Πόντος και Αριστερά

……. 'μώ τον νόμο σ' !

-190 χρόνια από τη γέννηση του Μαρξ

kitap.jpg

 Στις 5 του Μάη 1818 γεννήθηκε στο Τριρ της Γερμανίας ο Καρλ Μαρξ. Το έργο του σημάδεψε την ανθρωπότητα, ανεξάρτητα από τις παραμορφώσεις που προκλήθηκαν στο όνομά του από εξουσιαστικές δυνάμεις.

Σαν ελάχιστο φόρο τιμής στο μεγάλο διανοητή, δημοσιεύουμε ένα κομμάτι από το άρθρο του φίλου και συνεργάτη του Φρίντριχ Ένγκελς «Καρλ Μαρξ», που δημοσιεύτηκετο 1878, στο «Λαϊκό Ημερολόγιο» του Μπράουνσβάικ.

                                                             

… Από τις πολύ σπουδαίες ανακαλύψεις, με τις οποίες έγραψε ο Μσρξ το όνομά του στην ιστορία της επιστήμης, μπορούμε εδώ να υπογραμμίσουμε μόνο δυο.

Η πρώτη είναι η ριζική αλλαγή που έφερε στον τρόπο αντίληψης της παγκόσμιας ιστορίας. Όλη η ίσαμε σήμερα αντίληψη της ιστορίας βασιζόταν στη γνώμη ότι τα τελικά αίτια όλων των ιστορικών αλλαγών πρέπει να αναζητηθούν στις μεταβαλλόμενες ιδέες των ανθρώπων και ότι από όλες τις ιστορικές αλλαγές οι πολιτικές είναι οι σπουδαιότερες, είναι αυτές που καθορίζουν την πορεία όλης της ιστορίας. Από πού όμως έρχονται οι ιδέες στους ανθρώπους και ποιες είναι οι κινητήριες αιτίες των πολιτικών αλλαγών; Γι ‘ αυτά δε ρωτούσαν. Μόνο στη νεότερη σχολή των γάλλων και εν μέρει των άγγλων ιστορικών γεννήθηκε η πεποίθηση ότι, τουλάχιστον από την εποχή του μεσαίωνα, η κινητήρια δύναμη της ευρωπαϊκής ιστορίας είναι ο αγώνας της αναπτυσσόμενης αστικής τάξης ενάντια στη φεουδαρχική αριστοκρατία για την κοινωνική και πολιτική επικράτηση. Τώρα ο Μαρξ απόδειξε ότι όλη η προηγούμενη ιστορία είναι ιστορία ταξικών αγώνων, ότι σ’ όλους τους πολλαπλούς και σύνθετους πολιτικούς αγώνες πρόκειται μόνο για την κοινωνική και πολιτική επικράτηση των κοινωνικών τάξεων, για τη διατήρηση της κυριαρχίας από τις παλιές τάξεις, για την κατάχτηση της κυριαρχίας από τις καινούργιες τάξεις που ανεβαίνουν. Από πού όμως πάλι σχηματίζονται και υπάρχουν αυτές οι τάξεις; Από τους κάθε φορά χειροπιαστούς υλικούς όρους, κάτω από τους οποίους, σε κάθε δοσμένη στιγμή, παράγει και ανταλλάσσει η κοινωνία τα μέσα συντήρησής της. Η φεουδαρχία του μεσαίωνα στηριζόταν στην αυτάρκη οικονομία μικρών αγροτικών κοινοτήτων που ικανοποιούσε μόνη και σχεδόν χωρίς καμιά ανταλλαγή όλες σχεδόν τις ανάγκες τους, και που η στρατιωτική αριστοκρατία τις προστάτευε από εξωτερικούς κινδύνους και τους εξασφάλιζε εθνική ή τουλάχιστον πολιτική συνοχή. Όταν εμφανίστηκαν οι πόλεις και μαζί τους η ξεχωριστή χειροτεχνική βιομηχανία και η εμπορική κυκλοφορία, αρχικά στο εσωτερικό της χώρας και αργότερα διεθνώς, δημιουργήθηκε η αστική τάξη των πόλεων που παλεύοντας ενάντια στην αριστοκρατία επέβαλε από το μεσαίωνα κιόλας την ένταξή της, σαν εξίσου προνομιούχα τάξη, στο φεουδαρχικό καθεστώς. Με την ανακάλυψη όμως της εξωευρωπαϊκής υδρογείου από τα μέσα του 15ου αιώνα, η αστική τάξη απόχτησε ένα πολύ ευρύτερο εμπορικό πεδίο και ένα νέο κίνητρο για τη βιομηχανία της. Στους σπουδαιότερους κλάδους εκτοπίστηκε η χειροτεχνία από την εργοστασιακή μανιφακτούρα και αυτή πάλι από τη μεγάλη βιομηχανία, που μπόρεσε να δημιουργηθεί ύστερα πό τις ανακαλύψεις του περασμένου αιώνα, ιδίως της ατμοκίνητης μηχανής. Η μεγάλη βιομηχανία επέδρασε με τη σειρά της πάνω στο εμπόριο παραμερίζοντας στις καθυστερημένες χώρες την παλιά χειροτεχνία και δημιουργώντας στις πιο αναπτυγμένες τα σημερινά καινούργια μέσα συγκοινωνίας, ατμοκίνητες μηχανές, σιδηρόδρομους, ηλεκτρικούς τηλέγραφους. Έτσι η αστική τάξη συγκέντρωνε στα χέρια της όλο και πιο πολύ τα κοινωνικά πλούτη και την κοινωνική δύναμη, ενώ για πολύ καιρό ακόμα έμενε αποκλεισμένη από την πολιτική εξουσία που βρισκόταν στα χέρια της αριστοκρατίας και της μοναρχίας που στηριζόταν στην αριστοκρατία. Σε μια ορισμένη βαθμίδα της εξέλιξης – στη Γαλλία ύστερα από τη μεγάλη Επανάσταση – η αστική τάξη κατάχτησε και την πολιτική εξουσία και έγινε έτσι με τη σειρά της κυρίαρχη τάξη απέναντι στο προλεταριάτο και τους μικροχωρικούς. Με βάση αυτή την άποψη και με την απαραίτητη γνώση της κάθε φορά οικονομικής κατάστασης της κοινωνίας – κάτι που λείπει ολότελα από τους ειδικούς ιστοριογράφους μας – εξηγούνται, με τον πιο απλό τρόπο, όλα τα ιστορικά φαινόμενα. Έτσι, επίσης με τον πιο απλό τρόπο, εξηγούνται οι παραστάσεις και οι ιδέες, που επικρατούσαν σε κάθε ιστορική περίοδο, από τους οικονομικούς όρους ζωής και από τις κοινωνικές και πολιτικές σχέσεις αυτής της περιόδου που καθορίζονται από τους όρους αυτούς. Για πρώτη φορά η ιστορία τοποθετήθηκε στη σωστή της βάση. Το χειροπιαστό γεγονός, που όμως ίσαμε τώρα το είχαν εντελώς παραβλέψει, ότι οι άνθρωποι πριν από όλα πρέπει να τρώνε, να πίνουν, να έχουν κατοικία και να ντύνονται, ότι πρέπει επομένως να εργάζονται, πριν αρχίσουν να παλεύουν για την κυριαρχία, πριν αρχίσουν να ασχολούνται με την πολιτική, τη θρησκεία, τη φιλοσοφία κλπ. – αυτό το χειροπιαστό γεγονός απόχτησε επιτέλους την ιστορική του δικαίωση.

Αυτός ο νέος τρόπος αντίληψης της ιστορίας είχε την πιο μεγάλη σημασία για τη σοσιαλιστική άποψη. Απόδειξε ότι όλη η ίσαμε τώρα ιστορία (Σημ. Π193, η γραπτή ιστορία, σύμφωνα με τη σημείωση του Ένγκελς στην αγγλική έκδοση του Μανιφέστου, το 1888 ) κινείται μέσα σε ταξικές αντιθέσεις και ταξικούς αγώνες, ότι πάντα υπήρχαν κυρίαρχες και υπόδουλες, εκμεταλλεύτριες και εκμεταλλευόμενες τάξεις και ότι η μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων ήταν πάντα καταδικασμένη σε σκληρή δουλειά και λίγη απόλαυση. Γιατί αυτό; Απλούστατα, γιατί σε όλες τις προηγούμενες βαθμίδες εξέλιξης της ανθρωπότητας η παραγωγή ήταν ακόμα τόσο λίγο αναπτυγμένη, που η ιστορική εξέλιξη δεν μπορούσε να γίνει παρά μόνο μʼ αυτή την ανταγωνιστική μορφή. Η ιστορική πρόοδος είχε ανατεθεί γενικά στη δράση μιας μικρής προνομιούχας μειοψηφίας, ενώ η μεγάλη μάζα έμενε καταδικασμένη να βγάζει με τη δουλειά της τα πενιχρά μέσα συντήρησης για τον εαυτό της και επιπρόσθετα να μεγαλώνει αδιάκοπα τα πλούτη των προνομιούχων. Αυτός ο ίδιος τρόπος εξέτασης της ιστορίας που εξηγεί έτσι φυσικά και λογικά την τωρινή ταξική κυριαρχία που την απόδιναν πριν στην κακία των ανθρώπων, οδηγεί επίσης και στην κατανόηση ότι εξαιτίας της τόσο τεράστιας αύξησης των παραγωγικών δυνάμεων της σημερινής εποχής, τουλάχιστον στις πιο προηγμένες χώρες, εξαφανίστηκε και η τελευταία δικαιολογία για το χωρισμό των ανθρώπων σε κυρίαρχους και υπόδουλους, σε εκμεταλλευτές και εκμεταλλευόμενους. ότι η κυρίαρχη μεγαλοαστική τάξη εκπλήρωσε την ιστορική της αποστολή, ότι δεν είναι πια σε θέση να καθοδηγεί την κοινωνία και ότι μάλιστα γίνεται εμπόδιο στην ανάπτυξη της παραγωγής, όπως το αποδείχνουν οι κρίσεις στο εμπόριο και ιδίως η τελευταία μεγάλη κρίση και η ασφυχτική κατάσταση της βιομηχανίας σε όλες τις χώρες. Ότι η ιστορική καθοδήγηση πέρασε στα χέρια του προλεταριάτου, της τάξης που σύμφωνα με όλη την κοινωνική της θέση, μπορεί να απελευθερωθεί μόνο με την κατάργηση κάθε ταξικής κυριαρχίας, κάθε δουλείας και κάθε εκμετάλλευσης γενικά. Ότι οι κοινωνικές παραγωγικές δυνάμεις, που με την ανάπτυξή τους ξέφυγαν από τα χέρια της αστικής τάξης, περιμένουν μόνο τη στιγμή να τις πάρει στην κατοχή του το οργανωμένο προλεταριάτο για να δημιουργήσει μια κατάσταση, που θα επιτρέψει σε κάθε μέλος της κοινωνίας όχι μόνο τη συμμετοχή στην παραγωγή, αλλά και στην κατανομή και διαχείριση του κοινωνικού πλούτου, και που με μια σχεδιασμένη οργάνωση όλης της παραγωγής θα ανεβάσει σε τέτοιο σημείο τις κοινωνικές παραγωγικές δυνάμεις και την απόδοσή τους που θα εξασφαλίζουν στον καθένα και σε όλο και μεγαλύτερο βαθμό την ικανοποίηση όλων των λογικών αναγκών του.

Η δεύτερη σπουδαία ανακάλυψη του Μαρξ είναι ότι εξήγησε επιτέλους τη σχέση ανάμεσα στο κεφάλαιο και την εργασία, με άλλα λόγια ότι απόδειξε πώς γίνεται η εκμετάλλευση του εργάτη από τον κεφαλαιοκράτη μέσα στην τωρινή κοινωνία, στο σημερινό κεφαλαιοκρατικό τρόπο παραγωγής. Από τότε που η πολιτική οικονομία διατύπωσε τη θέση ότι η εργασία είναι η πηγή κάθε πλούτου και κάθε αξίας, έγινε αναπόφευκτο το ερώτημα : Πώς λοιπόν συμβιβάζεται να μην παίρνει ο μισθωτός εργάτης το συνολικό ποσό της αξίας πο9υ παράγεται με την εργασία του, αλλά να είναι υποχρεωμένος να δίνει ένα μέρος αυτής της αξίας στον κεφαλαιοκράτη; Τόσο οι αστοί οικονομολόγοι όσο και οι σοσιαλιστές μάταια προσπαθούσαν να δώσουν στο ερώτημα μια επιστημονικά θεμελιωμένη απάντηση, ώσπου στο τέλος παρουσιάστηκε ο Μαρξ με τη λύση του. Η λύση αυτή είναι η ακόλουθη : Ο σημερινός κεφαλαιοκρατικός τρόπος παραγωγής προϋποθέτει την ύπαρξη δυο κοινωνικών τάξεων : από τη μια μεριά των κεφαλαιοκρατών που έχουν στην κυριότητά τους τα μέσα παραγωγής και τα μέσα συντήρησης, και από την άλλη μεριά των προλετάριων που έχουν αποκλειστεί από αυτή την κυριότητα και έχουν μόνο ένα εμπόρευμα για πούλημα : την εργατική τους δύναμη και που αναγκάζονται να πουλούν αυτή την εργατική δύναμη για να αποχτήσουν τα απαραίτητα μέσα συντήρησης. Η αξία όμως ενός εμπορεύματος καθορίζεται από το κοινωνικά αναγκαίο ποσό της εργασίας που είναι ενσωματωμένη (verkörpert) στην παραγωγή του, επομένως και στην αναπαραγωγή του. Επομένως και η αξία της εργατικής δύναμης του μέσου ανθρώπου για το διάστημα μιας ημέρας, ενός μήνα ή ενός χρόνου καθορίζεται από το ποσό της εργασίας που είναι ενσωματωμένη στη ποσότητα των μέσων συντήρησης που είναι αναγκαία για τη διατήρηση αυτής της εργατικής δύναμης, μια μέρα, ένα μήνα, ένα χρόνο.

Αν υποθέσουμε ότι για να παραχθούν τα μέσα συντήρησης ενός εργάτη χρειάζονται έξι ώρες εργασία ή, πράγμα που είναι το ίδιο, η εργασία που περιέχεται σʼ αυτά τα μέσα συντήρησης ισοδυναμεί με ποσότητα εργασίας έξι ωρών, τότε η αξία της εργατικής δύναμης μιας ημέρας θα εκφράζεται με ένα χρηματικό ποσό, όπου είναι ενσωματωμένες επίσης έξι ώρες εργασίας. Ας υποθέσουμε ακόμα, ότι ο κεφαλαιοκράτης, που απασχολεί τον εργάτη του παραδείγματός μας, του δίνει αυτό το ποσό, δηλαδή όλη την αξία της εργατικής του δύναμης. Αν τώρα ο εργάτης εργαστεί έξι ώρες για τον κεφαλαιοκράτη, τότε ξεπληρώνει στον κεφαλαιοκράτη στο ακέραιο όλα τα έξοδά του : έξι ώρες εργασία για έξι ώρες εργασίας. Έτσι βέβαια δε θα περίσσευε τίποτα για τον κεφαλαιοκράτη και γι αυτό το λόγο ο κεφαλαιοκράτης αντιλαμβάνεται το ζήτημα εντελώς διαφορετικά : εγώ, λέει, δεν αγόρασα την εργατική δύναμη αυτού του εργάτη για 6 ώρες, αλλά για μια ολόκληρη μέρα και με βάση αυτό το συλλογισμό βάζει τον εργάτη να δουλέψει 8, 10, 12, 14 ώρες και ακόμα περισσότερο ανάλογα με τις συνθήκες. Έτσι το προϊόν της εργασίας από την έβδομη, όγδοη ώρα και πέρα είναι προϊόν απλήρωτης εργασίας που πάει κατευθείαν στην τσέπη του κεφαλαιοκράτη. Έτσι ο εργάτης στην υπηρεσία του κεφαλαιοκράτη δεν αναπαράγει μόνο την αξία της εργατικής του δύναμης, πυ την πληρώνεται, αλλά παράγει ακόμα και πάνω από αυτή μια υπεραξία, που την ιδιοποιείται πρώτα ο κεφαλαιοκράτης, και που στην παραπέρα πορεία, σύμφωνα με ορισμένους οικονομικούς νόμους, μοιράζεται σε όλη την τάξη των κεφαλαιοκρατών και αποτελεί έτσι το βασικό απόθεμα, από όπου πηγάζουν η γαιοπρόσοδος, το κέρδος, η συσσώρευση του κεφαλαίου, με λίγα λόγια όλα τα πλούτη που καταβροχθίζονται ή συσσωρεύονται από τις μη εργαζόμενες τάξεις.

Έτσι όμως αποδείχτηκε ότι οι σημερινοί κεφαλαιοκράτες αποχτούν τα πλούτη τους με την ίδια μέθοδο της ιδιοποίησης ξένης απλήρωτης εργασίας, όπως οι δουλοκτήτες ή οι φεουδάρχες που εκμεταλλεύονταν τις αγγαρείες των δουλοπάροικων, και ότι όλες αυτές οι μορφές εκμετάλλευσης διαφέρουν μόνο από το διαφορετικό τρόπο και μέθοδο που γίνεται η ιδιοποίηση της απλήρωτης εργασίας. Έτσι όμως έφυγε ολότελα το έδαφος κάτω από τα πόδια όλης αυτής της υποκριτικής φρασεολογίας των ιδιοκτητριών τάξεων, ότι επικρατεί τάχα δίκαιο και δικαιοσύνη στο σημερινό κοινωνικό καθεστώς, ισότητα των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων και γενική αρμονία συμφερόντων. Και ξεσκεπάστηκε και η σημερινή αστική κοινωνία, όχι λιγότερο από τις προηγούμενες, σαν ένα μεγαλόπρεπο ίδρυμα για την εκμετάλλευση της απέραντης πλειοψηφίας του λαού από μια ασήμαντη μειοψηφία που όσο πάει και λιγοστεύει.  (από Πάνος193 panayiotisv@gmail.com)

Advertisements

10/06/2008 - Posted by | -Ιστορικά, -Ιδεολογικά

3 Σχόλια »

  1. …. TOY TOYRKOKYΠΡIOY ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΥ ΣΕΝΕΡ ΛΕΒΕΝΤ, ΣΤΗΝ ΑΡΙΣΤΕΡΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ «AFRIKA» ΠΟΥ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΣΤΑ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΑ

    ————————————————————————-

    Μυστική έκθεση για την Κύπρο (1):
    «Λειώσαμε το κεφάλι του φιδιού»
    (Πρόκειται για πρόσφατη μυστική έκθεση για την Κύπρο)

    Κύριε Πρόεδρε,
    Διεξαγάγαμε μελέτες στην Κύπρο φέτος το Μάιο, όπως μας αναθέσατε, και σήμερα έχουμε ολοκληρώσει τις μελέτες μας. Μπορεί να πλήξετε όταν διαβάσετε όλα όσα σημειώσαμε εδώ. Γι’ αυτό να σας μεταφέρουμε από την αρχή το συμπέρασμα το οποίο βγάλαμε. Δεν υπάρχει κάτι το ανησυχητικό για εμάς στην Κύπρο. Η κατάσταση είναι αρκετά ήρεμη. Η δημόσια τάξη είναι τέλεια. Ο λαός του νησιού είναι ήσυχος και μειλίχιος. Δεν συναντήσαμε τίποτα το οποίο θα χαλάσει τα σχέδιά μας και θα διαταράξει την ησυχία μας. Να μην ανησυχείτε.

    Διεξαγάγαμε μελέτες και έρευνες και στις δύο πλευρές του νησιού. Μιλήσαμε με εκπροσώπους μη κυβερνητικών οργανώσεων. Για να πω την αλήθεια, σαστίσαμε και εμείς με το πόσο πετυχημένοι είμαστε στο θέμα των ΜΚΟ. Ο Σόρος είχε δίκιο τελικά. Θάψαμε στην ιστορία τις κόκκινες επαναστάσεις. Λειώσαμε το κεφάλι του φιδιού. Θα σαστίσετε και εσείς όταν δείτε πώς κάθισαν φρόνιμοι τώρα σαν αρνιά στα εργαστήρια οι αδίστακτοι αριστεροί που κάποτε μας προκαλούσαν πονοκέφαλο. Σημείωσαν μεγάλη επιτυχία οι ειδικοί στους οποίους αναθέσαμε να τους εκπαιδεύσουν. Ξέρετε, οι οργανώσεις στο νησί αποκαλούνταν κάποτε απλά «οργανώσεις», όπως σε όλα τα άλλα μέρη του κόσμου.

    Νόμισαν ότι είναι κάτι το εξαιρετικό όταν τους προσθέσαμε μπροστά στο όνομά τους και τη λέξη «πολιτών» μετά από την ευφυή ιδέα του σεβαστού Σόρος. Έπιασε πολύ η δουλειά αυτή. Κατά παράξενο τρόπο, νομίζουν πως άλλαξε ο κόσμος. Κοροϊδεύουν πλέον το μαρξισμό. Λατρεύουν την παγκοσμιοποίηση. Μάλιστα πολλοί από αυτούς, όταν θυμούνται τα παλιά, κτυπάνε το κεφάλι τους στον τοίχο λέγοντας «αχ, ξερό μου κεφάλι». Αν κάποιοι επιχειρήσουν να μιλήσουν για την πάλη των τάξεων πέφτουν πάνω τους και τους προειδοποιούν λέγοντάς τους «άλλαξε πλέον και εσύ μυαλά». Ειδικά οι Τουρκοκύπριοι έχουν έναν πρωθυπουργό, που άσ’τε, μην ρωτάτε. Ξέρετε τι λέει; Συμφιλίωσε, λέει, το λύκο με το αρνί. Τα υπόλοιπα καταλάβετέ τα μόνος σας.

    Κύριε Πρόεδρε,

    Αφού αρχίσαμε την αναφορά στο θέμα από την ομάδα των διανοουμένων, ας προσθέσουμε στην έκθεση αυτή ακόμη μερικά σημαντικά σημεία που κατέχουμε σε σχέση με αυτό. Εμείς θεωρούσαμε ότι οι Κύπριοι διανοούμενοι ήταν σκληρά καρύδια. Τελικά, κάναμε λάθος. Άμα κολλήσουν στο γλυκό, όλοι καλάρουν αμέσως. Γι’ αυτό, τα ταμεία ωφέλησαν πολύ. Όσοι διανοούμενοι υπάρχουν στο νησί, μπήκαν στη σειρά για να επωφεληθούν από αυτά τα ταμεία. Ετοιμάζουν πυρετωδώς σχέδια. Με τα χρήματα από τα ταμεία κάποιοι εκδίδουν περιοδικά, κάποιοι άλλοι διοργανώνουν εκθέσεις και κάποιοι κάνουν δικοινοτικές εκδηλώσεις. Οι ομάδες που στέλλουμε στο εξωτερικό είναι πολύ ευχαριστημένες από την κατάστασή τους. Ένα δωρεάν αεροπορικό εισιτήριο και ένα ταξίδι στις Βρυξέλλες ή το Στρασβούργο με όλα τα έξοδα πληρωμένα αρκούν για να κάνουν τους πάντες φρόνιμους και υπάκουους.

    Έτσι κανείς δεν αναμειγνύεται στο Ιράκ, την Παλαιστίνη και το Αφγανιστάν. Αν βγουν μερικοί τσαπατσούληδες που διαμαρτύρονται για την κατοχή του Ιράκ, κανείς δεν τους λαμβάνει υπόψη. Είναι πολύ δύσκολο να βρει κανείς κάποιους που να κάνουν λόγο για τον αμερικανικό και τον αγγλικό ιμπεριαλισμό στο νησί. Ακόμη και όσους επιχειρήσουν να αναφερθούν στις Αγγλικές Βάσεις τους αποκαλούν «παλιά μυαλά». Ή χρησιμοποιούν εκείνη τη δημοφιλή λέξη «περιθωριακοί» με την οποία εμβολιάσαμε ολόκληρο τον κόσμο. Στην Κύπρο υπάρχουν περίπου 400 ελληνοκυπριακές οργανώσεις πολιτών. Και γύρω στις 150 τουρκοκυπριακές. Είδατε πώς κατακτήσαμε το κάστρο από μέσα;

    Κύριε Πρόεδρε,

    Κάποτε ο Χίτλερ έλεγε το εξής για τους Ρώσους: «Δώσε τους βότκα και χαιρετισμό και πάρε την ψυχή τους»! Η τροφή της ψυχής των Κυπρίων είναι οι φουκούδες. Αν άλλωστε διαβάσατε προσεχτικά την έκθεσή μας μέχρι εδώ, θα το έχετε καταλάβει και εσείς. Δεν επιστρέψαμε ακόμη στην πατρίδα. Βρισκόμαστε στην Κύπρο. Με την άδειά σας να τελειώσουμε εδώ προς το παρόν. Αναπαυόμαστε και εμείς… (Η συνέχεια αύριο)

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 10/06/2008

  2. […] -190 χρόνια από τη γέννη […]

    Πίνγκμπακ από -Δύο χρόνια Π&Α: Ένας “εγωκεντρικός” απολογισμός! « Πόντος και Αριστερά | 31/12/2008

  3. […] -190 χρόνια από τη γέννηση του Μαρξ […]

    Πίνγκμπακ από -Ο απολογισμός του έτους « Πόντος και Αριστερά | 08/01/2010


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: