αριστερά | 22/09/2008

  38. 08Με αφορμή την 28η του Οκτώβρη πάλι…
    post info
    Από erythros
    Κατηγορίες: Ιστορία και Πολιτική
    Tags: πολιτική, ΚΚΕ, ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, εκπαίδευση
    (εξαφανίστηκα για τους κλασσικούς λόγους: τα έπαιξε ο pc, αυτή την φορά γιατί τα έκανε μαντάρα ο κύριος Kaspersky, γαμώ την αντεπανάστασή τους μέσα γαμώ…).

    Ξαναγράφω πατώντας πάνω στην επέτειο της 28ης, για να μεταφέρω και μία συζήτηση που είχα με δύο συναδέλφους για το θέμα, και έτσι, τρόπον τινά, να απαντήσω και στα σχόλια που έγιναν στο προηγούμενο αρθράκι.

    Η συζήτηση ξεκινούσε και κατέληγε στον αναθεωρητισμό της ιστορία από ιστορικούς σαν τον Λιάκο κτλ. Ο ένας από τους συνομιλητές μου είναι δάσκαλος και ο άλλος συναναστρέφεται κόσμο αυτής της αντίληψης για την ιστορία (αυτή είναι η δουλειά τους τέλος πάντων).

    Καταλήξαμε λοιπόν στο ότι οι αστοί σήμερα φοβούνται ακόμα και το δικό τους παρελθόν. Πόσο μαθαίνουν τα παιδιά την ιστορία όπως την παρέδιδαν οι αστοί στο παρελθόν; νομίζω ότι όλοι καταλαβαίνουμε εύκολα ότι τα παιδιά ΔΕΝ μαθαίνουν ιστορία. Το ερώτημα είναι: γιατί;

    Δεν έχω την απαίτηση από το αστικό κράτος να διδάξει την ιστορία με μαρξιστική άποψη. Αλίμονο. Όμως, τα πράγματα συχνά πυκνά φτάνουν στα όρια του εξωφρενικού: δεν ήταν ιμπεριαλιστική η επέμβαση στην Μικρασία για τους νέους αστούς, αλλά είχαμε συνωστισμό στο λιμάνι της Σμύρνης! Μύλος…

    Τί είναι λοιπόν αυτό που κάνει τους αστούς να αποκρύβουν ή να αναθεωρούν την ιστορία που κάποτε με περηφάνια δίδασκαν ως όπλο μάλιστα εναντίον του κομμουνισμού; αφενός, σίγουρα στα πλαίσια της ένταξης στον ευρωιμπεριαλισμό στον οποίον θέση έχει και η Τουρκία, επιλέγουν στο όνομα της φιλίας (;) να αποσιωπήσουν ιστορικά γεγονότα “που ανοίγουν πληγές”. Οι ιστορικοί, και όχι μόνο, βέβαια ξέρουμε πως όποιος κρύβει πληγές, ετοιμάζεται να ανοίξει βαθύτερες. Αν η φιλία μεταξύ των λαών δεν στηριχτεί στην αλήθεια, τότε μαύρο φίδι που μας έφαγε.

    Υπάρχει, όμως, και ένα άλλο στοιχείο στην υπόθεση που συζητήσαμε:δεν διδάσκονται τα παιδιά την ιστορία, γιατί κάποια στιγμή ίσως βάλουν ερωτήματα και στους διδάσκοντες, και στον εαυτό τους και αργότερα ίσως φτάσουν σε βαθύτερα, κοινωνικά ερωτήματα. Π.χ. αν διδαχθεί το παιδί ακόμα και την αστική ιστορία για την περίοδο 1940-44 (δεν μιλάω για την περίοδο μετά τα Δεκεμβριανά…) θα αρχίσουν να ρωτάνε για το ΕΑΜ, τον ΕΛΑΣ κτλ. Ή, αν τους πούνε για τους εμφυλίου μέσα στην επανάσταση τυο 1821 θα αρχίσουν ίσως κάποια στιγμή να ρωτάνε γιατί έγινε αυτός ο εμφύλιος, τί πρέσβευε η κάθε πλευρά, τί ήταν η Φιλική Εταιρεία και άλλα τέτοια επαναστατικά. Η πλήρης δηλαδή αποχαύνωση των μαθητών, η αποκοπή τους ακόμα και από την στενά δασκαλίστικη ιστορία που προλάβαμε να διδαχθούμε εμείς είναι ταξική επιλογή των καπιταλιστών, ώστε να μην το παιδί, ο νέος, ο εργάτης και ο διανοούμενος αύριο να αμφισβητεί (η αμφισβήτηση ξεκινά από την ερώτηση).

    Ο καθηγητής συνομιλητής, έφερε ένα παράδειγμα: στο σχολείο που διδάσκει έγινε κατάληψη. Οι μαθητές, ως ένδειξη διαμαρτυρίας να το πω; αμφισβήτησης της καθηγητικής εξουσίας; τέλος πάντων, έκαψαν την εικόνα του Κολοκοτρώνη που ήταν κρεμασμένη στους τοίχους, ανάμεσα σε αυτές άλλων ηρώων του 1821. Για΄τι έκαψαν του Κολοκοτρώνη μόνο; θα φανεί περίεργο ή και απίστευτο, αλλά ίσως δεν είναι και τόσο καλό που δεν έκαψαν τις άλλες. Τις άλλες μορφές (Παπαφλέσσα, Διάκο, Μιαούλη, Μακρυγιάννη κτλ) δεν ήταν σε θέση να τις αναγνωρίσουν, και έτσι έκαψαν αυτή που ήξεραν θέλοντας να δείξουν έτσι “απείθεια”.

    Πέρα από αυτά, υπάρχει η τάση σε αυτό το ρεύμα της ιστοριογραφίας, που δεν πρέπει να μας ξενίζει ότι προωθείται από τις συντηρητικές κυβερνήσεις (σε αντιδιαστολή άραγε με ποιές προοδευτικές) αλλά στηρίζεται ολόψυχα από την “προοδευτική” και “αριστερή” διανόηση των Λιάκου, Ρεπούση και λοιπών ΣΥΡΙΖΑίων (ο ένας συνομιλητής μου έλεγε ότι ο Ελεφάντης και άλλοι πέριξ αυτού όλους τούτους τους έβριζε πατόκορφα, ως παλιός “ΚΚΕσωτερικός”) και ό,τι συνδέεται με το εθνικοαπελευθερωτικό που, σε τελική ανάλυση, ιστορικά αποδεικνύεται πως έχει και κοινωνικό περιεχόμενο, αντιμετωπίζεται ως εθνικισμός του 20ου αιώνα (αν και αμφιβάλω αν διαχωρίζουν τον εθνικισμό των τελών του 18ου-αρχών του 19ου αιώνα από τον σημερινό… Έτσι όμως θα είχε ενδιαφέρον να γνωρίζουμε την άποψή τους για την γαλλική επανάσταση και κάθε μεγάλη επανάσταση από τότε και εδώ, που ξεκίνησε από μία εθνική καταστροφή).

    Για αυτούς, λοιπόν, τους ιστορικούς ο εμφύλιος είναι ένας σκοτωμός μεταξύ του ΚΚΕ και του κράτους, δεν υπάρχει ξένη επέμβαση, των Αγγλοαμερικάνων, οπότε δεν υπάρχει σοβαρός λόγος να διδαχθεί. Αποσιώπηση. Πρότυπα πλέον είναι οι εξεγέρσεις του Μάη του ‘68 στην Γαλλία, πάντα σε συνδυασμό με τα γεγονότα στην Πράγα και μία αναδρομή πίσω στην Ουγγαρία, αλλά και η εξέγερση του Πολυτεχνείου. Μαζί με αυτές τις εξεγέρσεις, όμως, δεν αναδείχνεται το αδιέξοδο, αλλά η προσωπικότητα του Κον Μπετίτ, του Λαλιώτη και της Παναγιάς τα μάτια…Γιατί το πολύ μέχρι εκεί πρέπει να ξεφύγει ο νέος σήμερα.

    Και εδώ έχω να πω κάτι για τις παρελάσεις που ανέφερε στο προηγούμενο άρθρο ο Έκτορας. Ναι, θιέλω να κρατούν την ελληνική σημαία οι μετανάστες που το επιλέγουν και το αξίζουν. Ναι, δεν βλέπω επίσης τί προσφέρουν σήμερα. Όμως, δεν θα πω να καταργηθούν γιατί ελπίζω ότι κάποια στιγμή αυτά τα παιδιά θα μάθουν πραγματικά το παρελθόν, θα ξέρουν τί είναι αυτή η σημαία που κρατάνε -γιατί υπάρχει η σημαία του Τσολάκογλου, υπάρχει και η σημαία του Σάντα και του Γλέζου, υπάρχει η σημαία του Μεταξά, αλλά υπάρχει και η σημαία των κομμουνιστών που ζήτησαν να φύγουν για το μέτωπο και τους έδωσαν τελικά οι “πατριώτες” του Μεταξά στους φασίστες πεσκέσι, υπάρχει η σημαία του Παπανδρέου που αιματοκύλισε την Αθήνα τον Δεκέμβρη του 1944, αλλά υπάρχει και η σημαία του Μπελογιάννη που εκτελέστηκε πάλι επί “δημοκρατικών δυνάμεων”. Υπήρχαν τελικά οι παρελάσεις των ΕΛΑΣιτών και των μαχητών του Δημοκρατικού στρατού στα βουνά, υπήρχαν και οι παρελάσεις των ΜΑΥδων και του ΕΣ μπροστά από τους Αμερικάνους, τότε που ο Κανελλόπουλος έλεγε στον Βαν Φλιτ “Στρατηγέ μου, ιδού ο στρατός σου”. Είμαι σίγουρος πως, όταν οι παρελάσεις αποκτήσουν τέτοιο νόημα, όταν τα παιδιά μάθουν δηλαδή, τότε οι αστοί θα τις χαρακτηρίσουν “οπισθοδρομικές”, “εθνικιστικά κατάλοιπα” και θα τις κόψουν.

    http://erythros.wordpress.com/2008/10/31/pali28oktobrh/

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 01/11/2008

  39. ΝΑ Η ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΟΥ ΕΡΥΘΡΟΥ

    ————————————————-

    …….

    ——————————————————————————–

    1 partizana Οκτώβριος 31, 2008 σε 10:53 π.μ.

    Κάτσε να σου στείλω κάτι, να διαβάσεις..Ελπίζω να το βρω μέσα στον κακό χαμό του αρχείου μου.

    ——————————————————————————–

    2 MZ Οκτώβριος 31, 2008 σε 12:07 μ.μ

    “Τί είναι λοιπόν αυτό που κάνει…”;

    Το χρήμα αδελφέ που υπάρχει πάνω απο την ιδεολογία τους,πάνω την ύπαρξή τους και σε συνέχεια πάνω απο την Ιστορία…
    Eγραψες για την Μικρασιατική…Δες απλά ποιός ήταν ο ρόλος του Μποδοσάκη,η σχέση του με τον Κεμάλ και το 1.000.000 χρυσές λύρες που πήρε…

    ——————————————————————————–

    3 erythros
    Οκτώβριος 31, 2008 σε 12:14 μ.μ

    Partizana, ζ’ ατάντ (δεν το γράφω στα γαλλικά γιατί θα ξεφτιλιστώ ορθογραφικώς )
    MZ, Ο Μποδοσάκης θεός. Κονόμησε τρελά και επί Μεταξά και ήταν προμηθευτής των ΝΑΖΙ. Δικαίως λοιπόν είναι και Εθνικός Ευεργέτης!
    Και ακριβώς για την μεγιστοποίηση των κερδών τους οι καπιταλιστές παίζουν και την ιστορία κατά πώς γουστάρουν.
    Π.χ., τώρα αναλαμβάνουμε να φτιάξουμε λέει τις ατράκτους των F16 που θα πετάνε μετά πάνω από το Αιγαίο. Την επόμενη φορά, οι αστοί και τα παπαγαλάκια τους θα μιλάνε για τους Τουρκαλάδες και τους Μογγόλους που θέλουν να μας κατασπαράξουν…κατά βούληση και κατά το συμφέρον. Αυτό πρέπει να σπάσουμε και να περάσουμε στην συνείδηση των νέων. Αλλά δεν είναι εύκολο. Οι μηχανισμοί τους είναι πολύ ισχυροί.

    ——————————————————————————–

    4 ektoras
    Οκτώβριος 31, 2008 σε 7:01 μ.μ

    Καλησπέρα φίλε Ερυθρέ. Υπάρχουν πολλές Ελληνικές σημαίες λοιπόν που δίχαζαν και εξακολουθούν να διχάζουν, άρα μήπως θα ήταν τελικά η κατάργησή τους (των παρελάσεων) πράξη συμφιλίωσης χωρίς ταυτόχρονα να ξεχνάμε την ιστορία που όμως ποτέ όντως δε μας έμαθαν;
    Τώρα έθιξες τόσα ζητήματα, να πω την άποψή μου από τα λίγα που έμαθα, γιατί με έκανες να το ψιλοψάξω το θέμα διαφορετικά δεν θα μπορούσα. Είπες ο Γ. Παπανδρέου (όχι ο ΓΑΠ αιματοκύλισε με τα Δεκεμβριανά το ‘44. Μέγα λάθος του που ήταν τότε πρωθυπουργός της κυβέρνησης “εθνικής ενότητας”. Αυτό τον κάθιστά υπεύθυνο για αυτό που έγινε όμως ή ήταν προβοκάτσια ακροβολισμένων Άγγλων ελεύθερων σκοπευτών;
    Το ΚΚΕ είχε κληθεί να συμμετάσχει στην κυβέρνηση εκείνη και αρνήθηκε ή το είχαν ξεκόψει; Αν είχε κληθεί και συμμετείχε μήπως θα ήταν διαφορετικά τα πράγματα; Ξαναρωτάω κλήθηκε; δεν κλήθηκε; οι απόψεις διΐστανται.
    Πριν απ’όλα αυτά δεν είχε προηγηθεί η συμφωνία της Γιάλτας όπου ο Στάλιν ο Τσώρτσιλ και ο Ρούσβελτ διαχώρισαν τις ζώνες επιρροής; Ο Στάλιν δεν συναίνεσε στο να δωθεί η Ελλάδα στους Δυτικούς; Αν το ΚΚΕ είχε αποφασίσει να πάρει το δικό του δρόμο γιατί παρέδωσε τα όπλα με τη συμφωνία της Βάρκιζας;
    Τον αείμνηστο ΆΝΘΡΩΠΟ ΜΕ ΤΟ ΓΑΡΥΦΑΛΛΟ ΤΟΝ ΜΕΓΑΛΟ ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗ όντως τον σκότωσαν επί κυβέρνησης Πλαστήρα, όταν όμως ο Πλαστήρας ήταν στο νεκρικό κρεββάτι μήπως και κουμάντο έκανε το παρακράτος του βασιλιά μήπως;
    Πολλά τα ερωτήματα σε ζάλισα το ξέρω δεν περιμένω απάντηση αν δε θές, αλλά γνωρίζεις πως η πρόθεσή μου είναι καλή, ανήκω και ‘γω κάπου, ίσως στο δικό μου σύμπαν αλλά τα συνθήματα του ΚΚΕμε εμπνέουν γι’αυτό και θα ήθελα κάποτε αν και για εσένα μάλλον αυτά είναι ξεκαθαρισμένα, να τα ξεκαθαρίσω και ‘γω στο μυαλό μου αν και η καταραμένη αρρώστια δε με αφήνει να διαβάζω (κατατονία-έλλειψη αυτοσυγκέντρωσης). Πάντως σ’ευχαριστώ που μου έδωσες το έναυσμα να ασχοληθώ με αυτά που δε μου μάθανε. Τέλος πιστεύω πως είναι τόσα αυτά που εκείνες τις περιόδους έγιναν που η αληθινή ιστορία βρίσκεται πίσω από εκατοντάδες κουρτίνες μέσα σε ένα μπαούλο καλά κλειδωμένο. Έυχομαι να έχεις ο χρόνο, τη διάθεση και τη δύναμη να το ανοίξεις. Αν πιστεύεις οτι τα έχεις καταφέρει, το εύχομαι και εγώ μέσα απ’την καρδιά μου.

    Τη σημαία του ΣΑΝΤΑ και του ΓΛΕΖΟΥ θα την τιμώ πάντα

    Ο Γράμμος και το Βίτσι, το τελευταίο οχυρό του ΕΛΑΣ το οικειοποιήθηκαν οι φασίστες για να γιορτάζουν τη σφαγή Ελλήνων από Έλληνες. Ντροπή.

    Επειδή η ΙΣΤΟΡΙΑ δεν διδάσκεται όπως σωστά αναφέρεις, ή όπως το λέω εγώ είναι στο κλειδωμένο μπαούλο, τραβάμε αυτά που τραβάμε σήμερα. Έχεις απόλυτο δίκιο. Έστω και αυτό το “ιστορικό ξυπνηματάκι” που με έκανες και έξυσα με έκανε να καταλάβω πολλά και για εμένα, αλλά κυρίως για τους ακόμα νεότερους που δεν τους ενδιαφέρει τίποτα εκτός απ’τα εύκολα λεφτά και την καλοπέραση. Ο καπιταλισμός όμως καταρρέει, καιρός για ιδεολόγους και ουτοπιστές να αναδιοργανωθούν να δράξουν την ευκαιρία και να μην επαναλάβουν τα λάθη του παρελθόντος. Για το σκοπό αυτό βασιζόμαστε στην ιστορία και περιμένουμε πολλά από εσάς που ασχολείστε ενεργά με το αντικείμενο

    Την καλησπέρα μου. Συγγνώμη για το μακροσκελές σχόλιο

    ——————————————————————————–

    5 erythros
    Οκτώβριος 31, 2008 σε 9:26 μ.μ

    Καλησπέρα Έκτορα. Μόλις που προλαβαίνω να απαντήσω πριν συναντηθώ με κάτι κρασιά
    Εννοείται πως δεν αμφισβητώ τις προθέσεις Έκτορα και το ξέρεις. Και μία χαρά είναι και τα μακροσκελή σχόλια.
    1) Η συμφιλίωση δεν είναι αφηρημένη έννοια. Εδώ υπάρχει ο κίνδυνος της ταξικής συμφιλίωσης. Θυμήσου αυτό που λέω: οι αστοί είναι αυτοί που θα καταργήσουν τις παρελάσεις κάποια στιγμή.
    2) Ο Γεώργιος Παπανδρέου ήταν σαφέστατα ενήμερος του τί θα γινόταν, καθώς γνώριζε από πρώτο χέρι τα σχέδια των Άγγλων από πολύ νωρίς (μην ξεχνάμε ότι ο αντικομμουνισμός του Παπανδρέου ήταν μεγάλος: Επί Παπανδρέου δεν επετράπη πορεία ειρήνης στην μνήμη του Γρηγόραη Λαμπράκη, ενώ απαιτούσε και να πέφτει “καρφωτή” για κομμουνιστές δασκάλους, με εγκύκλιο και πολλά άλλα).
    3) Οι Άγγλοι είχαν διαμηνύσει ως άλλος πραίτωρ να γίνει άμεσα αφοπλισμός των ανταρτών, κάτι που ο ΕΛΑΣ αρνήθηκε και για αυτό έφυγε από την κυβέρνηση εθνικής ενότητα στην οποία συμμετείχε -άλλο θέμα αυτό- και ήταν δεδομένο ότι οι Άγγλοι ήθελαν την εξαφάνιση του ΕΑΜ – ΕΛΑΣ.
    4) Αυτό για τον χωρισμό του κόσμου στην Γιάλτα το εφηύραν οι Αμερικάνοι κατά την διάρκεια του “Ψυχρού πολέμου”. Ούτε οι Σοβιετικοί, ούτε οι Άγγλοι αναφέρουν τα πράγματα όπως τα λένε οι Αμερικάνοι. Θέλει μία προσοχή στο θέμα αυτό. Η Πράβντα, όταν μαθεύτηκε ότι οι Άγγλοι ήθελαν αφοπλισμό, έγραφε πως τα όπλα δεν έπρεπε επ’ ουδενί να παραδοθούν
    5) Δεν ο Πλαστήρας μόνο το Κέντρο. Υπήρχε μία παράταξη υποτίθεται από πίσω του που δεν αντέδρασε εξίσου. Κανείς δεν ήθελε να σηκώσουν κεφάλι οι κομμουνιστές.
    6) Προσοχή: ο καπιταλισμός δεν θα καταρρεύσει αν δεν τον γκρεμίσουμε. Ανοι λαοί δεν αποφασίσουν να τον γκρεμίσουν, υπάρχει και ο κίνδυνος του χάους!
    Αν φαίνεται λίγο απότομο το σχόλιο, είναι γιατί βιάζομαι και το έγραψα ψιλοτσάτρα πάτρα! Τα κρασάκια αδημονούν!
    Αν όλα πάνε καλά, θα γράψω αργότερα για τα Δεκεμβριανά.

    ——————————————————————————–

    6 ektoras
    Οκτώβριος 31, 2008 σε 10:10 μ.μ

    Εύχομαι να περάσεις καλά μα τα κρασιά και την παρέα, μια χαρά καθόλου τσάτραπάτρα, άντε λίγο στο 3

    Ταξική συμφιλίωση αποκλείεται να υπάρξει. Να συμφιλιωθώ εγώ που παίρνω 3 και ξήντα με τον πρόεδρα της ΔΕΚΟ που παίρνει μισό μιλιόνι και βάλε; ΑΠΟΚΛΕΙΕΤΑΙ!

    Στο 2 τον Λαμπράκη βουλευτή της ΕΔΑ και μέγα ειρηνιστή τον έφαγε το παρακράτος της δεξιάς (ΕΡΕ). Αν ο Γ. Παπανδρέου δεν άφηνε πορείες είναι δυνατόν ολόκληρη η ΕΔΑ να ενσωματωθεί αργότερα στο κόμμα του γιού του;

    Στο 3 δεν κατάλαβα καθόλου την απάντησή.
    Αφού έφυγαν για να μην παραδώσουν τα όπλα. (άρα ήταν μου λύθηκε η άγνοια) Μετά γιατί τα παρέδωσαν!

    Το 4 δεν το γνωρίζω καθόλου, αλλά δεν σε αμφισβητώ φυσικά. Πραγματοποιήθηκε όμως συγκέντρωση στη Γιάλτα και αν ναι, ποιός ο σκοπός;

    Στο 5 και στο 6 συμφωνώ απόλυτα όπως και στο 3, στα άλλα νομίζω οι απορίες μου εόναι λογικές
    Τί με έβαλες στο τρυπάκι; Καλή φάση όμως, απόψεις γνώσεις, σκέψεις, κομμουνισμός, ιστορία και πολύ κατάλληλος τυπάς εσύ στην όλη φάση και ΄γω να διαβάζω ιστορία όλη μέρα σήμερα, κάνοντας κάτι παραγωγικό. Νομίζω από τις εποικοδομητικότερες συζητήσεις που είχαμε, αλλά θα το σταματήσω εδώ, μιας και 1 έχω να πω!

    Ο ΠΛΟΥΤΟΣ. ΑΝΗΚΕΙ. ΣΤΟΥΣ, Ε-ΡΓΆΤΕΣ. ΚΑΙ ΟΧΙ ΣΤΑ ΠΑΡΑΣΙΤΑ ΤΟΥΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΚΡΑΤΕΣ!

    ΚΑΛΟ Σ/Κ

    ——————————————————————————–

    7 Πόντος και Αριστερά
    Νοέμβριος 1, 2008 σε 11:36 π.μ.

    Γράφεις:

    από την “προοδευτική” και “αριστερή” διανόηση των Λιάκου, Ρεπούση και λοιπών ΣΥΡΙΖΑίων ”

    Η τάση αυτή συνεργάστηκε απολύτως με τη σημιτική εκδοχή του Πασόκ και υπήρξε το βαρύ ιδεολογικό πυροβολικό του Σημίτη. Μ’ αυτούς επάνδρωσε πολλές επιστροπές του Υπ.Παιδείας, καθώς και τις νέες ιστορικές σχολές. Με δυό λόγια τους αντάμοιψε ικανοποιητικά. Εξ ου και ο Λιάκος, από παλιός τροστκιστής, προέκυψε πρόεδορς του σημιτικού θινκ-τανκ που φέρει τον τίτλο ΟΠΕΚ… Αλλά και αργότερα, επί Ν.Δ. στην ομάδα αυτή ανατέθηκε η διαπαιδαγώγιση του ελληνικού λαού μέσω των συζητήσεων που ακολουθύσαν την επαναπροβολή των ντοκιμαντέρ για τη νεότερη ελληνική ιστορία.

    Οπότε συμφωνώ απολύτως με την εκτίμησή σου!

    Μ-π

    ——————————————————————————–

    8 erythros
    Νοέμβριος 1, 2008 σε 11:36 π.μ.

    Καλημέρα Έκτορα. Στα γρήγορα μερικά
    Για το 3, ελπίζω να βρω χρόνο να φτιάξω για τα Δεκεμβριανά ένα κομμάτι. Αν βρω τον χρόνο να το γράψω, θα δώσω εκτενή απάντηση. Ας δώσω την πολύ γενική απάντηση “λάθος εκτιμήσεις” προς το παρόν.
    Τον Λαμπράκη τον έφαγε η δεξιά, αλλά όταν σκοτώθηκε ο Παπανδρέου εμφανιζόταν λάβρος εναντίον του παρακράτους. Γιατί τότε απαγόρευσε μετά την πορεία; ΑΝ το δεις με αυτή την λογική, θα καταλήξεις να πεις ότι και ο Καραμανλής δεν είχε ευθύνες για το παρακράτος (αυτός αναρωτήθηκε “ποιός κυβερνά αυτόν τον τόπο”)
    ΓΙατί ρε Έκτορα; και γαμώ τα τριπάκια δεν είναι; Εϊναι καλή φάση να ψάχνεις το παρελθόν, αρκκεί να μην το κάνεις με αίσθημα νεκροφιλίας, αλλά για να βρεις απαντήσεις που μπορεί να σε βοηθήσουν στο σήμερα.
    ΥΓ. Μιά χαρά ήταν τα κρασάκια χτες, είχαμε και ωραία κουβέντα με την παρέα, μιά χαρά την βγάλαμε.
    Το σύνθημα ΣΩ-ΣΤΟ-ΤΑ-ΤΟ
    Καλό Σ-Κ να έχουμε.

    ——————————————————————————–

    9 erythros
    Νοέμβριος 1, 2008 σε 11:55 π.μ.

    Πόντος και αριστερά, να διευκρινίσω μόνο, αν και νομίζω ότι και στο κείμενο φαίνεται, ότι διαφέρει η αντίληψη των ΣΥΡΙΖΑίων από αυτή των παλιών του “Εσωτερικού”, με τους οποίους βεβαίως πάλι έχω διαφωνίες, αλλά σε εντελώς διαφορετικό επίπεδο. Η εικόνα που έχω, όμως, είναι ότι αρκετοί από αυτούς ενδεχομένως να μην ψηφίζουν καν ΣΥΡΙΖΑ -όχι να είναι ενταγμένοι- στις εκλογές, διότι είναι προφανές ότι έχουν διαφωνίες οι οποίες εκφράζονται σε όλα τα επίπεδα (η αντίληψη για την ιστορία είναι άλλωστε λογικό να εκφράζεται και με αντίστοιχη πολιτική αντίληψη ή ακόμα και φιλοσοφική).
    Από τις συζητήσεις που κάναμε με τους συναδέλφους, πάντως, φτάσαμε στο συμπέρασμα (ένα από τα συμπεράσματα, καλύτερα, ήταν) πως αυτή η αντίληψη υπαρχει ακόμα και σε νέους του ΣΥΡΙΖΑ που κάνουν σπουδές, ακόμα και διδακτορικές και πατάει ακριβώς στο γεγονός της άγνοιας γεγονότων και είναι εξίσου εντυπωσιακό ότι δεν είναι πολλοί από αυτούς διατεθειμένοι καν να συζητήσουν μία άλλη άποψη για την ιστορία. Ώρες, ώρες είναι να αναφωνείς “Πού ‘σαι ρε Παπαρρηγόπουλε”.

    ——————————————————————————–

    10 Πόντος και Αριστερά
    Νοέμβριος 1, 2008 σε 12:56 μ.μ

    Ερυθρέ,

    πρέπει να αναγνωρίσουμε όμως ότι η ομάδα Λιάκου είναι ιδιαιτέρως επιτυχημένη, όσον αφορά τη διείσδυσή της στο πανεπιστήμιο και στη διάχυση των απόψεών της σε νέους επιστήμονες. Η ουδετεροποίηση της ιστορίας με πρόσχημα την αντικειμενικότητα φαίνεται ότι περνά, παρόλο ότι στη βάση της κρύβει μια ιδιαιτέρως αντιδιαλεχτική και μεταφυσική προσέγγιση. Μικρή αντίσταση συναντά αυτή η ιδεολογική προσέγγιση της ιστορίας. Έτσι εχουμε τη συτγκρότηση μια βαθύτατα αντιδραστικής ιστοριογραφικής τάσης, με τάχα αριστερό επίχρισμα.

    είναι θλιβερή η διαπίστωση ότι οι έχοντες διαφορετική αντίληψη ελάχιστα αντιδρούν στις μεθοδεύσεις αυτές. Και φυσικά δεν μ’ ενδιαφερει η κριτική από τα δεξιά, από τους παραδοσιακούς δεξιούς ιστορικούς, αλλά από την Αριστερά και την κοινωνία.

    Ίσως αυτό θα έπρεπε να είναι το κύριο σημείο προβληματισμού των ιστορικών που σχετίζονται με το ΚΚΕ…

    Επίτρεψέ μου να σου προτείνω ένα κείμενο όπου αναδεικνύεται και μια νέα ιστοριογραφική τάση που έχει εμφανιστεί από τα κάτω και μάλλονμέχρι τώρα αρκείται στο αντάρτικο ενάντια στην ομάδα Λιάκου:

    https://pontosandaristera.wordpress.com/2008/07/03/7-3-2008/

    Μ-π

    ——————————————————————————–

    11 erythros
    Νοέμβριος 1, 2008 σε 1:18 μ.μ

    Θα το προχωρήσω και ένα βήμα παραπέρα: η αντίληψη Λιάκου είναι η επίσημη αντίληψη του ελληνικού κράτους για την ιστορία. Είναι μέσα στα βιβλία της ιστορίας, έστω και αν έκανε ένα μικρό βήμα πίσω (μία μάχη έχασε με το βιβλίο της Ρεπούση: στον πόλεμο έχει το πάνω χέρι). Το πόσο μεγάλη ζημιά γίνεται, θα φανεί στα επόμενα 5-10 χρόνια.
    Το να αντιμετωπίσεις αυτή την σχολή είναι εξαιρετικά δύσκολο, διότι σχεδόν ό,τι υπάρχει θεσμικά το έχουν καταλάβει (πανεπιστημιακές θέσεις, υπουργείο, ΕΜΝΕ Μνήμων, Ιστορείν κτλ). Και όντως, η όποια αντίσταση αυτή τη στιγμή έχει την μορφή αντάρτικου. Π.χ. στο ΚΚΕ πρέπει να γίνει η ανασυγκρότηση, αλλά για να γίνει αυτό πρέπει να μπει στο παιχνίδι η γενιά του 1990 και οι μετέπειτα, αφού η ζημιά που έπαθε το κόμμα με τις διασπάσεις ήταν μεγάλη και σε επιστημονικό “προσωπικό”. Αλλά αυτό θέλει υπομονή, για΄τι πόσοι ιστορικοί που την δεκαετία του ‘90 εντάχθηκαν στην ΚΝΕ και μετά στο ΚΚΕ ασχολούνται με την έρευνα σήμερα; ή, πόσοι ασχολούνται με κάποιον έστω τρόπο με την ιστορία (π.χ. εκπαιδευτικοί);
    Το Παπαρρηγόπουλο τον ανέφερα γιατί σήμερα στην διδασκαλία της ιστορίας λείπει ακόμα και η παραδοσιακή αναφορά σε γεγονότα. Θριαμβεύει η αποσιώπηση γεγονότων, η μικροϊστορία (χρήσιμη, αλλά όχι και να πάρει φαλάγγι την ιστορία) κτλ.

    ——————————————————————————–

    12 Πόντος και Αριστερά
    Νοέμβριος 1, 2008 σε 3:41 μ.μ

    Ερυθρέ,

    αυτό το κείμενό σου το χάρηκα πολύ, γιατί λέει τα πράγματα έξω από τα δόντια, χωρίς τις γνωστές (ψευδο)ευγένειες. Συμφωνώ πλήρως με την προσέγγισή σου, εκτός από ένα σημείο. Σ’ αυτό: “Το να αντιμετωπίσεις αυτή την σχολή είναι εξαιρετικά δύσκολο…”

    Ίσως καταφέρνουν έξυπνα να πείθουν γι αυτό, αλλά η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Αρκεί κάποιοι να πράρουν απόφαση να ασχοληθούν στα σοβαρά και να ξεφύγουν από την παραδοσιακή καί άγονη τελικά εσωστρέφεια και την παρελθοντολογία. Ακριβώς επειδή δεν συμβαίνει το τελευταίο, γι αυτό η ομάδα Λιάκου δίνει τη συγκεκριμένη εντύπωση.

    Εμείς, που ασχολιόμαστε με τα της Ανατολής, βρισκόμαστε ακριβώς στο σημείο όπου βιώνουμε την συμπαράταξη της ομάδας Λιάκου -σε επίπεδο ιδεών και ερμηνειών- με την ιστοριογραφία που σχετίζεται με το κεμαλικό κατεστημένο. Αντίθετα, οι δικοί μας ιστορικοί, μ’ αυτούς δηλαδή που έχουμε σχετικά κοινή ματιά και κοινή επιστημονική γλώσσα, είναι η νέα γενιά των αντικεμαλικών Τούρκων αριστερών ιστορικών, οι οποίοι με τις έρευνές τους αποδομούν πλήρως τη θεώρηση της ομάδας Λιάκου για τη σύγχρονη ιστορία. (Φυσικά, η πραγματικότητα είναι εξαιρετικά πολύπλοκη. Απλώς τα σχηματοποιώ για την οικονομία της συζήτησης!) Και αυτή τη στιγμή, αυτή η νέα γενιά των Τούρκων ιστορικών δεν έχει συνομιλητές στην ελλαδική πλευρά, πλην κάποιων εξ ημών, οι οποίοι όμως αριθμητικά είμαστε πολύ λίγοι και έχουμε ανοιχτεί σε πάρα πολλά μέτωπα.

    Γι αυτό σου λέω…. Αντί οι ιστορικοί που προέρχονται από το ΚΚΕ και κατανοούν την αντιδραστικότητα της ομάδας Λιάκου, να ασχολούνται με τα πρωτεύοντα και σημαντικά, καταναλώνουν την ενέργειά τους σε άγονες σκιαμαχίες του παρελθόντος. Εννοώ φυσικά την απολογητική του σταλινισμού που αναπτύσουν! Πιστεύω όμως ότι η πραγματικότητα και αυτό που έρχεται, δεν έχει συνειδητοποιηθεί από την πλειονότητα των προοδευτικών ιστορικών… Γι αυτό θα δεις στο ιστολόγιό μας ένα ενδιαφέρον για τα του ΚΚΕ, που πολλές φορές όμως παρεξηγείται και παρερμηνεύεται!

    Μ-π

    ——————————————————————

    13 ΕΚΤΟΡΑΣ
    Νοέμβριος 1, 2008 σε 4:58 μ.μ

    Μιας και γράφετε για αυτόν τον ανεκδιήγητο τον Λιάκο, Erythre θυμάσαι στο πρώτο μου blog, τότε με την ανάρτησή μου περί της περίφημης “δήλωσης Kissinger”, που έπεσαν όλοι αυτοί οι αναθεωρητές-εκσυγχρονιστές δημοσιοκάφροι καθηγητές πανεπιστημίου κλ.π να με φάνε; Θυμάσαι ρε φίλε πώς τους ξεφτίλισα με τις απαντήσεις μου εγώ ένας μή ιστορικός; Για την ακρίβεια είχαν βάλει τα τσιράκια τους, αλλά υπέγραφαν με το όνομά τους πάνω στο οποίο αν πατούσες σε λίνκαρε σε παραπομπή στις φυλλάδες που γράφανε.

    http://zamanftou.wordpress.com/%CF%84%CE%BF-%CF%80%CF%81%CF%89%CF%84%CE%BF-%CE%BC%CE%BF%CF%85-blog/

    Αν δεν λειτουργεί η παραπομπή (ελέω google που έκλεισε το 1ο blog μου) αξίζει τον κόπο όποιος θέλει να το δεί να πάει στο http://zamanftou.wordpress.com να πατήσει πάνω που λέει “Το πρώτο μου blog Σεπτέμβρης 2007″, να κατέβει λίγο κάτω. Είναι η 4η ανάρτηση στη σειρά.
    Δείτε τα σχόλια του ανεκδιήγητου Λιάκου και άλλων ομοίων του (Πάσχος Μανδραβέλης, Παντελής Μπουκάλας, Πρετεντέρης) και τις απαντήσεις μου. Τους έκανα κόσκινο χαχα! ιστορική ανάρτηση, χαίρομαι που την έσωσα. Θυμάμαι μου είχες δώσει συγχαρητήρια τότε φίλε Ερυθρέ.

    Καλό Σ/Κ!

    ————————————————–

    14 erythros
    Νοέμβριος 1, 2008 σε 6:51 μ.μ

    Έκτορα, την θυμάμαι την συζήτηση αυτή (σε έβαλε σε αναμονή για΄τι είχες δύο links).
    Πόντος και Αριστερά, η δυσκολία έγκειται στο ότι ακριβώς έχουν τους μηχανισμούς να ανοίξουν πλατιά έως και να επιβάλλουν τη θέση τους, ενώ η α΄λλη αντίληψη πρέπει να κάνει σχε΄δον δουλειά του μηρμυγκιού. Δεν εννοώ σε καμμία περίπτωση ότι μπορούν επιστημονικά να σταθούν.
    Σε σχέση με αυτό αυτό που λες για τους κεμαλικούς, γνωρίζω κάποια περιστατικά. ΘαΒέβαια, ενδεχομένως να βλέπω κάπως διαφορετικά τα πράγματα (π.χ. γιατί άλλαξαν χαρακτήρα οι νεότουρκοι κυρίως μετά το 1908; οι αλλαγές στο εσωτερικό της οθωμανικής αυτοκρατορίας, κοινωνικές δυνάμεις κτλ, δηλαδή περισσότερο δίνω βάση στο κοινωνικοοικονομικό στοιχείο).
    Εν τούτοις, μην υποτιμάς τον αγώνα των σταλινικών, γιατί και στο επίπεδο της ιστορίας της ΕΣΣΔ -τόσο σε επίπεδο πρακτικής όσο και σε επίπεδο οικονομικής, κοινωνικής ιστορίας, διεθνών σχέσεων κτλ (θα θυμάσαι ότι είχαμε τις διαφωνίες μας παλιότερα για το θέμα των ποντίων) έχουν άμεση σχέση με την θεώρηση από εκείνη την πλευρά πάλι του σήμερα και του χτες.
    Εννοείται ότι οι διαφωνίες που έχουμε μεταξύ μας είναι ποιοτικά πολύ διαφορετικές σε σχέση με αυτές που έχουμε με αυτούς. Τουλάχιστον, έχουμε βάση να διαφωνήσουμε μεταξύ μας.

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 01/11/2008

  40. […] -Βιβλίο Ιστορίας: Ούτε […]

    Πίνγκμπακ από -Δύο χρόνια Π&Α: Ένας “εγωκεντρικός” απολογισμός! « Πόντος και Αριστερά | 31/12/2008

  41. […] Λιάκος ποιόν αγάπησε τούτο το […]

    Πίνγκμπακ από -H Παιδεία στα χέρια των εκλεκτών του Πρετεντέρη; « Πόντος και Αριστερά | 14/09/2016


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: