Πόντος και Αριστερά

……. 'μώ τον νόμο σ' !

ΑΝΕΛΛΗΝΙΣΤΟΙ, ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΟΥΝΤΕΣ ΚΑΙ ΘΕΑΤΡΟΦΙΛΟΙ

ΤΟΥ ΑΝΤΩΝΗ ΚΑΛΦΑ

Διάβασα δύο πρόσφατα κείμενα ανθρώπων -υποτίθεται καλλιεργημένων- οι οποίοι μάς βασανίζουν με τη γλωσσική διατύπωση των απόψεών τους στο όνομα της ελληνικής γλώσσας και του ελληνικού πολιτισμού. Προσφέρουν βέβαια ψυχαγωγία με τα λογής μαργαριτάρια τους αλλά αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα.

Πρώτο δείγμα: ο πρόεδρος του «Αριστοτελείου, Διεθνούς Πολιτιστικού Ιδρύματος Ρώμης», Νίκος Σικλογλου (έτσι, χωρίς τόνο) ανακοινώνει την παραίτησή του από το προεδρείο του «Σχολείου Ολύμπου-Πιερίων» επαινώντας τον εαυτό του για όσα ήθελε να προσφέρει στον τόπο και στον ελληνικό πολιτισμό αλλά δεν τον άφησαν. Ήθελε, ο αθεόφοβος, να τιμήσει την ελληνική γλώσσα διεθνώς. Διαβάζω στην ανακοίνωσή του, όπως ακριβώς είναι γραμμένη, και τα εξής: «…υποβάλλω επίσημα την παραίτηση μου απο την θέση που κατειχα μέχρι σήμερα στο Προεδρειο του «Σχολειου Ολυμπου-Πιεριων, (δηλαδη του υπευθυνου Στρατηγικης, Μαρκετινκ, προωθησης και Διεθνών Δημοσίων Σχέσεων), διότι λείπουν οι βασικές προϋποθέσεις σεβασμού και εκτίμησης στον θεσμο που υπηρέτησα μέχρι σήμερα».

Ο άνθρωπος που επιθυμούσε να διδάξει γλώσσα στα πέρατα της οικουμένης χρησιμοποιεί ένα άγνωστο τονικό σύστημα της νέας ελληνικής (ούτε πολυτονικό, ούτε ατονικό, ούτε μονοτονικό). Με απαράμιλλη προχειρότητα γράφει ανερυθρίαστα: «αδικαιολογητη κρητική», «Μεγαλη Βρετανεια στην Αθηνα», «με βασει τους νομους», «ώστε να την διαχειρησθητε», «θυμημητε το γεφυρι της Αρτας», «αγγυροβολημενα πλοία», «ΕΙΔΗΜΩΝΕΣ» (κεφαλαία στο πρωτότυπο) κλπ. Τέτοια ελληνικά διακονεί ο παραιτημένος πρόεδρος και θέλει να τον λυπηθούμε κιόλας!

Δεύτερο δείγμα: η άγνωστή μου λαρισινή φιλόλογος κ. Ευαγγελία Ράπτου-Στεργιούλα, φίλη του 42ου Φεστιβάλ, συνηθίζει να υπογράφει κάποια κείμενα (φλύαρα και σχοινοτενή κατά τη γνώμη μου αλλά δεν πειράζει) προετοιμάζοντας το κοινό για την παράσταση. Ως εδώ ουδέν μεμπτόν, αν και τα σημειώματα που συντάσσονται από τους ίδιους τους συντελεστές της παράστασης είναι αρκούντως ενημερωτικά όπως επί παραδείγματι το σημείωμα του εξαιρετικού Βασίλη Παπαβασιλείου για την παράσταση «Κύκλωψ».

Το τι λες όμως πάνω στον ενθουσιασμό σου είναι επίσης σπουδαίο. Γράφει για παράδειγμα εξ αφορμής της παράστασης «Κύκλωψ»: «Το κοινό δείχνεται (sic) εξοικειωμένο και αυτό φαίνεται από την αθρόα προσέλευσή του και παρουσία του στις παραστάσεις που φιλοξενεί το Αρχαίο Θέατρο Δίου στα πλαίσια του Φεστιβάλ Ολύμπου». Αυτό δεν είναι αλήθεια. Το κοινό—όπως κάθε κοινό στο πλαίσιο όλων των φεστιβάλ του κόσμου—άλλοτε είναι πολυπληθές και άλλοτε όχι. Άλλοτε κόβονται 300 ή 600 και άλλοτε 2300 εισιτήρια. Δεν είναι λοιπόν αθρόα πάντα η προσέλευση στο Δίον και αυτό δεν είναι αμαρτία να το λέμε (άλλο πράγμα διακονεί ο Ρουβάς και άλλο ο Κιμούλης φερ’  ειπείν). Σημασία έχει το Φεστιβάλ Ολύμπου να κάνει το χρέος του προσφέροντας πολιτισμό επιπέδου στους θεατές του. Και αυτό το κάνει, ιδίως φέτος, και με το παραπάνω!

Και ολοκληρώνει το κείμενό της η «Καθηγήτρια Ελληνικής Φιλολογίας, Υπ. Διδάκτωρ Tμ. Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ., Τομέα Γλώσσας Θεάτρου και Πολιτισμού Παν. Αιγαίου» γράφοντας: «Και αν ο αρχαίος Έλλην αναζητούσε μέσω του δράματος –τραγωδίας, κωμωδίας, σατυρικού δράματος- την κάθαρση των παθών με τη «λύση» της του έργου, ο σύγχρονος Έλλην διδασκόμενος καθαιρείται ψυχικά και πληρείται από αισθήματα εθνικής υπερηφάνειας». Ώστε λοιπόν ο εθνικά υπερήφανος σύγχρονος Έλληνας «καθαιρείται» και «πληρείται»; Όχι καθαίρεται ούτε πληρούται; Μήπως είχε κάτι άλλο στο μυαλό της η και θέατρο και πολιτισμό—αλλά όχι στοιχειώδη γραμματική— σπουδάζουσα συνάδελφος;

Θα μου πείτε πως αυτά τα λάθη συμβαίνουν. Ορθά. Θα περίμενα ωστόσο η κ. Στεργιούλα να γράφει κριτικά σχόλια μετά την παράσταση, κομίζοντας τη δική της πια γνώμη, τη δική της πρόσληψη του έργου, πράγμα γονιμότερο και ασφαλώς δυσκολότερο.  Αυτό δηλαδή ακριβώς που πράττουν με ειλικρίνεια και φιλολογική εντιμότητα, χωρίς κορόνες και βερμπαλισμούς,  οι  αθόρυβες (κι ας διαθέτουν τίτλους) εργάτριες της δημόσιας εκπαίδευσης Σοφία Ελευθεριάδου και Ειρήνη Παξιμαδάκη, δίνοντάς μας το κριτικό στίγμα και το περιεχόμενο της δικής τους ανάγνωσης—όχι βεβαίως πάντοτε υμνητικής.

Advertisements

25/08/2013 - Posted by | -Γραμματεία, -Διάφορα, -Νεοελληνικά, -Nεοελληνικός ανορθολογισμός

1 σχόλιο »

  1. Κύριε Κάλφα

    Μόλις εχθές διάβασα το σχόλιό σας για κάποιο/κάποια από τα κείμενά μου γραμμένο/-α το καλοκαίρι του 2013. Βασικά, να σας ευχαριστήσω για την ευκαιρία που μου δίνετε τα λάθη μου να δω και τη δυνατότητα να απαντήσω. Πλην, όμως, διακρίνω εκ μέρους σας μια διάθεση επικριτική που πηγάζει όχι από έρωτα προς τη γλώσσα και τον πολιτισμό ούτε από αγάπη προς τον συνάνθρωπο, τον οποίο, όπως αφήνετε να εννοηθεί, θέλετε να τον βλέπετε πάντοτε «καλύτερο».

    Όσον αφορά τα μακροσκελή και σχοινοτενή κείμενα, αυτά, όπως και τα δημοσιογραφικά σε μια εφημερίδα, απευθύνονται σε όσους θέλουν κάτι περισσότερο από τα απλά και συνοπτικά δοσμένα. Το μικρό κατατοπιστικό κείμενο υπήρχε. Θα ήταν πολύ εύκολο να το αντιγράψουμε και να το δημοσιεύσουμε. Θα μπορούσαμε να το ντύσουμε και με άλλα λόγια. Η ουσία πάλι θα έλειπε. Ήθελα να προσφέρω στο κοινό που πράγματι ενδιαφέρεται για κάτι άλλο και πιο βαθύ ό,τι εγώ ένιωθα διαβάζοντας κριτικές ειδημόνων και σχετικών με το θέατρο. Δεν σπουδάζω θέατρο (ούτε παίζω). Ο τομέας στον οποίο ανήκει το θέμα της διατριβής μου φέρει αυτόν τον τίτλο.

    Επίσης, σχετικά με τη δεύτερη παρατήρηση –πρώτη για σας- το πλήθος των θεατών για μένα αποτελεί τεκμήριο αν όχι εξοικείωσης με το έργο αυτό καθεαυτό, αλλά με την ιδέα της καλλιτεχνικής και πνευματικής αξίας που έχει η επαφή με την αρχαία ελληνική δραματουργία. Εξ άλλου, ο θεατής έρχεται συνειδητά για να παρακολουθήσει μια αρχαία παράσταση. Και στις μέρες μας ούτε τον χρόνο ούτε το χρήμα –νομίζω- έχει για ξόδεμα. Απλώς το διαθέτει με τρόπο αξιοποιήσιμο και αυτό φανερώνει τις προτεραιότητες του.

    Εκείνο που θα δεχόμουν να μου πείτε και θα έλεγα «έχεις δίκαιο» είναι η πραγματική μου εντύπωση για κάποια παράσταση. Γιατί υπήρξαν περιπτώσεις που απέκρυψα τη δυσαρέσκειά μου. Αλλά αυτό μοιάζει με την παρουσίαση ενός βιβλίου. Εσείς έχετε γράψει αρκετά βιβλία, όπως διαβάζω, αλλά και εγώ έχω παρουσιάσει αρκετά και ομολογώ ότι δεν μου άρεσαν όλα. Ωστόσο, παρέλειψα να εκφράσω τα δυσμενή σχόλια και επικεντρώθηκα στα θετικά μιας έκδοσης. Μια και γράφετε ποιήματα, πιστεύετε ότι τα δικά σας προκαλούν αισθητική συγκίνηση και γίνονται αρεστά από όλους; Ή μένουν, «ποιητικής αδείας ένεκεν», ασχολίαστα; Δεν νομίζω να τρέφετε τέτοιες αυταπάτες, όσο και αν υπάρχει μέσα στον καθένα μας δόση αλαζονείας.

    Στην επόμενη παρατήρηση έχετε απόλυτο δίκαιο. Αλλά το λάθος μου είναι όχι ότι έγραψα λάθος τις δύο αυτές λέξεις, αλλά ότι δεν ξανακοίταξα το κείμενό μου. Όταν γράφετε στο υπολογιστή, τότε και η έλλειψη ακόμα ενός τόνου «κοκκινίζει» τη λέξη. Ο ορθογραφικός έλεγχος, όπως πιστεύω ότι γνωρίζετε, έχει κάποιες επιλογές. Μια βιαστική κίνηση αρκεί να επιλεγεί ο νεοελληνικός τύπος.

    Εκείνη που αιωρείται διάχυτη στο κείμενό σας είναι η διάθεση να κοντύνω τον άλλον για να φανώ ψηλότερος. Πόσο πιο εποικοδομητική θα ήταν η παρατήρηση με τη μορφή «ας είμαστε πιο προσεκτικοί πριν δημοσιεύσουμε τα κείμενά μας. Τα διαβάζουν και άλλοι και δεν τα μαθαίνουν σωστά». Αυτό είναι το χρέος μας, κύριε Κάλφα. Η αγάπη για τον κόσμο και η ειλικρινής και ανυπόκριτη διάθεση να τον βλέπουμε πάντοτε καλύτερο.

    Με σεβασμό στα γραφόμενά σας

    Ευαγγελία Ράπτου – Στεργιούλα

    Σχόλιο από Eyagelia Raptou | 05/02/2014


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: