Πόντος και Αριστερά

……. 'μώ τον νόμο σ' !

-Ας δούμε και μια άλλη άποψη…

Αριστείδης ΧατζήςΠέντε ερωτήματα και απαντήσεις για τη συμφωνία

Toυ Αριστείδη Χατζή (*)

Σ’ αυτό το κείμενο θα προσπαθήσω να απαντήσω σε μια σειρά ερωτημάτων σχετικών με τη συμφωνία της 13ης Ιουλίου. Τα ερωτήματα είναι πολλά, αναγκαστικά δεν θα θίξω κάποια ειδικότερα θέματα. Αν δεν έχετε χρόνο να διαβάσετε ολόκληρο το κείμενο, αρκεστείτε σ’ αυτή τη μικρή περίληψη: Η συμφωνία αποτελεί τη βάση του τρίτου μνημονίου. Όπως τα δύο προηγούμενα μνημόνια, έχει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα αλλά βρίσκεται σαφώς προς τη σωστή κατεύθυνση. Η επιτυχία της εξαρτάται απόλυτα από τον τρόπο εφαρμογής της. Ένα είναι βέβαιο. Ότι, εξαιτίας αυτής της συμφωνίας, θα αλλάξει ριζικά το πολιτικό σκηνικό.

1. Είναι συμφωνία ή πραξικόπημα;
Αυτή είναι μια ανόητη ερώτηση. Δεν την περίμενα από εσάς. Πρόκειται για έναν εξαιρετικά δύσκολο συμβιβασμό. Δύσκολο, όχι μόνο για εμάς, σχεδόν για όλους. Αυτοί που ισχυρίζονται ότι ήταν πραξικόπημα υπονοούν ότι η ελληνική κυβέρνηση «εκβιάστηκε» και υποχώρησε, «προδίδοντας» την εντολή του ελληνικού λαού. Μπούρδες!

Συνέβη το εντελώς αντίθετο. Αλλά ας τα πάρουμε από την αρχή.

Όταν ζητάς δανεικά δεν είναι σύνηθες να καθορίζεις εσύ, ο οφειλέτης, τους όρους δανεισμού. Το καλύτερο που ελπίζεις είναι να μπορέσεις να διαπραγματευτείς. Η νέα ελληνική κυβέρνηση εξελέγη τον Ιανουάριο με την υπόσχεση ότι θα υπαγορεύσει στους δανειστές και τους όρους. Αλλιώς …δεν θα πάρει άλλο δάνειο. Ναι, είναι τόσο γελοίο όσο ακούγεται αλλά αυτή ήταν η στρατηγική μας. Φυσικά σύντομα διαπιστώσαμε ότι και δάνειο(α) χρειαζόμασταν και τους όρους μας δεν θα μπορούσαμε να τους επιβάλλουμε. Το επόμενο σχέδιο ήταν να χρησιμοποιήσουμε την απειλή του Grexit. Έγινε σύντομα φανερό ότι και αυτή η απειλή δεν έπιασε γιατί όλοι καταλάβαιναν ότι μπλοφάρουμε. Καθώς όμως το δημόσιο ταμείο είχε αδειάσει και πλησίαζε η πληρωμή του ΔΝΤ έπρεπε ή να υποχωρήσουμε ή να πραγματοποιήσουμε την απειλή μας. Επειδή η κυβέρνηση δεν μπορούσε να κάνει τίποτε από τα δύο, αποφάσισε να φτάσει τη μπλόφα στο έπακρο. Ζήτησε από τον ελληνικό λαό να απορρίψει (εκ μέρους της) τους όρους που μας πρότειναν. Ο ελληνικός λαός το έκανε και η κυβέρνηση θεώρησε ότι αυτό θα έπειθε τους εταίρους μας ότι δεν μας μένει άλλος δρόμος από το Grexit αν δεν υποχωρούσαν πρώτοι αυτοί. Και τότε διαπιστώσαμε ότι όχι μόνο δεν τους τρόμαζε και τόσο το Grexit αλλά μερικοί το επιθυμούσαν κιόλας. Η εβδομάδα που μεσολάβησε μεταξύ της Κυριακής του Δημοψηφίσματος και της Κυριακής της Συμφωνίας ήταν μια εβδομάδα τρόμου για την Ελληνική Κυβέρνηση. Τα είδε κυριολεκτικά όλα. Κυρίως όμως είδε την άβυσσο και το ένα πόδι της μετέωρο στο γκρεμό. Ευτυχώς συνήλθε σύντομα και τραβήχτηκε πίσω.

Μετά από όλα αυτά η οποιαδήποτε συμφωνία θα φαινόταν (και θα ήταν) ένα είδος υποχώρησης. Αλλά η ίδια έφερε τον εαυτό της σ’ αυτή τη θέση παίζοντας παιχνίδια με τη φωτιά. Διαπραγματευόμενη με άθλιο τρόπο. Καταστρέφοντας την εναπομείνασα εμπιστοσύνη. Χάνοντας κάθε αξιοπιστία. Η ίδια εξαπάτησε τον ελληνικό λαό όταν έπεισε μεγάλη μερίδα του ότι σε μια συμφωνία 19 χωρών μετράει μόνο η δημοκρατία της μιας χώρας. Ότι με τη ψήφο του ο ελληνικός λαός μπορεί να υποχρεώσει τους άλλους 18 να του δανείσουν με τους δικούς του όρους. Όσο γελοίο κι αν ακούγεται, το πιστεύουν ακόμα πολλοί.

Δεν αποτελεί λοιπόν πραξικόπημα ότι η κυβέρνηση και μερίδα του ελληνικού λαού έπεσαν από τα σύννεφα. Ανά πάσα στιγμή μπορούμε να αποφασίσουμε ότι δεν μας συμφέρει η συμφωνία και προτιμάμε το Grexit. Κανείς δεν μπορεί να σου αφαιρέσει το δικαίωμα της αυτοκτονίας. Όμως η κυβέρνηση, ευτυχώς, το απέρριψε.

Η συμφωνία που πέτυχε θα μπορούσε να ήταν πολύ καλύτερη. Ειδικά αν είχε επιτευχθεί τον Φεβρουάριο ή τον Μάρτιο. Μια σειρά εγκληματικών λαθών το απέτρεψε. Η κυβέρνηση φρόντισε να αποδυναμωθεί και έτσι καταλήξαμε στη σημερινή συμφωνία, σίγουρα όχι την καλύτερη δυνατή. Όμως έστω κι αυτή η συμφωνία είναι πολύ καλύτερη από την κόλαση του Grexit.

2. Ποια είναι τα αρνητικά και ποια τα θετικά της σημεία; Δεν θα έχει υφεσιακά αποτελέσματα;
Θα επισημάνω τα κυριότερα σημεία της συμφωνίας. Μην ξεχνάτε ότι θα έχει διάρκεια τριών ετών.

(α) Το πλέον πολυσυζητημένο σημείο ήταν το λεγόμενο νέο «ταμείο επενδύσεων» (κάτι σαν το ΤΑΗΠΕΔ) που θα ελέγχει τις ιδιωτικοποιήσεις. Υποτίθεται ότι αυτές θα φτάσουν τα 50 δισ. (πολύ αμφίβολο). Το ταμείο θα έχει έδρα την Αθήνα και θα διοικείται από τις ελληνικές αρχές αλλά υπό την εποπτεία των Ευρωπαϊκών Θεσμών. Η ελληνική κυβέρνηση κατάφερε να χρησιμοποιηθούν τα μισά από τα χρήματα αυτά για την ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών και τα 12,5 για δημόσιες επενδύσεις. Ευτυχώς, διότι το αρχικό σχέδιο των δανειστών ήταν να πάνε όλα απευθείας στην αποπληρωμή του χρέους. Τελικά θα πάει μόνο το 1/4, δηλ. τα υπόλοιπα 12,5 δισ. Αν οι ιδιωτικοποιήσεις γίνουν με σχέδιο, περιοριστεί η διαφθορά, δεν γίνουν ξεπουλήματα, προτιμηθεί η εκμετάλλευση όταν αποδίδει περισσότερα μακροπρόθεσμα και εφόσον υπάρξει διεθνές ενδιαφέρον (πολλές προϋποθέσεις δηλαδή), το ταμείο αυτό μπορεί να συμβάλλει με εντυπωσιακό τρόπο στην επανεκκίνηση της ελληνικής οικονομίας.
(β) Η ελληνική κυβέρνηση ήθελε να μη συμμετάσχει το ΔΝΤ στο νέο πρόγραμμα. Δεν με πείθει κανείς από τους λόγους που προέβαλε. Το ήθελε κυρίως για εσωτερική κατανάλωση. Όμως το ΔΝΤ είναι χρήσιμο. Για πολλούς λόγους, ένας εκ των οποίων είναι ότι αποτελεί τον ισχυρότερο σύμμαχό μας στο ζήτημα της απομείωσης του χρέους.
(γ) Μεταρρυθμίσεις. Νομίζω ότι αυτό το μνημόνιο μπορεί να οδηγήσει, υπό προϋποθέσεις, στις περισσότερες μεταρρυθμίσεις των τελευταίων χρόνων. Η ελληνική κυβέρνηση έχει αναλάβει να εφαρμόσει το σύνολο της εργαλειοθήκης του ΟΟΣΑ. Τα μισά αν εφαρμόσει θα αλλάξει το πρόσωπο της ελληνικής οικονομίας!

Για να τη βοηθήσω προτείνω να ξεκινήσει από τη μάχη κατά της ολιγαρχίας. Ας αρχίσει λοιπόν με το σπάσιμο όλων των καρτέλ και των οιονεί μονοπωλίων. Σημαντικά επίσης (και πολύ θετικά) μέτρα εδώ είναι: η πλήρης ανεξαρτητοποίηση της ΕΛΣΤΑΤ, το άνοιγμα των καταστημάτων τις Κυριακές, το άνοιγμα των επαγγελμάτων (ναι, ξέρω έχει ήδη αρχίσει να ακούγεται ως αποτυχημένο ανέκδοτο), η απελευθέρωση της ακτοπλοΐας, των εκπτώσεων στα εμπορικά καταστήματα και οι ειδικές ρυθμίσεις σε φάρμακα, ψωμί και γάλα!

Και κυρίως ο μηχανισμός της αυτόματης περικοπής δαπανών σε περίπτωση απόκλισης από τους (αρκετά μετριοπαθείς πλέον) στόχους για πρωτογενές πλεόνασμα.

Υπάρχουν και κακές μεταρρυθμίσεις; Ναι. Φοβάμαι ότι οι αλλαγές στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας θα βρίσκονται προς τη λάθος κατεύθυνση. Δεν είναι απαραίτητο να πλήξεις το Κράτος Δικαίου για να επιταχύνεις τη Δικαιοσύνη και να μειώσεις το κόστος της. Αλλά ας δούμε το σχετικό νομοσχέδιο πριν το κρίνουμε.

Λείπει κάτι; Ε βέβαια! Η απελευθέρωση του χώρου της ενέργειας. Γιατί παρέμεινε σχεδόν απαραβίαστος (με την μισο-εξαίρεση του ΑΔΜΗΕ), μπορούμε να το φανταστούμε. Απαράδεκτο!

(δ) Φοροκαταιγίδα. Το χειρότερο κομμάτι της συμφωνίας. Δεν είναι σύμπτωση ότι αυτό βασίζεται κυρίως σε ελληνικές προτάσεις. Αντί να περικόψουμε τις δαπάνες ενός αναποτελεσματικού ευρύτερου δημόσιου τομέα θα ξεζουμίσουμε και πάλι άτομα και επιχειρήσεις. Δεν έχω καμία αντίρρηση στη διεύρυνση της φορολογικής βάσης – που παραμένει περιορισμένη ως αποτέλεσμα διακοσίων χρόνων πελατειακού συστήματος. Αλλά οι αυξήσεις στο ΦΠΑ θα έχουν πολύ μεγαλύτερο κόστος από τα έσοδα που θα φέρουν.
(ε) Ασφαλιστικό/ Συνταξιοδοτικό: Αρκετά μέτρα προς τη σωστή κατεύθυνση (περιορισμός πρόωρης συνταξιοδότησης) αλλά δεν καταργούνται άμεσα οι αδικίες δεκαετιών. Επιπλέον δεν είναι αρκετά. Ελπίζω να ακολουθήσει σχετική μελέτη και πολύ πιο φιλόδοξο σχέδιο.
(στ) Εργασιακά. Η ελληνική κυβέρνηση υποχώρησε σε ένα ζήτημα που μάλλον έχει δίκιο. Με 26-27% ανεργία, με 1,5 εκ. ανέργους ή άτομα που έχουν εγκαταλείψει την προσπάθεια και με τρομακτική ανεργία στους νέους, δεν χρειάζεται κι άλλη μεταρρύθμιση το εργατικό δίκαιο. Όταν υπάρχει τόσο μεγάλη διάσταση προσφοράς και ζήτησης στην αγορά εργασίας, ο εργαζόμενος είναι όμηρος εκ των πραγμάτων. Δεν χρειάζεται θεσμικές παρεμβάσεις για μεγαλύτερη ευελιξία όταν τα πάντα έχουν γίνει λάστιχο. Πάντως η υποχώρηση δεν ήταν μεγάλη. Γίνεται απλώς αναφορά στις διεθνείς καλές πρακτικές. Δεν χάθηκε ο κόσμος.
(ζ) Εκσυγχρονισμός και «αποπολιτικοποίηση» της διοίκησης. Να το δω και να μην το πιστέψω! Πώς μπορεί να μετατραπεί το ελληνικό ντοβλέτι σε ορθολογική και αποτελεσματική γραφειοκρατία στελεχών; Αυτός είναι ένας στόχος που θα επιτευχθεί πολύ δύσκολα. Μπορεί να μεταρρυθμιστεί το ελληνικό βαθύ κράτος; Θα υπάρχει και χρονοδιάγραμμα μείωσης του διοικητικού κόστους. Το έχουμε ξανακούσει. Αλλά ζει κανείς με την ελπίδα.
(η) Αναδρομική κατάργηση μονομερών ενεργειών. Η ελληνική κυβέρνηση υποσχέθηκε να καταργήσει όλους τους ρουσφετολογικούς νόμους που πρόλαβε να περάσει (εκτός από εκείνον για την «ανθρωπιστική κρίση»). Δεν θα το κάνει βέβαια. Διότι της δόθηκε η δυνατότητα να βρει ισοδύναμα. Και προφανώς θα το προτιμήσει.
(θ) Όλα αυτά υπό την αυστηρή επίβλεψη των εταίρων μας. Ναι, η τρόικα θα ξαναγυρίσει στην Αθήνα υπερενισχυμένη. Αυτό είναι το αποτέλεσμα της κατάρρευσης της αξιοπιστίας μας και της έλλειψης εμπιστοσύνης.

Το συμπέρασμά μου: τα περισσότερα μέτρα βρίσκονται σαφώς προς τη σωστή κατεύθυνση. Θα έπρεπε να τα λάβουμε μόνοι μας εδώ και τριάντα χρόνια. Η Ελλάδα έχει άλλη μια ευκαιρία εκσυγχρονισμού. Ας μην τη χάσει πάλι.

Όσο για τα «υφεσιακά αποτελέσματα»: Αυτό είναι ένα απαράδεκτο επιχείρημα που χρησιμοποιείται είτε από άγνοια είτε εκ του πονηρού. Φυσικά κάθε μέτρο, και ειδικά οι μεταρρυθμίσεις, έχουν κόστος. Όμως το κόστος αυτό είναι πολύ μικρότερο από το κόστος της αδράνειας. Όσοι κόπτονται για τα υφεσιακά αποτελέσματα δεν φαίνεται να ενδιαφέρονται το ίδιο για τα μακροπρόθεσμα καταστροφικά αποτελέσματα της μη λήψης απαραίτητων μέτρων. Για να αποφύγουν την προσωρινή ύφεση επιλέγουν τη μακροχρόνια ύφεση. Δεν είναι τυχαίο ότι συνήθως αποφεύγουν και να προφέρουν τη λέξη «μεταρρυθμίσεις». Διότι δεν υπάρχει στο λεξιλόγιό τους.

3. Λεφτά θα πάρουμε ή θα την πατήσουμε όπως την 20η Φεβρουαρίου; Και πότε θα ανοίξουν οι τράπεζες;
Εφόσον ξεκινήσουμε άμεσα τις κοινοβουλευτικές διαδικασίες, περάσουν και αρχίσουν να εφαρμόζονται τα συμφωνηθέντα θα μας δοθεί και το νέο δάνειο που υπολογίζεται ότι θα κυμαίνεται μεταξύ των 82-86 δισ. ευρώ για τα επόμενα τρία χρόνια. Από αυτά τα 7 θα δοθούν άμεσα για τις πληρωμές σε ΔΝΤ και ΕΚΤ. Τα 45-47 θα καλύψουν τις χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας για την τριετία και τα 25 περίπου  θα ανακεφαλοποιήσουν τις τράπεζες. Τα υπόλοιπα θα δοθούν για την αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου (σιγά μην φτάσουν) αλλά και για να επιστραφούν τα ταμειακά διαθέσιμα των κρατικών φορέων στους οποίους έβαλε χέρι η κυβέρνηση τους προηγούμενους μήνες. Τα 70 τα βάζουν οι Ευρωπαίοι και τα 16 το ΔΝΤ.

Για τις τράπεζες μη βιάζεστε. Θα αργήσει η αποκατάστασή τους. Βρίσκονται ακόμα σε κώμα. Η ΕΚΤ δεν πρόκειται να αυξήσει τη ρευστότητα πριν σιγουρευτεί για την αποφασιστικότητα της ελληνικής κυβέρνησης. Περιμένει κι αυτή τα πρώτα νομοθετήματα (αν και κάτι ακούγεται για αύξηση του ELA κατά 2 δις.). Άρα οι έλεγχοι κεφαλαίων θα διατηρηθούν. Αλλά ευτυχώς απομακρύνεται το ενδεχόμενο κουρέματος των καταθέσεων (bail in). Πολύ θα αργήσει όμως η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα. Είναι βέβαιο ότι το τραπεζικό τοπίο σε λίγους μήνες θα είναι πολύ διαφορετικό.

4. Και για το χρέος δεν συμφωνήθηκε κάτι;
Όχι κάτι συγκεκριμένο. Υπάρχει απλά η υπόσχεση (που δόθηκε και το 2012) ότι θα έχουμε μέτρα ανακούφισης (debt relief), δηλαδή επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής και της περιόδου χάριτος (το ΔΝΤ έχει ήδη προτείνει τον διπλασιασμό) εφόσον δείξουμε καλή διαγωγή. Αποκλείστηκε το κούρεμα της ονομαστικής αξίας. Κακώς. Διότι θα γίνει κάποτε οπωσδήποτε.

5. Και πώς θα περάσουν όλα αυτά με τόσο μεγάλη ταχύτητα;
Είναι πολύ δύσκολο αλλά όχι αδύνατο. Οι προϋποθέσεις είναι οι εξής:
(α) Θα πρέπει να προεδρεύει στη Βουλή ένα άτομο που ο πρωθυπουργός θα εμπιστεύεται απόλυτα. Άρα ή αλλάζουμε Πρόεδρο ή η σημερινή Πρόεδρος συμβιβάζεται με τον Πρωθυπουργό. Βλέπω πολύ πιθανότερο το πρώτο.
(β) Η κυβέρνηση μάλλον θα χάσει την κυβερνητική της πλειοψηφία. Όμως διαθέτει πλέον και τις ψήφους των τριών κομμάτων της αντιπολίτευσης (ΝΔ, Ποτάμι, ΠΑΣΟΚ). Θα τεθεί βέβαια ζήτημα δεδηλωμένης αλλά μάλλον μόνο σε πολιτικό επίπεδο. Δεν υπάρχει περίπτωση να κατατεθεί πρόταση μομφής. Επιπλέον ο Πρωθυπουργός παραμένει δημοφιλής και πολιτικά κυρίαρχος.
(γ) Ο ΣΥΡΙΖΑ θα υποστεί σοβαρές απώλειες. Όχι όμως και τόσο σοβαρές ώστε να χάσει τις επόμενες εκλογές. Όταν θα γίνουν αυτές (μάλλον αρχές Φθινοπώρου ή λίγο αργότερα) το πολιτικό σκηνικό θα αλλάξει και πάλι ριζικά.
(δ) Θα σχηματιστεί νέο αντιμνημονιακό μέτωπο. Θα το αποτελούν τα απομεινάρια του παλιού. Πόσοι ψηφοφόροι θα έχουν παραμείνει ακόμα στη ζώνη του λυκόφωτος για να το στηρίξουν; Ελάχιστοι.
(ε) Το σοβαρό πρόβλημα είναι άλλο. Πώς θα εφαρμοστούν αυτά τα μέτρα από μια κυβέρνηση που δεν τα πιστεύει; Που τα θεωρεί κι αυτή όρους ενός επώδυνου συμβιβασμού; Που δεν έχει εμπειρία και απεχθάνεται τις μεταρρυθμίσεις; Που ενώ τρέμει το πολιτικό κόστος θα βλέπει τη δημοφιλία της να εξατμίζεται;

Υπάρχει κάποιο συμπέρασμα;
Αυτές τις ημέρες φάγαμε όλες/οι μαζί ένα γερό χαστούκι από την πραγματικότητα. Μάθαμε ότι οι πράξεις μας έχουν συνέπειες. Ενηλικιωθήκαμε απότομα. Ας ελπίσουμε ότι αυτό το μάθημα θα το αξιοποιήσουμε, δεν θα πάει κι αυτό χαμένο. Μάθαμε επίσης ποιοι είναι οι πραγματικοί μας φίλοι – κι ας τους λοιδορούσαμε, κι ας τους διαστρεβλώναμε κι ας τους πουλούσαμε μαγκιές. Ήταν εκεί και μας κράτησαν όρθιους.

Έχουμε πολλά να πούμε και πολλές ευθύνες να μοιράσουμε. Προς το παρόν όμως προέχει η εθνική ενότητα και η στήριξη της κυβέρνησης καθώς θα εφαρμόζει τα συμφωνηθέντα. Πρώτο καθήκον όλων μας: να απομονώσουμε τους ιδεοληπτικούς παρανοϊκούς. Να μην τους επιτρέψουμε να αποσταθεροποιήσουν την κυβέρνηση και τελικά το ελληνικό κράτος. Ο Αλέξης Τσίπρας απέδειξε σε όλους ότι μάλλον είχα δίκιο όταν έγραφα στο Protagon στις 16/6 «Αν και έχω ασκήσει ιδιαίτερα αυστηρή κριτική στις επιλογές του μέχρι σήμερα, δεν πιστεύω ότι ο σημερινός πρωθυπουργός είναι ένας δειλός, ανήθικος καιροσκόπος. Θεωρώ ότι θα επιλέξει τον δύσκολο δρόμο. Θα κλείσει δηλαδή ο ίδιος τη συμφωνία ως πρωθυπουργός και θα αναλάβει εκών άκων το πολιτικό κόστος.»

Το έκανε. Χρειάζεται όμως λίγο ακόμα θάρρος για να απαλλαγεί απ’ όσες/ους τον υπονόμευσαν, τον παρέσυραν, τον εξέθεσαν και παραλίγο να τον καταστρέψουν. Δεν απαλλάσσεται ο ίδιος βέβαια από τις ευθύνες του. Ας μην χρησιμοποιηθούν απλά ως αποδιοπομπαίοι τράγοι. Ας αποκτήσει αυτή η στιγμή ένα συμβολικό νόημα. Ας γίνει ένα rite de passage.

http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.oikonomia&id=42095

ΚΟΚΚΙΝΗ ΛΙΒΕΡΑΤΙΟΝ

Advertisements

20/07/2015 - Posted by | -Διάφορα, -Εκλογές, -Ιδεολογικά, -Κρίση, -Πολιτική

7 Σχόλια »

  1. Η ήττα δεν είναι πάντοτε (μόνο) ήττα
    (Εφημερίδα των συντακτών 18 Ιουλ. 2015)

    του Γιάννη Χάρη

    Το τρίτο μνημόνιο ήρθε, με μέτρα δυσβάστακτα, μια συμφωνία εξαιρετικά επώδυνη, ιδίως για κυβέρνηση της αριστεράς.

    Κανένας δεν διαφωνεί εδώ. Όρος απαράβατος ωστόσο είναι να κρίνουμε το όποιο και οσοδήποτε καταστροφικό αποτέλεσμα σε συνάρτηση με τις άλλες επιλογές, αν υπήρχαν καν, προπάντων με τις αντικειμενικές συνθήκες.

    Οφείλουμε έτσι να σκεφτούμε, να σταθμίσουμε, να θυμηθούμε και να θυμόμαστε συνέχεια ορισμένα δεδομένα:

    Τι θα έκαναν οι άλλοι στις παρούσες συνθήκες. Οι ίδιοι βέβαια λένε τώρα, εκ του ασφαλούς, ότι δεν θα ’χαν φτάσει ώς εδώ. Ας δούμε τότε όχι τι θα έκαναν, αλλά τι έκαναν ή τι δεν έκαναν.
    – Λίγο πριν, λίγο μετά τις ευρωεκλογές του ’14 σταμάτησαν κάθε μεταρρυθμιστική προσπάθεια, από αυτές που υπήρχαν σαν δεσμεύσεις στα μνημόνια: άσε να τα λουστούν οι επόμενοι, ήταν η σκέψη, ή το σχέδιο, ο Σύριζα δηλαδή.

    – Το περασμένο φθινόπωρο, όταν κορυφώθηκαν οι πανηγυρισμοί για το success story, εκτός από το παρδαλό κατσίκι που εγέλασε γέλιο μεγάλο, ο Σαμαράς άκουσε από τους εταίρους σχεδόν όσα δεν άκουσε μετά ο Τσίπρας, και αναγκάστηκε να τα μαζέψει με τρόπο.

    – Λίγο αργότερα, είχαμε το μέιλ Χαρδούβελη, αυτό που τότε αρνιόνταν ότι υπήρχε καν, έπειτα όμως το αναγνώρισαν για να πουν πόσο πιο ήπιο ήταν από την όποια συμφωνία προτάθηκε στην κυβέρνηση του Σύριζα, αυτό λοιπόν το μέιλ Χαρδούβελη οι εταίροι τούς το γύρισαν πίσω, που σημαίνει ότι απαιτούσαν περισσότερα μέτρα: τα γλίτωσαν με την απώλεια της εξουσίας.

    Με αυτά τα δεδομένα (α) τι μας λέει πως θα ’ταν καλύτερη η επόμενη, δική τους συμφωνία, είτε την έλεγαν μνημόνιο είτε όχι; Και αν ακόμα ήταν καλύτερη αρχικά, (β) ποιος θα ισχυριστεί πως δεν θα έμπαιναν όλο και νέα μέτρα, με πανθομολογούμενη πλέον την αποτυχία της πολιτικής της λιτότητας και των προγραμμάτων του ΔΝΤ; Αλλά, έτσι κι αλλιώς, (γ) δεν είναι τάχα όλα τα νέα μέτρα στο πνεύμα όχι μόνο των παλιών μνημονίων αλλά και της ιδεολογίας του νεοφιλελευθερισμού, την οποία έχουν κορόνα στο κεφάλι τους οι άλλοι;

    Η τιμωρητική τακτική είναι ένα άλλο, αναντίλεκτο στοιχείο· η πρόσθετη, δηλαδή, ασφυκτική πίεση σε μια αριστερή κυβέρνηση, που, είτε με το ευρώ είτε με τη δραχμή, απειλούσε με κατάρρευση το ήδη ετοιμόρροπο οικοδόμημα της ευρωζώνης. Σε εποχή που πλήθαιναν οι φωνές αντίστασης και έμοιαζε ότι μπορεί να αλλάξουν οι συσχετισμοί, έπρεπε να συντριβεί με κάθε τρόπο μια αριστερή κυβέρνηση. Από αυτή την άποψη τίποτα δεν εγγυάται πως θα ήταν πιο αίσια η έκβαση των διαπραγματεύσεων σε οποιαδήποτε περίπτωση, όπως αποδείχτηκε εξάλλου τη βδομάδα που οδήγησε στο δημοψήφισμα, με τις παλινωδίες των εταίρων και την επιβολή όλο και επαχθέστερων όρων.
    Όμως τι; Η βεβαιότητα (είτε προϋπήρχε είτε σχηματίστηκε καθοδόν) πως μια αριστερή κυβέρνηση θα συναντήσει λυσσαλέο πόλεμο σημαίνει πως δεν έπρεπε να πάει στον πόλεμο αυτό; πιο πριν ακόμα: πως δεν έπρεπε να υπάρξει καν, να μην είχε σχηματιστεί; (Τα ίδια ρητορικά ερωτήματα ισχύουν και στην –πιθανότερη ενδεχομένως– περίπτωση που η κυβέρνηση είχε υπερεκτιμήσει τις δυνάμεις της, τις δυνατότητες και την αποτελεσματικότητα των συμμαχιών που πίστευε ότι μπορεί να σχηματίσει.)

    Είπα για πόλεμο, και δεν είναι σχήμα λόγου. Πόλεμο που, αν δεχτούμε πως κατέληξε σε ήττα, είχε οπωσδήποτε επιμέρους κερδισμένες μάχες, διόλου ασήμαντες:
    (α) καταστράφηκε ένα από τα υπερόπλα που χρησιμοποίησαν οι άλλοι, οι μέσα και οι έξω: η ύπαρξη τάχα κρυφής ατζέντας για έξοδο απ’ το ευρώ, γενικότερα πως όλα ήταν συνεννοημένο παιχνίδι·

    (β) καταδείχτηκε, ακόμα πιο σημαντικό, πόσο γυμνός και αποκρουστικός στη γύμνια του είναι ο γηραιός βασιλιάς, η Ευρώπη· και το σημαντικότερο,

    (γ) αναδείχτηκαν οι διεθνείς διαστάσεις του ελληνικού προβλήματος.

    Έπαιξε το κεφάλι του σ’ αυτό τον πόλεμο ο Τσίπρας, έμεινε έκθετος στην κριτική για πολιτική αφέλεια, ανικανότητα, υπογραφή μνημονίου κτλ., σώζοντας όμως, το λέω κι ας ακούγεται παράδοξο, πολιτική ηθική και εντιμότητα. Γιατί, όσο νωρίτερα είχε υπογράψει μια έτσι κι αλλιώς κακή συμφωνία (που μόνο αναδρομικά, εκ των υστέρων, τη λέμε ευνοϊκότερη!) τόσο περισσότερο έκθετος θα ήταν ηθικοπολιτικά, θα είχε κάψει οριστικά κάθε του κεφάλαιο, αφού δεν θα είχε εξαντλήσει ακριβώς κάθε όριο, δικό του και μοιραία και της χώρας.
    Δεν θα είχε πολεμήσει εντέλει. Μέχρι τέλους. Και όταν πας στον πόλεμο, πας φυσικά για να νικήσεις, ξέρεις ωστόσο πως μπορεί και να νικηθείς. Ή και να μη γυρίσεις.

    Αν τώρα οδηγηθήκαμε σε ήττα (κάτι που πρέπει πάντως πάντα να συνεξετάζεται με αντικειμενικές συνθήκες και συσχετισμούς, καθώς και με υπάρχουσες επιλογές), ξέρουμε πως οι νίκες θεμελιώνονται σε ήττες. Εννοώ αυτά που είναι η ιστορική αλήθεια, πως η ήττα μας μπορεί να οδηγήσει αύριο σε νίκη άλλων, π.χ. στην Ισπανία, μεθαύριο σε δική μας. Αμήν.

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 20/07/2015

  2. J

    Σχόλιο από kyriakos901 | 20/07/2015

  3. Πολύ καλά τα ανάλυσε ο κ χατζής. Το πρόβλημα είναι από δώ και πέρα. Θα πάρει όλα εκείνα τα μέτρα που του ζητούν οι δανειστές και κατά την άποψη μου και περισσότερα αν χρειαστούν προκειμένου να ανατραπεί το υφιστάμενο κλίμα, νοοτροπίες, εύρυθμη λειτουργία του κράτους, ισότητα όλων των πολιτών όχι ταξικά, ευθύνες και όχι εξαιρέσεις και με διαφάνεια. Θα ζητήσει ευθύνες από υπευθύνους έμπρακτα χωρίς διακρίσεις; Ο νόμος θα ισχύει για όλους χωρίς να μας εμπλέκει σε μακροχρόνιες δίκες. Τελικά θα οδηγήσει τη χώρα σε ανάπτυξη; Θα λειτουργήσει ως ηγέτης ή θα συνεχίσει σαν τους προηγούμενους. Έχει τη μοναδικότητα ευκαιρία να το κάνει. Το περιμένει ο λαός αρκεί να το κάνει σωστά και δίκαια. Να γνωρίζει, ότι κόσμος δεν ψήφισε αριστερά, αλλά ψήφισε Τσίπρα. Αν φύγει αυτός τότε η αριστερά θα κατέβει στο 3%. Αυτά γενικά. Αν δεν κινηθεί έτσι κακό του κεφαλιού του και θα είναι λίγος. Προσοχή στους συμβουλάτορες, γιατί αυτοί κινούνται στον κόσμο τους με αρχές και νοοτροπίες άλλων ξεπερασμένων εποχών.

    Σχόλιο από kyriakos901 | 20/07/2015

  4. ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ

    Γιάννης Μηλιός ο Δάσκαλος!

    Μ​​ε όλες τις ιστορίες υπάρχει ένα θύμα. Τον αναγνωρίζεις από την αρχή, κάτι στη φάτσα του, το στυλ, τον αέρα του, σε προϊδεάζουν ότι ο συγγραφέας τον έχει βάλει εκεί για να πεθάνει νωρίς. Αν πρόκειται, λ.χ., για θρίλερ σε θερινό κινηματογράφο, μόλις τον καταλάβεις σκύβεις στο αυτί της γυναίκας σου και ψιθυρίζεις: «Αυτόν δεν τον βλέπω να τη βγάζει μέχρι το διάλειμμα».

    Η περίπτωση αυτή στον ΣΥΡΙΖΑ είναι του Γιάννη Μηλιού. Ποιο διάλειμμα, όμως, πού να το προλάβει ο δόλιος; Η αποτυχία του μόνον με τους όρους των κόμιξ περιγράφεται: ο Μηλιός ήταν μία μεγαλοπρεπής ρουκέτα που εκτοξεύθηκε μέχρι τα δύο μέτρα, έκανε ένα θλιβερό «πλοπ» και καρφώθηκε στο έδαφος. Ξεκίνησε ως ο μέγας γκουρού της οικονομικής πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ που, υποτίθεται, θα κατελάμβανε καίρια θέση στο οικονομικό επιτελείο όταν ο ΣΥΡΙΖΑ θα γινόταν κυβέρνηση και δεν κατάλαβε για πότε ο σαρδανάπαλος με το ξυρισμένο κρανίο¹ του έφαγε τη θέση και τον ξαπόστειλε. Ο ΣΥΡΙΖΑ έγινε κυβέρνηση με τους ΑΝΕΛ και ο Μηλιός, επιλαχών στην Ευρωβουλή, έμεινε άπραγος εκτός της κοσμογονίας. Εμεινε να κοιτάζει το άπειρο με το χαρακτηριστικό βλέμμα της αταραξίας και, ενδεχομένως, να συλλογίζεται ή, καλύτερα, να συλλογάται το μέλλον της Αριστεράς. Ταρατατζούμ!

    Χθες, ο Γιάννης Μηλιός «έσπασε τη σιωπή του» και ελπίζω ότι δεν είμαι ο μόνος που αντελήφθην τον κρότο, ειδάλλως γράφω στον βρόντο. Μέσω περισπούδαστου άρθρου του, λοιπόν, εμφανίσθηκε ξανά, για να ενισχύσει το μέτωπο αντιευρωπαϊστών, δραχμιστών, κομμουνιστών και να κατακεραυνώσει τη στροφή της 13ης Ιουλίου, Συμπτωματικό και μόνον, βέβαια, ότι η εκδήλωση του αντιευρωπαϊκού μένους του σημειώνεται, αφού ο Νίκος Χουντής κατοχύρωσε τη θέση του επιλαχόντος στην Ευρωβουλή. (Εφυγε, με την καλή έννοια, από την Ευρωβουλή, ο Μανόλης Γλέζος ― για όσους δεν το πήραν είδηση…). Αλλά, ακόμη και αν ο αφανής Χουντής έμενε στην κυβέρνηση, είμαι βέβαιος ότι ο Μηλιός δεν θα καταδεχόταν να πάει στην Ευρωβουλή. Οπως τον καταλαβαίνω εγώ τουλάχιστον, με το ένστικτο μου, δεν τον κάνω για άνθρωπο που έχει ανάγκη από δέκα ψωροχιλιάδες ευρώ τον μήνα. Δεν το πιστεύω· αρνούμαι και να το ακούσω.

    Με τη χθεσινή τοποθέτησή του, όμως, ο Γιάννης Μηλιός προσέφερε στο κοινό μια παιδευτικού χαρακτήρα υπηρεσία (είναι και καθηγητής στο ΕΜΠ, ας μην ξεχνάμε), τουλάχιστον σε όσους έχουν το ενδιαφέρον να διαβάσουν το κείμενό του. Υποστηρίζει, εν ολίγοις, ότι το εναλλακτικό σχέδιο για έξοδο από το ευρώ υπήρχε, αλλά δεν εφαρμόσθηκε· και, επειδή δεν εφαρμόσθηκε, ο ισχυρισμός ότι δεν υπήρχε είναι άτοπος. Οπερ έδει δείξαι!

    Καταχρώμενος των κανόνων της λογικής προκειμένου να υπηρετήσει τον δογματισμό του, ο Γιάννης Μηλιός διαπράττει ένα τεράστιο λογικό σφάλμα: μπερδεύει τις κατηγορίες των εννοιών με τις οποίες ταξινομούμε τον κόσμο και καταλήγει να συγκρίνει το πραγματικό με το φανταστικό.

    Η εναλλακτική που περιγράφει στο άρθρο του είναι ένα σύνολο μέτρων διά των οποίων η οικονομία θα μετασχηματιζόταν αμέσως σε σοσιαλιστική. Είναι, με άλλα λόγια, τα μέτρα που είχαν περιλάβει στο παλιό πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ οι φαντασιόπληκτοι και βαθιά κομμουνισμένοι συντάκτες του. Ενα πρόγραμμα, θυμίζω, το οποίο είχε γραφεί για πλάκα ―με την έννοια, δηλαδή, ότι έπρεπε κάπως να ξεδώσουν αυτοί που το έγραψαν―, καθώς επρόκειτο για παρεμβάσεις που θα ήταν αδύνατο να γίνουν στο πλαίσιο της συμμετοχής της χώρας στην Ε.Ε. και των συμβατικών δεσμεύσεών της. Η εναλλακτική που εννοεί ο Γ. Μηλιός ήταν το προϊόν ανθρώπων που αερολογούν, αψηφώντας την πραγματικότητα. Η εφαρμογή της και μάλιστα μέσα σε πέντε μήνες, όπως θα ήθελε ο Γ. Μηλιός, θα μπορούσε να γίνει μόνο αν είχε προηγηθεί επανάσταση, εξέγερση, εμφύλιος, πείτε το όπως θέλετε ― πάντως, όχι εκλογές σε μια χώρα της Δύσης! Συνοψίζω: η εναλλακτική του Γ. Μηλιού υπήρχε μόνο στο χαρτί και στο κεφάλι του· η πρόταση των εταίρων να διαλέξουμε τη μορφή του Grexit που προτιμάμε ήταν απολύτως πραγματική.

    Ποιο είναι, λοιπόν, το μάθημα που μας εδίδαξε ο δάσκαλος ο Γιάννης ο Μηλιός; Οτι ο δογματισμός, καθώς και η διαστροφή της λογικής που τον υπηρετεί, είναι η τέλεια κάλυψη της πνευματικής ανεπάρκειας. Αν δεν σου αρέσει η αβεβαιότητα της πραγματικότητας, αν δεν τα βγάζεις πέρα μαζί της, τότε διαλέγεις τη μορφή του θρησκευτικού ή πολιτικού δόγματος που σου ταιριάζει και ησυχάζεις. Πάντως, εύγε του Γιάννη του Μηλιού, του δάσκαλου! Με τέτοιο μυαλό, και εδώ που έφθασε είναι αξιοθαύμαστος…

    ΥΓ.: Παρόμοια με του Γ. Μηλιού, ως προς την ελαφρότητά της, είναι και η θέση που εκφράζουν οι Λαφαζανιστές διά του Iskra. Για να το πω απλά, κατηγορούν τους Τσιπριστές ότι δεν είχαν Σχέδιο Β΄, ενώ οι ίδιοι είχαν. Και λοιπόν; Κι εγώ έχω ένα Σχέδιο Β΄ που ισχύει για τον καθένα μας: να βουτήξουμε από το παράθυρο στο κενό και ―ω, του θαύματος!― να μεταβώμεν εις τόπον χλοερόν, ένθα ουκ έστι λύπη, ου πόνος, ου στεναγμός. Μπορεί να το πάρει κανείς στα σοβαρά ως «σχέδιο»;

    ¹ Αντιλαμβάνεσθε ποιον εννοώ. Εχω ορκισθεί να μην αναφερθώ ποτέ ξανά ονομαστικώς στο πρόσωπό του, παρά μόνον διά γλαφυρών περιφράσεων…

    Ανίκητο είδος

    Ο υπουργός Π. ο Κουρουμπλής, αν έτυχε να τον ακούσετε χθες στο ραδιόφωνο, βρίσκει παραδείγματα προς μίμηση στον τακτικισμό των Λένιν και Τρότσκι, προκειμένου να δικαιολογήσει τη στροφή της κυβέρνησης. Αλλά ο Π. ο Κουρουμπλής είναι το ΠΑΣΟΚ που επιβιώνει με όλες τις συνθήκες, οπότε τα πάντα μπορούμε να περιμένουμε από αυτόν. Οταν ο κόσμος θα έχει καταστραφεί, τρία είδη θα έχουν επιζήσει: οι κατσαρίδες, οι Ελβετοί και κάποιοι πασόκοι σαν τον Κουρουμπλή.

    http://www.kathimerini.gr/824734/opinion/epikairothta/politikh/giannhs-mhlios-o-daskalos

    Σχόλιο από Μιλιός | 23/07/2015

  5. 29 Ιουλίου 2015

    Αριστείδης Χατζής

    Μία τρύπα στο νερό

    Και πέρασαν 6 μήνες. Μισός χρόνος μιας ιδιόμορφης αριστεροδεξιάς συγκυβέρνησης. Για μια χώρα σε κρίση, μετά από πέντε χρόνια σκληρής λιτότητας, αυτό το διάστημα δεν είναι μικρό. Ειδικά όταν έχει πάει εντελώς χαμένο. Όμως στην πραγματικότητα η κυβέρνηση δεν έκανε απλά μια τρύπα στο νερό. Διότι η Ελλάδα σήμερα, στα τέλη Ιουλίου, βρίσκεται σε πολύ χειρότερη θέση από εκείνη που βρισκόταν στις αρχές Ιανουαρίου. Για να είμαι πιο ακριβής: σε πολύ, πολύ, πολύ χειρότερη θέση. Πώς τα κατάφερε;

    Πραγματικά δυσκολεύομαι να το πιστέψω. Ήμουν από αυτούς που ήταν πολύ απογοητευμένοι από τα πέντε χρόνια που προηγήθηκαν. Άσκησα αυστηρή κριτική στο λανθασμένο μείγμα λιτότητας, στην αντίσταση στις μεταρρυθμίσεις, στην αδυναμία απαλλαγής από τα βαρίδια του πελατειακού κράτους της μεταπολίτευσης. Είχα κι εγώ την ίδια ενστικτώδη απέχθεια απέναντι σε κάθε τι που θύμιζε το παλιό, απαξιωμένο, πολιτικό σύστημα, αυτό που κυβέρνησε την Ελλάδα στα σαράντα χρόνια μετά τη μεταπολίτευση. Όχι βέβαια γιατί δεν αναγνώριζα και δεν εκτιμούσα όσα είχε προσφέρει αλλά γιατί έβλεπα καθαρά ότι έπνεε τα λοίσθια. Διότι είχε χάσει τη δυνατότητα προσαρμογής.

    Δεν ενθουσιάστηκα βέβαια με τη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ, διότι δεν ήμουν αφελής. Άλλωστε η συνεργασία με τους ΑΝΕΛ έθετε αμέσως τα όρια και έδινε σαφέστατα το στίγμα. Αυτό που ένωνε τα δύο κόμματα ήταν ο άκρατος λαϊκισμός, ο ελληναράδικος εθνικισμός και η αδυναμία κατανόησης του σύγχρονου κόσμου. Απλά ο ελληνικός λαός είχε επιλέξει για άλλη μια φορά την παθογένεια της Μεταπολίτευσης συμπυκνωμένη. Φαίνεται όμως ότι επρόκειτο γι’ αυτήν την τελευταία ισχυρή θανάσιμη δόση που ο οργανισμός του εθισμένου απορροφά απελπισμένα.

    Έξι μήνες μετά, μέσα σε ένα ρημαγμένο ζοφερό τοπίο, δεν μπορώ να πιστέψω το μέγεθος της καταστροφής. Ας κάνουμε μια πρόχειρη απογραφή:

    (α) Είναι πολύ δύσκολο να μετρήσουμε το κόστος για την οικονομία. Ακούω διάφορα τρομακτικά νούμερα αλλά διστάζω να τα υιοθετήσω διότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να υπολογιστούν οι μεσοπρόθεσμες και ιδίως οι μακροπρόθεσμες συνέπειες. Ας ξεκινήσουμε από τα νούμερα που πλέον αποδέχονται όλοι – ακόμα και η κυβέρνηση. Όχι μόνο δεν θα υπάρξει η εύθραυστη αλλά σημαντική ανάπτυξη που είχε προβλεφθεί μετριοπαθώς για το 2015 (2-2,5%) αλλά απ’ ό,τι φαίνεται το ΑΕΠ θα μειωθεί κατά 4% (και αυτό είναι το αισιόδοξο σενάριο, διότι το απαισιόδοξο φτάνει μέχρι και το -10%!). Η μείωση θα συνεχιστεί και το 2016! Είναι δηλαδή πιθανό το ΑΕΠ να πέσει το 2016 κάτω από τα 170 δισ. (ενώ στα τέλη του 2014 οι προβλέψεις μιλούσαν για 185 δισ.). Το τι σημαίνει αυτό για το χρέος και για το μακροοικονομικό περιβάλλον που τόσο επηρεάζει και τις επενδύσεις, ας μην το συζητήσουμε καν. Αν προσθέσουμε την ταχεία σούπερ-καταστροφή του πρώτου εξαμήνου του 2015 στη μακρόσυρτη 5χρονη που προηγήθηκε, θα διαπιστώσουμε ότι υπάρχει περίπτωση στα τέλη του 2016 να θρηνούμε γιατί η χώρα μας θα έχει χάσει μέσα σε έξι χρόνια το 1/3 του ΑΕΠ της.

    (β) Το τραπεζικό σύστημα έχει καταρρεύσει ολοκληρωτικά. Αυτό που βλέπετε είναι τα ερείπια. Θα το κατανοήσουμε πλήρως όταν ξεκαθαρίσει το τοπίο. Η φυγή των καταθέσεων ξεπέρασε τα 40 δισ. από τις αρχές του χρόνου και συνεχίζεται. Αλλά και αυτές που παρέμειναν, λιγότερο από 120 δισ. πλέον, δεν μπορούν να καλυφθούν από ένα τραπεζικό σύστημα σε ασφυξία. Διότι τα χρήματα αυτά απλά δεν υπάρχουν. Σκεφτείτε μόνο ότι στα τέλη του 2014 οι καταθέσεις είχαν φτάσει τα 165 δισ. ενώ στις αρχές του 2010 οι καταθέσεις μόνο των νοικοκυριών πλησίαζαν τα 200 δισ.! Δεν είμαι καθόλου σίγουρος ότι ακόμα και η ισχυρή εκδοχή της ανακεφαλοποίησης (25 δισ.) αρκεί για τη νεκρανάσταση.

    (γ) Η ανεργία άρχισε και πάλι να αυξάνεται. Αναμένεται νέο κύμα απολύσεων από τον Σεπτέμβριο, ειδικά όταν θα αρχίσει να εφαρμόζεται η φορομπηχτική πτυχή του τρίτου μνημονίου. Είναι πιθανό να ξεπεράσει το 30% μέσα στο 2015 ενώ θα είναι τουλάχιστον διπλάσια για τις νέες και τους νέους. Θα συνοδευθεί βέβαια από ακόμα μεγαλύτερη μείωση του ποσοστού απασχόλησης που θα φλερτάρει πλέον με το εξωφρενικό 45%! Το τι σημαίνει αυτό για το επίπεδο διαβίωσης αλλά και για το ασφαλιστικό σύστημα, σας αφήνω να το φανταστείτε.

    (δ) Από εκεί και πέρα Αρμαγεδδών. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, όσες απέμειναν, αισθάνονται όπως οι πρωταγωνιστές σε ταινίες δράσης, όταν φυλακισμένοι σε μια μικρή δεξαμενή βλέπουν τη στάθμη του νερού να ανεβαίνει με μεγάλη ταχύτητα. Είναι δηλαδή πλέον ορατό γι’ αυτές τις επιχειρήσεις το σημείο πνιγμού. Και βέβαια ας μην μιλήσουμε για τον δείκτη οικονομικού κλίματος. Έχει πέσει σε πολικές θερμοκρασίες. Ούτε θα μπω στη συζήτηση για τις επιπτώσεις στα δημόσια έσοδα, στα ελλείμματα στην κοινωνική ασφάλιση, στο Χρηματιστήριο, στα spreads, στο κόστος δανεισμού του Δημοσίου, στις οφειλές στον ιδιωτικό τομέα κ.λπ. Και τι θα γίνει με τα ταμειακά διαθέσιμα των φορέων του Δημοσίου που έχουν πλιατσικολογηθεί;

    Θα σταθώ τέλος στην πιο σημαντική επίπτωση: η καταρρακωμένη κοινωνική προστασία είναι πλέον κυριολεκτικά ανύπαρκτη. Αλλοίμονο στους αδύνατους που δεν έχουν εναλλακτική. Τα πανεπιστήμια λειτουργούν μόνο με τη μισθοδοσία. Αλίμονο στα παιδιά της μεσαίας και των πιο αδύναμων οικονομικά τάξεων. Ακόμα και η φυγή στο εξωτερικό, εάν είναι εφικτή, θα γίνει με τους χειρότερους δυνατούς όρους.

    Θα μου πείτε, όλα αυτά τα πέτυχε αυτή η κυβέρνηση των έξι μηνών; Όχι όλα, αλλά μπορεί να περηφανεύεται για τα περισσότερα. Η καταστροφή που επέφερε είναι πρωτοφανής ακόμα και για τα ελληνικά δεδομένα. Όπου υπήρχε εύθραυστη βελτίωση την ανέτρεψε. Όπου υπήρχε επιδείνωση την επιτάχυνε. Όπου υπήρχε κίνδυνος τον πραγματοποίησε.

    Αυτό που προκάλεσε λοιπόν τελικά δεν ήταν μια τρύπα στο νερό αλλά ολόκληρος κρατήρας. Το είδος του κρατήρα που συναντάμε μετά από πυρηνικές δοκιμές.

    Σχόλιο από Ν.Θ. | 29/07/2015

  6. 26 Αυγούστου 2015
    Αριστείδης Χατζής

    Η αριστερή παρένθεση

    Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η απόφαση του Αλέξη Τσίπρα να ζητήσει εκλογές αποτελούσε σχεδόν μονόδρομο. Δύσκολα θα έβρισκε στο μέλλον καλύτερη ευκαιρία. Ακόμα και η ημερομηνία που επέλεξε (20 Σεπτεμβρίου) δεν είναι τυχαία. Αλλά ας τα πάρουμε από την αρχή.

    (α) Ο Αλέξης Τσίπρας παραμένει πολύ δημοφιλής. Συνεχίζει να διατηρεί την εικόνα του καλού συμπαθούς παιδιού που αγωνίστηκε σκληρά και έπεσε ηρωικά. Ένας Δαβίδ που τα έβαλε με τον πανίσχυρο Γολιάθ αλλά τελευταία στιγμή τον πρόδωσε η σφεντόνα. Ακόμα και σήμερα ένα μεγάλο μέρος του ελληνικού πληθυσμού θεωρεί ότι αυτή η διαπραγμάτευση έπρεπε να γίνει ακόμα κι αν απέτυχε παταγωδώς. Έπρεπε δηλαδή να γίνει για την τιμή των όπλων. Το ότι η διαπραγμάτευση είχε τρομακτικό οικονομικό κόστος δεν γίνεται κατανοητό ή πάντως δεν συνδέεται επαρκώς με την εντυπωσιακά προβληματική διαπραγματευτική τακτική. Από τη μια ο οικονομικός αναλφαβητισμός και από την άλλη το αίσθημα θυματοποίησης, διαστρεβλώνουν την εικόνα του μέσου Έλληνα για τις ικανότητες και την (α)καταλληλότητα του πρωθυπουργού. Η αιτιώδης συνάφεια μεταξύ πράξεων, παραλείψεων, επιλογών και αποτελεσμάτων καλύπτεται από το σύννεφο της πολιτικής άγνοιας.

    (β) Ο Αλέξης Τσίπρας παίζει χωρίς αντίπαλο. Είχα γράψει, αμέσως μετά το δημοψήφισμα, ότι η πολιτική του κυριαρχία θυμίζει εκείνη του Ελευθερίου Βενιζέλου την περίοδο 1909-1912. Παίζει κυριολεκτικά χωρίς μεγάλο αντίπαλο. Δεν υπάρχει κανείς που να διεκδικεί σοβαρά τη θέση του πρωθυπουργού. Η Νέα Δημοκρατία έχει έναν προσωρινό αρχηγό και τα άλλα κόμματα είναι πολύ μικρά. Δεν υπάρχει (ή τουλάχιστον δεν έχει εμφανιστεί ακόμα) καμία προσωπικότητα που να μπορεί να συσπειρώσει τον χώρο που βρίσκεται στα δεξιά του ΣΥΡΙΖΑ και να αποτελέσει ένα αντίπαλο δέος.

    (γ) Αν συνδυάσουμε το (α) και το (β) θα διαπιστώσουμε ότι ο Αλέξης Τσίπρας φαίνεται καταρχήν να έχει μία ακόμα πολιτική ευκαιρία. Φαίνεται δηλαδή πολύ πιθανό να πάρει μια ακόμα ψήφο ανοχής ακόμα κι από ανθρώπους που σίγουρα δεν είναι ενθουσιασμένοι μαζί του. Βοηθάει σ’ αυτό και η «ορμή» (momentum) από τον θρίαμβο του δημοψηφίσματος που είχε, μεταξύ των άλλων, και το εξής αποτέλεσμα: πολλά άτομα (κυρίως νέες/οι) που δεν ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ τον Ιανουάριο, ένιωσαν να «ταυτίζονται» μαζί του.

    (δ) Είναι φανερό ότι όλα τα παραπάνω πλεονεκτήματα θα αρχίσουν να καταρρέουν σαν χάρτινοι πύργοι όταν τελειώσει το καλοκαίρι, δηλαδή η περίοδος της προσωρινής ευμάρειας που εξασφαλίζουν οι διακοπές και οι εισροές από τον τουρισμό. Ακόμα και όσοι αδυνατούν ή δεν θέλουν να δουν τις καταστροφικές συνέπειες των επτά μηνών ανερμάτιστης διακυβέρνησης και ειδικά των capital controls, θα αρχίσουν να τις νιώθουν στο πετσί τους. Εκείνη ακριβώς τη στιγμή που θα αρχίσει και η εφαρμογή του τρίτου μνημονίου. Τότε δεν θα μειωθεί απλώς το ποσοστό αποδοχής και θα εξατμιστεί η δημοφιλία. Τότε «θα αδειάσει η Κόλαση», όπως γράφει γλαφυρά ο Σαίξπηρ, γιατί όλοι οι διάβολοι θα βρίσκονται εδώ.

    (ε) Υπάρχει ακόμα ένας λόγος που πιέζει την κυβέρνηση. Το νέο κόμμα στα αριστερά της, στο μαλακό υπογάστριό της. Το κόμμα που θα έχει σαν στόχο (και προϋπόθεση επιβίωσης) την αποδόμηση των (α)-(γ). Αυτό το κόμμα δεν θα πρέπει να έχει τον χρόνο να οργανωθεί πανελλαδικά, δεν θα πρέπει να εμφανιστεί στο Κοινοβούλιο ως ισχυρή ομάδα, δεν θα πρέπει να έχει τη δημοσιότητα που θα του επιτρέψει να προκαλέσει μεγάλη ζημιά, τουλάχιστον σ’ αυτές τις εκλογές. Δεδομένου ότι το νέο κόμμα δεν είναι απλώς μια σύναξη δυσαρεστημένων αλλά αποτελεί τον πυρήνα του παλιού, μικρού αλλά δυναμικού και ριζοσπαστικού ΣΥΡΙΖΑ, το κάνει ακόμα πιο επικίνδυνο.

    Γι’ αυτό η 20ή Σεπτεμβρίου είναι η ιδανική ημερομηνία για τον ΣΥΡΙΖΑ και γι’ αυτό όλοι οι υπόλοιποι (κυρίως η Ν.Δ., η Λαϊκή Ενότητα και η Πρόεδρος της Βουλής) παίζουν κατενάτσιο. Ακόμα και μία εβδομάδα μπορεί να στοιχίσει την πλειοψηφία.

    Αλλά υπάρχει άλλο ένα ερώτημα. Όλα αυτά τα πλεονεκτήματα θα λειτουργήσουν; Ή θα αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση για τον Αλέξη Τσίπρα νωρίτερα; Άλλωστε δεν ζούμε υπό φυσιολογικές συνθήκες. Είμαστε στον 6ο χρόνο κρίσης, στην περίοδο που το πολιτικό σκηνικό αλλάζει αστραπιαία και που οι γάιδαροι πετάνε – δηλαδή στην περίοδο που ο Βασίλης Λεβέντης φαίνεται να μπαίνει πανηγυρικά στη Βουλή.

    Η περίοδος των μνημονίων έχει εξελιχθεί σε πολιτική κρεατομηχανή. Ο Αλέξης Τσίπρας, που μόλις υπέγραψε ένα τροφαντό μνημόνιο, βλέπει μπροστά του τους κοφτερούς δίσκους να τον πλησιάζουν απειλητικά. Ο ίδιος έκανε ό,τι μπορούσε από το 2010 μέχρι σήμερα για να τους ακονίσει. Και τώρα έχουν αυτονομηθεί.

    Πώς θα αντιμετωπίσει τα παλιά δικά του επιχειρήματα όταν θα πρέπει να χρησιμοποιήσει τα επιχειρήματα των συκοφαντημένων από τον ίδιο αντιπάλων του; Πώς θα αντέξει ψυχολογικά την αντιπολίτευση από τους κλώνους του; Πώς θα διαχειριστεί έναν διμέτωπο αγώνα που θα έχει τα χαρακτηριστικά ανταρτοπόλεμου;

    Το χειρότερο απ’ όλα: συνέβη ήδη αυτό που ο ίδιος φοβόταν από την αρχή. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ των επτά μηνών ήταν μια σύντομη αριστερή παρένθεση. Όποια κυβέρνηση προκύψει από αυτές τις εκλογές μπορεί να αποτελέσει κι αυτή σύντομη παρένθεση ή όχι. Σίγουρα όμως δεν θα είναι αριστερή.

    Σχόλιο από Κ..... | 31/08/2015

  7. ΑΣΧΟΣ ΜΑΝΔΡΑΒΕΛΗΣ

    Επιστροφή στο 2012
    .
    Απονη ΖΩΗ, μας πέταξες στου δρόμου την άκρη…

    Είναι προφανές ότι η φόρα που είχε πάρει ο ΣΥΡΙΖΑ από τη Θεσσαλονίκη δεν έφτανε να επιστρέψει τη χώρα στο 2009, όπως υποσχόταν. Γι’ αυτό και μας προσγείωσε στον Μάιο του 2012, τότε που ο κ. Αντώνης Σαμαράς εκβίασε πρόωρες εκλογές και δεν άφησε την κυβέρνηση Παπαδήμου να ολοκληρώσει το πρόγραμμα σταθεροποίησης της οικονομίας.

    Αν ξεφύγουμε λίγο από την ένταση των ημερών, θα βρούμε πολλά κοινά στην πρόσφατη πολιτεία του κ. Αλέξη Τσίπρα και του κ. Σαμαρά· πλην, φυσικά, των Ζαππείων που ήταν η άλλη όψη της Θεσσαλονίκης. Θα δούμε, για παράδειγμα, ότι και οι δύο τροφοδότησαν το μεγάλο αντιμνημονιακό ρεύμα στις πλατείες της Αγανάκτησης, κατά την πρώτη περίοδο της κρίσης 2010-2011. «Εμείς σας το λέμε ευθέως», έλεγε τον Φεβρουάριο του 2011 ο κ. Σαμαράς, «όπως απορρίψαμε το Μνημόνιο 1, έτσι θα απορρίψουμε και το πολύ χειρότερο Μνημόνιο 2». Στις 28 Ιουνίου του ίδιου έτους συμπλήρωνε: «Καταψηφίζουμε το Μεσοπρόθεσμο γιατί είναι ανεδαφικές οι εκτιμήσεις του, αντιφατικές οι προβλέψεις του, γιατί είναι οικονομικά αναποτελεσματικό, αντιαναπτυξιακό και κοινωνικά άδικο… Επαναδιαπραγμάτευση σημαίνει να διορθωθεί το λάθος (σ.σ. του μνημονίου) ώστε να βγούμε από την κρίση. Οχι να προσαρμοστούμε στο λάθος και να το διαιωνίσουμε».

    Στον κ. Σαμαρά απλώς έλαχε ο κλήρος να ξεκόψει πιο νωρίς από το αντιμνημονιακό μέτωπο. Εκλήθη πρώτος να διαχειριστεί μια εθνική καταστροφή, την πιθανότητα της οποίας διόγκωσε και ο ίδιος. Κατόπιν και ο πρώην πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας μεταμορφώθηκε εν μία νυκτί σε υποστηρικτή του «αναγκαίου κακού μνημονίου» με ρητορική ειλικρινή όπως η σημερινή του κ. Τσίπρα: «Αν κάνουμε το άλμα στο γκρεμό, τότε πάμε άμεσα σε μιαν ανεξέλεγκτη χρεοκοπία που θα οδηγήσει στη λεηλασία της χώρας, του λαού και του τόπου… Θα ζήσουμε πράγματι σκηνές τρόμου, τα άδεια ράφια, τα κλειδωμένα μαγαζιά, ελλείψεις σε στοιχειώδη φάρμακα και καύσιμα, δελτία στα τρόφιμα κ.λπ… Γι’ αυτό σας καλώ να ψηφίσουμε σήμερα τη νέα δανειακή συμφωνία για να έχουμε τη δυνατότητα αύριο να διαπραγματευθούμε και να αλλάξουμε τη σημερινή πολιτική που μας έχει επιβληθεί. Ομως, για να μπορέσουμε να την αλλάξουμε, πρέπει να υπάρχουμε ως χώρα, ως κοινωνία, ως δημοκρατία» (Α. Σαμαράς, Βουλή 12.2.2012).

    Από την άλλη μεριά δεν είναι μόνον ο κ. Τσίπρας που προκαλεί αχρείαστες εκλογές. Και η Νέα Δημοκρατία έκανε το ίδιο το 2012. Η προκήρυξη των διπλών εκλογών έσπρωξαν την οικονομία ένα βήμα πιο κοντά στον γκρεμό (μην λησμονούμε ότι ο όρος Grexit δημιουργήθηκε το 2012), με αποτέλεσμα τα προγράμματα διάσωσης να γίνουν πολύ πιο ακριβά. Αλλά είχαν και δευτερεύουσες αρνητικές επιπτώσεις. Οπως στις εν βρασμώ εκλογές του 2012 απέκτησε πολιτική έκφραση το νεοναζιστικό μόρφωμα, έτσι και τώρα εν βρασμώ θα αποκτήσουμε ένα νεομπολσεβίκικο κόμμα. Στην αναμπουμπούλα πολλοί και διάφοροι λύκοι χαίρονται…

    Αν τελικώς ο ακρωτηριασμένος ΣΥΡΙΖΑ κερδίσει τις εκλογές, το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι αν ο κ. Τσίπρας θα συνεχίσει τον δρόμο του κ. Σαμαρά. Αν, δηλαδή, κουτσά, στραβά και με ελλειμματικές μεταρρυθμίσεις θα καταφέρει ένα έστω μικρό success story. Διότι εδώ που φτάσαμε νοσταλγούμε ακόμη κι αυτό το επίτευγμα του κ. Σαμαρά, παρά το γεγονός ότι στηριζόταν σε πήλινα πόδια.

    Σχόλιο από Κ..... | 01/09/2015


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: