Πόντος και Αριστερά

……. 'μώ τον νόμο σ' !

-Για το απεχθές χρέος….

Στο τρίτο τεύχος του περιοδικού  «Μαρξιστική Σκέψη» υπάρχουν ενδιαφέροντα κείμενα. Ένα από τα πλέον χρήσιμα για την κατανόηση της σημερινής κρίσης και της ιστορικής συγκυρίας που ζει ο τόπος μας, είναι αυτό του Γιάννη Τόλιου που  αναδημοσιεύουμε στη συνέχεια.

Ιδιατέρως σημαντικό είναι το αφιέρωμα με τίτλο «Μαρξισμός και θρησκεία», ένα επίκαιρο θέμα λόγω της έξαρσης του θρησκευτικού φανατισμού τις τελευταίες δεκαετίες σε όλο τον κόσμο. Το αφιέρωμα περιλαμβάνει κείμενα των Λένιν, Μπουχάριν, Τρότσκι, Λούξεμπουργκ, Λουνατσάρσκι, Λάνσμπερι και σύγχρονων μαρξιστών ερευνητών (Α. Γουντς, Π. Ζίγκελ, Π. Ντίξον, Ντ. Κρουτς, Ε. Αστερίου, Σ. Σέγιερς, Γ. Χίρσφελντ)….

Το “επαχθές” χρέος, μηχανισμός οικονομικής εκμετάλλευσης και εθνικής κηδεμονίας

του Γιάννη Τόλιου*

 Η έννοια του “επαχθούς/απεχθούς” χρέους και οι διεθνείς εμπειρίες από την “αθέτηση πληρωμών”

Πριν προχωρήσουμε στην εξέταση των εναλλακτικών “σεναρίων” αντιμετώπισης του ελληνικού δημόσιου χρέους, χρειάζονται ορισμένες αποσαφηνίσεις που έχουν σχέση με τις πολιτικές αντιμετώπισης του. Ειδικότερα στη διεθνή θεωρία και πρακτική υπάρχουν τρεις σχηματικά προσεγγίσεις για τη νομική φύση του δημόσιου χρέους και την αθέτηση πληρωμής του1.

-Η πρώτη των αγγλοσαξόνων θεωρητικών, αντιμετωπίζει το χρέος ως μια συνηθισμένη εμπορική πράξη και στις περιπτώσεις αδυναμίας πληρωμής εφαρμόζεται το πτωχευτικό δίκαιο με τις διάφορες μορφές αναδιάρθρωσης που καθορίζουν οι πιστωτές2.

-Η δεύτερη, θα λέγαμε η “κρατούσα”, θεωρεί ότι ένα κράτος έχει το δικαίωμα να αρνηθεί την πληρωμή χρέους επικαλούμενο την “κατάσταση ανάγκης” (state of necessity), η οποία υιοθετείται από την Επιτροπή Διεθνούς Δικαίου του ΟΗΕ και αναφέρει ότι «ένα κράτος δεν μπορεί να κλείσει τα σχολεία, τα πανεπιστήμια και τα δικαστήρια, να διαλύσει την αστυνομία, να παραμελήσει τις δημόσιες υπηρεσίες και να εκθέσει το λαό του σε συνθήκες χάους και αναρχίας, μόνο και μόνο για να ικανοποιήσει τους δανειστές του, αλλοδαπούς ή ημεδαπούς»3.

-Τέλος, η τρίτη, η πιο ριζοσπαστική, θεωρεί ότι ένας λαός δεν είναι υποχρεωμένος να πληρώσει χρέη τα οποία δεν ήταν σε όφελός του και ξεκίνησε με την άρνηση της σοβιετικής κυβέρνησης το 1921 να πληρώσει τα τσαρικά χρέη με την αιτιολογία ότι «κανένας λαός δεν είναι υποχρεωμένος να πληρώσει την αξία των αλυσίδων που ο ίδιος φορούσε στην διάρκεια των αιώνων». Η τρίτη προσέγγιση μας οδηγεί στην έννοια του “επαχθούς/απεχθούς” χρέους (odious debt). Tο “επαχθές” χρέος είναι το “βαρύ”, “ασήκωτο”, “αβάσταχτο” χρέος που συνοδεύεται και από άλλες δεσμεύσεις. Το “απεχθές” ή “επονείδιστο”, είναι εν πολλοίς και “αθέμιτο”, “μη νόμιμο”, “παράνομο”, “ανυπόφορο”, κ.ά. Για την απόδοση του όρου “odious debt” θεωρούμε ως πλέον δόκιμο όρο το “απεχθές” χρέος. Ωστόσο η χρήση του όρου “επαχθές” στον τίτλο του άρθρου έχει την έννοια να σηματοδοτήσει την “κατάσταση ανάγκης” (state of necessity) η οποία δικαιολογεί με βάση το διεθνές δίκαιο την νόμιμη άρνηση πληρωμής του χρέους, δεδομένου ότι μεγάλο μέρος του πέρα από “απεχθές” είναι και “επαχθές” και δεν μπορεί να αποπληρωθεί!

Ειδικότερα όσον αφορά το “απεχθές” χρέος, στο συγκεκριμένο προσδιορισμό του δεν υπάρχει πλήρης ομοφωνία, αλλά γίνεται κατ’ αρχήν δεκτός ο ορισμός που έδωσε ο Alexander N. Shack4 ο οποίος εισήγαγε την έννοιά του στο διεθνές δίκαιο, ως εκείνο το χρέος που είναι σε βάρος του λαού μιας χώρας στο οποίο δεν υπήρξε συναίνεσή του και το οποίο γνώριζαν οι πιστωτές. Ωστόσο, η κατ’ εξοχήν έμπρακτη εφαρμογή του στις διεθνείς σχέσεις, έγινε στην περίπτωση του χρέους του Ισημερινού (2008), παρότι η ντε φάκτο εφαρμογή του είχε προηγηθεί σε διάφορες διενέξεις από το 19ο αιώνα ως το τέλος του 20ού αιώνα5. Στη διευρυμένη έννοια του “απεχθούς” χρέους εντάσσονται όλα τα δάνεια που παραβιάζουν βασικές αρχές του διεθνούς δικαίου (άδικος πλουτισμός, κατάχρηση δικαιώματος, δόλος, τοκογλυφία, βλάβη, υπερβολικό κόστος δανεισμού, χρήση ή απειλή χρήσης βίας κ.ά.), οι οποίες απορρέουν από τη Χάρτα των Ηνωμένων Εθνών, την Παγκόσμια Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, τη Διεθνή Σύμβαση για τα Πολιτικά Δικαιώματα, τη Σύμβαση για τα Οικονομικά, Κοινωνικά και Πολιτιστικά Δικαιώματα, τη Διακήρυξη για το Δικαίωμα στην Ανάπτυξη, τη Συνθήκη της Βιέννης που διέ­πει το δίκαιο των διεθνών συμβάσεων, κ.ά.

Από την πλούσια βιβλιογραφία γύρω από το “απεχθές” χρέος, θα περιοριστούμε σε εκείνες τις πηγές που προσδιορίζουν καλύτερα το περιεχόμενό του6 και οριοθετούν ταυτόχρονα το πεδίο ελέγχου του (audit). Ειδικότερα σύμφωνα με τον Jeff King, η απουσία “συναίνεσης” του λαού δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στα τυραννικά, δεσποτικά ή δικτατορικά καθεστώτα. Αν μια εκλεγμένη κυβέρνηση παραχαράξει τη λαϊκή εντολή και προβεί σε μη νόμιμες ενέργειες κατά το δανεισμό (όπως φαινόμενα διαφθοράς, προσωπικού πλουτισμού, δόλιες πράξεις, αγορά όπλων που χρησιμοποιούνται στην καταπίεση του λαού, υπερτιμολογημένες κρατικές προμήθειες και δημόσια έργα, συμμετοχή σε επιθετι­κούς πολέμους, δημιουργία υποδομών που ωφελούν μικρές μειοψηφίες, κ.ά.), μπορεί να γίνει αιτία δημιουργίας “απεχθούς χρέους”.

Χρειάζεται ωστόσο να αποδειχθεί ότι ο δανεισμός δεν ήταν σε όφελος του λαού και ότι δεν είχε τη συναίνεσή του. Ειδικότερα, στα πλαίσια ενός διαιτητικού δικαστηρίου, η κυβέρνηση της χώρας (οφειλέτης), πρέπει να αποδείξει ότι πολλά χρέη που δημιούργησαν προηγούμενες κυβερνήσεις, ανήκουν στην κατηγορία του “απεχθούς χρέους”. Αντίθετα οι πιστωτές πρέπει να αποδείξουν ότι οι απαιτήσεις τους δεν εμπίπτουν σε αυτήν την κατηγορία και ότι από την άλλη πήραν υπ’ όψη τους την πιστοληπτική ικανότητα του κράτους-οφειλέτη. Το τελευταίο έχει ιδιαίτερη σημασία διότι στο εθνικό δίκαιο των περισσοτέρων ευρωπαϊκών χωρών, προσδιορίζονται οι ευθύνες των πιστωτών στους όρους και στα όρια δανεισμού. Με βάση τα παραπάνω, θα παραθέσουμε τις διαφορετικές εμπειρίες χωρών και τα αποτελέσματα από την αθέτηση πληρωμής χρέους τη μεταπολεμική περίοδο.

Αργεντινή: Στα 2001-2002 η Αργεντινή πέρασε μια μεγάλη κρίση. Το ΑΕΠ μειώθηκε κατά 21%, η ανεργία ξεπέρασε το 23% και το ποσοστό φτώχειας το 57%, ενώ το δημόσιο χρέος ανήλθε σε 140 δις δολάρια. Η εξέγερση του λαού της Αργεντινής το Δεκέμβρη 2001, ανάγκασε τον πρόεδρο Φερνάρντο ντε λα Ρούα να εγκαταλείψει τη χώρα, φεύγοντας με ελικόπτερο από το προεδρικό μέγαρο. Την προεδρία ανέλαβε ο Αδόλφο Ροντρίγκες Σαά, ο οποίος προσπάθησε να εφαρμόσει ένα νεοφιλελεύθερο πρόγραμμα, αλλά αναγκάστηκε να παραιτηθεί και τη θέση του πήρε ο Νέστωρ Κίρχνερ, ο οποίος κήρυξε μονομερή παύση πληρωμών, υποτίμησε το πέσο κατά 28%, εθνικοποίησε σημαντικούς τομείς της οικονομίας και αρνήθηκε να αναγνωρίσει το χρέος, που μετά από πολύμηνες διαπραγματεύσεις με το ΔΝΤ περικόπηκε κατά 75% ενώ συμφωνήθηκε εξόφληση του υπόλοιπου με δεσμευτικούς όρους. Μετά από μερικά χρόνια η οικονομία της Αργεντινής πέρασε σε φάση ανάκαμψης, ενώ από το 2010 βγήκε και πάλι στις διεθνείς αγορές για δανεισμό7.

Ισημερινός (Εκουαδόρ): Ο Ισημερινός, όπως αναφέραμε, παρουσιάζει μια άκρως ενδιαφέρουσα εμπειρία. Ο σημερινός πρόεδρος Ραφαέλ Κορέα, καθολικός, πρώην υπουργός οικονομικών και πρόεδρος της χώρας, επικεφαλής της πολιτικής συμμαχίας PAIS, όταν επέστρεψε στην εξουσία το 2007, κάλεσε το ΔΝΤ για επαναδιαπραγμάτευση χρέους. Δεν προχώρησε αμέσως σε άρνηση πληρωμής αλλά πρώτα άνοιξε τη διαδικασία του διεθνούς λογιστικού ελέγχου του χρέους (audit), συγκροτώντας διακομματική επιτροπή υπό το γενικό εισαγγελέα της χώρας, σε συνεργασία με την CADTM (Επιτροπή για τη Διαγραφή του Χρέους του Τρίτου Κόσμου), ξένους οικονομολόγους και νομικούς μεγάλου κύρους. Μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου, ο Κορέα επικαλούμενος συγκεκριμένες σκανδαλώδεις συμβάσεις κήρυξε στάση πληρωμών το Δεκέμβριο του 2008. Απευθύνθηκε επίσης στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, η οποία τον υποστήριξε στην επιλογή του, αναγνωρίζοντας το δικαίωμα της χώρας να μη πληρώσει χρέη που δημιούργησαν προηγούμενες διεφθαρμένες κυβερνήσεις. Οι πιστωτές αναγκάστηκαν να διαπραγματευτούν, με τελικό αποτέλεσμα να δεχτούν μόλις 35 σεντς για κάθε δολάριο που χρωστούσε η χώρα8.

Ουρουγουάη: Μια άλλη εμπειρία αναδιάρθρωσης χρέους παρουσιάζει η Ουρουγουάη, την οποία μάλιστα οι αγορές προβάλλουν ως την πλέον “πετυχημένη”. Το 2003 με μια ξαφνική ανακοίνωση της κυβέρνησης, όλα τα κρατικά ομόλογα της χώρας σε διάφορα νομίσματα ανταλλάχτηκαν με νέα ομόλογα κατατεθειμένα στο Securities and Exchange Commission των ΗΠΑ. Τα ομόλογα περιείχαν συγκεκριμένες “Ρήτρες Συλλογικής Δράσης” οι οποίες προβλέπουν ότι σε περίπτωση αλλαγής των όρων πληρωμής των ομολόγων, απαιτείται συμφωνία των κατόχων του 85% της αξίας των ομολόγων. Η συνολική αξία του εξωτερικού χρέους, με βάση την αναδιάρθρωση που επίσημα ονομάστηκε “Εθελοντική Αλλαγή Προφίλ Χρέους” (Voluntary Debt Re-Profiling), μειώθηκε μόλις 8% προκειμένου η Ουρουγουάη να μπορέσει να ξαναβγεί στις αγορές. Παρότι το χρέος σε ποσοστό του ΑΕΠ μειώθηκε από το 90% το 2004 σε 60% το 2010, ωστόσο τα αλλεπάλληλα προγράμματα λιτότητας έχουν οδηγήσει το 60% του πληθυσμού κάτω από το όριο της φτώχειας, χωρίς η χώρα να ξεφύγει από το φαύλο κύκλο χρέους και εξωτερικού δανεισμού. Η χώρα δεν πτώχευσε επίσημα αλλά πτώχευσε ανεπανόρθωτα ο πληθυσμός9.

Νορβηγία: Στη δεκαετία του’70 η ναυπηγική βιομηχανία της Νορβηγίας πέρασε μεγάλη κρίση. Η νορβηγική κυβέρνηση πούλησε στα τέλη της τέσσερα πλοία στον Ισημερινό στα πλαίσια μιας εμπορικής καμπάνιας εξαγωγής νορβηγικών πλοίων. Διευκόλυνε την αγορά τους με τη χορήγηση “αναπτυξιακού δανείου” που επωμίστηκε η νορβηγική εταιρία εξαγωγικών πιστώσεων GIEK. Μετά από έρευνα της Επιτροπής Αστικού Ελέγχου και Διαφθοράς του Ισημερινού, η τελευταία προέτρεψε την κυβέρνηση να μην πληρώσει το χρέος γιατί το δάνειο ήταν “άνομο”, καθώς δεν είχε δοθεί για να βοηθήσει τον Ισημερινό αλλά για να στηρίξει τη ναυπηγική βιομηχανία της Νορβηγίας. Επίσης δεν υπήρξε αξιολόγηση της τεχνικής και οικονομικής βιωσιμότητας του σχεδίου, ενώ τα πλοία είχαν εξαφανιστεί και κανείς δεν γνώριζε πού ήταν! Κάτω από την πίεση του κινήματος για τα δικαιώματα των πολιτών του Ισημερινού, αλλά και πολλών νορβηγικών οργανώσεων με επικεφαλής τη SLUG, η Νορβηγία δέχτηκε το 2006 ως “μη νόμιμο” (illegitimate debt) το χρέος του Ισημερινού και άλλων τεσσάρων χωρών για τον ίδιο λόγο (Περού, Αιγύπτου, Τζαμάικα και Σιέρα-Λεόνε) αποφασίζοντας τη μονομερή διαγραφή του χρέους ύψους 62 εκατ. €. Η απόφαση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία γιατί αποτελεί την πρώτη περίπτωση αναγνώρισης της ευθύνης του πιστωτή και της διαγραφής παράνομου χρέους (www.cetim.ch.).

Ρωσία: Μια διαφορετική εμπειρία άρνησης πληρωμής χρέους εμφανίζει η σύγχρονη Ρωσία με την μονομερή διαγραφή 90% του χρέους το 1999 από τον πρόεδρο Πούτιν που συνοδεύτηκε από εκδίωξη της εποπτείας από το ΔΝΤ. Ωστόσο, ποτέ δεν αμφισβήτησε επίσημα το χρέος. Απλά δήλωσε αδυναμία πληρωμής δίνοντας έτσι δικαίωμα στους κα­τόχους ρωσικών ομολόγων να συνεχίσουν να διεκδικούν την εξόφλησή τους. Αυτό από νομική άποψη σημαίνει, ότι από τη στιγμή που αναγνωρίσεις το χρέος, είτε προχωρήσεις σε παύση πληρωμών, είτε σε μονομερή ολική ή μερική διαγραφή του, οι πιστωτές έχουν δικαίωμα να διεκδικούν εσαεί την αποπληρωμή του. Έτσι σήμερα η Ρωσία αναγκάζεται να δανείζεται από τη διεθνή αγορά προκειμένου να ξεπληρώσει το χρέος10.

Ελλάδα: Τέλος θα αναφερθούμε σε μία εμπειρία που ανάγεται στο μεσοπόλεμο, αυτή τη φορά της Ελλάδας, και αποτελεί ιστορικό παράδειγμα εφαρμογής της “κατάστασης ανάγκης” και άρνησης πληρωμής χρέους. Το 1936 επί Μεταξά, η ελληνική κυβέρνηση αρνήθηκε την εξυπηρέτηση δανείου στη βελγική τράπεζα Societe Commercial de Belgique. Η κυβέρνηση του Βελγίου προσέφυγε στο Διαρκές Δικαστήριο Διεθνούς Δικαίου που είχε ιδρύσει η Κοινωνία των Εθνών, κατηγορώντας την για αθέτηση υποχρεώσεων. Η Ελλάδα με ειδικό υπόμνημα απάντησε ότι με βάση «τα συμφέροντα του ελληνικού λαού για τη διοίκηση, την οικονομική ζωή, την κατάσταση της υγείας και την εσωτερική και εξωτερική ασφάλεια της χώρας δεν μπορούσε να προβεί σε άλλη επιλογή». Το Διεθνές Δικαστήριο αποδέχτηκε το σκεπτικό και δικαίωσε την Ελλάδα, δημιουργώντας ένα νομικό προηγούμενο το οποίο αργότερα αξιοποίησαν χώρες όπως η Αργεντινή (2003) στην παύση πληρωμών και στη μονομερή διαγραφή του μεγαλύτερου μέρους του χρέους της11.

Συμπερασματικά, από την εξέταση της διεθνούς εμπειρίας αντιμετώπισης του δημόσιου χρέους, άλλοτε μέσω αναδιαρθρώσεων και άλλοτε μέσω αθέτησης πληρωμών, βγαίνουν ορισμένα συμπεράσματα, τα οποία είναι πολύτιμα στη χάραξη μιας σύγχρονης πολιτικής δημόσιου χρέους. Μια συνολική αξιολόγηση των εμπειριών γίνεται σε ειδική μελέτη της Κεντρικής Τράπεζας Ισπανίας (2008)12. Η συγκεκριμένη μελέτη διαπιστώνει ότι τα κράτη που προχώρησαν προληπτικά σε αναδιάρθρωση χρέους, είχαν μεν μικρότερη μείωση του ΑΕΠ, αλλά το “κούρεμα” του χρέους ήταν σχετικά μικρό, ενώ πέτυχαν σημαντική επιμήκυνση του χρόνου εξόφλησης. Αντίθετα, στις χώρες που προχώρησαν σε αθέτηση πληρωμών και μετά σε αναδιάρθρωση, το “κούρεμα” ήταν μεγαλύτερο. Πιο αναλυτικά, οι χώρες που έκαναν στάση πληρωμών, πέτυχαν μείωση χρέους κατά μέσο όρο 41,8%, ενώ οι χώρες που έκαναν προληπτική αναδιάρθρωση πέτυχαν μόλις 19,2%. Αυτό συνέβη, σύμφωνα με τη μελέτη, διότι «η πράξη της στάσης πληρωμών τείνει να αυξάνει τη διαπραγματευτική δύναμη του κράτους και να μειώνει την ισχύ των πιστωτών». Επίσης, οι χώρες με στάση πληρωμών είχαν πτώση ΑΕΠ μεγαλύτερη (7,5%) αλλά είχαν θεαματική ανάκαμψη την επόμενη χρονιά (6%), ενώ αντίθετα οι χώρες που έκαναν προ­ληπτική αναδιάρθρωση είχαν πτώση μικρότερη (3,6%) αλλά είχαν επίσης και μικρότερη ανάκαμψη (μόλις 1%). Τέλος, τα κράτη που έκαναν προληπτική αναδιάρθρωση χρέους, βγήκαν γρηγορότερα στις αγορές σε σχέση με αυτά που προχώρησαν σε στάση πληρωμών.

Σημειώσεις

1. Για αναλυτικότερη παρουσίαση βλέπε Κατρούγκαλος Γ., (2010), «Η συνταγματικότητα του νόμου 3845/2010 και του Μνημονίου για τα μέτρα εφαρμογής των συμφωνιών με ΔΝΤ, ΕΕ και ΕΚΤ», εφημερίδα Διοικητικού Δικαίου, http://www.katrougalos.gr.
2. Οι διάφορες μορφές αναδιάρθρωσης χρέους (αναχρηματοδότηση, παράταση χρόνου αποπληρωμής, μείωση επιτοκίου, ακόμα και διαγραφή μέρους του, κοινώς “κούρεμα”), έχουν πάντα στόχο τη μέγιστη δυνατή εξασφάλιση των πιστωτών. Στα πλαίσια αυτά εφαρμόζεται και η πρακτική της “ρήτρας συλλογικής ευθύνης” (collective action clause) που αποφασίζει το μεγαλύτερο μέρος των πιστωτών (π.χ. 75% και είναι υποχρεωτική η τήρησή της από τους υπόλοιπους πιστωτές
3. Yearbook of the International Law Commission 1980, Vol. II, σελ.13, παρ. 25.
4. Ο Alexander Nahum Sack, ρώσος διεθνολόγος (πρώην υπουργός του Τσάρου και στέλεχος του κόμματος των καντέτων), διατύπωσε το 1927 στο Παρίσι την έννοια του “odious debt” στο έργο του: Les effets de transformations des ‘Etas sur leur dettes publiques et antres obligations financieres, Paris, Recueil Sirey (πηγή: http://www.cisdl.org).
5. Η επίκληση ουσιαστικά της αρχής του “απεχθούς” χρέους στις διεθνείς σχέσεις, ανάγεται στο 1898, όταν στον πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ-Ισπανίας για τον έλεγχο της Κούβας, οι ΗΠΑ ως νικήτρια δύναμη, αρνήθηκαν στις διαπραγματεύσεις του Παρισιού να πληρώσουν τα δάνεια της Ισπανίας προς την Κούβα, ισχυριζόμενες: α) ότι τα δάνεια δεν βοήθησαν το λαό της Κούβας, ενώ ορισμένα χρησιμοποιήθηκαν για την καταπίεσή του, β) ότι η Κούβα ποτέ δεν συμφώνησε σε αυτό το χρέος και γ) οι πιστωτές γνώριζαν την κατάσταση και πήραν το ρίσκο της ενδεχόμενης μη αποπληρωμής τους. Περίπου έναν αιώνα αργότερα οι ΗΠΑ, εφαρμόζοντας την ίδια πρακτική στο Ιράκ, στήριξαν την άρνηση της ιρακινής (κατοχικής) κυβέρνησης να μη πληρώσει τα δάνεια του καθεστώτος Σαντάμ Χουσεΐν. Παρότι στην αρχή επικαλέστηκαν την έννοια του “απεχθούς” χρέους, μετά άλλαξαν τακτική (για να μην δεσμεύονται σε άλλες περιπτώσεις) και δικαιολόγησαν την άρνησή τους στη βάση της βιωσιμότητας της χώρας, που τελικά οδήγησε στη διαγραφή του 80% του χρέους (www.cisdl.org).
6. Για μεγαλύτερη ανάλυση βλέπε, Khalfan, A., «Sites and Strategic Legal Options for Addressing illegitimate Debt», καθώς King, J., «The Doctrine of Odious Debt Under International Law Definition», του Centre for International Sustainable Development Law, 2002, Montreal Quebec, Canada, http://www.cisdl.org.
7. Εξπρές, 28.10.2010.
8. Καθημερινή, 28.11.2010.
9. Ποντίκι,11.11.2010.
10. Ποντίκι, 10.6.2010.
11. Για λεπτομέρειες σχετικά με την άρνηση πληρωμής του συγκεκριμένου χρέους και την αξιοποίηση της διεθνούς νομολογίας, βλ. Δ. Καζάκης, Ποντίκι, 25.11.2010.
12. «The Role of the IMF in recent sovereign debt restructuring: Implications for the policy of lending into arrears» (2008). Για αναλυτικότερη παρουσίαση βλ. Μάκη Ντόβολου, Αυγή, 24.11.2010.

*O Γιάννης Τόλιος είναι οικονομολόγος, διδάκτωρ οικονομικών επιστημών (PhD).

Advertisements

23/11/2011 - Posted by | -Ιδεολογικά, -Κρίση, -Κίνημα, -Μεταξάς, -Πολιτική

6 Σχόλια »

  1. […] PONTOS KAI  ARISTERA […]

    Πίνγκμπακ από Για το απεχθές χρέος …… « ΕΘΝΟΣ | 23/11/2011

  2. Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 23/11/2011

  3. Στοιχειώδης πατριωτισμός χρειάζεται, στοιχειώδης αγάπη για το λαό, στοιχειώδες μυαλό. Αντ’αυτών έχουμε λαμόγια, κουϊσλιγκς, προδότες και σαδιστές.
    Όσο για αυτούς τους απίστευτους χαρτογιακάδες της Ε.Ε. τι να πει κανείς.
    Τα λέει ο Στάθης μια χαρά:

    «Ποιος είναι ο Μπαρόζο;

    Ποιος είναι ο Ολι Ρεν, ο Βαν Ρόμπαϊ, ο κάθε χρυσοπληρωμένος απ’ τους Τοκογλύφους αληταράς που καταδικάζει πρόσωπα, οικογένειες, τάξεις, λαούς στην εξαθλίωση, στην απελπισία, στην ίδια την πείνα;

    Ούτε μία τρίχα απ’ τα μαλλάκια ενός παιδιού δεν αξίζουν 80.000 σελίδες μονεταρισμού.

    ……………………………….

    Ποιος είναι ο Μπαρόζο; Ποια είναι η Μέρκελ; Δολοφόνοι λόγω βλακείας ή δολοφόνοι λόγω δολιότητος;

    Ενάμιση χρόνο τώρα το Μνημόνιο σκοτώνει την Ελλάδα – αυτό πλέον το παραδέχονται οι πάντες. Κι όμως!

    Στη συνταγή του Μνημονίου και μάλιστα επί τα χείρω επιμένει όλη η αφρόκρεμα της καπιταλιστικής διαχείρισης, από τον Γιουνκέρ έως τον Σόιμπλε.

    Γιατί;

    Διότι είναι ηλίθιοι;

    Οχι! διότι είναι δολοφόνοι. Ταξικοί δολοφόνοι.

    Ξετσίπωτοι δολοφόνοι κι εκβιαστές που λένε το ένα ψέμα μετά το άλλο! Μόλις έναν μήνα πριν, επαινούσαν οι άθλιοι την Πορτογαλία ότι, εν αντιθέσει με την Ελλάδα, υπακούει και πάει καλά.

    Σήμερα η Πορτογαλία υποβαθμίστηκε απ’ τη Φιτς στην κατηγορία των σκουπιδιών, το ΑΕΠ είναι στο -3% και οι Πορτογάλοι κατεβαίνουν σε 24ωρη Γενική Απεργία.

    Ποιος θα βουτήξει τον Μπαρόζο απ’ το λαιμό εν Μέση Οδώ ή τον Βαν Ρόμπαϊ και θα τον ρωτήσει: «γιατί, ρε παλιάνθρωπε λες με τέτοια άνεση τόσα ψέματα;»

    Τα ίδια ψέματα που έλεγε σε μας ο Γιωργάκης, τα ίδια ψέματα λένε και στους Ευρωπαίους οι εγκάθετοι των τοκογλύφων.

    Η Ιρλανδία -άλλο «παινεμένο» παιδί της υπακοής και της υποταγής- εφάρμοσε το δικό της Μνημόνιο έως κεραίας και κλάταρε! Τώρα ο Πρωθυπουργός της

    φτυσμένος από τον κάθε Ολυ Ρεν, παρακαλάει για «τεχνικές συζητήσεις», κοινώς για επαναδιαπραγμάτευση…

    Ως πού θα πάει αυτή η δουλειά;

    Πρέπει να πεθάνουμε, ώσπου να καταλάβουμε ότι είμαστε πεθαμένοι;

    Ποιος λογικός κι εχέφρων πολιτικός θα μπορούσε να χώσει μέσα στον λογαριασμό της ΔΕΗ χαράτσι για τα σπίτια;

    Ουδείς!

    Μόνον ο Βενιζέλος! Ο οποίος έχει διαπρέψει σε ανάλογης δολιότητας νόμους, όπως ο νόμος περί Τύπου, ο νόμος περί Ευθύνης Υπουργών κι άλλοι.

    Ομως, το διάταγμα για το χαράτσι μέσω ΔΕΗ δεν είναι τίποτε λιγότερο από φασιστικό. Μάλιστα καθιερώνει τη φασιστική λογική στην καθημερινή πολιτική

    συνιστά αυτό που λέμε «καθημερινό φασισμό» -το αισχρότερο δηλαδή δηλητήριο που μπορεί να διαχέεται σε μια Δημοκρατία.

    Και ιδού ένα απ’ τα πρώτα αποτελέσματα, -έπονται κι άλλα- το υβρίδιο: ο κύριος Μάκης ΠΑΣΟΚ Βορίδης… «.

    ΣΤΑΘΗΣ Σ. 25.ΧΙ.2011 stathis@enet.gr

    http://www.enet.gr/?i=arthra-sthles.el.home&id=328173

    Σχόλιο από DOCTOR | 25/11/2011

  4. Return to the Drachma: 15 Reasons to Say NO
    I think for any economist there is no doubt that returning to the drachma will be much worst that stying in the Euro area.
    It seems to me obvious but since you mentioned here are some of the key reasons:

    1. It is the worst time to introduce the new currency to the markets! it is like a company that
    is in severe financial distress contemplating whether it is a good time to issue new stock.
    The new drachma, the financial asset that some people insist we need to issue will be
    severely devalued in the markets!

    2.Our debt would still be denominated in euros and not the new drachma. This fact and #1
    above would imply that our debt will double or triple.

    3. From #1, all imports will become twice as expensive. Imagine auto gas at 4 euros per liter.
    At the same time since oil and its derivatives are getting very expensive, the costs of
    electricity, mass means of transportation, etc will increase accordingly. All these mean that
    the production costs in Greece will skyrocket!

    4. A corollary of #1 is that exports will increase as we become more competitive. But, #1
    with #3 imply that there will be no effect on competitiveness due to the devaluation.

    5. Poverty will rise as more and more of the households’ income is spent on the basics that
    are now getting more and more expensive according to #1 and #3.

    6. Risk in terms of exchange rate fluctuations of the new drachma with respect to the other
    currencies will increase. An immediate result is that economic transactions with Greece will
    have to be burdened by hedging costs.

    7. Foreign direct investment that is one of the few gateways to economic growth at this point
    in time, will decrease as a result of the new currency and #1 as the implied risk for the
    foreign investors will increase sharply, according to #6, now that the security of the euro is lost.
    Increased risk means lower investment as most low to normal yielding investment schemes
    will now be rendered not feasible.

    8. Transaction costs will increase with the rest of Europe. As European countries are our main
    trade partners, this will further reduce international trade.

    10. From #8, lower international trade and transactions imply a lower degree of prosperity and
    growth.

    11. The interbank borrowing rates will sharply increase for Greek financial institutions leading
    to borrowing and of course investment funds shortages leading to high interest rates, a lower
    internal investment rate, lower production, employment and income.

    12. Price parity will decrease and this is cost that the households will have to bear on top of
    all the other costs of the new currency regime.

    13. Inflation will become a more important issue than it is so far. The new currency will create
    inflationary expectations ad will result into inflation worsening the economic landscape of Greece
    as a good place in doing business.

    14. The Greek state when borrowing in terms of the new currency will have to pay significant risk
    premiums to its bond issues leading to high interest rates.

    15. Tourism the main inflow of foreign currency reserves will decrease as a result of the exchange
    rate risk and the price uncertainty as prices now will be denominated in the new currency.

    16. The new Greek currency will be far more easier manipulated and highly exposed to speculative
    attacks than the strong euro is now.

    The list can go on.

    Thus, it is not clear to me as an economist why someone would advocate the return to the drachma….

    The best solution is the Eurobond.

    The second best solution is the creation of an SPV (Special Purpose Vehicle) that will assume the
    Greek sovereign debt and collateralize it in terms of Greek government real estate (or aother types
    of collateral) property.

    http://1ena.blogspot.com/2011/10/return-to-drachma-15-reasons-to-say-no.html

    Σχόλιο από G | 02/12/2011

  5. Για ποια Δικαιοσύνη, αλήθεια, μιλάμε;
    Του Βασιλειου Φλωριδη*

    Πριν από δύο μήνες περίπου, είδαμε όλοι στον Τύπο ότι τρεις Αγγλοι βουλευτές τιμωρήθηκαν από αγγλικά δικαστήρια σε ποινές φυλάκισης από 12 έως 18 μήνες για παραποίηση στοιχείων, σχετικά με τις φορολογικές τους δηλώσεις δηλ. για πλασματικά έξοδα από 10.000 έως 35.000 ευρώ, περίπου. Αμέσως μετά οδηγήθηκαν στη φυλακή. Οι δικαστές και εισαγγελείς έκπληκτοι αναρωτηθήκαμε τι είδους ποινική Δικαιοσύνη επιτέλους απονέμουμε εμείς σ’ αυτήν τη χώρα. Ποιους Ελληνες πολίτες δικάζουμε και καταδικάζουμε. Ποιοι τελικά είναι αυτοί που καταλήγουν στα σωφρονιστικά καταστήματα. Ας κάνουμε λοιπόν μια ενδοσκόπηση στο δικανικό μας σύστημα.

    Το καθεστώς βέβαια που διέπει την ποινική δίωξη των πολιτικών είναι λίγο πολύ γνωστό. Εφτιαξαν ένα Σύνταγμα, το οποίο αντί να είναι ο χάρτης που εξασφαλίζει την ισονομία και ισοπολιτεία σε όλους τους Ελληνες πολίτες, κατάντησε να είναι το εργαλείο για τη συγκάλυψη των εγκλημάτων κάποιων συναδέλφων τους. Αυτό αδικεί και την πλειοψηφία. Το πιο απογοητευτικό όμως είναι ότι οι ελάχιστοι διεφθαρμένοι ακόμη αντιστέκονται σε ό,τι τους απειλεί. Μετράει ακόμη ο λόγος τους.

    Ας δούμε όμως ένα παράδειγμα από την καθημερινή δικαστηριακή πρακτική. Πρόσφατα ήμουν εισαγγελέας σε ποινικό εφετείο όπου κάποιος υπάλληλος μιας εταιρείας είχε υπεξαιρέσει το ποσό των 16.000 ευρώ που του είχε δώσει η εταιρεία του για να το διανείμει σε προμηθευτές της. Πρωτόδικα είχε καταδικαστεί για την πράξη του σε ποινή φυλάκισης 2 ετών και 8 μηνών. Πριν από την έναρξη της δίκης ο πρόεδρος του δικαστηρίου ρώτησε τον κατηγορούμενο εάν στο μεταξύ είχε αποζημιώσει την εταιρεία του. Η συνήθης (άτυπη) δικαστηριακή πρακτική είναι να διερευνάται πάντα αν οι διάδικοι έχουν στο μεταξύ ειρηνεύσει. Εάν «τα βρήκαν», όπως λέμε κοινώς. Εάν διαπιστωθεί αυτό, τότε πολλά δικαστήρια δεν διστάζουν να προχωρήσουν ακόμη και σε αθώωση του κατηγορουμένου, «μασώντας» στην κυριολεξία τις αποδείξεις. Ο κατηγορούμενος απάντησε αρνητικά. Προτιμούσε τη βέβαιη καταδίκη του. Ολοι καταλάβαμε γιατί. Ο κατηγορούμενος είχε ποινικό μητρώο «λευκό». Επομένως, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, η όποια ποινή στην οποία θα καταδικάζονταν θα αναστελλόταν. Και αυτό γιατί με τις αλλεπάλληλες «φιλελεύθερες» τροποποιήσεις του Ποινικού μας Κώδικα και ιδίως αυτή του περασμένου Δεκεμβρίου, φθάσαμε πλέον να δικαιούται αναστολής όποιος καταδικάστηκε και σε ποινή φυλάκισης έως 5 έτη! Και μάλιστα να δικαιούται αναστολής ακόμη κι αν έχει ξανακαταδικαστεί προηγούμενα σε ποινή φυλάκισης έως ένα έτος! Το δικαστικό μας σύστημα λοιπόν στην ουσία κατάντησε στο να οδηγεί τους πολίτες να προτιμούν τις καταδίκες από την αθώωση. Γιατί είναι πιο φθηνές. Αφήνει όμως έτσι και τα θύματα αναποζημίωτα. Ο εν λόγω υπάλληλος αντί να αποζημιώσει την εταιρεία του με το ποσό των 16.000 ευρώ και να αθωωθεί, προτίμησε να πληρώσει τα έξοδα από 255 ευρώ και την αμοιβή του δικηγόρου του. Θα ήταν όμως έτσι τα πράγματα αν ο εν λόγω υπάλληλος ήξερε ότι μετά την καταδίκη του θα οδηγούνταν στη φυλακή; Ασφαλώς όχι. Θα έσπευδε να βρει τα χρήματα για να τα επιστρέψει στην εταιρεία και στη συνέχεια θα εκλιπαρούσε τον «καλό λόγο» από τον πρώην εργοδότη του για να τύχει ευνοϊκής μεταχείρισης. Το ίδιο θα συμβεί βέβαια και στην περίπτωση που θα συλληφθεί επ’ αυτοφώρω ένας διεφθαρμένος υπάλληλος να δωροδοκείται, στις σπάνιες περιπτώσεις που ένας πολίτης θα βρει το θάρρος να τον καταγγείλει. Μετά την καταδίκη του ακόμη και σε φυλάκιση 5 ετών θα αφεθεί ελεύθερος πληρώνοντας μόνο τα έξοδα.

    Αυτό είναι τελικά το ποινικό οπλοστάσιο που διαθέτει η χώρας μας απέναντι στο έγκλημα. Αυτό είναι το Κράτος Δικαίου που διαμορφώσαμε. Ομως έτσι οι πολίτες εθίστηκαν στην ατιμωρησία. Εκτεταμένη φοροδιαφυγή, μαζική διαφθορά, τεράστιες καταπατήσεις δημοσίων κτημάτων.

    Με μια σειρά και επί πολλά έτη ταξικών και ρουσφετολογικών τροποποιήσεων των ποινικών μας νόμων (τις περισσότερες των οποίων εισηγήθηκαν πανεπιστημιακοί που ασκούν δικηγορία δηλ. υπέρ των πελατών τους), και με το ψευδοεπειχείρημα ότι δήθεν «θα γεμίσουν οι φυλακές», φθάσαμε στο σημείο να καταλήγουν στη φυλακή κατά πλειοψηφία φτωχοί άνθρωποι, τοξικομανείς και όσοι δεν έχουν διασυνδέσεις με πολιτικούς ή ισχυρούς. Οσοι δηλ. δεν έχουν χρήματα να πληρώσουν μια πολυτελή υπεράσπιση ή την ποινή τους ή δεν έχουν πρόσβαση σε πολιτικό για να τροποποιήσει υπέρ αυτών τον νόμο.

    * Ο κ. Βασίλειος Φλωρίδης είναι αντεισαγγελέας Εφετών.

    http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_columns_100097_20/03/2011_436395

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 24/01/2012

  6. Η Ελλάδα, στο διεθνές δικαστήριο, έχασε την δίκη και μάλιστα με ψήφους 13-2 κατά.
    Η απόφαση του δικαστηρίου εδώ:http://www.icj-cij.org/pcij/serie_AB/AB_78/01_Societe_commerciale_de_Belgique_Arret.pdf

    Σχόλιο από Ektoras49 | 12/07/2015


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: