Πόντος και Αριστερά

……. 'μώ τον νόμο σ' !

-Η Διεθνής στα ποντιακά

Μ’ αφορμή μια εκδήλωση στην Κατερίνη απ’ το “Στέκι Πολιτών” όπου ο Αντώνης Κάλφας παρουσίασε το βιβλίο «Ο Κόκινος Καπνας και ο ελληνισμός του Καυκάσου« του Βλάση Αγτζίδη και όπου συζητήθηκε γενικά το σοβιετικό πείραμα, ο φιλόλογος Νίκος Αποστολίδης ανέλαβε και έφερε εις πέρας ένα δύσκολο έργο:

Να παίξει και να τραγουδήσει άγνωστα κομμάτια, σαν:
τη Διεθνή με τον τρόπο που  τραγουδήθηκε στην ΕΣΣΔ,
κομμουνιστικά ποντιακά τραγούδια
απ’ την ΕΣΣΔ που αναφέρονται στη τότε ζωή , όπως στη ζωή των κολχόζνικων, αλλά και
άλλα που σαρκάζουν τις νέες οικονομικές πρακτικές. Μαζί μ’ αυτά και
αντάρτικα ποντιακά από την Ελλάδα, τόσο από την εαμική εποχή όσο και απ’ τον Εμφύλιο.

 Το μπλογκ μας κατέγραψε τα τραγούδια αυτά και ο φίλος μας Καναλιώτης προσφέρθηκε να τα ανεβάσει στο YouTube. Το πρώτο είναι η Διεθνής, η οποία πρωτοανέβηκε στο «Κανάλι». Να σημειωθεί ότι οι στίχοι της Διεθνούς, στα ποντιακά και στη δημοτική, είχαν πρωτοδημοσιευτεί το 1990 στο βιβλίο «Ποντιακός Ελληνισμός. Από τη γενοκτονία και το σταλινισμό στην περεστρόικα» του Βλάση Αγτζίδη και αναφέρθηκαν και πάλι το 1997 στο βιβλίο του «Παρευξείνιος Διασπορα«.

Ακόμα βρήκαμε και μια εξαιρετική απαγγελία του μπάρμπα Γιάννη Ταμτάκου με τη Διεθνή στα ποντιακά , όπως τραγουδήθηκε στην Ελλάδα (με συνοδεία didgeridoo), ενώ παράλληλα και ο Σαραντάκος δημοσίευσε τους στίχους της Διεθνούς,  όπως τραγουδήθηκαν στο Μοσχάτο (Αθήνα) την Πρωτομαγιά του 1925.

Γενικά με το θέμα ασχολήθηκαν τα εξής μπλογκ:

Κανάλι, με  τίτλο «Internationale»

Tvxs,   με τίτλο «Μια άγνωστη ποντιακή εκτέλεση της Διεθνούς στην ΕΣΣΔ του Μεσοπολέμου»

Νίκος Σαραντάκος, με τίτλο Γνεφίστεν σεις που ουσατώρα ημέραν κ’ είδατε καλόν!

PontosWorld, με τίτλο:  Η ‘Διεθνής’ στα ποντιακά.

ΤαΧάλια, με τίτλο: Απίστευτο! Στα ποντιακά εκτέλεση της ΔΙΕΘΝΟΥΣ!

iNews, με τίτλο: Μια άγνωστη ποντιακή εκτέλεση της Διεθνούς στην ΕΣΣΔ του Μεσοπολέμου

 

 

 

Οι στίχοι της Διεθνούς στα ποντιακά μεταφράστηκαν από έναν Πόντιο κομμουνιστή του Καυκάσου τον Η. Κ. Χιώτη. Ο Χιώτης ήταν μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος Ρωσίας από το 1904 και είχε σημαντική δράση κατά την κατάληψη της Αμπχαζίας απ’ τους μπολσεβίκους. Εκτελέστηκε από τους οπαδούς του Μπέρια κατά την έναρξη των σταλινικών διώξεων (1937) μαζί με όλη την κομματική ηγεσία των Ελλήνων της Αμπχαζίας:

Σκωθέστεν σεις που ως ατώρα
ημέραν ‘κ’ είδετε καλόν
σα ντέρτια πάντα και σα πόνια,
σκωθέστεν έρθεν ο καιρόν.

Εμάς κανείς ‘κι θα γλυτών’ μας
νε βασιλιάντ και νε θεοί.
Αν θέλουμε ελευθερίαν
ας ψαλαφούμε μαναχοί.

(‘κ’=’κι=ουκί, νε=ούτε, ψαλαφούμε=ψάχνουμε, ζητάμε)
—————————————–

Επίσης, η Διεθνής τραγουδιόταν στην ΕΣΣΔ και στη δημοτική, σε μετάφραση του Γιάγκου Κανονίδη. Αυτή η μορφή της Διεθνούς, τραγουδιόταν κάθε πρωί στα ελληνικά σοβιετικά σχολεία πριν την έναρξη των μαθημάτων:

Ξυπνάτε απόκληροι του κόσμου
της πείνας δούλοι, της σκλαβιάς,
το κράτος ρίξτε των τυράννων
εσείς οι γιοί της εργατιάς.

Κανείς εμάς δεν θα γλυτώσει
θεοί, ήρωες ή βασιλείς
τη λευτεριά δε θα μας δώσει
αν δεν αγωνιστούμε μεις

Πίσω να πάρετε το βιός σας
και να σωθείτε απ’ το ζυγό
με το σφυρί εμπρός στο έργο
οπού το σίδερο ζεστό.

Κι είναι αυτός μας ο αγώνας
κρίσιμος μα και σκληρός
στην Ιντερνασιονάλε
παιδιά ο λυτρωμός

Ο Γιάγκος Κανονίδης ήταν ένας σημαντικός διανοούμενος του σοβιετικού ελληνισμού. Γεννημένος στον Πόντο, ήταν απ’ αυτούς που εξέφρασαν τις νέες ιδεολογικές αναζητήσεις και συγκρούστηκαν με την παραδοσιακή ελληνική διανόηση της Τραπεζούντας στις αρχές του 20 αιώνα. Με αφορμή τη συγγραφή ενός σκληρού άρθρου κατά του μητροπολίτη Χρύσανθου με τον τίτλο “Οι χουλιγκάνοι του Χλωμού Άστεως”, αναγκάστηκε να καταφύγει στη Ρωσία και να αναζητήσει δουλειά ως δάσκαλος στο κοινοτικό ελληνικό σχολείο της Ανάπα.

Ο Γιάγκος Κανονίδης, εντάχθηκε νωρίς στο ρωσικό κομμουνιστικό κίνημα και δραστηριοποιήθηκε πολιτικά εντός των ελληνικών κομματικών οργανώσεων. Ήταν αδελφός του Κώστα Τοπχαρά (Κανονίδη), εκπαιδευτικού, συγγραφέα, παλιού δημοτικιστή και ηγετικό στέλεχος στην τάση των ποντιιστών (δηλαδή αυτών που επιθυμούσαν την ανάδειξη της ποντιακής διαλέκτους ως της επίσημης ελληνικής γλώσσας στην ΕΣΣΔ). Ο Γιάγκος Κανονίδης ήταν γνωστός με τα λογοτεχνικά ψευδώνυμα “Δάμων Εριστέας”, “Γιάννης Ανατολίτης” και “Μασχαράνον”. Μετέφρασε Ρώσους συγγραφείς στην ποντιακή. Από τις σημαντικότερες απόπειρες χρησιμοποίησης της ποντιακής ήταν η μεταγραφή των έργων του Ομήρου στη γλώσσα αυτή. Οι πρώιμοι στίχοι του ήταν ο οδηγός για τις μετέπειτα δημιουργίες:

Θεός, νόμος, πατρίδα, θρησκεία
Ατά ψέματα είναι ατά,
Ατά είν’ τη τρανού η κοιλία
τ’ αργαστέρια τ’αγά, τη ποππά…

Ο Γιάγκος Κανονίδης εκτελέστηκε κατά τη διάρκεια των σταλινικών διώξεων 1937-38.

(Βλάσης Αγτζίδης, Παρευξείνιος Διασπορά. Οι ελληνικές εγκαταστάσεις στις βορειοανατολικές ακτές του Εύξεινου Πόντου, Θεσσαλονίκη, 1997, σελ. 388-391, 418)

Η εκτέλεση του ύμνου της Κομμουνιστικής Διεθνούς από το Νίκο Αποστολίδη βασίστηκε σε μια προσπάθεια να παρουσιαστούν ενιαία οι δύο ελληνικές σοβιετικές εκδοχές της Διεθνούς: στα ποντιακά και στη δημοτική.

 

 Συγκέντρωση Εργατικής Πρωτομαγιάς στο Μοσχάτο. Πόντιοι τραγουδούν την Διεθνή στα ποντιακά. Αποτύπωσε το γεγονός  ο Ριζοσπάστης  2/5/1925  :

Advertisements

02/10/2010 - Posted by | -προσφυγιά, -Γραμματεία, -Ιστορικά, -Ιδεολογικά, -Κομμουνιστική Διεθνής, -Λαογραφία, -Μνήμες, -Πολιτική, -Σοβιετικός Μεσοπόλεμος, -καπιταλισμός, Καύκασος | , ,

5 Σχόλια »

  1. Aπό το αντικαπιταλιστικό θεατρικό έργο του Θόδωρου Κανονίδη «Πρόσφυγες στην Ελλάδα» (Σοχούμι, δεκαετία του ’30) σε μουσική του νεαρού τότε Οδυσσέα Δημητριάδη, σε σύγχρονη εκτέλεση από τον Γώγο….

    Σχόλιο από Β | 05/10/2010

  2. […] επεξεργασία της εκτέλεσης της Διεθνούς για το μπλογκ Πόντος και Αριστερά έκανε ο Καναλιώτης, ο οποίος και ανέβασε πρώτος τη […]

    Πίνγκμπακ από Μια άγνωστη εκδοχή της Διεθνούς « Und ich dachte immer | 06/10/2010

  3. […] επεξεργασία της εκτέλεσης της Διεθνούς για το μπλογκ Πόντος και Αριστερά έκανε ο Καναλιώτης, ο οποίος και ανέβασε πρώτος τη […]

    Πίνγκμπακ από Μια άγνωστη εκδοχή της Διεθνούς « Und ich dachte immer | 08/10/2010

  4. Σχόλιο από Παπαδόπουλος | 19/05/2011

  5. Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 05/06/2016


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: