Πόντος και Αριστερά

……. 'μώ τον νόμο σ' !

-Σ’ ένα προσφυγικό χωριό της Δράμας

Εορταστικές Εκδηλώσεις του Αγίου Δημητρίου στο Περίβλεπτο

του Χρήστου Γιανταμίδη

Το χωριό Περίβλεπτο (Καραγκιόζ) βρίσκεται δυτικά του Δήμου Παρανεστίου του Νομού Δράμας.  Είναι ένα ορεινό χωριό, κτισμένο σε υψόμετρο 650 μέτρων, με εξαιρετικό ξηρό κλίμα.  Από το Παρανέστι φαίνεται σαν αετοφωλιά σε μια  από τις κορυφές των καταπράσινων βουνών του Δήμου.

Κατοικήθηκε από πρόσφυγες του Πόντου, και συγκεκριμένα από τα χωριά του Όφη, οι ονομαζόμενοι οφλίδες και από τα χωριά Αργυρούπολης ή Κουμουσχανέ, εξού  και το κουμουσχαναλίδες.

agios dimirtios-Drama 2

Όταν οι παππούδες μας αφίχθησαν στο χωριό διαπίστωσαν ότι σε πολλά σπίτια κατοικούσαν ήδη «Τούρκοι».  Σύμφωνα με τα λεγόμενα της γιαγιάς μου της Ροδάμας «οι  Τούρκοι κάτοικοι του σπιτιού, που μας παραχωρήθηκε, μας φιλοξένησαν ανθρώπινα, μας παραχώρησαν χώρο για να μείνω με τα τέσσερα παιδιά μου.  Για τρείς ή τέσσερις μήνες ζούσαμε ήσυχα μαζί τους στον μοιρασμένο χώρο του σπιτιού τους».  Βλέπετε, οι λαοί δεν έχουν να μοιράσουν τίποτα, δεν τρέφουν  μισαλλοδοξία  και μίσος για αλληλοεξόντωση μεταξύ τους, εάν δεν υποδαυλίζονται σκόπιμα από σκοτεινές δυνάμεις, συμπαρασύροντάς τους σε αιματηρούς πολέμους και ξεριζωμούς.  Μεταξύ των ξεριζωμένων ήταν και οι παππούδες/γονείς μας που ήρθαν από τον μακρινό Πόντο και εγκαταστάθηκαν στο χωριό αυτό το 1922. Αλλά και οι «Τούρκοι» που το κατοικούσαν, αναγκάστηκαν να ξεριζωθούν ,  να φύγουν για την Τουρκία, σύμφωνα με το πνεύμα της Συνθήκης της Λωζάνης που προέβλεπε την εκτέλεση της ανταλλαγής των πληθυσμών  με κριτήριο μόνο το θρήσκευμα. Και ο νοών νοείτο.

Κατά την διάρκεια της βουλγαρικής κατοχής και του καταραμένου αδελφοκτόνου πολέμου, στην δεκαετία του 50, οι κάτοικοι του χωριού αναγκάστηκαν και πάλι να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, να πάρουν το δρόμο της προσωρινής προσφυγιάς.  Μετά την αποχώρηση των Βουλγάρων και την λήξη του εμφυλίου πολέμου, επέστρεψαν στο χωριό για να συνεχίσουν να καλλιεργούν τα χωράφια τους και να εκτρέφουν τα ζώα τους για να επιβιώσουν.  Η ζωή όμως στο χωριό δεν είχε καμιά προοπτική βελτίωσης παρά την σκληρή δουλειά τους.  Έτσι, εμείς τα παιδιά τους μη βλέποντας κανένα μέλλον  παραμένοντας στο χωριό,  ο ένας μετά τον άλλον, τράβηξε το δρόμο του, εγκαταλείποντας το χωριό, άλλοι για Γερμανία, άλλοι για Δράμα, Χωριστή, άλλοι για Θεσσαλονίκη, Κατερίνη και Αθήνα.  Αποτέλεσμα,  στην δεκαετία του 70  το χωριό μας να ερημωθεί.  Βλέπετε η προσφυγιά μας δεν έχει τέλος, αλλά αυτή την φορά με την θέλησή μας, αποβλέποντας σε ένα καλύτερο μέλλον….

Σήμερα το χωριό δεν μας θυμίζει το παλιό εκείνο γεμάτο με ζωή χωριό, αποτελούμενο από 45 οικογένειες και πάνω από 300 κατοίκους, με ένα σχολείο γεμάτο από παιδιά και φυσικά με την εκκλησία του τον Άγιο Δημήτριο, που όταν είχαμε Παπά τις Κυριακές/εορτές, στην Θεία Λειτουργία όλοι οι κάτοικοι με βαθιά πίστη εκκλησιάζονταν.

Παρόλα αυτά έχει ένα δραστήριο σύλλογο τον  Πολιτιστικό Ποντιακό Σύλλογο Περιβλέπτου «Η ΤΡΑΠΕΖΟΥΝΤΑ» με Πρόεδρο τον Παύλο Σοφιάδη που κρατά ζωντανά τα ήθη, έθιμα και παραδόσεις μας που κληροδοτήσαμε από τους παππούδες μας.  Γνωρίζοντας ότι λαός που τα ξεχνά δεν έχει ούτε παρόν ούτε μέλλον. Επειδή όμως έχουμε παρελθόν, και με τέτοιους δραστήριους απογόνους είναι βέβαιον ότι έχουμε παρόν αλλά θα έχουμε και μέλλον.

Για να κάνουν όμως τα όνειρά τους πραγματικότητα θα πρέπει όλοι μας να τους βοηθήσουμε.  Γι αυτό, τουλάχιστο μια φορά τον χρόνο στις εορταστικές εκδηλώσεις του χωριού του Αγίου Δημητρίου, να καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για να παραβρεθούμε στις εκδηλώσεις αυτές που προετοιμάζει ο Σύλλογος.

Ο Σύλλογος δεν ζητά τον οβολό μας, ζητά την παρουσία μας, ζητά το θερμό χειροκρότημά μας για την ψυχική και ηθική του αναπτέρωση για συνέχεια, και μην ξεχνάτε την λαϊκή ρήση ότι «Το χειροκρότημα δεν στοιχίζει σ’ αυτούς που το δίνουν, αλλά δίνει πολλά σ’ αυτούς που το εισπράττουν».

agios dimirtios-Drama 1

Αισθανθήκαμε τυχεροί, που παραβρεθήκαμε στις φετινές εορταστικές εκδηλώσεις του χωριού για να τιμήσουμε τον Άγιο του . Σ’ αυτό συνετέλεσε και η καλή και ηλιόλουστη φθινοπωρινή ημέρα.

Το πρωί παρακολουθήσαμε την Θεία Λειτουργία. Στην συνέχεια όλοι οι εκκλησιαζόμενοι συγκεντρωθήκαμε στον προαύλιο χώρο της εκκλησίας, χαιρετισθήκαμε, αγκαλιασθήκαμε σαν καλοί,  χριστιανοί, συγχωριανοί, φίλοι από τα παλιά και κατά το πλείστον συγγενείς μεταξύ μας.  Με κάποιους είχαμε χρόνια να συναντηθούμε, ακόμη και από τα σχολικά μας χρόνια.  Δεν μπορώ να περιγράψω σε μια στήλη της εφημερίδας, αυτό που ενδόμυχα αισθανθήκαμε.  Ταξιδέψαμε νοερά στο παρελθόν, στα παιδικά, σχολικά μας χρόνια  βλέποντας τα γκρεμισμένα σπίτια μας,

το σχολείο, την εκκλησία, όλα μας θύμιζαν τα παιδικά μας εκείνα αθώα χρόνια.  Επίσης, νοερά επικοινωνήσαμε με τις άμωμες ψυχές των παππούδων/ γονέων μας που ήρθαν από τον μακρινό Πόντο, φέροντας μαζί τους την πίστη τους, την γλώσσα τους, την λύρα και τα τραγούδια τους και φυσικά τις παραδόσεις τους. Ήταν φτωχοί υλικά, αλλά πλούσιοι και ευτυχισμένοι στην ψυχή.  Είχαν έμφυτη την φιλοξενία , την ανθρωπιά, την ειλικρίνεια στα καλά ανθρώπινα χαρακτηριστικά τους, που σήμερα σπανίζουν.  Παρά την φτώχεια τους δεν τους έλλειπε το γέλιο και τα ανέκδοτα. Έκαναν το πόνο της προσφυγιάς τους τραγούδι και κάτω από τους ήχους της λύρας, λες και τους μεθούσε ο ήχος της, χόρευαν, χόρευαν, χόρευαν ασταμάτητα τους ζωηρούς ποντιακούς χορούς , με ένα απλό , λιτό μεζέ, λίγο τουρσί, λίγο τυρί, καμιά ελιά και ψωμί και με λίγο κρασί (ρετσίνα) ή ούζο.  Χόρευαν σε κάθε ευκαιρία, σε γάμους, σε πανηγύρια, σε εορτές κλπ., σαν να ήθελα να ξεχάσουν με τον χορό, τον πόνο για τις χαμένες τους πατρίδες.  Όλα αυτά ήρθαν κινηματογραφικά στις σκέψεις μας, πλημμυρίζοντάς μας από ρίγη συγκίνησης αναπολώντας το παρελθόν.  Μόνο αν βρεθείς στο χωριό θα νιώσεις έτσι όπως ένιωσα, όπως νιώσαμε…..

Advertisements

07/11/2013 - Posted by | -προσφυγιά, -Διάφορα, -Λαογραφία

3 Σχόλια »

  1. Παρόλα που οι καταστάσεις ερήμωσαν πολλά ορεινά χωριά κατά το πλείστον προσφυγικά , εν τούτοις οι Πόντιοι πάντοτε υπήρξαν ένας δυναμικός Ελληνικός ιστός , όπως φάνηκαν ιστορικά από αρχαιοτάτους χρόνους να αγαπούν τον τόπο τους και να μην ξεχνούν τραγούδια,χορούς και παραδοσιακά ήθη και έθιμα .Όπου και να ζούν ,όποιοι και ναναι χαίροντε και κλαίνε από συγκίνηση μάλιστα. Μπράβο τους ,είναι ζηλευτοί άνθρωποι με πολλά χαρίσματα
    .

    Σχόλιο από Τραντέλληνας | 08/11/2013

  2. ΕΧΕΙ ΚΑΙ ΤΣΟΚΛΉ ΤΟ ΜΕΝΟΥ ; ΒΑΛΤΕ ΚΑΙ ΤΗΝ ΘΕΙΑ ΛΥΤΟΤΡΓΙΑ ΝΕ ΤΟΝ ΑΝΘΙΜΟ ΓΙΑ ΝΑ ΔΕΣΕΙ ΗΗΗΗ ΝΤΟΜΑΤΑ

    Σχόλιο από ΚΙΑΜΟΥΛ | 08/11/2013

  3. έχει ένα ρομαντισμό. Μου θυμίζει τον ΕΑΜ-ΕΛΑΣκαι τους παππάδες του

    Σχόλιο από παπα-Άρης | 08/11/2013


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: