Πόντος και Αριστερά

……. 'μώ τον νόμο σ' !

-Θυμάμαι άρα υπάρχω!

του Τριαντάφυλλου Μηταφίδη* |
 1 Σεπτεμβρίου 2011
.
Πρέπει ή δεν πρέπει να θυμόμαστε; Συντελεί η συλλογική ιστορική μνήμη στην επούλωση των τραυμάτων ή τα κακοφορμίζει; Οι χώροι όπου σάπιζαν πολιτικοί κρατούμενοι είναι «τόποι μνήμης» ή είναι μνημεία μίσους και πρέπει να κλείσουν; Είχε δίκιο ο Νίτσε που θεωρούσε τη λήθη «υπέρτατη μορφή ευτυχίας»;
.
Ο συγγραφέας Χόρχε Σεμπρούν – σεναριογράφος του «Ζ» και άλλων γνωστών ταινιών του Κ. Γαβρά – που έφυγε πρόσφατα, υπογράμμιζε την ανάγκη να διασωθεί και να αναδειχθεί το παρελθόν, χωρίς αυτό να θεωρείται «αναμόχλευση των πολιτικών παθών». Ο Σεμπρούν, αυθεντικός φορέας των συγκλονιστικών εμπειριών του 20ου  αιώνα, αφού τις έζησε κυριολεκτικά «στο πετσί» του τόσο στον ισπανικό εμφύλιο όσο και στη γαλλική αντίσταση και τα στρατόπεδα συγκέντρωσης (βλ. το έργο του «Γραφή ή ζωή», ΕΞΑΝΤΑΣ 1996),  είναι κατηγορηματικά αντίθετος όχι μόνο με κάθε παραγραφή εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας αλλά και της σκόπιμης αποσιώπησής τους, όπως συνέβη στην πατρίδα του την Ισπανία τη δεκαετία του ’70.
.
Η αναμέτρηση των σύγχρονων κοινωνιών με το παρελθόν τους αντανακλάται κατ’ εξοχήν στη διδακτική της σχολικής ιστορίας, που επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την πολιτική συγκρότηση των νέων. Από εδώ και το έντονο ενδιαφέρον για την καθιέρωση κρατικών αλλά και υπερεθνικών-οικουμενικών «πολιτικών μνήμης», με ολοένα αυξανόμενο το ρόλο της UNESCO, του ΟΗΕ, του Συμβουλίου της Ευρώπης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Γεγονός που υποβάλει στα κράτη λογικές ενιαίας διαχείρισης  του παρελθόντος – στο όνομα, συνήθως, ευγενών σκοπών, όπως π.χ. η καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας.
.

24/09/2011 Posted by | -Αντίσταση, -Ιστορικά, -Ιδεολογικά, -Κατοχή, -Μνήμες, φασισμός | 1 σχόλιο