Πόντος και Αριστερά

……. 'μώ τον νόμο σ' !

-O Malthus , το Κοράνι και το…Δ.Ν.Τ

                                                                                            της Σάρας Χαλκίδη

 Στις 31 Οκτωβρίου του 2011,ο πληθυσμός της γης έφθασε τα 7δις σύμφωνα με τα Ηνωμένα   Έθνη. Οι απανωτές αλλαγές  στους μετρητές του Worldometers   προκαλούν δέος καταγράφοντας  την ιλιγγιώδη αύξηση των κατοίκων αυτού του πλανήτη. Αρκεί και μόνο να σκεφθεί κανείς ότι εκατό χρόνια πριν δεν ήταν ούτε  2 δις .

Ήταν το 1798, έξι χρόνια πριν συμπληρωθεί το πρώτο ανθρώπινο δις, που ο Άγγλος Thomas Robert Malthus (1766-1834)  με το έργο του  “An Essay on the Principle of Population”  έθεσε το δημογραφικό στο επίκέντρο της  μακροοικονομίας. Είναι μία εποχή έντονων  κοινωνικών, τεχνικών και οικονομικών ανακατατάξεων  (γαλλική επανάσταση 1789, βιομηχανική επανάσταση στη Μεγάλη Βρετανία 1760-1860) υπό την επίδραση της φιλοσοφίας του Διαφωτισμού,  που έκανε λόγο για ατομικά δικαιώματα, για  ελευθερία και ισότητα. To έργο του Malthus ήταν σε αντίθεση με τη δημοφιλή άποψη πολιτικών φιλοσόφων του 18ου αιώνα –  William Godwin(1756-1836)  και  Marquis de Condorcet (1743-1794) -που έβλεπαν την κοινωνία δεκτική θετικής εξέλιξης και συνεχούς προόδου καθώς και με τις ιδέες του Jean-Jacques Rousseau (1712-1778), που εστίαζε στη καλή φύση του ανθρώπου και οραματιζόταν μία κοινωνία ελεύθερων πολιτών δεσμευμένων μόνο από ένα κοινωνικό συμβόλαιο–μια μορφή λαϊκής κυριαρχίας.

Η  Μαλθουσιανή θεωρία, που έμεινε γνωστή και ως Μαλθουσιανή καταστροφή, διατύπωσε την άποψη ότι η αύξηση του πληθυσμού θα είναι το εμπόδιο που θα ανακόπτει τη συνεχή κοινωνική πρόοδο. Οι φυσικοί πόροι του πλανήτη είναι περιορισμένοι και δεν μπορούν να συντηρήσουν τόσους ανθρώπους. Υποστήριξε ότι δύο ειδών έλεγχοι μπορούν να συγκρατήσουν την αυξητική τάση μέσα στα όρια που επιτρέπουν οι φυσικοί πόροι: οι θετικοί έλεγχοι (πείνα, ασθένειες, πόλεμος) και οι προληπτικοί (έλεγχος γεννήσεων, πορνεία, αναβολή γάμου και αγαμία μέχρι το ζευγάρι να μπορεί να υποστηρίξει την οικογένεια). Σε μεταγενέστερες εκδόσεις το έργου του ο Malthus δίνει ακόμη περισσότερη έμφαση στην  ηθική συγκράτηση  (αναβολή γάμου και αγαμία) εκτιμώντας ότι θα διευκόλυνε τα πτωχά κοινωνικά στρώματα.

 Διαπιστώνει κανείς με σκεπτικισμό ότι οι συνήθεις απαιτήσεις του ΔΝΤ από τις χώρες τις οποίες δανειοδοτεί δεν απέχουν πολύ από το μαλθουσιανό μοντέλο ελέγχου. Με τη κρατική απορύθμιση και τις περικοπές στις κοινωνικές δαπάνες σε μισθούς και συντάξεις αυξάνεται η πείνα, η περίθαλψη γίνεται πλημμελής και οδηγεί σε αύξηση ασθενειών και θνησιμότητας, η εγκληματικότητα μεταφέρει το πόλεμο στη πόλη, η έλλειψη ανάπτυξης οδηγεί στην ανεργία, τη πορνεία και την αναβολή του γάμου.

Οι απόψεις του Malthus δέχθηκαν έντονη θεωρητική και πολιτική κριτική από Wiliam Godwin, Robert Owen, William Cobbett , Henry Carey και πολλούς άλλους. Ανάμεσα τους οι Freidrich Engels και Karl Marx  χαρακτήρισαν τη μαλθουσιανή θεωρία ως την πλέον βάρβαρη που είχε ποτέ διατυπωθεί. Επεσήμαναν  ότι αγνοούσε  τη δυνατότητα μιας πιο αποδοτικής χρήσης των μέσων παραγωγής και την αξιοποίηση του «εφεδρικού στρατού εργασίας». Επιπλέον  ο Engels προέβλεψε ότι η επιστήμη θα μπορούσε να λύσει το πρόβλημα στον εφοδιασμό τροφής.

Όταν ο Malthus σατίριζε τις δυνατότητες της επιστήμης στην επίλυση του επισιτιστικού, σίγουρα δεν μπορούσε να φαντασθεί τη δραματική αύξηση της αγροτικής παραγωγής που έφερε η λεγόμενη πράσινη επανάσταση (με τη χρήση της τεχνολογίας στην αγροτική παραγωγή) μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Αξιοσημείωτο επίσης είναι ότι στις τεχνολογικά ανεπτυγμένες χώρες και σε αντίθεση με τις αναπτυσσόμενες, διαπιστώνεται συγκράτηση στην αύξηση του πληθυσμού παρά τη μείωση της παιδικής θνησιμότητας. Πρόκειται για το λεγόμενο  δημογραφικό-οικονομικό παράδοξο που έφεραν οι μεγάλες  κοινωνικές αλλαγές (όπως η αστικοποίηση και η βελτίωση μορφωτικού επιπέδου γυναίκας).

Στις αρχές του 1980, εμφανίζεται μία «νέο-Μαλθουσιανή» σχολή , που συνδέει το δημογραφικό και την οικονομία με μία τρίτη παράμετρο τη πολιτική αλλαγή και βία (James Goldstone, David Lempert, Ted Robert Gurr).

H αραβική «άνοιξη»

Νομίζω θα είχε ενδιαφέρον να προσεγγίσει κανείς τις πρόσφατες εξεγέρσεις στον αραβικό κόσμο και με αυτή τη σκοπιά. Στις περισσότερες από αυτές τις χώρες παρατηρείται ραγδαία αύξηση του πληθυσμού πχ η  Αίγυπτος σήμερα αριθμεί πάνω από 81 εκατομμύρια με τουλάχιστον το 55% σε ηλικίες μικρότερες από 25 ετών. Αν αυτό συνδυασθεί με την αυξανόμενη ανεργία και τη σεξουαλική συγκράτηση (μέσω του ισλαμισμού) μπορεί κανείς να φαντασθεί το εκρηκτικό μίγμα που δημιουργείται. Μήπως, όπως έδειξε η εμπειρία της Ευρώπης, αντί του θρησκευτικού καταναγκασμού, η άνοδος του μορφωτικού επιπέδου της γυναίκας είναι πιο αποτελεσματική λύση στο δημογραφικό;

Ο Malthus πρότεινε επίσης  να καταργηθούν  οι νόμοι «των πτωχών» με σταδιακή μείωση των πτωχών που λαμβάνουν επιδόματα πρόνοιας, ώστε να στραφούν στην εργασία. Στη φιλανθρωπία και τις ανεξέλεγκτες εισαγωγές αντέταξε τα μέτρα ενίσχυσης της τοπικής αγροτικής παραγωγής ώστε να αυξηθούν οι θέσεις εργασίας και η αγοραστική δύναμη των εργαζομένων. Σαφέστατα, η φιλανθρωπία και η επιδότηση δεν μπορεί παρά να είναι προσωρινές λύσεις. Βασικό έργο για τη πολιτεία είναι να διασφαλίσει την προσφορά εργασίας. Όμως η βίαιη διάλυση της κοινωνικής πρόνοιας χωρίς ή αμφίβολα μέτρα ενίσχυσης της τοπικής παραγωγής και της αύξησης των θέσεων εργασίας, πολιτική που συνήθως εφαρμόζει το ΔΝΤ, ξεπερνά και τη κυνικότητα του Malthus.

Ομολογουμένως είναι τεράστιο το θέμα της σημερινής κρίσης που κατά μία προσέγγιση απορρέει και από το πρόβλημα του υπερπληθυσμού και της επιβίωσης του.

Σύμφωνα με τον ΟΗΕ , η τροφή είναι από τα σημαντικότερα ανθρώπινα δικαιώματα.

Κάθε κράτος είναι υπεύθυνο για τις πολιτικές του στο επισιτιστικό τόσο σε εθνικό επίπεδο, όσο και απέναντι στη διεθνή κοινότητα.

«Η πείνα δεν είναι φυσική κατάρα» παραδέχεται ο Olivier De Schutter,ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ «είναι το αποτέλεσμα επιζήμιων πολιτικών». Πως είναι δυνατόν να είναι ορθές οι επιλογές που οδηγούν σε εγκατάλειψη της αγροτικής παραγωγής στην Ελλάδα αλλά και σε άλλες αναπτυγμένες χώρες; Πώς είναι δυνατόν να είναι ορθή η πολιτική ΗΠΑ και Ε.Ε που πριμοδότησε τη παραγωγή biodiesel σε τέτοιο βαθμό που προκάλεσε καταστροφές τροπικών δασών, διατάραξη οικοσυστημάτων και καταδίκασε σε υποσιτισμό εκατομμύρια ανθρώπους στο κόσμο;  Πρέπει να αξιοποιούνται, ως ποιο βαθμό και με ποιες διαδικασίες τα προϊόντα βιοτεχνολογίας;

Συνοψίζοντας αυτή τη πρώτη προσέγγιση, θα μπορούσαμε να πούμε ότι σίγουρα  υπάρχουν πιο αποδοτικές λύσεις από τα μοντέλα που προσπαθούν να εφαρμόσουν οι κουκουλοφόρες αγορές αναγορεύοντας τα σε φυσικούς νόμους για την καλύτερη εξυπηρέτηση των δικών τους συμφερόντων.

Σε  επίπεδο χώρας, θα μπορούσαμε να προτάξουμε την ανάπτυξη της τοπικής παραγωγής μας με σύγχρονές τεχνολογίες και σεβασμό στο περιβάλλον, μέσω μέτρων  που απορρέουν από ολιστική προσέγγιση αλλά χωρίς παρωπίδες και αφορισμούς.

Advertisements

26/11/2012 - Posted by | -παράνοια, -Ισλαμ, -Ιδεολογικά, -Κρίση, -Μετανάστευση, -Οικολογία, -Περί οικονομίας

5 Σχόλια »

  1. Reblogged this on ΝΕΑ ΧΩΡΙΣ ΦΙΛΤΡΟ ΦΕΛΛΟΥ.

    Σχόλιο από satyrikon | 26/11/2012

  2. Όποιες θεωρίες και αν διατυπωθούν και εφαρμογές γίνουν το πρόβλημα κάποτε θα παρουσιαστεί, εκτός αν η επιστήμη βρει εναλλακτικούς τρόπους διατροφής. Η λύση στη παρούσα κατάσταση είναι καταστροφική, όπως στις θεομηνίες. Για την ειρηνική αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτείται ουσιαστική συνεργασία των λαών και κυβερνήσεων πράγμα που δεν φαίνεται στον ορίζοντα. Η λύση είναι αν μπορεί να γίνει ο έλεγχος των γεννήσεων, ορθή διαχείριση των πόρων με βάση στις ανανεώσιμες πηγές και αν θα υπάρξουν νέα στοιχεία από την επιστήμη. Η πρόβλεψη μου είναι τίποτε δεν πρόκειται να γίνει οργανωμένα και συστηματικά και έτσι η λύση θα δοθεί δια της καταστροφής, παρ’ όλα αυτά η ελπίδα πεθαίνει τελευταία και καλό θα είναι να αρχίσει παγκόσμια προσπάθεια από τώρα, για την επίλυση του προβλήματος ειρηνικά.

    Σχόλιο από Κυριάκος Ιωαννίδης | 27/11/2012

  3. […] -O Malthus , το Κοράνι και το…Δ.Ν.Τ […]

    Πίνγκμπακ από -”τζιχάντ αλ νικάχ” ή ο περί ισλαμο-πεολειχίας λόγος « Πόντος και Αριστερά | 24/09/2013

  4. […] -O Malthus , το Κοράνι και το…Δ.Ν.Τ […]

    Πίνγκμπακ από -H Eυρωπη ως στόχος του φανατικού ισλαμισμού « Πόντος και Αριστερά | 16/11/2015

  5. […] -O Malthus , το Κοράνι και το…Δ.Ν.Τ […]

    Πίνγκμπακ από Ισλάμ και Δύση « Πόντος και Αριστερά | 28/03/2016


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: