Πόντος και Αριστερά

……. 'μώ τον νόμο σ' !

-Μεϊχανέδες, μαντίλες και ο Τσόμσκι

Μεϊχανέδες, μαντίλες και ο Τσόμσκι

του Στέλιου Ελληνιάδη

                                      

Από την Πόλη φύγαμε το 1958. Πηγαίνοντας συχνά στην Ουκρανία, μέσω Κωνσταντινούπολης, παρ’ όλο που κάθε φορά περίμενα πολλές ώρες στο αεροδρόμιο Κεμάλ Ατατούρκ το αεροπλάνο για την Κριμαία, δεν το αποφάσιζα να βγω στην Πόλη.

 

 

 

 

Το 1988, οι γονείς μου ξαναπήγαν στην Πόλη, αλλά στην επιστροφή τους, στο Ελληνικό, ο πατέρας μου ήταν αγνώριστος.

Αντί να ανταποδώσει τα καλωσορίσματά μας, ψέλλισε συντετριμμένος «Πάει η Ελλάδα»!

Ολόκληρος ο κόσμος που εκείνος φύλαγε σαν μαργαριτάρι στο μυαλό και την καρδιά του, είχε εξαφανιστεί

Εκείνη τη χρονιά, το ελληνικό κράτος, ύστερα από τριάντα χρόνια, αξιώθηκε να μου δώσει την ελληνική υπηκοότητα για να πάψω τυπικά να είμαι άπατρις!

Θυμάμαι πόσο ντρεπόμουν που, μικρά παιδιά, στεκόμασταν στην ουρά στο Κέντρο Αλλοδαπών, μαζί με τους ξένους, κάθε έξι μήνες επί δεκαπέντε χρόνια, για να μας κάνουν τη χάρη να μας ανανεώσουν τις άδειες παραμονής μας.

Μεγαλώνοντας άρχισα να θυμώνω και όταν φοιτούσα στο πανεπιστήμιο αποφάσισα να μην ξαναπατήσω στο δεύτερο όροφο της Χαλκοκονδύλη, κυκλοφορώντας πλέον με ληγμένη την άδεια παραμονής, παράνομος! Όταν όμως έκανα αίτηση για διαβατήριο τύπου «Ε» που κατά βούληση έδιναν στους ομογενείς, ο τότε διευθυντής του Κέντρου Αλλοδαπών, ο γνωστός βασανιστής της Ασφάλειας Λάμπρου, με περιποιήθηκε με το πολύ πατριωτικό «Θα σε στείλω πίσω στους Τούρκους, ρε!», επειδή είχα μακριά μαλλιά και έκανα παρέες με αντιφρονούντες φοιτητές.

Τελικά, σ’ ένα από τα προπέρσινα ταξίδια μου διανυκτέρευσα αναγκαστικά στην Πόλη. Κι έτσι, πάτησα ξανά τα χώματα της ιδιαίτερης πατρίδας μου, 43 χρόνια μετά!

Κι από τότε, πηγαινοέρχομαι, σαν στο σπίτι μου!

Η Πόλη δεν είναι μία.

Υπάρχει η Πόλη του τουρίστα, η Πόλη του Ρωμιού και η Πόλη του πλήθους.

Η πρώτη περιλαμβάνει επισκέψεις στην Αγία Σοφία και το Τοπ Καπί, παζάρια στο Τσαρσί και μια βραδιά σε μαγαζί χιλίων θέσεων με μπουζούκια και χορό της κοιλιάς από Αμερικάνες και Ρωσίδες χορεύτριες. Η δεύτερη περιλαμβάνει νοσταλγία, πόνο, σχολεία με λίγους μαθητές, εκκλησίες με μικρό εκκλησίασμα, νεκροταφεία, χαλασμένες γειτονιές, το Πατριαρχείο, παλαμίδες και καλκάνια, αναμνήσεις από καλοκαίρια στα Πριγκηπόνησσα…

Η τρίτη περιλαμβάνει τους ουρανοξύστες που συμβολίζουν τον πλούτο της μειοψηφίας, τις κακοχτισμένες πολυκατοικίες της πλειοψηφίας, ένα σύγχρονο οδικό δίκτυο, πανεπιστήμια, αστυνομοκρατία, φιλόξενους ανθρώπους, βαποράκια στην Προποντίδα, Μπιενάλε σε αρχαιολογικούς χώρους, αγάλματα του Κεμάλ, μαντίλες γύρω από όμορφα πρόσωπα και τις φωνές των ιμάμηδων από τους μιναρέδες γραμμένες σε CD! Βιβλία και δημοκρατία.

Κατά καλή μου τύχη, αναμείχθηκα ως γενικός γραμματέας του συλλόγου εκδοτών βιβλιοπωλών της Αθήνας, στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου της Κωνσταντινούπολης και ανέπτυξα ζεστές σχέσεις με τους Τούρκους εκδότες και συγγραφείς, οι οποίοι ενδιαφέρονται για το ελληνικό βιβλίο, αλλά συναντούν δυσκολίες. Η αγορά τους δεν είναι ευκαταφρόνητη σε μέγεθος, αλλά είναι μικρή σε τζίρο λόγω της χαμηλής τιμής του βιβλίου και της πειρατείας.

Επίσης, και στις δύο χώρες, είναι λίγοι οι μεταφραστές. Έτσι, τα μεταφρασμένα βιβλία είναι λίγα σε σχέση με τη βιβλιοπαραγωγή περίπου πενήντα για την κάθε πλευρά, μεταξύ των οποίων έργα των Ν. Καζαντζάκη, Γ. Ρίτσου, Δ. Σωτηρίου, Οδ. Ελύτη, Ναζίμ Χικμέτ, Αζίζ Νεσίν, Ορχάν Παμούκ, Κ. Μουρσελά κ.α.

Στην Ελλάδα υπάρχει ακόμα μούδιασμα για τους Τούρκους συγγραφείς, ενώ στην Τουρκία υπάρχουν σοβαρά προβλήματα λογοκρισίας.

Δεν είναι τυχαίο ότι τιμώμενο πρόσωπο της «Kitap Fuari» ήταν ο Νόαμ Τσόμσκι, ο οποίος πήγε στην Πόλη για να εκφράσει τη συμπαράστασή του στους εκδότες που έχουν συρθεί στα δικαστήρια για τα δικά του βιβλία και για να εκφράσει τη διαμαρτυρία-καταγγελία του εναντίον των ΗΠΑ για το Ιράκ.

Πάντως, η ελληνική παρουσία έδωσε μεγάλη χαρά στους εκδότες που αγωνίζονται για τον εκδημοκρατισμό της χώρας και την ελευθερία της έκφρασης.

Ενθουσιασμένοι ήταν και οι επισκέπτες που ζητούσαν βιβλία για τους Ολυμπιακούς Αγώνες αλλά και για τον Άρη Βελουχιώτη! Πιο επίμονοι, οι φοιτητές των ελληνικών σπουδών στα δύο πανεπιστήμια της Πόλης, ενδιαφέρονταν για λεξικά της ελληνικής γλώσσας. Το περίπτερό μας με την ελληνική σημαία αναρτημένη φαρδιά πλατιά συμπλήρωνε την πολυπολιτισμικότητα της έκθεσης, με τις τούρκικες σημαίες, τις φωτογραφίες του Κεμάλ, τις αφίσες του Τσε και το Κοράνι.

Πάντως, η πρωτοβουλία της ομοσπονδίας των εκδοτών και βιβλιοπωλών -με την οικονομική υποστήριξη του ΥΠΠΟ- δεν θεωρήθηκε από τα ελληνικά ΜΜΕ τόσο σημαντική για την ελληνοτουρκική φιλία όσο ο αγώνας Παναθηναϊκού – Γαλατά Σεράι που κατέληξε σε επικοινωνιακό φιάσκο!

Στη γειτονιά των παιδικών μου χρόνων, τα Ταταύλα, ξαναβρέθηκα όταν ο Τσετίν, ο Μετίν, ο Χακάν, ο Μουζαφέρ, η Αϊσέ και η Μπαχάρ μας πήγαν στον μεϊχανέ της Δέσποινας. Το μαγαζί είναι όπως παλιά, αλλά οι πελάτες είναι πια μόνο Τούρκοι. Η φωτογραφία της γοητευτικής ιδιοκτήτριας σε υποδέχεται στην είσοδο, αλλά η ίδια έχει πλέον αποτραβηχτεί, άρρωστη και γερασμένη, στο σπίτι της. Υπό τους ήχους της χωρίς μικρόφωνα κομπανίας φάγαμε πολίτικους μεζέδες, ήπιαμε ρακί, χορέψαμε και τραγουδήσαμε παρέα με τους άλλους θαμώνες τούρκικα και ελληνικά τραγούδια.

 

Τα Ταταύλα που άλλαξαν.

 

Όμως, γύρω γύρω, η παλιά ελληνική συνοικία έχει αλλάξει εντελώς. Γυρνούσα νυχτιάτικα για να βρω κάτι που να αντιστοιχεί στις άσβηστες παιδικές μου μνήμες. Μάταια. Εκεί που ήταν το τριώροφο σπίτι μας, στέκεται μια πολυκατοικία, φτηνιάρικη, γκρίζα και απεριποίητη, σαν τις χιλιάδες που χτίστηκαν πρόχειρα για να στεγάσουν εκατομμύρια φτωχούς μετανάστες από την Ανατολή. Μοναδικό σημείο αναφοράς στην άλλοτε ελληνική φυσιογνωμία των Ταταούλων, η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου με το περιτοιχισμένο προαύλιο που τις Κυριακές κάναμε ποδήλατο μετά τον πρωινό εκκλησιασμό και, απέναντι, το ωραίο κτίριο του σχολείου μας που, με δύο μαθητές, αργοπεθαίνει.

Σχολεία σε κρίση. Από τα δέκα που λειτουργούν ακόμα, στο Ζωγράφειο Λύκειο, όλα μοιάζουν -σχεδόν- όπως παλιά. Ο διευθυντής Γιάννης Δεμιρτζόγλου και το προσωπικό κρατάνε την αρχοντιά του σχολείου. Στο μεγαλοπρεπές μέγαρο όλα είναι στη θέση τους. Οι ευεργέτες, τα έπαθλα, η προτομή του Κεμάλ. Αίθουσες φυσικής, χημείας και ανθρωπολογίας με βολτόμετρα, δοκιμαστικούς σωλήνες, φακούς, πετρώματα, σκελετούς κ.τ.λ., αλλά και αίθουσες ξένων γλωσσών με συστήματα ενδοεπικοινωνίας και πληροφορικής με υπολογιστές.

Στο ωραίο θέατρο του Ζωγραφείου παρακολούθησα μια συγκινητική γιορτή, μαζί με μερικές δεκάδες Ελλήνων της Πόλης· τη μαθητική χορωδία σε έργα Χατζιδάκι, καθώς και τον Θωμά Κοροβίνη με τη Μαρία Φωτίου που παρουσίασαν τραγούδια της Κωνσταντινούπολης.

Στη Μεγάλη του Γένους Σχολή, μετά την ελληνοτουρκική προσέγγιση που έλαμψε στους σεισμούς, οι επιδιορθώσεις που οι αρχές επέτρεψαν να γίνουν, έφεραν στην επιφάνεια εντυπωσιακές ζωγραφιές που υπογραμμίζουν το χαρακτήρα του σχολείου. Σαν τα υπέροχα ψηφιδωτά της Αγίας Σοφίας που χάρη σε έμπειρους τεχνίτες απελευθερώνονται από σοβάδες αιώνων, φανερώνοντας (μέχρι στιγμής) τον Βασιλέα των Ρωμαίων, τη Μητέρα του Θεού, τον Χριστό, τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο, τον Ιωάννη τον Χρυσόστομο και τον Ιγνάτιο τον Θεοφόρο! Δυστυχώς, τα ελληνικά σχολεία που αποτελούν, μαζί με τις εκκλησίες, τις πιο ζωντανές εστίες του πολιτισμού μας, μαραζώνουν μέχρι θανάτου, από την έλλειψη μαθητών, μου εξομολογήθηκε με θλίψη ο σύμβουλος εκπαίδευσης Νίκος Νικολούλης, αφού παραμένουν ανοιχτά χάρη στους αραβόφωνους χριστιανούς μαθητές!

 

Σεπτεμβριανά – νύχτα τρόμου

 

Οι περισσότεροι Τούρκοι αγνοούν τα γεγονότα που οδήγησαν στον ξεριζωμό του ελληνικού στοιχείου από την Πόλη, αλλά θέλουν να μάθουν. Μίλησα γι’ αυτά σε ραδιοφωνικές εκπομπές και η εφημερίδα «Vatan» δημοσίευσε συνέντευξή μου, που αφηγούμαι την οικογενειακή μας τραγωδία αρχίζοντας από την απόπειρα να μας κάψουν ζωντανούς με πετρέλαιο, στα Σεπτεμβριανά του 1955! Μάλιστα, η εφημερίδα κάτω από τον υπερβολικά τολμηρό για τα τουρκικά δεδομένα τίτλο «Ημέρα ντροπής», αναφέρει όλες τις φοβερές καταστροφές που προκάλεσε ο όχλος μέσα σε μία νύχτα στη Ρωμηοσύνη! Έκαψαν και κατέστρεψαν, γράφει, πρώτα τις ελληνικές εφημερίδες και εν συνεχεία 4.000 καταστήματα, 73 εκκλησίες, 110 ξενοδοχεία, 27 φαρμακεία, 20 εργοστάσια, 2.600 σπίτια, 52 ελληνικά και 8 αρμένικα σχολεία! Ήταν η νύχτα της κολάσεως, για την οποία προσπάθησαν να ενοχοποιήσουν τους κομουνιστές και έριξαν στη φυλακή τον Αζίζ Νεσίν, τον Κεμάλ Ταχίρ και δεκάδες άλλους διανοούμενους.

Ένα βράδυ είδα ένα ειδικό αφιέρωμα στο CNN Turk με τη συμμετοχή Ρωμιών που περιέγραφαν τα παθήματά τους και Τούρκων που αποδοκίμαζαν τις βαρβαρότητες και αναφέρονταν στον τότε πρωθυπουργό Μεντερές, ο οποίος εν τέλει καταδικάστηκε σε θάνατο, κατηγορούμενος μεταξύ άλλων και για την οργάνωση των ανθελληνικών επεισοδίων της Πόλης.

 

Στο Πέραν

 

Περπατώντας στο Πέραν, αισθάνεσαι ότι μεγάλωσες. Ένας ατελείωτος ποταμός νέων, που κοιτάει προς την Ευρώπη ή ακολουθεί τη σύγχρονη ισλαμική κουλτούρα, πλημμυρίζει τον πεζόδρομο των δύο-τριών χιλιομέτρων, υπογραμμίζοντας τη δημογραφική έκρηξη της Τουρκίας, που θα παίξει σημαντικότατο ρόλο στις παρυφές μιας γερασμένης Ευρώπης. Μετά, χαζεύεις τα καταπληκτικά κτίρια, που διασώθηκαν από τη σκούπα της ανοικοδόμησης που σάρωσε την Πόλη. Σε ορισμένα ακόμα διακρίνεις τις εντοιχισμένες επιγραφές με τις ελληνικές ονομασίες.

Κινηματογράφοι, βιβλιοπωλεία, καταστήματα με χαλιά, κοσμήματα και τρόφιμα, τα πάντα εκτεθειμένα με γούστο. Τα ψάρια αραδιασμένα σαν λουλούδια στα ψαράδικα, οι παστουρμάδες και τα αλλαντικά αιωρούμενα σαν κορδέλες, τα πολύχρωμα μπαχαρικά σε ωραία δοχεία, εκφράζουν έναν άλλο τρόπο ζωής που περνάει στη σύγχρονη εποχή χωρίς να χάσει το μεράκι και την αισθητική του. Κι αυτό όχι μόνο στο κέντρο της πόλης, αλλά και στις συνοικιακές αγορές.

Στο Καντίκιοϊ, στην ασιατική πλευρά, ψάχναμε κασέτες και cd σ’ ένα δισκάδικο διακοσμημένο με τεράστιες φωτογραφίες διάσημων μουσικών και τραγουδιστών της παραδοσιακής μουσικής και στο Σκούταρι, ο λούστρος που μου έβαφε τα παπούτσια στο πεζοδρόμιο, μάς πρόσφερε τσάι, ενώ ο διπλανός του έφερε ένα σκαμπό για να μην περιμένει όρθια η φίλη μου και φύλακας άγγελός μου Μπαχάρ.

 

Η ελληνική μουσική στους μεϊχανέδες

 

Η ελληνική μουσική ήταν και είναι δημοφιλής. Όπως ξέρουμε από τους γονείς μας κι όπως τα περιγράφει η Σούλα Μπόζη στο βιβλίο της για το Πέραν, οι μερακλήδες Τούρκοι ήταν τακτικοί θαμώνες στα ελληνικά κέντρα διασκέδασης της δεκαετίας του ’50 και του ’60 για να ακούσουν Τσιτσάνη, Καζαντζίδη, Παπαϊωάννου και Χιώτη αυτοπροσώπως!

Παρ’ όλ’ αυτά, η σύγχρονη Ελλάδα «ανέθεσε» την πολιτιστική μας εκπροσώπηση στην Άντζελα Δημητρίου!

Ίσως η «Πολίτικη Κουζίνα» να ανεβάσει τους δείκτες ευαισθησίας μας.

Έχουν περάσει χρόνια από την εποχή που ο ψάλτης Νικηφόρος Μεταξάς και οι Τούρκοι δεξιοτέχνες μάς έκαναν γνωστά με την ορχήστρα «Βόσπορος» τα σπουδαία μουσικά έργα των ρωμιών συνθετών της Πόλης, χωρίς να υπάρξει από την Ελλάδα καμία σοβαρή ανταπόκριση. Και σχεδόν κανένας δεν γνωρίζει τον Μουαμέρ Κετεντζόγλου που όχι μόνο παίζει και ηχογραφεί με το συγκρότημά του ελληνικά τραγούδια, αλλά έχει και site στο Ιντερνέτ στην ελληνική γλώσσα!

Αλλά, αν οι μουσικοί γνωρίζουν τα ρεμπέτικα και τα δημοτικά μας τραγούδια, στους χώρους καθημερινής διασκέδασης, στους μεϊχανέδες, και στα κυριλέ εστιατόρια του Βοσπόρου, τα ελληνικά είναι αναπόσπαστο μέρος των προγραμμάτων. Από λαϊκά μέχρι σκυλάδικα εποχής!

Κατηφορίζοντας την Ιστικλάλ, από τα δισκάδικα ξεχύνονται οι φωνές της Δέσποινας Βανδή και του Πασχάλη Τερζή, αλλά και της Μαρίκας Παπαγκίκα και του Στράτου Παγιουμτζή!

Η «Μάντρα» είναι ένα υπόγειο στο Παγκάλτι, σαν τα παλιά μπουζουξίδικα της Αθήνας, με ιδιοκτήτη Ρωμιό, Τούρκους και έλληνες καλλιτέχνες και πελάτες. Τούρκους που διασκεδάζουν μέχρι πρωίας με ελληνικά τραγούδια! Η παρέα μας, εκδότες, δάσκαλοι, δημοσιογράφοι και επιχειρηματίες, έγινε ένα με όλες τις παρέες κι όταν η Φιγκέν με καταγωγή από την Κομοτηνή, χόρεψε τον «Σαλονικιό», η πίστα γέμισε λουλούδια και χειροκροτήματα.

Κι ένα σαββατόβραδο, σ’ ένα μεϊχανέ κοντά στο γήπεδο της Γαλατά Σεράι, μια κομπανία έπαιζε όμορφα τούρκικα κομμάτια, με κανονάκι, ούτι, βιολί και ντέφι, και, στη συνέχεια, η φίρμα του μαγαζιού, ένας νεαρός Τούρκος με μπουζούκι, γνωστός με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο «Αλέκος», τραγούδησε Τσιτσάνη, Καλδάρα, Χιώτη και Μπιθικώτση. Όλο το μαγαζί χόρευε ζεϊμπέκικα και χασαποσέρβικα. Μετά, η Σεβάλ, διάσημη ηθοποιός, μας τραγούδησε σμυρναίικους αμανέδες και το «Όλα σε θυμίζουν» με τούρκικα λόγια.

Η Πόλη είναι πόλη μεταναστών. Όλοι οι εργάτες στο εργαστήριο ζαχαροπλαστικής του πατέρα μου στο Εμίνονου ήταν Κούρδοι. Τώρα όμως έχουν προστεθεί και οι πρόσφυγες από τα χιλιάδες χωριά που έχει κατεδαφίσει ή εκκενώσει βίαια ο στρατός για να περιορίσει τον ζωτικό χώρο των εξεγερμένων Κούρδων. Έτσι, σε πολλά στέκια, νεαροί μουσικοί παίζουν κλασικά τούρκικα και κούρδικα τραγούδια, με σάζι, τουμπερλέκι και ούτι. Σ’ αυτά τα μαγαζιά είναι πολύ εύκολο να κάνεις φιλίες.

Στο Deli Mavi, ένας νεαρός Αμερικάνος ταξιδευτής της Ανατολής, μου έλεγε ότι αυτά τα μαγαζιά μοιάζουν με τα ρεμπετάδικα. Ο χώρος, η ατμόσφαιρα, οι συμπεριφορές, τα πρόσωπα. Εκείνη την ώρα, άντρες και γυναίκες χόρευαν ένα κούρδικο τραγούδι πανομοιότυπο με ποντιακό.

Στο Eylül Türk Evi, σ’ ένα στενό πεζόδρομο με αγόρια και κορίτσια που παίζουν τάβλι και ντάμα πίνοντας τσάι, τραγούδια-ιστορίες για τσακισμένους έρωτες, για ξεριζωμούς και για φυλακές. Ακούγοντάς μας να μιλάμε ελληνικά, δύο νεαροί μάς κέρασαν ρακί και μας είπαν ότι είναι Αρμένιοι από τη Γαλλία που ήρθαν για να γνωρίσουν τον τόπο καταγωγής τους, αλλά φοβούνται να δηλώσουν την εθνικότητά τους. Ένα πρόβλημα που εγώ δεν το αντιμετώπισα πουθενά.

Αντιθέτως, λέγοντας «ben Yunan», τα χαμόγελα γίνονται διάπλατα. Ακόμα και στα απομονωμένα ορεινά χωριά της Ανατολικής Θράκης που οι αγρότες ήθελαν να μας φιλοξενήσουν επειδή χιόνιζε και ήταν δύσκολη η επιστροφή μας στην Πόλη. Βέβαια, δεν έτυχε να πέσουμε πάνω σε λυσσασμένους γκρίζους λύκους!..

 

Μακρύς δρόμος

 

Ο δρόμος είναι μακρύς για να ξεπεραστούν οι προκαταλήψεις, χωρίς να κλείσουμε τα μάτια στη σκοτεινή πλευρά της τούρκικης πραγματικότητας, ενισχύοντας κάθε προσπάθεια για εκδημοκρατισμό και ειρήνη.

Στην Τουρκία υπάρχουν πράγματα που όποιος τα αγγίξει κινδυνεύει σοβαρά.

Μέρα μεσημέρι, ένας πανεπιστημιακός δολοφονήθηκε για τις πολιτικές πεποιθήσεις του.

Ο στρατός δεν αποτελεί αντικείμενο κριτικής, το Κουρδικό καίει και οι εφημερίδες δεν γράφουν για τους δεκάδες πολιτικούς κρατούμενους, αριστερούς και Κούρδους, που πεθαίνουν από απεργία πείνας στις φυλακές.

Έτσι, όλη η οργή του κόσμου για τη φτώχεια και τη διαφθορά, εστιάστηκε στην πολιτική νομενκλατούρα που εξαφανίστηκε ως διά μαγείας από τις βουλευτικές έδρες στις τελευταίες εκλογές. Τι θα κάνουν τώρα ο Ετσεβίτ, η Τσιλέρ και οι άλλοι; -ρώτησα τον ταξιτζή που με πήγαινε στο αεροδρόμιο, κι αυτός με αγανάκτηση αναφώνησε: Αϊ σιχτίρ, τα χαϊβάνια!

Όμως, όσες αλλαγές κι αν έγιναν, η Κωνσταντινούπολη δεν μ’ άφησε ούτε στιγμή να νιώσω ξένος.

Όχι μόνο γιατί στάθηκα δίπλα στον Πατριάρχη στον Άγιο Νικόλαο και θαύμασα τον πολιτισμό που αποπνέει η Μεγάλη του Γένους Σχολή που φοιτούσε ο πατέρας μου, αλλά και γιατί επιβεβαίωσα ότι τα τούρκικα παραμένουν η δεύτερή μου γλώσσα και γιατί η Ισίν μού έδειξε το φρέσκο πρόσωπο της Τουρκίας, η Σεμρά μού χάρισε ένα βιβλίο με τα τρυφερά ποιήματά της για την Κύπρο και ο Dündar τρεις δίσκους 78 στροφών με τραγούδια του Μανώλη Χιώτη, του Στελλάκη Περπινιάδη και του Σταύρου Τζουανάκου, τυπωμένα στην Πόλη πριν από πολλές δεκαετίες!

 

Ελευθεροτυπία 18/1/2004

 πρωτοαναρτήθηκε στις 26-8-2008

 

 

 

06/08/2009 - Posted by | -Νεοελληνικά

31 σχόλια »

  1. Προτείνω ένα πολύ ωραίο βιβλίο: ΟΙ ΡΩΜΗΟΙ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ:
    http://www.hestia.gr/estia_books.asp?titlos=1-14-074

    Σχετικό θέμα είχα κάνει στο blog μου:
    http://dimitrisdoctor2.blogspot.com/2008/03/blog-post_5055.html

    doctor

    Σχόλιο από doctor | 28/08/2008

  2. Παρα πολύ ωραιο κειμενο…

    Σχόλιο από Νοσφεράτος | 28/08/2008

  3. Εχω παει κιεγώ κανα δυο φορες στη Πόλη… και στη Τουρκια …
    Γιατί βρε παιδα – αραγε -αιαθανομεστε Εκει , σαν στο σπιτι μας ..Ισως πολλές φορες περισσοτερο απο οτι Εδώ ;
    ε ; Γιατί ..
    Ισως γιατί -και παρά την ασχημη πολιτική -οικονομική κατασταση και τους εθνικισμους – εκει…
    υπαρχει κατι στην ατμοσφαιρα που μας θυμιζει Πατεράδες και μαναδες και θειες ..και ανακαλέι μνημες
    -αγαπημενες μνημες απο τα παιδικά μας χρονια ..της Ελλάδας του ‘ 60.
    Που τοτε ηταν ακομα Ανατολή ..με ολα τ’ασχημα αλλά και με την αγαπη ..Λασπωμενοι δρομοι , σβουνιες απο περαστικές αγελάδες,αντρες μονο στα κεφενεια , πελαργοι στα Τηλεγραφοξυλα , παραμυθια που τ’ακουγαμε εκπληκτοι -τοτε ειμασταν παιδια και κτιζαμε τα σπιτια μας πάνω στα Δεντρα , ο αερας δεν μυριζε ακομα Θειάφι…

    Παραμυθια χωρις ονομα ..Τοτε ,στην Ελλάδα του ’60

    Σχόλιο από Νοσφεράτος | 28/08/2008

  4. «…Που τοτε ηταν ακομα Ανατολή …»

    Ένοχος επί οριενταλισμώ…

    Σχόλιο από Ομοιοπαθής | 28/08/2008

  5. Η ομορφιά του τοπίου κρύβεται στη μελαγχολία του.
    Αχμέτ Ρασίμ

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 28/08/2008

  6. O οριενταλισμός ειναι ενας μυθος μια προβολή της Δυσης στην υποτιθεμενη »Ανατολή»
    (ΒΛ Ε. Σαιντ )

    εξάλλου και η ιδια η Δυση ειναι μυθος

    Οπως και τα Βαλκανια : Μια Δυτική Φαντασιωση που λεει και η Θοντοροβα ..

    Σχόλιο από Νοσφεράτος | 28/08/2008

  7. «..Γιατί βρε παιδα – αραγε -αιαθανομεστε Εκει , σαν στο σπιτι μας..»

    Καλό ερώτημα..
    Πως γίνεται να νοσταλγείς κάτι που δεν έζησες..

    mumul

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 29/08/2008

  8. “..Γιατί βρε παιδια – αραγε -αισθανομαστε Εκει , σαν στο σπιτι μας..”

    Έλα ντε;

    Βρε μήπως βρισκόμαστε μπροστά σε μετανεωτερικές ιδεολογικές κατασκευές, περίεργες ιστορικές ανακλήσεις και ιδιόρυθμες φαντασιώσεις της ψυχούλας του Νοσφεράτου; 😉

    Μ-π

    ——————-

    Υ.Γ.

    Καλό Φθινόπωρο σε όλους!

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 29/08/2008

  9. 8) 8)

    Τώρα που έμαθα να βάζω φατσούλες…..
    ( και ποιού εξαίρετου το άρθρο βάλατε να ξέρατε …. )

    Σχόλιο από Παπούλης | 29/08/2008

  10. Καλώς τον Παπούλη ….
    Βρε…Πως περνάς ;

    😉

    Σχόλιο από Νοσφεράτος | 29/08/2008

  11. Σε(σας) περιμενω στην σπηλια ..αντε.

    Σχόλιο από Νοσφεράτος | 29/08/2008

  12. Hosgeldin Παπούλη

    Μην μας αφήνεις μόνο τις φατσούλες (μύγες)και φεύγεις..
    Για λέγε , για λέγε…

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 29/08/2008

  13. ας τον …Οταν ερθει η ωρα θαρθει..εχει τη ρέγουλα του κιαυτός …ανατολιτης

    (εσεις γιατί δε μουρχεστε;)

    Σχόλιο από Νοσφεράτος | 29/08/2008

  14. Μουμουλ

    Ολοι Νοσταλγουμε παντα οχι αυτό που ζησαμε
    αλλά αυτό που Νιωσαμε καποτε (ζωντας)

    Σχόλιο από Νοσφεράτος | 29/08/2008

  15. Άϊντε μπρε όλο παράπονα με είσαι
    αμά τωρα που με έταξες συκαλάκι θάρθω.. 🙂

    Σχόλιο από mumul | 29/08/2008

  16. και και καταιφι και εκμεκ και -κυριως καζαν ντεπί-

    Σχόλιο από Νοσφεράτος | 29/08/2008

  17. θα μαζέψουμε παροιμίες στο διάλογο του Συριζα.
    θέλουμε και ποντιακές.
    να λελέβω την πίστη σ’ και το θάμα σ’
    φιλιά και την αγάπη μας!

    Σχόλιο από ஜ♥Αθανάcιοc♪κηπουρόc Ѽ | 31/08/2008

  18. […] -Μεϊχανέδες, μαντίλες […]

    Πίνγκμπακ από -Δύο χρόνια Π&Α: Ένας “εγωκεντρικός” απολογισμός! « Πόντος και Αριστερά | 31/12/2008

  19. Mην τρελαινόμαστε οι Έλληνες πάντα πατάμε σε δύο κόσμους στην Δύση και στην Ανατολή οπότε για μας η Ανατολή δεν είναι κάτι το άγνωστο, είναι μέσα στο αίμα μας.

    Σχόλιο από doukas | 07/08/2009

  20. Μεϊχανεδες=Ποτοπωλεια Κερχανεδες=Χαμαιτυπεια κι΄απ τα δυο εχει μπολικα η Πολη και για μεν το πρωτο ουδεις λογος,για δε το δευτερο που εχει μετακομισει στα μυαλα των ανθρωπων στην εντευθεν πλευρα του Αιγαιου πολλες φορες τη ενοχω συνεργεια και αυτου του σαϊτ.με ποσο πραγματι πονο και νοσταλγια γραφει για το χθες και το σημερα της Πολης ο κ. Ελληνιαδης μιας Πολης που την εζησα και εγω και σε καθε βημα μου στις γειτονιες και τα σοκακια συμβαινουν ολα οσα τοσο γλαφυρα περιγραφειο φιλος μας, με πληγωνε αφανταστα. κανοντας ιδιαιτερα μια βολτα στον κερατιο και την θαλασσα του Μαρμαρα θυμηθηκα τους δικους μας πανω στο καραβι του ξεριζωμου,με τι συναισθηματα αραγε εβλεπαν για πρωτη φορα οι περισσοτεροιτην Πολη και την Αγια Σοφια, καιποσο ενοχη ειναι η εντευθεν πλευρα του Αιγαιου για οσα τραβηξαν οι παπουδες μας ,και αργοτερα οι Πολητες και οι Κυπριοι.

    Σχόλιο από kiamul | 08/08/2009

  21. Πόσο όμορφα θα ήταν όλα, εάν είχαν πραγματικά το άρωμα νοσταλγίας του κειμένου. Έλα όμως που εγώ νιώθω διαφορετικά στην Πόλη. Σα να πηγαίνω στο πατρικό μου και να το βλέπω συνέχεια αλλαγμένο. Ένα τούβλο λείπει από εδώ, άλλο χρώμα αταίριαστο βάζουν εκεί, αφήνουνε τη λεμονιά απότιστη να ξεραθεί παραπέρα, λένε που και που και για το σόι μου που πέρασε κάποτε απ’ αυτή τη γειτονιά. Λες και δεν ήταν οι δικοί μου που τη χτίσανε τη γειτονιά, λες και δεν ήτανε αυτοί που της δώσανε χρώμα διαλεχτό, δεν έψησαν αυτοί τα τούβλα και δεν τα αραδιάσανε ταιριαχτά. Λες κι ήταν κάποιοι εξωγήινοι αυτοί που φτιάξανε την Πόλη. Κι ας υπάρχουν ακόμη μέσα της ή δίπλα της τα παιδιά και τα εγγόνια τους. Σε λίγα χρόνια θα λένε πως κι οι Ρωμιοί της Πόλης ήτανε αρχαίοι Τούρκοι, σαν τους Εφέσιους, τους Τρώες, του Καππαδόκες, τον Όμηρο και το Θαλή! Η τουρκοποίηση των πάντων συνεχίζεται. Τα millet απέθαναν, ζήτω οι υπερήφανοι Τούρκοι, απόγονοι και κληρονόμοι μοναδικοί κάθε θαυμαστού πνευματικού και υλικού που γέννησε αυτή η γη στα τελευταία τέσσερις χιλιάδες χρόνια. Βρε άι σιχτίρ, γενίτσαροι. Μου θυμίζετε εμάς που γουστάρουμε τα «μαύρα» blues και σιχαινόμαστε τους σύγχρονους σκλάβους στις τσιμεντοφυτείες της Αθήνας. πρώτα να μάθουν και να παραδεχθούν την καταγωγή τους όλοι οι «προοδευτικοί» της Πόλης και μετά, αν τους μείνει τσίπα και χρόνος, ας άκούσουν και Τσιτσάνη!

    Σχόλιο από Asarcikli | 13/08/2009

  22. Αγαπητέ Asarcikli
    Δε χρειαζόταν να γράψεις όλο αυτό το σχόλιο για να καταλήξεις στο προαποφασισμένο σου σιχτίρ….

    Όσον αφορά την «καταγωγή των προοδευτικών της Πόλης» πάντα θα υπάρχουν κάποιοι να τους την θυμίζουν : «.. ο γνωστός βασανιστής της Ασφάλειας Λάμπρου, με περιποιήθηκε με το πολύ πατριωτικό «Θα σε στείλω πίσω στους Τούρκους, ρε!», επειδή είχα μακριά μαλλιά και έκανα παρέες με αντιφρονούντες φοιτητές..»

    Ομέρ

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 13/08/2009

  23. Αγαπητέ Π&Α, η κατάληξη δεν ήταν το σιχτίρισμα, αλλά η ιστορική αναγκαιότητα της ειλικρινούς παραδοχής των εγκλημάτων. Ένα «γιαγνίς ολντού» δεν επουλώνει τις πληγές μας. Πρωτίστως γιατί δεν ήταν λάθος! Ήταν έγκλημα μελετημένο!
    Κι επειδή νομίζω οτι σε ενόχλησε η αναφορά σε «προοδευτικούς», από πότε πρέπει να συγχέουμε αυτούς που στην Τουρκία σήμερα εμφανίζονται ως φίλοι των Ελλήνων, με την αριστερά; Οι «προοδευτικοί» αυτοί, αποτελούν κομμάτι της ελίτ, κοινωνικής, οικονομικής, πνευματικής. Λατρεύουν να έρχονται με τις harley στην Ελλάδα, με τα γιώτ στο Αιγαίο, να κλείνουν δουλειές με στόχο το κέρδος, να συχνάζουν στη Μύκονο και το Κολωνάκι. Είναι όλοι αυτοί που μαζεύτηκαν στην Πόλη, Έλληνες και Τούρκοι, για να διασκεδάσουν με το Ρέμο και μετά να δουν τις φάτσες τους στα περιοδικά! Γι’ αυτό και τους χαρακτηρίζω γενίτσαρους. Τους νοιάζει μόνο η αρπαχτή του σήμερα (σαρκική, οικονομική, πολιτική), γι’ αυτό και διαγράφουν τις αρπαγές του χθες, με ένα απλό και ανέξοδο «λάθος έγινε, πάμε παρακάτω».
    Η δε αναφορά σου στο Λάμπρου και σε κάθε παλαιοελλαδίτη αρχιχουντικό, τι δουλειά έχει με τον Πόντο και την Αριστερά; Αυτοί ακόμη δεν έχουν καταλάβει οτι το ’21, έφτιαξαν ένα κράτος (που λέει ο λόγος) και έχασαν μια ολόκληρη αυτοκρατορία!

    Σχόλιο από Asarcikli | 13/08/2009

  24. Asarcikli,

    θα σου πρότεινα να δεις δύο αναρτήσεις μας:

    https://pontosandaristera.wordpress.com/2009/05/07/5-5-2009/

    και κάπου τον περσινό Σεπτέμβρη είχαμε αναβάσει ένα κείμενο με τίτλο «Οι δικοί μας Τούρκοι».

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 15/08/2009

  25. […] κόσμο. Ανάμεσα σε αυτούς τον Δημήτρη Παπαχρήστο, τον Στέλιο Ελληνιάδη και τον Σ. Δαματόπουλο. Έτρεχε κι γερο Γλέζος […]

    Πίνγκμπακ από -…Βαρβαρότητα « Πόντος και Αριστερά | 22/10/2009

  26. Όσοι ενδιαφέρονται να διαβάσουν άρθρα του Νόαμ Τσόμσκι στα ελληνικά μπορούν να βρουν μερικά εδώ

    Σχόλιο από dimitris | 10/11/2009

  27. […] -Μεϊχανέδες, μαντίλες και ο Τσόμσκι […]

    Πίνγκμπακ από -Ο απολογισμός του έτους « Πόντος και Αριστερά | 08/01/2010

  28. τι μου θυμισες 6 χρονια μετα.! παραμονες χριστουγεννων αν δεν απατωμαι,μετα την μουσικη παρασταση του Θωμα και της Μαριας,το ξεσαλωτικο γλεντι στην Μαντρα!!!!

    Σχόλιο από Vagia | 09/06/2010

  29. […] Εύξεινος “ Ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο του Στέλιου Ελληνιάδη από την εφημερίδα […]

    Πίνγκμπακ από -”Ο Πόντος γίνεται πραγματικά Εύξεινος “ « Πόντος και Αριστερά | 24/08/2010

  30. […] -Μεϊχανέδες, μαντίλες και ο Τσόμσκι […]

    Πίνγκμπακ από -Στο όνομα του Κεμάλ! « Πόντος και Αριστερά | 12/09/2010

  31. […] -Μεϊχανέδες, μαντίλες και ο Τσόμσκι […]

    Πίνγκμπακ από -10 στρατηγικές χειραγώγησης « Πόντος και Αριστερά | 13/10/2011


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: