Πόντος και Αριστερά

……. 'μώ τον νόμο σ' !

-1 Νοεμβρίου 1920: οι μοιραίες εκλογές που έκριναν την ιστορία

dsc04576βΤην 1η Νοεμβρίου του ’20 έγιναν οι εκλογές που καθόρισαν το μέλλον του ελληνισμού της Ανατολής.

Στην Ελλάδα συγκρούστηκαν οι δυνάμεις που ήταν υπέρ της συμμετοχής της Ελλάδας στο μεταπολεμικό (του Α’ παγκοσμίου πολέμου) σκηνικό και της απελευθέρωσης των Ελλήνων της ανατολής που είχαν ήδη γευθεί από το 1914 την πολιτική Γενοκτονίας του τουρκικού εθνικισμού, και απ’ την άλλη οι μοναρχικές δυνάμεις της Μικράς πλην Εντίμου που πολιτεύθηκαν με το σύνθημα «Μικρά πλην έντιμος Ελλας» και πρότειναν ως λύση του Μικρασιατικού Ζητήματος το «Οίκαδε«. Δηλαδή να γυρίσουν τα παιδιά τους πίσω εγκαταλείποντας τους Έλληνες της Ανατολής στο έλεος των εθνικιστών του Μουσταφά Κεμάλ πασά.

Μ’ αφορμή λοιπόν αυτή τη μαύρη επέτειο, ο Νίκος Σαραντάκος στο καλό του ιστολόγιο έκανε μια σχετική ανάρτηση. Παρουσιάζουμε την εισαγωγή του, καθώς και μέρος της συζήτησης όπου συμμετείχε ο τ’ εμέτερον ο «Μ-π».

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Η τουρκική εφημερίδα της Κωνσταντινούπολης Yeni Giun πανηγυρίζει τη νίκη του Κεμάλ επί των Ελλήνων. Στο πρωτοσέλιδό της έχει τις φωτογραφίες των Γούναρη και Στράτου κάτω από τον εντυπωσιακό τίτλο: «ΓΟΥΝΑΡΗΣ-ΣΤΡΑΤΟΣ : ΟΙ ΣΩΤΗΡΕΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ»

55555555___

Ο Σαραντάκος γράφει στην εισαγωγή του:

…Αυτή την εποχή τυχαίνει να διαβάζω αρκετά για την περίοδο αμέσως πριν από τη μικρασιατική καταστροφή, δηλαδή, χοντρικά, τα χρόνια 1915-1921. Κατά σύμπτωση, πριν από ένα-δυο μήνες που κάναμε λόγο για την Άλωση, ο Πόντος και Αριστερά άφησε ένα σχόλιο, ότι η τρίτη Άλωση της Πόλης ήταν οι εκλογές του 1920. Επειδή όμως εκείνο το ποστ είχε βασικό θέμα τα γκρίκλις (και η αναφορά στην Άλωση ήταν χαριτολόγημα), ελάχιστη συζήτηση έγινε. Ίσως τώρα που πλησιάζει η επέτειος να υπάρχει περισσότερη όρεξη.

Οι εκλογές του 1920 έχουν το εξής παράδοξο. Ότι ένας πολιτικός που είχε πετύχει τόσα πολλά (έστω κι αν κάποια ήταν στα χαρτιά) έπαθε τόσο συντριπτική ήττα σε εκλογές που τις έκανε ο ίδιος και ενώ είχε επιβάλει καθεστώς ημιδικτατορίας. Τόσο απρόσμενη ήταν η συντριβή του Βενιζέλου, που κάποιοι λένε ότι έχασε εσκεμμένα τις εκλογές, ακριβώς επειδή ήξερε ότι η περιπέτεια στην οποία έχει εμπλακεί η Ελλάδα ήταν αδιέξοδη, για να αφήσει τους άλλους να βγάλουν το φίδι από την τρύπα και να χρεωθούν την αναπόφευκτη καταστροφή.

Όταν διαβάσεις τις πηγές, βλέπεις ότι η ήττα του Βενιζέλου δεν ήταν και τόσο απρόσμενη. Το μόνο πραγματικά απροσδόκητο γεγονός ήταν ο θάνατος του βασιλιά Αλέξανδρου στις 12 Οκτωβρίου 1920, από το δάγκωμα της μαϊμούς, που έφερε ξανά στο προσκήνιο τον Κωνσταντίνο. Άλλωστε, ο ίδιος ο Βενιζέλος αργότερα έκρινε πως το ασυγχώρητο λάθος του ήταν ότι δεν ανέβαλε τις εκλογές για να διαπραγματευτεί την ανάρρηση του Γεωργίου στον θρόνο.

Θυμίζω ότι όταν το 1917 διώχτηκε από τον θρόνο ο Κωνσταντίνος και επανήλθε ο Βενιζέλος, αποκαταστάθηκε η Βουλή που είχε προκύψει από τις εκλογές του 1915, τις τελευταίες αδιάβλητες, όπου πλειοψηφούσαν οι Φιλελεύθεροι. Ο βίος αυτής της «Βουλής των Λαζάρων» είχε κατ’ επανάληψη παραταθεί με αποφάσεις της κυβέρνησης………

55555555___

Η συζήτηση…..

Πόντος και Αριστερά είπε

Μπράβο Νίκο. Ανοίγεις ένα μεγάλο θέμα που είναι εν μέρει ταμπού. Για κάποιους θεωρείτε αδιάφορο γεγονός που δε σήμαινε τιποτα για τις εξελίξεις, για κάποιους άλλους όμως αποτελεί το καθοριστικό ιστορικό γεγονός την εποχή του μετασχηματισμού της περιοχής μας.

Πάντως έχει παρά πολλές παραμέτρους, οι οποίες είναι άγνωστες. Επί της ουσίας ποτέ δε συζητήθηκε εκείνη η εποχή ανεπηρέαστα από τις μετέπειτα ιδεοληπτικές και στερεοτυπικές εικόνες. Όπως π.χ. το ότι η εξωτερική πολιτική της ΕΣΣΔ και οι επιλογές της έχριζαν τους δίκαιους και τους ηθικούς εκείνης της αντιπαράθεσης, ότι οι Έλληνες της Ανατολής ήταν απλώς φερέφωνα της “μητρόπολης”, ότι το ΣΕΚΕ (και μετέπειτα ΚΚΕ) ήταν η αναμφισβήτητη Αριστερά και κατά συνέπεια η έχουσα το ηθικό πλεονέκτημα κ.ά.

Πολλοί είναι οι μύθοι και η προσαρμογή της πραγματικότητας σε βολικά φανταστικά σχήματα, που διαμορφώθηκαν και κυριάρχησαν την μετέπειτα περίοδο. Από το ότι οι Έλληνες υπήρξαν ιμπεριαλιστές στην Ιωνία, ότι η Τουρκία (που ιδρύθηκε το 1923, διαλύοντας την Οθωμανική Αυτοκρατορία και το χαλιφάτο) ήταν ο φυσικός διάδοχος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και γι αυτό θεωρήθηκε φυσικό ότι οι Έλληνες της Ανατολής, οι Ασσυροχαλδαίοι και οι Αρμένιοι που ανέρχονταν στο 30% του συνολικού οθωμανικού πληθυσμού δεν είχαν το παραμικρό πολιτικό δικαίωμα να διεκδικήσουν γεωγραφικά εδάφη τη στιγμή που διαλυόταν το κοινό οθωμανικό κράτος κ.λπ.

Δηλαδή, η άποψη που διαμορφώθηκε στην Ελλάδα ήταν απελπιστικά ελλαδοκεντρική. Και ήταν μια άποψη κοινή τόσο στη Δεξιά όσο και στην Αριστερά. Το γεγονός ότι τότε ο Ιωάννης Μεταξάς και το ΣΕΚΕ είχαν ακριβώς την ίδια άποψη για τη Μικρά Ασία, συνετέλεσε στο να υπάρχει μια περίεργη ελλαδική ομοφωνία στις ερμηνείες για το τι συνέβη τότε.

Μόνο από τη δεκαετία του ‘80 άρχισαν να εμφανίζονται κάποιες άλλες προσεγγίσεις, που απηχούσαν πλέον τη ματιά του προσφυγικού κόσμου. Και οι προσεγγίσεις αυτές συνάντησαν μια βαθύτατη αμηχανία, ουδετερότητα αλλά και πολλές φορές σκληρή αντιπαλότητα.

Μ-π

    ————————————————-

    Πόντος και Αριστερά είπε

    Όσον αφορά το ζήτημα των εκλογών, οι λίγες μετέπειτα αναφορές του Βενιζέλου στο γεγονός δείχνουν ότι είχε μετανοιώσει σφόδρα για την προκήρυξη και δήλωνε ότι σε αντίθετη περίπτωση θα ήταν διαφορετικό το αποτέλεσμα.

    Πόσο δίκιο είχε;

    1-Ο Βενιζέλος, παρόλα τις παραλήψεις του και τις μεγάλες υστερήσεις του, είχε μια καλή αντίληψη των δεδομένων στη μικρασιατική ενδοχώρα και της άποψης και των αντιθέσεων των συμμάχων. Ήξερε πολύ καλά ότι εκείνη τη στιγμή οι Βρετανοί, ήταν σφόδρα ενοχλημένοι από το κίνημα του Κεμάλ, που ακόμα ήταν αδύναμο και ανίσχυρο και βασιζότνα μόνο σ’ όποιες παρακρατικές ομάδες (τεσκιλάτ ι μαχσούσα) των νεότουρκων είχαν επιβιώσει συν μέρος από τα στρατεύματα της Ανατολής που πολεμούσαν κατά των Αρμενίων.

    Σ’ αυτή τη γνώση βασίστηκε το ριζοσπαστικό Υπόμνημα Βενιζέλου που απεστάλη στις 5 Οκτωβρίου του 1920, πρότεινε την υπό όρους αναθεώρηση της Συνθήκης των Σεβρών με τη δημιουργία δύο νέων κρατών. Του κράτους του Πόντου και αυτό της Κωνσταντινούπολης. Με την προυπόθεση ότι μαζί με τους Βρετανούς που θα αναλάμβαναν την κάλυψη των μετόπισθεν και τη χρηματοδότηση της επιχείρησης, θα κατέπνιγαν το εθνικιστικό κίνημα του Κεμάλ εν τη γενέσει του. Κάποια στοιχεία που παρουσιάζει ο Σβολόπουλος στο νέο του βιβλίο, συνηγορούν στο γεγονός ότι οι Βρετανοί προσανατολίζονταν στην κατεύθυνση υιοθέτησης της πρότασης αυτής.

    Την πιθανότητα υλοποίησης αυτής της νέας αντίληψης ακύρωσε η πολιτική του νικητή των εκλογών του Νοεμβρίου του 1920. Με τη νέα αυτή πολιτική δόθηκε ο απαιτούμενος χρόνος στο τουρκικό εθνικιστικό κίνημα να ισχυροποιήσει τη θέση του στο εσωτερικό οθωμανικό μέτωπο, να δημιουργήσει διεθνή ερείσματα, να αποκαταστήσει τις επαφές με τους δυτικούς εχθρούς του και να ενστερνιστεί τους ενδοσυμμαχικούς αντιπάλους των Ελλήνων, οι οποίοι μετά την επαναφορά του Κωσταντίνου στο θρόνο απέκτησαν το ηθικό πλεονέκτημα ώστε να απεμπολήσουν τις συμμαχικές τους υποχρεώσεις..

    Το μεγάλο ερώτημα είναι γιατί προκήρυξε τις εκλογές εκείνη τη στιγμή ο Βενιζέλος. Το επιχείρημα των Βενιζελικών, ότι ήταν αναγκασμένος να τις προκηρύξει για λόγους δημοκρατικής νομιμοφροσύνης είναι αστείο. Ο Βενιζέλος ποτέ δεν υπήρξε δημοκράτης. Από την εποχή του Θέρισσου κινήθηκε ένοπλα και επαναστατικά… ή δικατατορικά. Το επιχείρημα των μοναρχικών ότι έκανε τις εκλογές για να τις χάσει (2 χρόνια πριν την Ήττα στη Μικρά Ασία), είναι κάτι περισσότερο από αστείο που δεν αξίζει καν να συζητηθεί.

    Η δική μου εκτίμηση είναι ότι η βασική αιτία της απόφασης για εκλογές βρίσκεται μόνο στον ασταθή ψυχικό κόσμο του Βενιζέλου. Ο Βενιζέλος κατέρρευσε ψυχολογικά μετά τη δολοφονική απόπειρα που έκαναν εναντίον του οι δύο φιλομοναρχικοί αξιωματικοί στο σταθμό Λυών του Παρισιού. Μια άλλη εκτίμηση για την απόφαση, είναι ότι το ημιδικτατορικό καθεστώς που είχε δημιουργήσει, είχε κατασκευάσει παράλληλα τέτοια φίλτρα μεταξύ εξουσίας και κοινωνίας, ώστε να μην αντιλαμβάνονται ορθά τις απόψεις της κοινωνίας, που μεγάλο μέρος ήταν ακραία φιλοβασιλικό (Παλαιά Ελλάδα) όπως και οι μειονότητες (Βούλγαροι, μουσουλμάνοι και Εβραίοι) στις Νέες Χώρες.

    Νομίζω ότι οι η απόφαση για εκλογές, ενάντια στις προτάσεις των συμβούλων του και χωρίς κανείς να τον υποχρεώνει, οφείλεται κυρίως στη ψυχική του κατάρευση… Και δυστυχώς οι εκλογές αυτές έγιναν στην πιο κρίσιμη περίοδο για την τύχη των μεταπολεμικών διευθετήσεων.

    Μ-π

    ————————————————-

    Δύτης των νιπτήρων είπε

    Μου φαίνεται λίγο υπερβολική η προσδοκία των Βρετανών και του Βενιζέλου “να καταπνίξουν το εθνικιστικό κίνημα του Κεμάλ εν τη γενέσει του”. Και γενικά έχω την εντύπωση ότι όλη η συζήτηση περί εκλογών του ‘20 βασίζεται σε μια αντίληψη ότι όλες οι εξελίξεις εξαρτώνταν από τη μία πλευρά. Θα έκανε ένας οποιοσδήποτε μεγαλοφυής στρατηγός αιφνιδιαστική επίθεση στην Άγκυρα καταστέλλοντας ολόκληρο τον τουρκικό εθνικισμό; (έτσι νόμισε και ο Ιμπραήμ πριν το Ναυαρίνο, και οι Αμερικανοί τώρα στο Αφγανιστάν, για παράδειγμα). Ή ένας καλά οχυρωμένος θύλακας στη Σμύρνη και την Ερυθραία θα κρατούσε πολύ καιρό μέσα σε ένα επιθετικό (με τους λόγους του) τουρκικό κράτος; Στην εποχή των εθνικών κρατών, και με δεδομένες τις ισορροπίες δυνάμεων, μου φαίνεται απίθανο να είχαμε κάποια έκβαση ριζικά διαφορετική από εκείνη που τελικά είχαμε. Το πολύ πολύ μια λιγότερο οδυνηρή εκκένωση του στρατού και της Σμύρνης, άντε ένα-δυο χρόνια πιο μετά.

    ————————————————-

    Πόντος και Αριστερά είπε

    Δύτη των νιπτήρων, κανείς δεν μπορεί να ανασυνθέσει το μετά σκηνικό….

    Ούτε οι μεν, ούτε οι δε.

    Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να καταγράφουμε σωστά τις παραμέτρους τη στιγμή εκείνη.

    Απόδειξη της αυθαιρεσίας είναι η αντίληψη, βεβαιότητα Μαυρογορδάτου, ότι δε χάσαμε και τίποτα με την Κατστροφή, έτσι κι αλλιώς δεν θα μπορούσε να κρατήσουμε τη Σμύρνη. Τη στιγμή που θα υπήρχε η τουρκική πλημυρίδα στην Ανατολή. Είναι μια 057αντίληψη αυθαίρετη και θα έλεγα τελείως ιδεοληπτική και καταστροφολογική.

    Η εμπειρία των “Νέων Χωρών”, [ακόμα και των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου (των οποίων όλες οι πρωτεύουσες είναι χτισμένες στις ανατολικές τους ακτές)], όπου τα δεδομένα ήταν πολύ χειρότερα από αυτά του Σαντζακίου Σμύρνης και πολύ περισσότερο βέβαια της Ανατολικής Θράκης, Ίμβρου και Τενέδου, μας οδηγεί στη βεβαιότητα ότι τέτοιες προσεγγίσεις τύπου Μαυρογορδάτου είναι απλώς απολογητικές για τα απίστευτα λάθη, τις ολογωρίες αλλά και την παραγνώριση (έως και περιφρόνηση) της ελλαδικής εξουσίας για τους Έλληνες της Ανατολής.

    Μ-π

    ————————————————-

    Δύτης των νιπτήρων είπε

    Μ-π, συμφωνώ ότι εκ των υστέρων αναδρομικές προβλέψεις δεν γίνονται. Απλά έχω την εντύπωση ότι προσεγγίσεις που εστιάζουν στο Βενιζέλο και τις εκλογές τείνουν να αγνοούν τη δυναμική της κεμαλιστικής κίνησης. Είναι σαν το σκάκι: σκέφτεσαι, αν είχα παίξει τον πύργο αντί για τον αξιωματικό θα είχα σώσει τη βασίλισσα. Ξεχνάς ότι ο αντίπαλος μπορεί να είχε εναλλακτικό σχέδιο και με ένα αλογάκι να κάνει ματ. Θέλω να πω, δεν νομίζω ότι η “κατάπνιξη του εθνικιστικού κινήματος του Κεμάλ εν τη γενέσει του” μπορούσε να επιτευχθεί είτε με στρατιωτικούς είτε με διπλωματικούς χειρισμούς.

    ————————————————-

    Δύτης των νιπτήρων είπε

    (το παράδειγμα με το σκάκι μάλλον δεν είναι πολύ πετυχημένο, ήθελα μόνο να τονίσω ότι τέτοιες αναλύσεις αγνοούν τον αντίπαλο)

    ————————————————-

    Πόντος και Αριστερά είπε

    Αγνοούν επίσης και τη δυναμική των χριστιανικών ομάδων της Ανατολής που παγιδεύτηκαν από τις διεθνείς εξελίξεις και τον ανορθολογισμό της “μητέρας-πατρίδας”.

    Π.χ. στον Πόντο, όπου δρούσε ένα αξιόλογο αντάρτικο κίνημα δεν έφτασε ούτε μια σφαίρα από την Αθήνα. Και όταν οι μπολσεβίκοι αποφάσισαν οριστικά τη συμμαχία με το κεμαλικό κίνημα για λόγους εξωτερικής πολιτικής, τους απέκοψαν και από τα μετόπισθεν που ήταν οι ελληνικές κοινότητες της Ρωσάις και του Καυκάσου. Εξάλλου, σε διαφορετική πολιτική εξέλιξη το Νοέμβρη του ‘20, ήταν αποφασισμένο, έστω και με μεγάλη χρονική καθυστέρηση, να αποσταλεί στον Πόντο το τμήμα του ελληνικού στρατού που είχε δημιουργηθεί στον ελληνικό στρατό από Πόντιους εθελοντές με επικεφαλής τον Καθενιώτη. Αυτό είχε ήδη αποσπάσει την έγκριση των Βρετανών, όπως μας βεβαιώνει ο Αλέξης Αλεξανδρής σ’ ένα εμπεριστατωμένο άρθρο του για την περιοχή.

    Το αντίστοιχο θα μπορούσα να ισχυριστώ και ‘γω. Ότι αγνοούμε πλήρως τη δυναμική που μπορεί να είχε η Μικρασιατική Άμυνα, η δράση της οποίας απαγορεύτηκε από τους Γούναρη και Στεργιάδη. Το γεγονός ότι δεν επέτρεψαν οι μοναρχικοί την αυτοοργάνωση του ιωνικού πληθυσμού σε δικό τους αυτόνομο στρατό και τους παρέδωσαν άοπλους στους κεμαλικούς μετά την ήττα, δείχνει την έκταση του προβλήματος, αλλά και τη συνειδητή υποτίμηση πολλών γεγονότων….

    Νομίζω ότι πολλά αγνοούμε από τις εσωτερικές αντιθέσεις εκείνης της εποχής, γιατί ακριβώς έχουν επικυριαρχήσει επί των νεοελληνικών προσεγγίσεων οι ελλαδοκεντρικές απόψεις.

    ———–

    Γράφεις: “δεν νομίζω ότι η “κατάπνιξη του εθνικιστικού κινήματος του Κεμάλ εν τη γενέσει του” μπορούσε να επιτευχθεί είτε με στρατιωτικούς είτε με διπλωματικούς χειρισμούς”.

    Διατυπώνεις με βεβαιότητα μια υπόθεση!. Με τη ίδια ευκολία θα μπορούσα να ισχυριστώ το αντίθετο. Και τα δεδομένα από την παρουσίαση του πλαισίου εκείνης της εποχής (πριν τις εκλογές) όπως μας τα παραθέτει ο Σβολόπουλος, μάλλον συνηγορούν υπέρ της δικής μου υπόθεσης.

    Πάντως τελικά, δεν ξέρουμε τι θα γινόταν, γιατί απλώς δεν βιώθηκε. Γιατί δεν δοκιμάστηκαν στην πράξη οι εναλλακτικές πολιτικές… Επίσης δεν ξέρουμε εάν η ενεργότερη εμπλοκή των Βρετανών, υπονόμευε το Τζιχάντ που ευφυών κήρυξε ο Κεμάλ κατά των θρασύτατων γκιαούρηδων, που τόλμησαν να σηκώσουν κεφάλι κατά του κυρίαρχου ισλάμ. Και ας μην ξεχνάμε ότι το μυστικό της όποιας κεμαλικής επιτυχίας στο να κινητοποιήσει κάποιες μάζες μουσουλμάνων (Τούρκων, Κούρδων, Λαζών κ.ά.) οφειλόταν στο γεγονός ότι οι απόκληροι ραγιάδες, για τους οποίους είχαν αποφασίσει απ’ το 1911 την πλήρη εξόντωση, την οποια και ξεκίνησαν από το ‘14, διεκδίκησαν “ιερά ισλαμικά εδάφη”..

    Μ-π

    ————————————————-

    Δύτης των νιπτήρων είπε

    Μ-π, ξέρω ότι τα έχεις μελετήσει πολύ καλύτερα από μένα, γι αυτό και διστάζω να συνεχίσω τη συζήτηση (επίσης πνίγομαι…)
    Επιμένω ωστόσο ότι υποτιμάς τον τουρκικό παράγοντα, νομίζω. Και είμαι επιφυλακτικός για το κατά πόσο το κεμαλικό κίνημα είχε θρησκευτική βάση. Και οι Έλληνες το ‘21 μιλούσαν για την πίστη κλπ., αλλά υποθέτω συμφωνούμε ότι δεν ήταν η θρησκευτική ελευθερία το βασικό κίνητρό τους.

    ————————————————-

    Σκύλος της Β. Κ. είπε

    Από πάνω μου, Πόντος και αριστερά, λέτε ότι στον Πόντο δεν έφτασε ούτε μία σφαίρα από την Αθήνα. Ίσως έχετε δίκιο. Νομίζω, όμως, ότι είχε αποσταλεί ο εθνεγέρτης μακεδονομάχος μητροπολίτης Φλωρίνης για να τους ξεσηκώσει. Τους ξεσήκωσε κι όταν άρχισε να πέφτει λεπίδι, αυτός την έκανε με πλάγια. Τώρα τον έχουνε κάνει και δρόμο στη Θεσσαλονίκη.
    Τάχουμε ξανασυζητήσει αυτά, έτσι δεν είναι;
    Ο παπούς μου είχε συμμετάσχει στο εκστρατευτικό σώμα στην Ουκρανία, που έστειλε ο Βενιζέλος για να πατάξει τους μπολσεβίκους. Τότε, καθώς ξυπνούσαν κάθε πρωί στην αχανή πεδιάδα κι εύρισκαν τους φρουρούς σφαγμένους, ειπώθηκε το διάσημο «πού πάμε μόνοι μας, 8.000 άνθρωποι;».

    ————————————————-

    π2 είπε

    Στις a posteriori ιστορικές αναλύσεις είναι εύκολο να κρίνουμε εκ του αποτελέσματος και με τα δικά μας μυαλά. Είναι πολύ εύκολο, για παράδειγμα, να θεωρήσουμε ανεδαφικά τα επεκτατικά σχέδια του Βενιζέλου. Η Ελλάδα μόλις έβγαινε από έναν εμφύλιο και είχε έναν μικρό και κακοδιοικούμενο στρατό. Η κουτσουρεμένη Οθωμανική Αυτοκρατορία παρέμενε μια πολύ μεγαλύτερη χώρα, με μικρά αλλά δυναμικά και στρατηγικά τοποθετημένα τμήματα της ηγεσίας της να επιδιώκουν ριζικές αλλαγές. Τα σχέδια του Βενιζέλου οριακά μόνο γίνονταν ανεκτά από τους Συμμάχους, ακόμη και πριν από τις εκλογές. Από κάθε άποψη, είναι πολύ εύκολο να αντιμετωπίσουμε τον Βενιζέλο με μια λογική “Που πά’ ρε Καραμήτρο”.

    Αλλά έτσι θα παραβλέπαμε τη δυναμική της εποχής. Ήταν μια εποχή συνεχών εδαφικών ανακατατάξεων, στα μεθεόρτια ενός Παγκοσμίου Πολέμου με τρομακτικές απώλειες ζωών. Η δική μας χώρα βρισκόταν επί δεκαετίες στα νύχια ενός μεγαλοϊδεατισμού που λίγα χρόνια πριν είχε φανεί για πρώτη φορά απρόσμενα πετυχημένος, εξασφαλίζοντας μια τεράστια περιοχή στην οποία το ελληνικό στοιχείο ήταν σαφώς μειοψηφία. Όλη η πολιτκή και στρατιωτική ηγεσία είχε γαλουχηθεί με την αντιμετώπιση της (μετέπειτα) Τουρκίας ως του Μεγάλου Ασθενούς, τα εδάφη του οποίου ήταν there for the taking. Τον οθωμανικό στρατό τον είχε νικήσει με χαρακτηριστική ευκολία το 1912. Ο Βενιζέλος ήταν ένας πολιτικός εύστροφος και πολυμήχανος, που ήξερε να παλεύει σε διπλωματικό επίπεδο. Με άλλα λόγια, η μικρασιατική περιπέτεια μοιάζει σχεδόν αναπόφευκτη, αν δούμε τα πράγματα με τα μυαλά της εποχής. Το περιρρέον κλίμα επέβαλε στην ελλαδική ηγεσία μια βολονταριστική θεώρηση των πραγμάτων, η οποία σκοπίμως απέφευγε να δει τη μισή και βάλε πραγματικότητα. Μέρος της πραγματικότητας που δεν έβλεπε ήταν και η απέχθεια των μη βενιζελικών για τους συνεχείς πολέμους και η επερχόμενη εκλογική ήττα.

    1922Όσο για τα what if σενάρια, μ’ αρέσουν σε επίπεδο αστεϊσμού, αν και δεν με βοηθάνε καθόλου στην κατανόηση της εποχής. Μ’ αρέσει, για παράδειγμα, να σκέφτομαι τι θα γινόταν αν είχε τότε σχηματιστεί ένα αυτόνομο ποντιακό κράτος (ή μια ποντιακή / λαζική / αρμενική συνομοσπονδία, για να κάνουμε το παιχνίδι πιο πικάντικο), ιδίως γιατί η οικογενειακή μου ιστορία θα ήταν πολύ διαφορετική. Μ’ αρέσει επίσης να σκέφτομαι τι θα γινόταν εάν δεν τρέχαμε ξυπόλητοι στ’ αγκάθια ως την Άγκυρα και καθόμασταν στ’ αυγά μας στη Σμύρνη, με μια πολιτική ανάμεσα στον εθνικιστικό ακτιβισμό της Μικρασιατικής Άμυνας και την θεωρητικά ορθή πολιτική του Στεργιάδη για ισορροπία ανάμεσα σε ελληνικό και τουρκικό στοιχείο. Το καλό σενάριο: η Σμύρνη ως ελληνοτουρκικό Χονγκ Κονγκ της Μεσογείου, στο πιο καλλιεργημένο, εξωστρεφές και κοσμοπολίτικο. Το κακό σενάριο: μια αιτία για έναν καταστροφικότερο ελληνοτουρκικό πόλεμο λίγα χρόνια μετά.

    ————————————————-

    Δύτης των νιπτήρων είπε

    (27)…ή, αν μας αρέσουν τα σενάρια, μια μικρή Παλαιστίνη. Στο μεταξύ, στα σενάρια για το σήμερα ξεχνάμε και τον Β΄ Π.Π., μύλος.

    Ίσως θα ήταν γόνιμη μια συνολική επανεξέταση του αντιβενιζελισμού στις νέες χώρες, σαν μια αντίδραση στο συγκεντρωτισμό του έθνους-κράτους. Εκτός από τις μειονότητες της Μακεδονίας, υπάρχει και η παράξενη ιστορία της Σάμου, με το ιδιότυπο αντάρτικο των αδελφών Γιαγιά που κάποια στιγμή πολέμησαν και για την επαναυτονόμηση του νησιού. Στο Διχασμό πήραν το μέρος του Γούναρη, συν τοις άλλοις γιατί οι Κρητικοί χωροφύλακες του Βενιζέλου είχαν κάνει φοβερές αγριότητες στη Σάμο. Αυτή η ιστορία αξίζει να μελετηθεί.

    ————————————————-

    π2 είπε

    Ίσως θα ήταν γόνιμη μια συνολική επανεξέταση του αντιβενιζελισμού στις νέες χώρες, σαν μια αντίδραση στο συγκεντρωτισμό του έθνους-κράτους.

    Σωστά. Και μάλιστα μια αντίδραση όχι μόνο από τα κάτω (μειονότητες, αγροτικοί πληθυσμοί, και άλλες “αντικαποδιστριακές” δυνάμεις), αλλά και από τα πάνω: όλες αυτές οι μυστήριες ιδεολογικές διαδρομές των Δραγούμηδων και των Σουλιώτηδων της εποχής, που χάνονται στην ισοπεδωτική εξίσωση: βενιζελικοί = προοδευτικοί δημοκράτες / αντιβενιζελικοί = βασιλόφρονες.

    ————————————————-

    Πόντος και Αριστερά είπε

    Σκύλε,

    κάνεις μεγάλο λάθος. Ο Νακρατζάς δεν είναι η καλύτερη πηγή πληροφόρησης, ούτε και κάποιοι αντίστοιχοί του.

    Κανείς δεν είχε σκόπο να ξεσηκώσει τον πληθυσμό, όπως γράφεις “Νομίζω, όμως, ότι είχε αποσταλεί ο εθνεγέρτης μακεδονομάχος μητροπολίτης Φλωρίνης για να τους ξεσηκώσει.” Ο Γερμανός είχε διοριστεί από το Οικουμενικό Πατριαρχείο στο πλαίσιο των εσωτερικών του μετακινήσεων. Ήταν τελείως τυχαίο το ότι τη στιγμή της κατάρρευσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ήταν μητροπολίτης Σαμψούντας.

    Οι εξελίξεις στην περιοχή του Πόντου, όπως και σ΄’ όλητ ην Ανατολή, σχετίζονται κυρίως με την απόφση των Νεότουρκων να ξεμπερδεύουν με τους χριστιανικούς πληθυσμούς και τη χρησιμοποίηση των Αμελέ Ταμπουρού, δηλαδή της ένταξης των στρατεύσιμων χριστιανών σε “τάγματα εργασίας” με στόχο την εξόντωση. Αυτό έφερε με τη σειρά του την ανυποταξία και τη δημιουργία των πρώτων αντάρτικων ομάδων, οι οποίες από το 1916 μετατράπηκαν σε ομάδες προστασίας των διωκώμενων πληθυσμών.

    Γιατί αυτό που δε λέει ο Νακρατζάς σύντροφε -ούτε και οι επίσημες θέσεις του τουρκικού υπ. Εξ. που εύκολα αναπαράγονται από καλοθελητές- είναι ότι από το 1916 ξεκίνησε η εθνική εκκαθάριση του δυτικού Πόντου με πρόσχημα τη δράση των ανταρτών. Τα διπλωματικά έγγραφα των συμμάχων των Νεότουρκων είναι αποκαλυπτικά. ‘Έχουν δημοσιευτεί από τον Ενεπεκίδη και θα έπρεπε να τα ξέρουν όσοι ασχολούνται στα σοβαρά με την περίοδο εκείνη και την περιοχή του Πόντου . Όπως επίσης θα έπρεπε να ξέρουν τα κε΄μενα του Τανέρ Ακσάμ, του Φουάτ Ντουντάρ και των άλλων αντικεμαλικών αριστερών ιστορικών.

    Το εντυπωσιακό με την αναθεωρητική σχολή που δικαιολογεί τα εγκλήματα του τουρκικού εθνικισμού, αγνοεί το ιστορικό μεταίχμιο, αμφισβητεί τα ανθρώπινα και πολιτικά δικαιώματα των χριστιανικών ομάδων, γράφει στα παλιά της τα παπούτσια κάθε ταξική ανάλυση, είναι ότι αποκρύπτει το σχέδιο εξόντωσης που εκπονήθηκε από το 1911 και τέθηκε σε εφαρμογή από το 1914.

    Αντιμετωπίζει, ειδικά την περιοχή του Πόντου, ως περιοχή χωρίς επικρατούσα εξουσία, χωρίς μπάτσους και στρατό, χωρίς σχέδια εξόντωσης και παρακρατικές ομάδες των κρατούντων, όπου τις συνθήκες διαμόρφωσαν οι Πόντιοι αντάρτες και ο συγκεκριμένος Μητροπολίτης.

    Και σε πολλές άλλες αφαιρέσεις βασίζεται όλη αυτή η απολογητική του τουρκικού εθνικισμού που αναπαράγεται με τόσο εύκολο τρόπο από θαυμαστές του στην Ελλάδα (δεν εννοώ εσένα ω! Σκύλε), αλλά δεν είναι του παρόντος ποστ.

    Μ-π

    ————————————————-

    Σκύλος της Β.Κ. είπε

    Μα καλέ μου, δεν έχω ως πηγή το Νακρατζά. Αλλίμονο αν χρειαζόταν να πάμε στον Πόντο, μέσω … Ρότερνταμ.

    ————————————————-

    Πόντος και Αριστερά είπε

    Σκύλε, ευχαριστώ για τη διευκρίνηση. Μου έφυγε ένα βάρος τώρα. Αλήθεια!

    Ο λόγος είναι ότι τυχαίνει να σ’ εκτιμώ… !

    Μ-π

    ————————————————-

    Μαρία είπε

    Δύτη ναι, φαίνεται οτι είναι κοινός τόπος: http://sarantakos.wordpress.com/2009/05/20/akanedes/#comment-5405

    Σκύλε, εγώ ξέρω για τον Καραβαγγέλη οτι βρέθηκε στη Σαμψούντα με δυσμενή μετάθεση κι οτι ένας απ’ τους αντάρτες ήταν ο περίφημος Κισά Μπατζάκ κατά κόσμον Κυριάκος Παπαδόπουλος. Αλλά αυτά μας βγάζουν απ’ το θέμα.

    ————————————————-

    Κορνήλιος είπε

    #19 μὲ τὴν ψυχολογικὴ ἕρμηνεία ποὺ ἔδωσες μόλις δικαίωσες τὸν Γιανναρᾶ. γιατί νομίζετε πὼς ἔκενε ἐκλογὲς ὁ Καραμανλῆς;

    ————————————————-

    Πόντος και Αριστερά είπε

    Κορνήλιε…

    Ο Γιανναράς συγκρίνει ανόμοια πράγματα σε ανόμοιες εποχές. Γενικά έχει την τάση να αιωρείται μεταξύ των άκρων ενός αχρονικού εκκρεμούς, όπου στο ένα βρίσκεται ένας ακραίος εθνικισμός και στο άλλο μια ανύπαρκτη (πλέον) προνεωτερική ρωμιοσύνη.

    Το “τι μπροκολα, τι λάχανα” ήταν κοντύτερα στην πραγματικότητα από τη σύγκριση Γιανναρά.

    Μ-π

    ————————————————-

    sarant είπε

    Ναι, αλλά ο Καραμανλής αργά ή γρήγορα θα τις έκανε -ο Βενιζέλος, σου λέει, μπορούσε με επιχείρημα τον πόλεμο να τις αναβάλει (να τις αναβάλλει, ίσως).

    ————————————————

    Πόντος και Αριστερά είπε

Μαρία, ο σημαντικότερος αντάρτης στον Πόντο δεν ήταν ο Κισά Μπατζάκ, αλλά ο Βασίλειος Ανθόπουλος (Βασίλ Ουστά) του οποίου ο πρωτότοκος εντάχθηκε στο Δημοκρατικό Στρατό… Όλα έχουν την ερμηνεία τους. Ακόμα και το ότι οι βασανιστές της Μακρονήσου ήταν πρώην εαμίτες.

Στα γράφω γιατί η ισοπέδωση και η αχρονική αντιμετώπιση των ιστορικών γεγονότων συνηθίζεται.

Αλλά αυτά είναι εκτός του συγκεκριμένου θέματος.

Μ-π

…………………………….

me_13

Advertisements

01/11/2009 - Posted by | -Ιστορικά, -Ιδεολογικά, -Μεταξάς, -Μνήμες, Μικρά Ασία

24 Σχόλια »

  1. @Ποντος & Αριστερα: «Και όταν οι μπολσεβίκοι αποφάσισαν οριστικά τη συμμαχία με το κεμαλικό κίνημα για λόγους εξωτερικής πολιτικής, τους απέκοψαν και από τα μετόπισθεν που ήταν οι ελληνικές κοινότητες της Ρωσάις και του Καυκάσου.»

    Ο Κορδατος στην «Ιστορια της Ελλαδας» αναφερει οτι η Σοβ. Ενωση προσπαθησε να προσεγγισει διπλωματικα την Ελλαδα, αλλα δεν βρηκε ανταποκριση. Αυτο υπονοεις στο παραπανω αποσπασμα σου;

    Σχόλιο από voulagx | 01/11/2009

  2. Όχι! Αυτό που αναφέρει ο Κορδάτος συνέβη το ’22, αφού είχε ήδη προηγηθεί η στροφή του Κεμάλ προς τους δυτικούς.

    Η σοβιετοτουρκική προσέγγιση θα ξεκινήσει από τις αρχές του 1918, όταν σε άρθρο της η «Πράβδα» ορίζει την αλληλεγγύη προς τη νεοτουρκική Οθωμναική Αυτοκρατορία, πριν ακόμα απο την ηττα της στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Κυρίως προσκαιρη τακτική συμμαχία των μπολσεβίκων με τους παντουρκιστές της Κεντρικής Ασίας και των Τατάρων, καθόρισε αυτούς τους προσανοατολισμούς.

    Στη συνέχεια, με την εμφάνιση του κεμαλικού κινήματος, η σοβιετοτουρκική προσέγγιση γίνεται βασική επιδίωση του τουρκικού εθνικισμού. Τρεις ημέρες μετά την έναρξη των εργασιών της «Μεγάλης Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης» (20 Απριλίου 1920) ο Κεμάλ έγραψε ένα γράμμα στον Λένιν ζητώντας τη σύναψη διπλωματικών σχέσεων και στρατιωτική βοήθεια. Στις 2.06.1920 ο Τσιτσέριν απάντησε επίσημα στην παρούσα επιστολή

    Παράλληλα, ο Κεμάλ εκμεταλλέυεται τις ενδοσυμμαχικές αντιθέσεις. Το Μάρτιο του ’20 συνάπτεται της ιταλο-τουρκικής συμφωνίας. Όμως η βασική επιλογή εξωτερικής πολιτικής του Κεμάλ ήταν η σύμπραξη με τον Λένιν.

    Οι Σοβιετικοί συνεργάστηκαν με τους κεμαλικούς, σύμφωνα με μελετητές της περιόδου εκείνης, στην κατάπνιξητου αρμενικού κινήματος χτυπώντας οι μέν από τον Βορρά και οι δε απ’ το Νότο τις αρμενικές δυνάμεις του σοσιαλδημοκρταικού-εθνικιστικού Ντασνάκ. Στις 19 Ιουλίου 1920 η τουρκική αντιπροσωπεία υπό τον Υπουργό Εξωτερικών Bekir Sami έφτασε στη Μόσχα. Στις 4 Οκτωβρίου 1920 η Σοβιετική διπλωματική και στρατιωτική αποστολή έφτασε στην Άγκυρα για να ανοπίξει τη σοβιετική πρεσβεία. Ήταν η μόνη ξένη πρεσβεία στην κεμαλική πρωτεύουσα εκείνη την εποχή. Η άφθονη στρατιωτική βοήθεια ακολούθησε. Για τη βοήθεια αυτή αρκετές πληροφορίες μπορείς να δεις [ΕΔΩ]

    Στις 16 Μαρτίου του 1921 υπεγράφη η επίσημη συνθήκη της «Σοβιετο-τουρκικής Φιλίας και Αδελφότητας» υπογράφηκε.

    Βέβαια αυτή η εξέλιξη ήταν αποτέλεσμα της πολιτικής του Λένιν, όπως διαμορφώθηκε μετά την Επανάσταση και η οποία επιβλήθηκε «πραξικοπηματικά» επί της Κ.Ε. του κόμματος των μπολσεβίκων και οδήγησε στην επονείδιστη συνθήκη του Μπρεστ Λιτόφσκ..

    Η άποψη της αριστερής αντιπολίτευσης -συμπεριλαμβανομένου και του Τρότσκι τότε και των αναρχικών- κατά τις διαπραγματεύσεις με τους Γερμανούς στις αρχές του 1918, αντιστοιχούσε στις φυσικές εξελίξεις και ευνοούσε κατά πολύ τόσο τα κινήματα των λαών της Εγγύς Ανατολής (Αρμένιοι, Έλληνες), όσο και αυτά του γερμανικού εργατικού κινήματος. Η άποψη αυτή αρνιόταν την ειρήνευση με τις Κεντρικές Δυνάμεις και υποστήριζε την πρόταση για συνέχιση του πολέμου και μετατροπή του σε επαναστατικό. Λαμβάνοντας υπ’ όψιν ότι λίγους μήνες μετά οι Κεντρικές Δυνάμεις ηττήθηκαν από την Αντάντ, παρά την αποχώρηση των Ρώσων από το συμμαχικό στρατόπεδο, μπορούμε να ισχυριστούμε ότι η άποψη των Αριστερών προς τον Λένιν δυνάμεων είχε ρεαλιστικότερη προσέγγιση των πραγμάτων.

    Η επιβολή της μειοψηφικής άποψης του Λένιν με προκλητικές μεθόδους -όπως επανάληψη των συνεδριάσεων της ηγετικής ομάδας του Κόμματος των μπολσεβίκων μέχρι να αποδεχτούν με πίεση την άποψη του- ήταν αυτή που οδήγησε το Μάρτιο του 1918 στη δυσβάστακτη, ακόμα και για τους μπολσεβίκους, Συνθήκη του Μπρεστ Λιτόφσκ και διαμόρφωσε το ιστορικό πλαίσιο.

    Και είναι ατύχημα το ότι όσοι μελετούν την περίοδο αυτή αγνοούν ή παρακάμπτουν την πλέον αποφασιστική στιγμή εκείνης της περιόδου. Εάν είχαν επικρατήσει οι Αριστεροί επί του Λένιν, η εξέλιξη θα μπορούσε να έχει οδηγηθεί στην αντιδιαμετρική κατεύθυνση απ’ αυτή που τελικά οδηγήθηκε.

    Μ-π

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 01/11/2009

  3. δε καταλαβα τωρα εσεις οι αριστεροι ειστε υπερ του εθνικιστη μεγαλοιδεατη βενιζελου????
    αφου εσεις κατεβηκατε μαζι με τους κρετινους βασιλικους εναντιον του σαν ηνωμενη αντιπολιτευσις.
    ελια στεφανι
    σφυρι δρεπανι

    εσεις κανατε ειρηνιστικη προπαγανδα στο μετωπο κατ εντολην του αρχηγου σας του λενιν.
    πως λοιπον μας λετε οτι φταινε μονο οι πανιβλακες, και αποσιωπειτε το δικο σας ρολο?
    για ηλιθιους χριστιανοδεξιουληδες μας περνατε ολους?

    βενιζελικος εθνικιστης-αντικαπιταλιστης-αντικομμουνιστης-ισως εθνικοσοσιαλιστης (υπο εκολαψιν…)

    Σχόλιο από kafkaslar | 01/11/2009

  4. Κύριε καφκασλάρ, ψέματα λέτε, οι σοσιαλιστές του ΣΕΚΕ δεν κατέβηκαν με την Ηνωμένη Αντιπολίτευση στις εκλογές του 1920.

    Σχόλιο από sarant | 01/11/2009

  5. Ο ΣΤΡΑΤΟΣ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΕΙ

    Σταυρίδης Αρσένιος, υποδεκανέας
    Χανία 2-3 Νοεμβρίου 1920

    Δεν ξέρω σε τι θέσι και με τι όρεξι θα λάβης το γράμμα μου αυτό. Ξέρω μόνον πως το σύνεφο της θλίψεως θάναι ζωγραφισμένο στο περήφανο πρόσωπό σου, που είδε τόσες εθνικές χαρές, να αντικρύζει τώρα την εθνική ατιμία. Το ίδιο κ’ εγώ και μαζί όλη η Κρήτη βρίσκεται σένα πέλαγος μιας δικαιολογημένης ανησυχίας, γιατί ο ουρανός είνε συνεφιασμένος , μαραμένος δείχνοντας την εθνική ατιμία και των Αθηνών τους νέους εσπερινούς Βενετίας.
    Όση κι αν είνε η χαρά μας που τον βγάλαμε εδώ τον Βενιζέλο άσπρο, όσο κι αν είνε το εγώ μας, η συνείδησίς μας καθαρή, τόσο η θλίψι η νευρικότης μας έχει κυριεμένους. Ξέρεις τι είνε να λερώσωμε εμείς οι Έλληνες αυτό το έργο που χρόνια το κτίζαμε, και τώρα να το χαλάσομαι. Ω! δεν φαντάζεσαι, είνε πολύ μεγάλο. Να κοπιάζει να θυσιάζεται να κάμνη τα αδύνατα δυνατά, να μας παραδίδει Ελλάδα Μεγάλη και ημείς να του δίνομε κι άλο ένα περισότερο φαρμάκι, από τα πολλά που τον έχομε ποτίσει.
    Από χθες το πρωί τα Χανία είνε στο πόδι. Είδησες καταφατικαί έρχονται. Για την ώρα λένε πως ο τελευταίος αντιδραστικός πλειοψηφεί τον ένα Βενιζελικό κατά 3.000 ψήφους. Είνε τρομερόν αλλά και ατιμωτικόν για την Αθήνα για την Ατική για όλη την Ελλάδα.
    Η ιστορία δεν γράφει παρόμοιον τι. Ας είνε η Κρήτη η Ήπειρος τα Νησιά του είπανε ευχαριστώ καίτοι είχαν πολλοί μιαν συμπάθεια στον Κωνσταντίνο εν τούτοις στο Βενιζέλο ετάχθησαν με το μέρος του.
    Αυτά γίνοντε εδώ στην Ελλάδα, αυτός είνε ο Ελληνικός Λαός. Δε θέλει να ζη ελεύθερος, θέλει νάναι σκλάβος, να ατιμάζεται νάχει το Βούλγαρο. Μούντσωσέ τους Βενιζέλο. Εμείς θα κάνομε αυτονομία Κρήτη Νησιά κλπ με τη Σμύρνη, Δεν ζούμαι μ’ αυτούς.
    Αυτοί θέλουν νάναι πάντα καπετάνιοι να διοικούν αυτοί. Ας διοικήσουν την Ταράτσα και το Μενίδι. Εμείς τίμιοι Έλληνες θα συνεχίσωμε την ιστορία με το Βενιζέλο. Ένα κιένα δύο.
    Σταματώ 3.30 μμ περιμένοντας ένα βαπόρι να μάθομε τα νέα. Δεν ξέρω τι κάμω. Σιάστισα.
    Εδώ οι διόμισοι Βασιλικοί κρύφτηκαν. Περιμένω νέα σας. Χαιρετισμούς οικείους.

    ……………

    Μιχαήλ Οδυσσέας, ανθυπολοχαγός πεζικού
    Γκιουμουλτζίνα (Κομοτηνή) τη 4/11/1920

    Επέπρωτο στας τελευταίας στιγμάς του στρατιωτικού μου βίου να πιω το ποτήριον της πικρίας και της απογοητεύσεως μέχρι τρυγός! Εις στιγμάς καθ’ ας η αγαπημένη μας πατρίδα, μεγάλη και ένδοξος αγκαλιάζει χαρούμενα τα παιδιά της, τα οποία τόσα και τόσα χρόνια ζούσαν μέσα στη σκλαβιά, ο ελληνικός λαός επιλήσμων των υποχρεώσεών του απέναντι Εκείνου, όστις αφιέρωσε όλα του τα νειάτα, όλη του τη ζωή για να πραγματοποιήση τα όνειρα της Φυλής, με μια χειρονομία αποδοκιμάζει την πολιτικήν του και τον εκδιώκει δίκην Τυράννου. Η αχαριστία μας είναι πρωτοφανής στα χρονικά και η αγνωμοσύνη μας διαρκώς θα επισύρη επί της κεφαλής μας το μίσος και την περιφρόνησιν όλων των φίλων και την χαράν και αγαλλίασιν όλων των εχθρών…
    …Μην απελπιζόμεθα όμως διότι δεν πιστεύω οι αναλαβόντες ήδη τα ηνία του κράτους, δεν πιστεύω λέγω να θελήσουν να διαιρέσουν το Έθνος και να εξάψουν τα πάθη, τα οποία διαρκώς ογκούνται…
    …Κατόπιν τόσων αγώνων υποκύπτομεν εις την λαϊκήν θέλησιν η οποία είναι σεβαστή. Είθε αυτή να αποβή προς όφελος της μεγαλυνθείσης Ελλάδος μας και ουχί προς βλάβην!

    …………

    Βασιλάκης Εμμανουήλ, υπολοχαγός
    Ξάνθη 16/11/1920

    Είμαι σχεδόν απηλπισμένος. Σκέπτομαι να παραιτηθώ και να φύγω για το εξωτερικόν. Φαντάζομαι ότι η κατάστασις μετ’ ου πολύ θα είναι ανυπόφορος. Άκουσα να μας αποκαλούν προδότας, ημάς οι οποίοι δια του αίματός μας εστήσαμε την κυανόλευκον εις τα πρόθυρα της Κωνσταντινουπόλεως.

    ………

    Νικολόπουλος Νίκος, λοχαγός
    20/12/1920

    Τώρα Γεωργία μου, θα πολεμάμε χωρίς να έχουμε να πάρουμε καμμιά αμοιβή. Μέχρι τώρα καλά. Είμαι 24 ετών και είμαι λοχαγός. Τώρα όμως πρέπει να περιμένω όπως όλοι οι επαναφερθέντες, που ήσαν αρχαιότεροί μου, με περάσουν και έτσι να προαχθώ. Μεγαλείτερη αδικία για κείνους που πολέμησαν δεν μπορούσε να γίνη.

    ……….

    Αναστασίου Αναστάσιος, λοχαγός πυροβολικού
    Σμύρνη τη 5/2/1921

    Εάν θέλης να εξακολουθήσωμε την αλληλογραφίαν μας και να είμεθα φίλοι, να μη μου ξαναγράψης πλέον για τον κατάδικον αυτόν του ελληνικού λαού, τον επονομασθέντα πατέρα της φυγής. Σέβομαι τας πεποιθήσεις των άλλων, αλλά αυτός για μένα ήτανε ένας τύραννος, ο οποίος μια ημέρα θα δώση λόγον των πράξεών του για τα κακουργήματα που έκαμε στην Ελλάδα. Μετ’ ολίγας ημέρας θα αναχωρήσω και εγώ για το μέτωπο της Νικομηδείας.

    ………

    Νικολόπουλος Νίκος, λοχαγός
    Ουσάκ 19/2/1921

    Και τώρα θέλουν να μας διώξουν από τη Σμύρνη και τη Θράκη με την οποία συνδέσαμε την καλύτερη ζωή μας, δια την οποία εδώσαμε τη νεότητα και τη ζωή μας. Την οποία έχουμε βάψη τέλος με αίμα. Αλλά όχι. Το έργον του Βενιζέλου δεν θα καταστραφή. Θα πεθάνουμε όλοι.

    ……..

    Παπαβασιλείου Κώστας, έφεδρος ανθυπασπιστής
    Μασλάρι τη 25/2/1921

    Εις την επιστολήν σου μου έγραφες κάτι νομίζω περί της φωτογραφίας του κ. Βενιζέλου την οποίαν μου στείλατε την Πρωτοχρονιά.
    Το σωστό είνε ότι είμαι Βασιλικός ανέκαθεν, όχι όμως από τους αδιαλάκτους και ως τοιούτος εκτιμώ τον κ. Βενιζέλον ως οφελείσαντα και οφελούντα και σήμερον ακόμη ως ιδιώτης την πατρίδα και το έθνος, ως ουδείς άλλος πολιτευτής.
    Γι’ αυτό δε μαζύ με τες άλλες εικόνες που κοσμούν το πενιχρό μου Σαλόνι είνε και η εικών του Ελευθ. Βενιζέλου και ας τα κρίνουν τα πράγματα όπως θέλουν οι άλλοι οι λεγόμενοι αδιάλακτοι αμφοτέρων των μερίδων. Για να ευδοκιμήση το έθνος μας χρειάζεται συναδέλφωση όλων μας, τα δε προσωπικά μας πάθη να μείνουν κατά μέρος.

    ……….

    Νικολόπουλος Νίκος, λοχαγός
    Προφυλακαί Ουσάκ, 9/3/1921

    Σου γράφω δύο λέξεις βιαστικές. Είναι παραμονή επιχειρήσεων. Επί τέλους εδέησε να επικρατήσουν αυτού κάτω σκέψεις μάλλον εθνικές. Και πάλιν την συνθήκη θα την υπογράψουν η λόγχες μας με αίμα. Τα πολυβόλα μου είναι πάντοτε έτοιμα. Στην Πόλι.

    ……

    Πυρπυρής Παναγιώτης, λοχίας
    Εν Σμύρνη τη 12/5/1921

    Ας ουρλιάζουν όμως, το κεφάλι τους θα φαν στο τέλος διότι δεν υπάρχουν πλέον Γάλλοι να αναβιβάζουν και να καταβιβάζουν τους κυβερνήτας της Ελλάδος και αν ο Βενιζέλος ονειροπωλεί το 1917 έχει γελασθεί πολύ καθώς και αυτοί οι εκ πίνης λυσάξαντες εν Κωνσταντινουπόλει νομίζουν ότι μπορούν ν’ αναλάβουν έστω και διοίκησιν Διμοιρίας εν τω Ελληνικώ Στρατώ απατώνται πολύ.
    Κονδύληδες δεν έχομεν πλέον να τυφεκίζουν τους αντιβενιζελικούς. Πάνε, πάνε, πάνε και δεν ξαναγυρίζουν ποια.

    ………

    Αναστασίου Αναστάσιος, λοχαγός πυροβολικού
    Μέτωπον τη 15/5/1921

    Αυτή την εικόνα που μου έστειλες στην επιστρέφω πάλι αφού ελήφθησαν τα κατάλληλα μέτρα εναντίον της. Δεν πιστεύω πλέον να το επαναλάβης το πείραμα αυτό διότι θα λάβη την τύχην της και η άλλη που θα μου στείλης. Ημείς είμεθα παιδιά του Κώτσου του Βασιληά μας και ο άνθρωπος εκείνος που θα τα βάλη με τον Βασιληά μας θα είναι και εχθρός μας…
    …Σεις οι Μικρασιάται οι οποίοι δεν εγνωρίσατε τι είναι Βενιζέλος έχετε εν μέρει δίκαιον και τον αγαπάτε. Αλλά τώρα δεν σας κάνουν εντύπωσι η χαρά των οπαδών του Βενιζέλου για κάθε αποτυχία; Τέτοιοι άνθρωποι δεν πρέπει να ονομάζωνται Έλληνες. Προσπαθούν να φέρουν προσκόματα εις το έργον του στρατού και της Κυβερνήσεως για να αποδείξουν ότι μόνον ο Βενιζέλος είναι ικανός να κυβερνήση την Ελλάδα, αδιαφορούντες εάν καταστραφή η Ελλάς.

    …….

    ΑΘΑΝΑΤΗ ΕΛΛΑΣ!
    ΑΔΙΟΡΘΩΤΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ!

    Σχόλιο από Asarcikli | 02/11/2009

  6. TO 1821 OTAN AΠΕΛΕΥΘΕΡΩΘΗΚΑΝ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΦΤΙΑΞΑΝ ΤΡΙΑ ΚΟΜΜΑΤΑ. ΑΓΓΛΙΚΟ- ΓΑΛΛΙΚΟ ΚΑΙ ΡΩΣΙΚΟ.ΑΥΤΟ ΤΑ ΛΕΕΙ ΟΛΑ!!!ΠΑΝΤΑ ΡΑΓΙΑΔΕΣ.ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΤΟ ΤΟΜΑΡΙ ΤΟΥΣ.

    Σχόλιο από ΚΙΑΜΙΛΗΣ | 02/11/2009

  7. εμένα μαρεσει που ακροδεξιοί αντιβενιζελικοί-μεταξικοί κλπ μαζί με τον ιό της ελευθεροτυπίας συναγωνίζονται (μάταια, γιἀ μένα)να παραθέτουν επιχειρήματα που «αποδεικνύουν» πόσο λανθασμένη ήταν η απελευθέρωση της σμύρνης.

    μια ζωή σαπίλα

    Σχόλιο από Γιάννης | 03/11/2009

  8. Η Διδω Σωτηριου σε μια μελετη της με τιτλο «Η Μικρασιατικη καταστροφη και η στρατηγικη του ιμπεριαλισμου στην ανατολικη μεσογειο» που εκδοθηκε απο τον Κεδρο το 1975 αναφερει καπου οτι:Η Σοβιετικη Ενωση, λιγο πριν την καταρρευσιη του μικρασιατικου μετωπου, προσφερθηκε να μεσολαβησει αναμεσα στην Τουρκια και την Ελλαδας για να περισωθει οτι ηταν δυνατον. Να αυτονομηθει μια παραλιακη ζωνη, να μην ξεριζωθει απο τις εστιες της του ο μικρασιατικος ελληνισμος που ηταν προζυμι προοδου στα Βαλκανια.Την βαρυσημαντη αυτη ενεργεια που δεν εγινε επισημα γιατι δεν υπηρχαν διθπλωματικες σχεσεις αναμεσα στις δυο χωρες, την αναφρει ο Γ. Κορδατος στην «Ιστοριας της Νεωτερης Ελλαδας» και την αποσιωπησαν σχεδον ολες οι ιστοριες. περιττο να πουμε πως το σοβιετικο διαβημα εμεινε ακαρπο και πως η τοτε βασιλικη κυβερνηση της υποτελειας απαξιωσε και ν απαντησει! Την ιδια στιγμη ο Κεμαλ, οχι μονο ειχε αναγνωρισει το σοβιετικο καθεστως , αλλα και με καθε τροπο ενισχυε τις εμπορικες και φιλικες σχεσεις με την Σοβ, Ενωση»*

    *δεν ακολουθησα το πολυτονικο του κειμενου.

    Ξεχασα να σας χαιρετησω μια που πρωτη φορα μπαινω στο ιστολογιο σας 🙂

    Σχόλιο από espectador | 03/11/2009

  9. espectador kαλώς ήρθες.

    Το σχολιο 2 του «Μ-π» νομίζω ότι σχετίζεται με το συγκεκριμένο γεγονός που αναφέρεις.

    Ομέρ

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 03/11/2009

  10. Παρ’ όλα αυτά, οι θιασώτες του αστικού κοινοβουλευτισμού δεν έπραξαν τίποτα για να του κλείσουν το δρόμο, όταν ακόμη ήταν νωρίς.

    Ετσι, όταν στις 5 Μάρτη του 1936 ο Βασιλιάς Γεώργιος ο Β΄ έκανε τον Ι. Μεταξά υπουργό Στρατιωτικών στην κυβέρνηση Δεμερτζή, πολλοί ήταν αυτοί που νόμισαν – κι ακόμη περισσότεροι αυτοί που διέδωσαν – πως ο μονάρχης παρενέβαινε δυναμικά για να αποφύγει μια δικτατορία. Φαινομενικά έτσι είχαν τα πράγματα, αφού το πρωί της ίδιας ημέρας – και φυσικά πριν υπουργοποιηθεί ο Μεταξάς – πραγματοποιήθηκε στο υπουργείο Στρατιωτικών σύσκεψη της ανώτατης ηγεσίας των ενόπλων δυνάμεων και των σωμάτων ασφαλείας με θέμα την κήρυξη δικτατορίας. Μάλιστα, μετά τη σύσκεψη ο – μέχρι εκείνη τη στιγμή – υπουργός στρατιωτικών Αλ. Παπάγος πήγε στα ανάκτορα και ζήτησε από το Βασιλιά να παύσει την κυβέρνηση Δεμερτζή και να ορίσει νέα, εξωκοινοβουλευτική της εμπιστοσύνης των ανακτόρων και των ενόπλων δυνάμεων3.

    Την εξέλιξη αυτή ο Ε. Βενιζέλος, σε επιστολή που έστειλε από το Παρίσι στο φίλο του Λουκά Ρούφο, στις 9/3/1936, σχολίαζε ως εξής: «Δεν είναι ανάγκη να σου είπω πόσον ζωηρά είναι η χαρά μου, διότι ο Βασιλεύς απεφάσισε να πατάξη επί τέλους τας διηνεκείς επεμβάσεις των στρατιωτικών παραγόντων, απομακρύνας από την κυβέρνησιν, μετά την τελευταίαν αυθάδειάν των, τον Παπάγον και Πλατήν, και αναθέσας το Υπουργείον των Στρατιωτικών εις τον Μεταξάν. Με την ενέργειάν του αυτήν ο Βασιλεύς απέκτησε πάλιν ακέραιον το κύρος του, τόσον απαραίτητον διά την αποκατάστασιν της ψυχικής ενότητος του Ελληνικού λαού και την οριστικήν επάνοδον της Χώρας εις κανονικόν πολιτικόν βίον… Από μέσα από την καρδιά μου αναφωνώ: Ζήτω ο Βασιλεύς!»4

    4. «Ελεύθερο Βήμα» 18/3/1936.

    www2. rizospastis.gr/wwwengine/story.do?id=4144432

    Σχόλιο από theo | 03/11/2009

  11. […] -Τι έγινε στην Ανατολική Θράκη τον Οκτώβρη του ‘22 Μια από τις πλέον άγνωστες σελίδες της νεότερης ελληνικής ιστορίας διαδραματίστηκε στην Ανατολική Θράκη τον Οκτώβριο του 1922, μετά την Καταστροφή της Σμύρνης και πριν το τέλος του ιστορικής διαδικασίας αντικατάστασης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από έθνη-κράτη. Η Ανατολική Θράκη ήταν τότε μια περιοχή μεγάλης εγκατάστασης ελληνικού πληθυσμού, που περιλάμβανε και την Κωνσταντινούπολη. Την εποχή εκείνη η Κωνσταντινούπολη ήταν έδρα του ισλαμικού Χαλιφάτου και παράλληλα η  μεγαλύτερη, τότε, ελληνική πόλη, το καθεστώς της οποίας ήταν υπό διαμόρφωση.  Η Ανατολική Θράκη ενωθηκε με την υπόλοιπη Ελλάδα με τη Συνθήκη των Σεβρών, οι δε κάτοικοί της ψήφισαν και στις εκλογές της 1ης Νοεμβρίου του 1920. […]

    Πίνγκμπακ από -Τι έγινε στην Ανατολική Θράκη τον Οκτώβρη του ‘22 « Πόντος και Αριστερά | 03/11/2009

  12. 1923
    Σε σημείωμα του ιδιαίτερου γραμματέα του Ε.Βενιζέλου, Ανδρέα Μιχαλόπουλου υπάρχουν ερωτήματα σχετικά με τις σχέσεις του Ε. Βενιζέλου με τον Ζαχάρωφ.

    Σχόλιο από theo | 03/11/2009

  13. Ο Βενιζέλος αυτοεξόριστος στο διάστημα 1924-1928 προετοιμάζει την επάνοδο του στην πολιτική. Σε τέσσερα χρόνια είχαμε δέκα πρωθυπουργούς, τρεις εκλογές και ένδεκα στρατιωτικά πραξικοπήματα.

    Σχόλιο από theo | 03/11/2009

  14. ΔΕΙΤΕ ΜΙΑ «ΣΥΖΗΤΗΣΗ» ΣΤΟ ΦΟΡΟΥΜ
    ——————————————————–

    Η Συνθήκη των Σεβρών (απο τον Ριζοσπάστη)

    από perastikos13 » Οκτώβριος 28th, 2009, 4:39 am

    Στις 10 Αυγούστου 1920, υπογράφεται στις Σέβρες της Γαλλίας η «Συνθήκη των Σεβρών». Η συγκεκριμένη Συνθήκη που υπογράφεται δυο χρόνια μετά τη λήξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου ήταν μια από τις συμφωνίες για τη διαμόρφωση του μεταπολεμικού κόσμου, με το μοίρασμα των αποικιών της ηττημένης Γερμανίας και πιο συγκεκριμένα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, που ήταν σύμμαχός της στον πόλεμο, ανάμεσα στις νικήτριες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις της Αντάντ, (Αγγλία, Γαλλία), των ΗΠΑ που μπήκαν στον πόλεμο προς το τέλος του στο πλευρό της Αντάντ, της Ιταλίας, μπροστά σε ένα γενικότερο ξαναμοίρασμα του κόσμου ανάλογα με τη δύναμη κάθε ιμπεριαλιστικού κράτους. Στην Αντάντ συμμετείχε επίσης η Ρωσία, αλλά μετά τη Μεγάλη Οχτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση και την εγκαθίδρυση της εργατικής εξουσίας το 1917, αποχώρησε από τον πόλεμο και αντιπάλευε κάθε ιμπεριαλιστική δράση, για το ξαναμοίρασμα του κόσμου σε σφαίρες επιρροής, εφαρμόζοντάς το έμπρακτα με την εξωτερική της πολιτική και στη συγκεκριμένη περιοχή, (Τουρκία, Εγγύς και Μέση Ανατολή) που αναφερόταν η Συνθήκη των Σεβρών, την οποία καταδίκασε ως ληστρική, υπερασπιζόμενη το δίκιο του τουρκικού και των άλλων λαών.

    Η τύχη του μεταπολεμικού κόσμου

    Αλλά πριν δούμε συγκεκριμένα τη Συνθήκη των Σεβρών, ας δούμε την εξέλιξη της μεταπολεμικής κατάστασης.
    Το ξαναμοίρασμα του κόσμου ανάμεσα στα ισχυρά καπιταλιστικά κράτη – νικητές στον πόλεμο στόχο είχε να διατηρήσει και να διευρύνει την πρόσβασή τους στις πηγές των πρώτων υλών, ενέργειας, ιδιαίτερα του πετρελαίου, στις αγορές εξαγωγής εμπορευμάτων και κεφαλαίων.

    «Το μεταπολεμικό ξαναμοίρασμα προέβλεπε, ανάμεσα στα άλλα, το διαμελισμό της οθωμανικής αυτοκρατορίας, η οποία στην περίπτωση του πολέμου ήταν σύμμαχος των κεντρικών δυνάμεων. Πιστή έκφραση της παραπάνω ιμπεριαλιστικής πολιτικής και πρακτικής είναι η άποψη του R.S. Baker, στενού συνεργάτη του Ουίλσον, (σ.σ. Προέδρου των ΗΠΑ), σχετικά με την τύχη της αυτοκρατορίας του σουλτάνου: «Η Τουρκία υπήρξε η πιο πλούσια μεταπολεμική λεία… είχε ανέπαφο και αναξιοποίητο τον πλούτο της. Εδώ υπήρχαν ανέπαφες πηγές πετρελαίου, χαλκού, αργύρου και μεταλλικών αλάτων και τεράστιες εκτάσεις καλλιεργήσιμης γης, που εύκολα μπορούσαν να ποτιστούν. Υπήρχε πρώτα από όλα άφθονος και αποδοτικός πληθυσμός».

    Οι νικήτριες χώρες της Αντάντ απέβλεπαν και σε εδαφικές προσαρτήσεις και σε οικονομική πολιτική επιρροή. Ετσι η περιοχή της Μέσης και Εγγύς Ανατολής έγινε αντικείμενο διαπάλης και χώρος ενδοϊμπεριαλιστικών διενέξεων και ανακατατάξεων για την επιρροή και την ένταξη της περιοχής αυτής ολόκληρης ή τουλάχιστον κατά τμήματα σε περιφερειακές ομάδες κάτω από την αιγίδα των ηγετικών δυνάμεων του καπιταλιστικού κόσμου…

    Ωστόσο, τα αλληλοσυγκρουόμενα καπιταλιστικά συμφέροντα συναντιούνται στο διαμελισμό της οθωμανικής αυτοκρατορίας, στην πολιτική -οικονομική υποδούλωση του τουρκικού λαού και για έναν πρόσθετο λόγο εξίσου σημαντικό, που ίσως σκόπιμα ξεχνιέται: Πέρα από τα όποια οφέλη τελικά θα αποκόμιζαν, ανάλογα με τον κάθε φορά συσχετισμό δυνάμεων, οι δυτικές καπιταλιστικές χώρες ήθελαν να είναι σε θέση να χρησιμοποιούν το τουρκικό έδαφος σαν ορμητήριο ενάντια στο σοβιετικό κράτος. Ιδιαίτερα, μάλιστα, όταν απέτυχε η ιμπεριαλιστική επέμβαση στη σοβιετική Ρωσία, η Ανατολία και γενικότερα η Εγγύς Ανατολή αποκτούσε «για το διεθνή ιμπεριαλισμό τη σημασία του αντισοβιετικού στρατιωτικοπολιτικού προγεφυρώματος»».

    Ιμπεριαλιστικές διεκδικήσεις στο μοίρασμα

    Ας δούμε πιο αναλυτικά πώς επιδίωξαν οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις να επιβάλουν τα συμφέροντά τους στην περιοχή, πώς οι κοινές επιδιώξεις τους συγκρούονταν με τα ιδιαίτερα συμφέροντά τους.

    «(…) Ο ηγετικός ρόλος στην πολιτική των ιμπεριαλιστικών κρατών σ’ αυτή την περιοχή ανήκε στην Αγγλία, επειδή διέθετε εδώ τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις… Η Αγγλία κατείχε την πρώτη θέση στο εξωτερικό εμπόριο της οθωμανικής αυτοκρατορίας…

    Η Αγγλία έλεγχε ήδη στρατιωτικά και πολιτικά τη Μεσοποταμία (Ιράκ), την Παλαιστίνη και το Ιράν. Στις χώρες αυτές είχε διορίσει υποτακτικές κυβερνήσεις. Σχεδίαζε να θέσει τη ζώνη των Στενών με την Κωνσταντινούπολη κάτω από τον έλεγχό της και να παραδώσει τα σπουδαιότερα τμήματα της Τουρκίας σε υποτελείς συμμάχους της: στην άρχουσα τάξη της Ελλάδας, στην ντασνακική Αρμενία, στο «ανεξάρτητο» κράτος των Κούρδων.

    Οι βλέψεις του γαλλικού ιμπεριαλισμού πάνω στα εδάφη της οθωμανικής αυτοκρατορίας ήταν λιγότερο φιλόδοξες. Η Γαλλία… επειδή ήταν η δύναμη που διεκδικούσε τα μεγαλύτερα οφέλη στην Ευρώπη από την υπογραφή της ειρήνης ανάμεσα στην Αντάντ και τη Γερμανία (Συνθήκη των Βερσαλλιών), είχε συγκεντρώσει περισσότερο την προσοχή της στη ρύθμιση των ευρωπαϊκών ζητημάτων…

    Στα εδάφη της πρώην οθωμανικής αυτοκρατορίας, στόχος του γαλλικού ιμπεριαλισμού ήταν να αποικιοποιήσει τη Συρία και το Λίβανο.

    Στις περιοχές όπου αδυνατούσε να έχει βλέψεις αποικιακού χαρακτήρα, όπως η Κωνσταντινούπολη και η Μικρά Ασία, η Γαλλία ήθελε να διατηρήσει τα οικονομικά της συμφέροντα και προνόμια, και να τα επεκτείνει, δεδομένου ότι από άποψη τέτοιων συμφερόντων κατείχε στην Τουρκία την πρώτη θέση…

    Στα σχέδια του αμερικανικού ιμπεριαλισμού ήταν να επιβάλει την κυριαρχία του στην Κωνσταντινούπολη και στα Στενά, στη Μικρά Ασία και στην Αρμενία. Οι βλέψεις των ΗΠΑ είχαν προς το παρόν κυρίως οικονομικό χαρακτήρα…. Ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός, που βγήκε ενισχυμένος οικονομικά από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, φιλοδοξούσε να επιβάλει την οικονομική ηγεμονία των ΗΠΑ στην Εγγύς Ανατολή και γενικότερα στον καπιταλιστικό κόσμο. Γι’ αυτό έπαιξε πρωτεύοντα ρόλο στη ρύθμιση της μεταπολεμικής κατάστασης, τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ασία. Οι βασικές θέσεις του προγράμματος των ΗΠΑ περιέχονταν στα «14 σημεία» του Ουίλσον. Ενα απ’ αυτά τα σημεία πρόβλεπε τη δημιουργία της Κοινωνίας των Εθνών (ΚΤΕ), που οι ΗΠΑ έλπιζαν να χρησιμοποιήσουν για την αύξηση της επιρροής τους στις διεθνείς υποθέσεις…

    Η Ιταλία διεκδικούσε για λογαριασμό της τη νοτιοδυτική Μικρά Ασία, μαζί με την περιοχή της Σμύρνης. Το μερίδιο αυτό της είχαν υποσχεθεί, άλλωστε, οι Αγγλογάλλοι με μυστικές συμφωνίες κατά τη διάρκεια του πολέμου…

    Οι αντιθέσεις των ιμπεριαλιστών ήταν ασυμβίβαστες. Αλλά προς το παρόν τούς ένωνε η ομοθυμία για την οικονομική υποδούλωση της Τουρκίας και η χρησιμοποίηση του εδάφους της ως ορμητηρίου της ένοπλης επέμβασης ενάντια στη Σοβιετική Δημοκρατία. Μετά την υπογραφή της ανακωχής του Μούδρου (30 Οκτωβρίου 1918), με την οποία βγήκε η Τουρκία από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις της Αντάντ έβαλαν αμέσως σε εφαρμογή τα σχέδιά τους. Εφεραν τις ναυτικές πολεμικές μοίρες τους στα Δαρδανέλια και στο Βόσπορο, διόρισαν ύπατους αρμοστές στην Κωνσταντινούπολη και έθεσαν κάτω από τον απόλυτο έλεγχό τους τη σουλτανική κυβέρνηση. Υστερα απ’ αυτό, οι σύμμαχοι της Αντάντ προχώρησαν στη στρατιωτική κατοχή και άλλων περιοχών. Αγγλικά, γαλλικά και ιταλικά στρατεύματα κατέλαβαν τη ζώνη των Στενών, της δυτικής ακτής της Μικράς Ασίας, τα νότια λιμάνια και την Κιλικία.

    Από στρατιωτική και πολιτική άποψη, οι Αγγλοι έπαιζαν τον πρώτο ρόλο στο διασυμμαχικό έλεγχο της Κωνσταντινούπολης, ενώ στην τουρκική εξουσία εγκατέστησαν αγγλόφιλο πρωθυπουργό.

    Επίσης, πήραν κάτω από τον έλεγχό τους τους σιδηροδρόμους της Βαγδάτης, και εγκατέστησαν στρατεύματα στις πετρελαιοφόρες περιοχές του Καυκάσου και της Μεσοποταμίας.

    Το διαμελισμό και το μοίρασμα της Τουρκίας, οι ιμπεριαλιστές επιδίωξαν να κατοχυρώσουν με διεθνείς συμφωνίες. Το ίδιο έκαναν, άλλωστε, για τη γενικότερη μεταπολεμική οργάνωση του κόσμου. Για το σκοπό αυτό οργάνωσαν τη Διάσκεψη της «Ειρήνης», που άρχισε τις εργασίες της στις 18 Γενάρη 1919 στο Παρίσι. Τον ηγετικό ρόλο στη Διάσκεψη είχαν η Αγγλία, η Γαλλία και οι ΗΠΑ.

    Η Διάσκεψη του Παρισιού αποφάσισε, ανάμεσα στα άλλα, την ίδρυση της ΚΤΕ, που προορισμός της ήταν να ενισχύσει τον αγώνα των ιμπεριαλιστών εναντίον του επαναστατικού κινήματος στον κόσμο και να βοηθήσει στη στερέωση του ιμπεριαλιστικού μεταπολεμικού συστήματος.

    Με το πρόσχημα των εντολών για Διοίκηση (Mandat: πληρεξουσιότητα) της ΚΤΕ, τα ιμπεριαλιστικά κράτη προσάρτησαν στις αποικιακές τους κτήσεις τις πρώην γερμανικές αποικίες και τα αραβικά εδάφη που ανήκαν στην οθωμανική αυτοκρατορία. Με το ίδιο σύστημα προσπάθησαν να αποικιοποιήσουν και την ίδια την Τουρκία».2

    Η κατάσταση στην Τουρκία

    Επομένως, η αποικιοποίηση της Τουρκίας, των εδαφών που είχαν απομείνει από την Οθωμανική Αυτοκρατορία υπό τη διοίκηση του σουλτάνου, απαιτούσε το διαμελισμό αυτών των εδαφών. Εμενε, επομένως, να μοιραστεί η Τουρκία και να υπογραφεί Συνθήκη, με την οποία να συμφωνούσε και η Τουρκία γι’ αυτό το διαμελισμό. Αυτή την εκκρεμότητα ήρθε να λύσει η «Συνθήκη των Σεβρών».

    Την ίδια περίοδο στην Τουρκία αναπτύσσεται το εθνικοαπελευθερωτικό, αστικοδημοκρατικό επαναστατικό κίνημα στην Τουρκία, με επικεφαλής το Μουσταφά Κεμάλ. Ο επαναστατικός στρατός του Κεμάλ, επιδιώκοντας την εθνική απελευθέρωση των Τούρκων και τη συγκρότηση αστικού εθνικού κράτους με την ανατροπή του σουλτάνου, προσπαθεί ταυτόχρονα να διατηρήσει τα εδάφη της Τουρκίας για την αστική τάξη και τις λαϊκές δυνάμεις της χώρας από τα ξένα στρατεύματα, ανάμεσά τους και ελληνικά, τα οποία ήδη βρίσκονται στην Τουρκία. Ετσι, το επαναστατικό κίνημα του Κεμάλ καταλαμβάνει την Αγκυρα και συγκροτεί κυβέρνηση στις 23 Απρίλη του 1920. Ερχεται δε σε πλήρη ρήξη με τον σουλτάνο. Οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, αντιλαμβάνονται ότι ο σουλτάνος δεν είναι σε θέση να τσακίσει την επανάσταση. Επομένως, βάζουν μπρος το στρατιωτικό σχέδιο, για το διαμελισμό της Τουρκίας, με κύριο μέτωπο το τσάκισμα του επαναστατικού κινήματος με ηγέτη τον Κεμάλ, και με κύρια δύναμη τον ελληνικό στρατό, αλλά και τα δικά τους στρατεύματα. Ηδη ελληνικός στρατός είχε αποβιβαστεί στη Σμύρνη από το Μάη του 1919.

    Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις, κατά του Κεμάλ τον Ιούνη του 1920, δεν κατάφεραν να υποτάξουν τον επαναστατημένο λαό της Τουρκίας στις δικές τους επιδιώξεις. Ετσι έπρεπε να βρουν το πρόσχημα που θα τους επέτρεπε να επιβάλουν τα συμφέροντά τους. Γι’ αυτό ήθελαν μια διεθνή συνθήκη ειρήνης αποδεκτή από την ηττημένη από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο Τουρκία, της οποίας ως νόμιμο κρατικό εκπρόσωπο αναγνώριζαν το σουλτάνο, παρά την ύπαρξη της κυβέρνησης της Αγκυρας. Κάλεσαν, λοιπόν, την κυβέρνηση του σουλτάνου στο Παρίσι, για να υπογράψουν τη «Συνθήκη των Σεβρών».

    Η συνθήκη που υπογράφτηκε στις 10 Αυγούστου ανάμεσα στη Μεγάλη Βρετανία, τη Γαλλία, τη Χατζάζη (Σαουδική Αραβία), την Πολωνία, την Πορτογαλία, τη Ρουμανία, την Τσεχοσλοβακία και τη Γιουγκοσλαβία από τη μια, και τη σουλτανική κυβέρνηση από την άλλη, ουσιαστικά κατέλυε την Τουρκία ως κυρίαρχο κράτος.

    «Με τη Συνθήκη των Σεβρών, η έκταση της Τουρκίας ελαττωνόταν έως το ένα πέμπτο. Η Συρία, η Παλαιστίνη, η Μεσοποταμία και η Χατζάζη κηρύσσονταν τυπικά ανεξάρτητα κράτη. Και λέμε τυπικά, γιατί ουσιαστικά γίνονταν αποικίες – προτεκτοράτα, η πρώτη της Γαλλίας και οι άλλες της Μεγάλης Βρετανίας, μια και τα κράτη αυτά, σύμφωνα με το άρθρο 22 της Συνθήκης, κρίνονταν μη ικανά για αυτοκυβέρνηση. Η Τουρκία έχανε κάθε επικυριαρχία πάνω στην Αίγυπτο, η οποία γινόταν προτεκτοράτο της Μεγάλης Βρετανίας, στην οποία παραχωρούνταν επίσης η Κύπρος, το Σουδάν, καθώς και τα δικαιώματα της Τουρκίας στη ναυσιπλοΐα του Σουέζ. Αναγνωριζόταν το προτεκτοράτο της Γαλλίας στο Μαρόκο και την Τυνησία και η Λιβύη παραχωρούνταν στην Ιταλία.

    Επιπλέον, οι τρεις μεγάλες δυνάμεις (Αγγλία, Γαλλία, Ιταλία), με ιδιαίτερη συμφωνία μοίραζαν μεταξύ τους σε «σφαίρες επιρροής» και ό,τι απέμεινε ακόμα από την Τουρκία, με πρόσχημα να τη βοηθήσουν ν’ αναπτύξει τις πλουτοπαραγωγικές πηγές της και να φροντίσουν για τα συμφέροντα των εθνικών και θρησκευτικών μειονοτήτων.

    Με τη Συνθήκη των Σεβρών, στην Ελλάδα παραχωρούνταν η Δυτική και Ανατολική Θράκη ως τη γραμμή Τσατάλτζας κοντά στην Κωνσταντινούπολη και τα νησιά Ιμβρος και Τένεδος, καθώς και η Σμύρνη με την ενδοχώρα της, όπου τυπικά αναγνωριζόταν η τουρκική κυριαρχία με το να κυματίζει η οθωμανική σημαία στα φρούρια της πόλης.

    Η Σμύρνη, σύμφωνα με τα άρθρα 65-83 της Συνθήκης, μόνο μετά από 5 χρόνια και κατόπιν δημοψηφίσματος των κατοίκων της θα μπορούσε να προσαρτηθεί στην Ελλάδα. Η Ιταλία παραχωρούσε στην Ελλάδα τα Δωδεκάνησα, εκτός της Ρόδου, η οποία γινόταν αυτόνομη και μόνο μετά από δημοψήφισμα θα μπορούσε να προσαρτηθεί στην Ελλάδα.

    Η Κωνσταντινούπολη αναγνωριζόταν πρωτεύουσα του τουρκικού κράτους, υπό την αίρεση των συμμάχων, για την περίπτωση που η Τουρκία δε θα τηρούσε τα συμφωνημένα. Τα Στενά των Δαρδανελίων κηρύσσονταν ουδέτερη και αφοπλισμένη ζώνη.

    Η Συνθήκη των Σεβρών αφόπλιζε την Τουρκία (της άφηνε ολιγάριθμες αστυνομοστρατιωτικές δυνάμεις) και άφηνε ελεύθερη τη δίοδο των Στενών, εκτός από τα πολεμικά και τα εμπορικά πλοία, πράγμα που έθετε κάτω από τον έλεγχο των Αγγλογάλλων το εμπόριο και την ασφάλεια των χωρών της Μαύρης Θάλασσας» 3.

    Η εμπλοκή της Ελλάδας

    Οι «παραχωρήσεις» των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων στην Ελλάδα αποσκοπούσαν στη χρησιμοποίησή της για την αντιμετώπιση του εθνικοαπελευθερωτικού αστικού επαναστατικού κινήματος στην Τουρκία, το οποίο είχε δημιουργήσει αξιόμαχο στρατό, κατάφερε σοβαρά χτυπήματα στους συμμάχους, φτάνοντας ν’ απειλεί και την Κωνσταντινούπολη και τα Δαρδανέλια. Επίσης, είναι σαφές ότι δεν αναγνώριζε τη Συνθήκη των Σεβρών και ήταν αποφασισμένο να υπερασπίσει τα δικαιώματα της Τουρκίας ως ανεξάρτητου κράτους.

    Βεβαίως και οι δυνάμεις της Αντάντ δε διακινδύνευαν να επιβάλουν οι ίδιες, με στρατιωτικά μέσα, τη δήθεν συνθήκη ειρήνης που υπογράφηκε στις Σέβρες. Αλλωστε, προϋπέθετε ήττα του επαναστατικού κινήματος της Τουρκίας γεγονός που δεν ήταν σίγουρο. Επρεπε δε να έχουν περιθώρια διαπραγμάτευσης και με τον Κεμάλ. Ετσι τη στρατιωτική επιβολή της «Συνθήκης των Σεβρών», ανέλαβε η κυβέρνηση Ελευθερίου Βενιζέλου, η οποία τη συνυπέγραψε, αφού έκανε πράξη τη «Μεγάλη Ιδέα» και την Ελλάδα των δύο ηπείρων και πέντε θαλασσών. Αλλωστε, τα συμφέροντα της αστικής τάξης της Ελλάδας συνέπιπταν, στη δοσμένη στιγμή, με τις εκεί επιδιώξεις των συμμάχων της ιμπεριαλιστών, ενώ η διαπλοκή του κεφαλαίου στην Ελλάδα με το αγγλογαλλικό κεφάλαιο ήταν αναγκαία, προκειμένου να πραγματοποιούνται τα συμφέροντά του. Ετσι ενεπλάκη η Ελλάδα στο μικρασιατικό πόλεμο, ο οποίος οδήγησε στην τεράστια καταστροφή, τις συνέπειες της οποίας ακόμη πληρώνουν τμήματα του ελληνικού λαού.

    Η Συνθήκη των Σεβρών ήταν αδύνατο να γίνει πράξη, γιατί δεν ήταν συνθήκη ειρήνης, αλλά συνέχισης του πολέμου, και υπογράφηκε από δυνάμεις που είχαν αντίθετα συμφέροντα.

    Το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ελλάδας, (Κομμουνιστικό), όπως ονομαζόταν τότε το ΚΚΕ, ήταν το μοναδικό κόμμα στην Ελλάδα που εκτιμούσε ότι η συγκεκριμένη Συνθήκη ήταν συνθήκη συνέχισης του πολέμου, όταν σύσσωμη η αστική τάξη πανηγύριζε για την υπογραφή της. Οχι μόνο καταγγέλλει τη Συνθήκη, αλλά προειδοποιεί το λαό για τους κινδύνους που περικλείει. Στηριγμένο στη μαρξιστική λενινιστική θεωρία, αν και νεαρό τότε κόμμα, με λιγοστές δυνάμεις πάλευε ενάντια στα ιμπεριαλιστικά σχέδια και τις κατακτητικές επιδιώξεις της άρχουσας τάξης που μόνο δεινά φόρτωνε το λαό. Πάλεψε με όλες τις δυνάμεις του ενάντια στον επερχόμενο μικρασιατικό πόλεμο, αψηφώντας τις άπειρες διώξεις, (φυλάκιση ολόκληρης της ΚΕ του ΣΕΚΕ, φυλακίσεις και εξορίες στελεχών του), που υπέστη γι’ αυτή τη συνεπή στάση του απέναντι στην εργατική τάξη και το λαό της Ελλάδας. Σε προκήρυξή του με τίτλο: «Η Ειρήνη που εορτάζουν οι αστοί και η Ειρήνη που θέλει ο Λαός» αναφέρει χαρακτηριστικά: «Πράγματι αι συνθήκαι τας οποίας συνήψαν οι ιμπεριαλισταί της Ευρώπης εις Βερσαλλίας, το Νεϊγύ και τη Σεβρ, ουδέν άλλο αποτελούν ή την επίσημον σφράγισιν της απάτης και της εκμεταλλεύσεως των λαών, τους οποίους παρέσυραν εις τον πόλεμον… Ο πόλεμος δεν ετελείωσεν. Απλώς διά της ειρήνης ταύτης ετέθησαν αι βάσεις των πολέμων της αύριον…». 4

    1. «Θέματα Ελληνικής Ιστορίας», συλλογική μελέτη του ΚΜΕ, έκδοση «Σύγχρονη Εποχή», σελ., 202 – 205.

    2. «Η Μικρασιατική Εκστρατεία και Καταστροφή», Επιστημονικό Διήμερο του ΚΜΕ, έκδοση «Σύγχρονη Εποχή», σελ. 17 – 21.

    3. Χρήστου Τσιντζιλώνη, ΚΟΜΕΠ, Τεύχος 3/2000.

    4. Βλέπε ολόκληρη η προκήρυξη, ΚΚΕ, Επίσημα Κείμενα, τόμος πρώτος σελ. 104 – 110.

    ——————————————————————————–

    ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΚΟ ΜΟΥ ΣΧΟΛΙΟ……

    Re: Η Συνθήκη των Σεβρών (απο τον Ριζοσπάστη)
    από Κιλκισιώτης » Χθες, 11:15 am

    Η πρώτη μεγάλη ιστορική αφαίρεση εμπεριέχεται στην έκφραση : «Το διαμελισμό και το μοίρασμα της Τουρκίας… «

    Μα δεν γνωρίζουν οι ιστορικοί του ΚΚΕ ότι η Τουρκία ιδρύθηκε το 1923 και οι Τούρκοι γιορτάζουν και διατρανώνουν παντού και πάντα αυτή την ίδρυση του κράτους τους; Ή δεν μπορούν να ξεχωρίσουν την τεράστια, σε κάθε επίπεδο, διαφορά ενός κράτους προνεωτερικού θρησκευτικού, από ένα έθνος-κράτος. Θα έπρεπε τουλάχιστον να έχουν αντιληφθεί ότι αυτά έχουν εκφραστεί και σε συμβολικό επίπεδο, όταν ο νικητής μιλιταριστής Μουσταφά Κεμάλ, ανακηρύσσεται σε «Ατατούρκ» δηλαδή «γεννήτορα του έθνους των Τούρκων»...

    Η προγενέστερη μορφή κράτους που υπήρχε ήταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία -στην οποία την εξουσία πραξικοπηματικά ανήλθαν οι εθνικιστές με το πραξικόπημα των Νεότουρκων του 1908. Κομμάτι της οποίας Αυτοκρατορίας ήταν και ο Μωριάς και η Ρούμελη και η Θεσσαλία και η Μακεδονία και η Κρήτη και η Θρακη (Δυτική και Ανατολική) και η Ιωνία και ο Πόντος και η Μεσοποταμία. Και ήταν μια αυτοκρατορία πολυεθνική, φεουδαρχική, ισλαμική.

    Γιατί όμως οι σύγχρονοι «ιστορικοί» του ΚΚΕ κάνουν αυτή την ταύτιση και διαστρεβλώνουν την ιστορική συγκυρία μιλώντας για αποικιοκρατία και συμφωνώντας ΑΠΟΛΥΤΩΣ με τον Ιωάννη Μεταξά, ενώ είναι γνωστό ότι από τον οθωμανικό πληθυσμό του 1914, περί το 15%-20% ήταν Έλληνες, σημαντικό ποσοστό Αρμένιοι και από τους μουσουλμάνους Κούρδοι, Λαζοί, Κιρκάσιοι, Αλβανοί κ.ά.

    Ποιά πονηριά και σκοπιμότητα κρύβεται πίσω από αυτή τη διατύπωση που προκαταβάλει τους αναγνώστες και διαστρεβλώνει την πραγματικότητα;

    Η απάντηση είναι απλή: Γιατί μέχρι σήμερα βαδίζουν στις αναλύσεις των πρώτων εκείνων παλαιοελλαδιτών σοσιαλιστών που μέσα απ’ το ΣΕΚΕ αντιτάχθηκαν στη χειραφέτηση των Ελλήνων της Ανατολής. Βέβαια τότε, το ΣΕΚΕ εξέφραζε μόνο τους παλαιοελλαδίτες ομοίδεάτες του και ίσως τους προλετάριους Εβραίους της Θεσσαλονίκης και τίποτα άλλο. Για τους Έλληνες της Ανατολής η Αριστερά ήταν διαφορετική: Για τους Πόντιους το αντάρτικο απελευθερωτικό τους κίνημα, για τους Σμυρνιούς και τους Κωνσταντινουπολίτες οι εργατικές οργανώσεις της Σμύρνης και της πόλης που βρισκόταν στη γραμμή Γιαννιού και όχι Μπεναρόγια.

    Παρότι και τον Μπεναρόγια και τους υπόλοιπους εμπνευστές αυτής της γραμμής τους διέγραψαν σύντομα και τους έδιωξαν από το Κόμμα και πολλούς τους εξόντωσαν αργότερα με την ΟΠΛΑ, εν τούτοις λόγω αμάθειας, συντηρητισμού και διαιώνισης ενός αχάριστου πνεύματος εντός του ΚΚΕ, που στρέφεται εναντια στους πρόσφυγες του ’22, συντηρείται αυτή την αντιλαϊκή και αντιδραστική μυθολογία περί «ιμπεριαλισμού στη Μικρά Ασία».

    Το μόνο που δε μας λένε οι σύντροφοι του Περισσού, είναι τι θα γίνονταν οι πολυάριθμοι ελληνικοί πληθυσμοί της Μικράς Ασίας σε εκείνες τις συνθήκες μετατροπής της πολυεθνικής Αυτοκρατορίας σε τουρκικό έθνος-κράτος όπου κυριαρχούσε ο εθνικισμός και οι δολοφονικές πρακτικές κατά των χριστιανικών πληθυσμών;

    Είναι πρόκληση, τόσο κατά της ιστορίας, όσο και κατά της ύπαρξης των σύγχρονων Ελλήνων που προέρχονται από τους πρόσφυγες της Μικρασιατικής Καταστροφής, να θεωρείται κομμάτι της ιστορίας της πανελλήνιας Αριστεράς οι αντιδραστικές, εκτός πραγματικότητας, θέσεις του ΣΕΚΕ, το οποίο σημειωτέον στα Επίσημα Κείμενά του δεν αναφέρει πουθενά ότι υπήρχαν Έλληνες στη Μικρά Ασία. Η πραγματική ιστορία της ελληνικής Αριστεράς αρχίζει μετά το 1923, όταν συναντήθηκαν οι πρόσφυγες με τους παλαιοελλαδίτες και τους υπόλοιπους (Έλληνες και μη της ελλαδικής επικράτειας), και μετέτρεψαν μια περιθωριακή σέχτα, όπως ήταν το ΣΕΚΕ-ΚΚΕ, στην μεγάλη Αριστερά που οδήγησε στη μεγαλειώδη Εθνική Αντίσταση.

    Η έλλειψη αυτοκριτικής και η εμμονή στα σχήματα συνεργασίας με την Άκρα Δεξιά τότε που οδήγησαν στη Μικρασιατική Καταστροφή, μόνο θλίψη δημιουργεί…

    Σχόλιο από Κιλκισιώτης | 05/11/2009

  15. […] λαών.  Ο Μεταξάς, άριστος στρατιωτικός, έχοντας την ίδια αντιμικρασιατική άποψη με το ΣΕΚΕ συνήργησε στην τρομερή Ήττα. Ήδη από το 1915, είχε […]

    Πίνγκμπακ από -Το ύστατο “ΟΧΙ” ενός μικρού ανθρώπου… « Πόντος και Αριστερά | 05/11/2009

  16. Στην παρακάτω διεύθυνση γίνεται μια ενδιαφέρουσα συζήτηση για τον Κεμάλ, τον Στάλιν, τους πρόσφυγες, την δικιά μας Αριστερά, τη δικιά τους «Αριστερά» κ.λπ.

    http://athens.indymedia.org/front.php3?lang=el&article_id=1078165

    Μ-π

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 08/11/2009

  17. […] Μια από τις πλέον άγνωστες σελίδες της νεότερης ελληνικής ιστορίας διαδραματίστηκε στην Ανατολική Θράκη τον Οκτώβριο του 1922, μετά την Καταστροφή της Σμύρνης και πριν το τέλος της  ιστορικής διαδικασίας αντικατάστασης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από έθνη-κράτη. Η Ανατολική Θράκη ήταν τότε μια περιοχή μεγάλης εγκατάστασης ελληνικού πληθυσμού, που περιλάμβανε και την Κωνσταντινούπολη. Την εποχή εκείνη η Κωνσταντινούπολη ήταν έδρα του ισλαμικού Χαλιφάτου και παράλληλα η  μεγαλύτερη, τότε, ελληνική πόλη, το καθεστώς της οποίας ήταν υπό διαμόρφωση.  Η Ανατολική Θράκη, εκτός από την Πόλη και την παραθαλάσσια ζώνη των Στενών που πέρασε σε βρετανικό έλεγχο, ενώθηκε με την υπόλοιπη Ελλάδα με τη Συνθήκη των Σεβρών, οι δε κάτοικοί της ψήφισαν και στις εκλογές της 1ης Νοεμβρίου του 1920. […]

    Πίνγκμπακ από Τι έγινε στην Ανατολική Θράκη τον Οκτώβρη του ‘22 « ΣΟΥΣΑΝΗΣ | 08/11/2009

  18. […] -1 Νοεμβρίου 1920: οι μοιραίες εκλογές π […]

    Πίνγκμπακ από -Ο απολογισμός του έτους « Πόντος και Αριστερά | 08/01/2010

  19. […] περιφέρειας Θεσσαλονίκης- λίγο πριν και λίγο μετά τις εκλογές του Νοεμβρίου του 1920 . Προσπάθεια προσέγγισης της περιόδου μέσα από τις […]

    Πίνγκμπακ από -ΓΙΑΣΑΣΙΝ (ζήτω ο) ΓΟΥΝΑΡΗΣ!!! « Πόντος και Αριστερά | 18/10/2010

  20. […] ΑΠΟΨΗ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΜΕΤΑΞΑ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΕΞΙΑΣ  ΓΙΑ ΤΟ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΟ ΕΠΑΝΕΡΧΕΤΑΙ ΜΕΣΑ […]

    Πίνγκμπακ από -Το ΚΚΕ, τα Μικρασιατικά και ο νόμος 815 « Πόντος και Αριστερά | 13/12/2010

  21. Με προσοχή διάβασα όσες περισσότερες μπορούσα από τις πολύ ενδιαφέρουσες απόψεις σας. Πράγματι, ένα μεγάλο ερώτημα που για χρόνια βασανίζει τον Ελληνισμό είναι εκείνο το τεράστιο »αν» δεν έχανε εκείνες τις εκλογές ο Βενιζέλος, τι θα είχε γίνει; Ας δούμε όμως κατ’ αρχήν γιατί ο Βενιζέλος αναγκάστηκε να τις κάνει. Οι τελευταίες εκλογές που είχαν γίνει ως τότε στη Χώρα ήταν στις 31-5-15. Τον Νοέμβρη του ’20 είχαν περάσει 5,5 χρόνια απ’ την τελευταία εκλογική αναμέτρηση. Στο διάστημα αυτό, έλαβαν χώρα σωρεία γεγονότων στο εσωτερικό της χώρας (πέρα απ’ τα γνωστά σε όλους γεγονότα που διαδραματίστηκαν στο διεθνές περιβάλλον) όπως οι αλεπάληλες αλλαγές κυβερνήσεων λόγω διαφωνιών με τον Κωνσταντίνο, το κίνημα της Εθνικής Άμυνας με διαίρεση της Χώρας σε 2 κράτη, η βουλή των Λαζάρων, η εκθρόνιση του Κωνσταντίνου, η ενθρόνιση του Αλέξανδρου, η δολοφονική απόπειρα κατά του Βενιζέλου, η δολοφονία του Δραγούμη ως αντίποινα, ο θάνατος του Αλέξανδρου και πάρα πολλά άλλα γεγονότα που δείχνουν ότι τα πράγματα στο εσωτερικό της Χώρας μόνο ιδανικά δε θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν. Ο Βενιζέλος πάλευε με νύχια και με δόντια να κρατήσει τις ισορροπίες τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και σαν σύμμαχος στην Αντάντ και κάποιες φορές είν’ η αλήθεια ότι χρησιμοποίησε ακόμα και άκομψες μεθόδους για να το επιτύχει. Όμως, ειδικά μετά το θάνατο του Βασιλιά Αλέξανδρου, τα πράγματα είχαν φτάσει σε οριακό σημείο. Η Γερμανία και οι εν Ελλάδι εκπρόσωποί της απειλούσαν ευθέως μέχρι και με εμφύλιο τον Βενιζέλο αν δεν πήγαινε άμεσα σε εκλογές. Οι »κομματάρχες» του Βενιζέλου έδιναν στον ίδιο (λανθασμένα βεβαίως) μια εικόνα συντριπτικής επικράτησης σε περίπτωση εκλογών έναντι των Βασιλοφρόνων. Ο Βενιζέλος σκέφτηκε λοιπόν ότι ήταν μια καλή ευκαιρία να κλείσει το εσωτερικό μέτωπο που ήταν »καζάνι έτοιμο να εκραγεί» με λαϊκή ετυμηγορία η οποία θα ηρεμούσε κατά πολύ μακρό διάστημα την κατάσταση εντός των τειχών. Έτσι θα μπορούσε μετά αναπόσπαστος πλέον να ασχοληθεί με την Μικρά Ασία ώστε σε συνενόηση με τους συμμάχους να γίνει ότι ήταν αναγκαίο για την παγίωση της εκεί Ελληνικής παραμονής. Όλοι οι σύμβουλοί του συνέτειναν σ’ αυτό. Σημαντικός παράγοντας που έπαιξε ρόλο στην απόφασή του να πάει σε εκλογές ήταν και το ότι δε μπορούσε να διανοηθεί (ούτε αυτός ούτε κανείς άλλος στην τότε Ελλάδα) ότι το ΣΕΚΕ (σημερινό ΚΚΕ) θα κατέβαινε στις εκλογές μαζί με τους βασιλόφρονες. Κι όμως έγινε! Το τι επακολούθησε το γνωρίζουμε όλοι. Οι προεκλογικές εξαγγελίες για »μικρήν πλην έντιμον Ελλάδαν» μετατράπηκαν στο μετεκλογικό παραλήρημα της εκπλήρωσης της δοξασίας του »μαρμαρωμένου βασιλιά». Θεωρώ ότι αν εκείνες τις εκλογές δεν τις έχανε ο Βενιζέλος, σήμερα κατά πάσα πιθανότητα θα είχαμε πολλές απ’ τις χαμένες πατρίδες. Μην ξεχνάμε πως η αντεπίθεση του Κεμάλ βασίστηκε κατά πολύ μεγάλο ποσοστό στη στήριξη των μεγάλων δυνάμεων, κάτι το οποίο θα ήταν ανέφικτο γι’ αυτόν αν στην Ελλάδα παρέμενε ο Βενιζέλος πρωθυπουργός. Ελληνικά χώματα παρέμειναν και παραμένουν σκλαβωμένα γιατί μας κατέβαλε και πάλι ο προαιώνιος μεγάλος μας εχθρός σαν Έθνος: Η ΔΙΧΟΝΟΙΑ.

    Σχόλιο από Αριστερός Πατριώτης | 06/05/2013

  22. […] Η ΑΠΟΨΗ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΜΕΤΑΞΑ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΕΞΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΟ ΕΠΑΝΕΡΧΕΤΑΙ ΜΕΣΑ ΑΠ’  ΤΟ ΚΚΕ […]

    Πίνγκμπακ από Τὸ ΚΚΕ, τὰ Μικρασιατικά καὶ ὁ νόμος 815. » Φιλονόη καὶ φίλοι... | 11/05/2013

  23. […] Η ΑΠΟΨΗ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΜΕΤΑΞΑ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΕΞΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΟ ΕΠΑΝΕΡΧΕΤΑΙ ΜΕΣΑ ΑΠ’  ΤΟ ΚΚΕ […]

    Πίνγκμπακ από Τὸ ΚΚΕ, τὰ Μικρασιατικά καὶ ὁ νόμος 815. | Φιλονόη καὶ Φίλοι... | 27/08/2013

  24. […] -1 Νοεμβρίου 1920: οι μοιραίες εκλογές που έκριναν την ιστ… […]

    Πίνγκμπακ από -2015 όπως 1920… ξεφτυλίζοντας την ιστορία « Πόντος και Αριστερά | 07/01/2015


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: