Πόντος και Αριστερά

……. 'μώ τον νόμο σ' !

-Εθνικισμός και τοπωνύμια


Κάθε πόλη , κάθε τόπος έχει τον δικό του χαρακτήρα, την δικιά του ταυτότητα.

Ιστορίες, μύθοι, θρύλοι, δοξασίες που έχουν υπάρξει και δημιουργηθεί στο διάβα των αιώνων γύρω από το όνομά του.

Το όνομά του είναι η ψυχή του. Αν του πάρεις το όνομα του παίρνεις την ψυχή.

Ας κάνουμε λοιπόν μια βόλτα στα κοντινά μας Βαλκάνια και στην Ανατολή, μέσα από παλιές καρτ ποστάλ του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα, παρατηρώντας τις διαφορές των τοπωνυμίων που οι κατά τόπους εθνικισμοί επέβαλαν.

Είναι όμως μερικές ιστορίες που αντιστέκονται και επιμένουν.

Πως αλλιώς να πεις : « Πέντε χρόνια δικασμένος μέσα στο Γεντί Κουλέ» ή

κεράσια Βοδενών ή

«Γεντι Κουλέ και Θεραπιά, Ταταύλα και Νιχώρι»

Για πόσο ακόμα άραγε… Ας ξεκινήσουμε λοιπόν από την Αθήνα.

LEZANTA

Vue d’ Atina μας πληροφορεί η κάρτα. Πολίχνη στην εσχατιά της Βόρειας Μ. Ασίας κοντά στα σύνορα με την Γεωργία. Σήμερα Pazar.

Κατηφορίζοντας δυτικά φτάνουμε στα:

Vue panoramique de Platana. Now days που θα λέγαμε : Akcaabat.

Ε, σε μερικά λεπτα με το αυτοκίνητο και φτάσαμε Souvenir de Trebizonde.

Δύσκολη και μακρόσυρτη λέξη το Trebizonde. Για αυτό και σήμερα Trabzon να βολεύεται ο ντόπιος πληθυσμός.

Ένας διπλός τούρκικος, το εξαιρετικό επιχώριο χαβίτσι και δρόμο …



Μακρύ το ταξίδι και πρέπει να βιαστούμε.Souvenir de Kerassounde. Άλλη μια δύσκολη λέξη . Giresun να ξεμπερδεύουμε. Ένα κιλό με τα καλύτερα λεπτοκαρυα (αλλέως φουντούκια) του κόσμου και…

Μετά από δυό ώρες ταξίδι επι τέλους και κάτι που δεν άλλαξε. Souvenir de Samsoun for ever. Τώρα για το eglise μια άλλη φορά …

Παρομοίως for ever και το Souvenir de Sinope. Για ένα e , δεν χάθηκε ο κόσμος (Sinop).

Και φτάνουμε με το ατμόπλοιο επιτέλους στα στενά και κατηφορίζουμε το Souvenir de Bosphore. Συγγνώμη Bogaz ήθελα να πω και μου ξέφυγε. Αν σας πάρει ο δρόμος προς τα κει, μια βόλτα στο Bogaz μέχρι τα Therapia ή Tarabia επί το πλέον συγχρονον (με στάση στο εστιατόριο του Αλέκου στο Νιχώρι ή Υenikoy αν προτιμάτε, για καλή παλαμίδα και ρακί)είναι ότι πρέπει. Μην ακούτε τον Αλκίνοο(«θέλω να πιώ όλο το Μπογάζι») ήπιε-ήπιε έσκασε αλλά κάτι έμεινε. Το εξαίσιο τοπίο μας βρήκε εντελώς απαράσκευους μέχρι που κατεβήκαμε από το καϊκι. Souvenir de CONSTANTINOPLE. Χμμ…Δεν είχαμε καιρό να σκεφτούμε το πως και το γιατί… ISTANBUL.

Αμέσως πήραβε το άλλο καραβάκι , λίγο μεγαλύτερο από αυτό του Μπογαζίου, για τα Ανταλάρ. Vue de Prinkipo -Promenade de cafes και Vue de Halki εναλλακτικώς και αντιστοίχως Buyukada και Hebelyada.

Τώρα πως τους ήρθε όρεξη για θέατρο μετά από έναν περίδρομο καλκάνια και άλλο τόσο yesil efe raki δεν ξέρω. Βιαστικά πίσω να προλάβουμε το αεροπλάνο , τσεκ ιν , ζώνη άουτ, κλπ με τα πολλά προσγειωθήκαμε στο Smyrne . O ταξιτζής Izmir καταλάβαινε και το Theatre de Smyrne ούτε ήξερε που βρίσκονταν.Δικαίως γιατί και εμείς «αργότερα» μάθαμε ότι σημερα δεν βρίσκεται στην θέση του. Το theatre de Smyrne…ναι…

Επιλογή άλλη δεν είχαμε, στην παραλία για καραβάκι για απέναντι (καρσί). Κόσμος πολύς στην παραλία, συνωστισμός ένα πράμα ξέρετε εσείς.., με τα πολλά ανεβήκαμε και φτάσαμε. Codrelio ή για να το καταλαβαίνουν καλύτερα (καθότι απέναντι-καρσί)οι εξ ανατολής ελθόντες Karsiyaka.

Δεν το πιστεύαμε αλλά τελικά υπήρχε πτήση για να αλλάξουμε ήπειρο. Souvenir d’ Andrinople. Έβρεξε πολύ στην Βουλγαρία και κατέβασε πολύ νερό ο Έβρος , μέχρι μέσα στο Edirne έφτασαν τα νερά. Το αποδεικνύει και η καρτ ποστάλ για του λόγου το αληθές.

Κάποιος είχε την ιδέα να ανηφορίσουμε για Anhialo και Philipople αλλά η πρότασή του απορίφθηκε ως μη ρεαλιστική και έτσι αλλάξαμε ρότα. Dedeagatch, και Δεδέ αγάτς γιατί το Αλεξανδρούπολις μας προέκυψε αργότερα.

Στον δρόμο μας ήταν άλλωστε σταματήσαμε για ένα καλό σουτζούκ λουκούμ στην Gumurtjina (βουλγαριστί τε και τουρκιστί ) Κομοτηνή επί το ελληνικότερον.

Δεν μπορούσαμε να μην δοκιμάσουμε και τα ονομαστά καπνά της Xanthi . Δεν ήταν καμιά γνωστή μάρκα (μάλλον για ξένη επένδυση επρόκειτο) όπως τα BF που παράγονται σήμερα στην Ξάνθη αλλά δεν βαριέσαι…

Οι Καρβαλιαλήδες δυστυχώς ακόμη ευρίσκοντο στην Καπαδοκία και δεν είχαν δημιουργήσει την Νέα Καρβάλη (εκεί κοντά στο Cavalla )και προφανώς δεν υπήρχαν οι ονομαστοί και σε όλο τον κόσμο ξακουσμένοι (όχι γεια σου Προύσα παινεμένη…) κουραμπιέδες ΙΩΣΗΦΙΔΗ. Τα φρέσκα γοφάρια της Καβάλας όμως με το απαραίτητο ουζάκι μας αποζημίωσαν δεόντως.

Ο δρόμος δια το Drama ήταν Δράμα αλλά δεν μπορούσαμε να σταματήσουμε το ταξίδι.

Άλλωστε έπρεπε να περάσουμε και από τα Σέρρας ή Σέρρες για τους χαμουτζήδες για τον εξαιρετικό ακανέ Ρούμπου παρακαλώ. Serres το λοιπόν κι αν σας ρωτήσουν απ’την πρώτη αν είστε να ξύνετε ότι ο καθείς έχει.

Ααυτός είσαι ρε καρντάσι. Ήπιαμε τα νερά μας, -Πιάσε τώρα και μερικές μπουγάτσες μια με τυρί από το τύπου Gruss aus Salonich και άλλη μια κρέμα τύπου One record of Salonica. Εδώ στην Σαλονίκη βρε παιδί μου είναι αλλιώς τα πράματα. Τρως και πίνεις αυτό που θέλεις. Παραγγέλνεις λεμονάδα και πίνεις λεμονάδα , τέλος..

Όπως αν πας σε μανάβη των Αθηνών και του ζητήσεις κεράσια Εδέσσης θα σε κοιτάει σα χάνος ή στην καλύτερη περίπτωση σα γαύρος στα μάτια και θα σου πει δεν έχω. Ενώ αν ζητήσεις Βοδενών (Vodena στην γενική) κάτι μπορείς να πετύχεις. Κρατάει ακόμα αυτή η κολώνια.

Βέροια, Veria , Karaferia (εκείνο το οι στο -ροια πως προέκυψε δεν ξέρω..)και από Κοζάνη δεν προλαβαίναμε να πάμε(σαφράν είχαμε πάρει από την Σαφράνπολη, ξέχασα να σας το πω..). Το έγραφαν και Kozan

αλλά εμείς καταλήξαμε στην Φλώρινα. Florina: Vue generale Είχαμε κλείσει και μια καλή πανσιόν εκεί κοντα για το τέλος του ταξιδιού. Ξεροί πέσαμε στα κρεβάτια χωρίς τα παπούτσια να βγάλουμε. .

-Ρε μαλάκες μια που ήρθαμε ως εδώ δεν πάμε αυριο Μοναστήρι ?

-Δεν μας χέζεις ρε νταλάρα που θα τρέχουμε σε μοναστήρια.

-Όχι ρε μαλάκες σε μοναστήρια αλλά στο Monastir

-Ααααα στο Monastir. Μάλιστα……

Advertisements

11/05/2008 - Posted by | -Φωτογραφίες, -Nεοελληνικός ανορθολογισμός

19 Σχόλια »

  1. Ενδιαφερον
    Ισως πιο ενδιαφερον ειναι τα επιθετα …Πως δηλαδή αλλαξαν τα επιθετα επι το ελληνικώτερον …

    (Και σε προσφυγες και σε Ντοπιους μειονοτικους σλαβομακεδόνες π.χ )

    Σχόλιο από Νοσφεράτος | 11/05/2008

  2. Ωραίο ταξίδι, μπράβο παιδιά!

    (Τα επίθετα των προσφύγων; Άλλα άλλαξαν εκούσια, άλλα τα άλλαξε ο δάσκαλος ή ο ληξίαρχος του ελληνικού κράτους. Κι όπου δεις Οπλοποιός, Ντουφεξής θα είναι -και δεν φαντάζομαι ο Ευνουχίδης να το άλλαξε μόνος του το Χαντούμογλου. Μερικοί μάλιστα το άλλαξαν λίγο, μερικοί ολότελα τ’ όνομά τους. Κι όπως μου έλεγε ο φίλος μου ο Μπαλόγλου, έχει ξαδέρφια Μπαλόπουλους αλλά και Μελίδηδες (μπαλ το μέλι στα τούρκικα).

    ν.σ.

    Σχόλιο από Νίκος Σαραντάκος | 11/05/2008

  3. Ν. Σ
    μαλλον ετσι εγινε με τους Προσφυγες

    Για την αλλη περιπτωση; Ξερεις τιποτα;
    ( υπαρχουν χωρια κοντα στις Πρεσπες που ολους τους λενε ..Παπαδόπουλους )

    Σχόλιο από Νοσφεράτος | 11/05/2008

  4. «( υπαρχουν χωρια κοντα στις Πρεσπες που ολους τους λενε ..Παπαδόπουλους )»

    αυτό μου θυμίζει τα πρωτα χρόνια του εξισλαμισμού στον Πόντο…. Κάποια φιλαράκια, Τούρκοι βέβαια βέβαια, ψάχνουν τους φορολογικούς καταλόγους του 15ου αιώνα. Τότε έγιναν οι πρώτοι μεγάλοι εξισλαμισμοί και βρίσκουν να ονομάζονται οι κάτοικοι σε κάποιες περιοχές κατά 95% «Αμπντουλλάχ», δηλαδή κάτι σαν «Δοξασμένος ο Αλλάχ».

    Μ-π

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 12/05/2008

  5. http://www.pontosmovie.com/index.html

    αυτό το πήρατε χαμπάρι;

    Σχόλιο από Ιερή Δούλη Erisabetsu | 12/05/2008

  6. Ιερή Δούλη
    δεν το πήραμε χαμπάρι το συγκεκριμένο site.
    Έχουμε δει όμως την ταινία.
    Αν μπορεί να ειπωθεί ταινία, έχουμε «κάποιες» επιφυλλάξεις τουλάχιστον ως προς το ύφος της.
    Άθλια και αγαπητή κόρη τα δέοντα που μας νοιάζεσαι.

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 12/05/2008

  7. Φτάσατε μέχρι Αλεξανδρούπολη (Δεδε αγάτς), αλλά δεν ανηφορίσατε πιο πάνω ε;

    Τυχερό Έβρου (το χωρίο μ’).
    Ονομασίες τοποθεσιών του κάμπου και μετονομασία τους:

    1) Γκιόλια (τουρκ. Gol= λίμνη,λάκκος).Μετονομάστηκε σε Λίμνη.
    2) Μισελίμι (τουρκ. misil= ζευγάρι). Μετονομάστηκε σε: ζευγάρι.
    3) Ορμάνι (τουρκ.Orman= δάσος). Μετονομάστηκε σε Θαμνότοπος.
    4) Τσαϊρια (τουρκ. Cayir=λειβάδι. Μετονομάστηκε σε Λειβάδια.
    5) Σεκερλί (τουρκ. Seker= ζάζαρη).Μετονομάστηκε σε Ζαχαρωτός.

    Οι μετονομασίες έλαβαν χώρα από το 1977 και μετά. Και όμως, ΟΥΔΕΙΣ χρησιμοποιεί (ούτε πρόκειται να χρησιμοποιήσει) τις νέες ονομασίες. Όλοι χρησιμοποιούν τις παλιές, τις τούρκικες.
    Σιγά μην κινδυνεύει η ελληνικότητα κάποιου από το πως θα λέει τα χωράφια του.
    Αυτός ο υφέρπων εθνικισμός ακόμη και στα πιο επουσιώδη θέματα ίσως κρύβει μέσα του μια τάση αυτοεπιβεβαίωσης των απογόνων των προσφύγων που κατοικούν στο χωριό, αρβανίτες στην συντριπτική τους πλειοψηφία, οι οποίοι διά της βίας στην αρχή (στα σχολεία) και συνειδητά πλέον επιλέγουν να ξεχάσουν την γλώσσα των πατέρων τους (αρβανίτικα) νιώθοντας μειονεκτικά αν μιλάνε μία αλβανική διάλεκτο.
    Και όσοι τολμήσουν να μιλήσουν για την διάσωση της διαλέκτου, αμέσως χαρακτηρίζονται ως πράκτορες των αλβανών…
    Και μη χειρότερα.

    doctor

    Σχόλιο από doctor | 13/05/2008

  8. Γιατρέ μου, παρατηρώ ότι οι μετονομασίες των πέντε χωριών που δίνεις είναι ουσιαστικά (σχεδόν) μεταφράσεις. Παλιότερα, στις μετονομασίες συνήθως δεν κρατούσαν τη σημασία του παλιού ονόματος.

    Τώρα συνειδητοποιώ ότι τσαϊρια είναι τα λιβάδια. Τα είχα περάσει για πιο δασωμένο και δυσπρόσιτο έδαφος, από το ποίημα του Χριστιανόπουλου:

    Το βράδυ που σκοτώσαν τον Λαμπράκη,
    γυρνούσα από ένα ραντεβού.
    «Τι έγινε;» ρώτησε κάποιος στο λεωφορείο.
    Κανείς δεν ήξερε. Είδαμε χωροφύλακες
    μα δε διακρίναμε τίποτε άλλο.

    Πέρασαν τρία χρόνια. Ξανακύλησα
    στην ίδια αδιαφορία για τα πολιτικά.
    ‘Ομως το βράδυ εκείνο με ενοχλεί
    σα μια ανεπαίσθητη αγκίδα που δε βγαίνει:
    άλλοι να πέφτουν χτυπημένοι για ιδανικά,
    άλλοι να οργιάζουν με τα τρίκυκλα,
    κι εγώ ανέμελος να τρέχω σε τσαΐρια.

    Σχόλιο από Νίκος Σαραντάκος | 13/05/2008

  9. Το πως γινεται ΄σ’ αυτό το Μπλογκ να ξετυλιγονται εξαιρετικά ενδιαφεροντες διαλογοι (και ολο και πιο ενδιαφεροντες )ειναι κατι μαλλον ανεξηγητο …

    Σχόλιο από Νοσφεράτος | 14/05/2008

  10. ——————————————-
    Γιατί είναι ανεξήγητο ω Νοσφεράτε ;;;

    Τι προκαταλήψεις είναι αυτές ; 🙂

    ——————————————-

    Επίσης, αλλαγή τοπωνυμίων δεν έκαναν μόνο οι εθνικιστές

    π.χ. στη σοβιετική Κριμαία , μετά την εκτόπιση των ντόπιων Ελλήνων, Βουλγάρων, Αρμενίων και Τατάρων στην Κεντρική Ασία και την απόφαση για πλήρη εκσλαβισμό της χερσονήσου το 1944, αποφασίστηκε με επίσημη κομματική απόφαση η αλλαγή και ο εκρωσισμός των τοπωνυμίων που είχαν ελληνική ή ταταρική προέλευση.

    Μ-π

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 14/05/2008

  11. Α ρε doctora
    Δεν μας τό ‘πες να σταματήσουμε για έναν καφέ στο χωριό.

    Και στο χωριό μου οι παλιές ονομασίες χρησιμοποιούνται για τις γύρω τοποθεσίες.
    Τις οποίες όμως ονομασίες θα τις βρεις και σε συμβόλαια που γίνονται αυτήν την εποχή(περίεργο? ίσως)
    Γενίασμάν
    Σιμιτσί Παϊρ
    Κοτσά ορμάν κλπ…

    mumul

    υσ.Είμαι και λίγο στενοχωρημένος-σκεπτικός θα έλεγα διότι το παραπάνω άρθρο «απεσύρθη» από έναν ιστοτόπο όπου αναρτήθηκε επειδή «..Βασικά είναι εθνικιστικά μονόπλευρο..»
    Δε, βαριέσαι….

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 14/05/2008

  12. Καλό είναι να μην μπερδεύουμε τις μετονομασίες στην Τουρκία με την επικράτηση απλώς της τουρκικής προφοράς του τοπωνυμίου. Δεν μετονομάσθηκε η Κερασούντα, γιατί ποτέ οι τουρκόφωνοι δεν την λέγαν Κερασούντα, οι τουρκόφωνοι (Ρωμιοί και Μουσουλμάνοι) την λέγαν Γκιρεσούν. (Όπως οι γαλλόφωνοι λένε «Παρί» και οι ελληνόφωνοι «Παρίσι»). Το ίδιο ισχύει για τα προαναφερόμενα Τραπεζούντα (Trabzon), Θεραπειά (Tarabya)Σμύρνη (Izmir), και άπειρα άλλα …. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις η τουρκική εκδοχή, αποτελεί προσαρμογή μιας ξένης λέξης στο φωνητικό σύστημα της τουρκικής, που έγινε μέσα στους αιώνες και δεν την έχει επινοήσει και επιβάλει το σύγχρονο εθνικό κράτος. Αντίστοιχα παραδείγματα υπάρχουν πάρα πολλά και στα σημερινά ελληνικά τοπωνύμια, βλ. Yenice (Γιενιτζέ) … Γιαννιτσά, Abu Selim (Αποσελέμης, στην Κρήτη, από την αραβική κατάκτηση!), Santa Irini (Σαντορίνη!) …. κοκ…

    Σχόλιο από Σμυνρνιά | 27/05/2008

  13. Γι αυτή την κατηγορία έτσι είναι….

    ‘Ομως υπάρχει και σχετικός νόμος, νομίζω του ’65 (δημοσιεύτηκε από τους ελληνόφωνους και σε ερώτηση στον ιστότοπο «Ότσενα», θα μπορούσατε να το βρείτε ακριβώς), με τον οποίον άλλαξαν τα ελληνικά τοπωνύμια του Πόντου σε τουρκικά…. ενώ το κοινωνικό περιβάλλον παρέμενε ελληνόφωνο πχ. το Κατωχώρι μετονομάσθηκε Τσάικαρα κ.λπ.

    Ομέρ Κιμισχαναλής

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 27/05/2008

  14. Και όχι μόνο στον Πόντο, αλλά και αλλού.(Θράκη, Καππαδοκία κλπ.) Επειδή όμως είμαστε, εμείς οι Έλληνες, οι πρώτοι διδάξαντες στα Βαλκάνια, (ας μην ξεχνάμε το κύμα μετονομασιών ως αντίδραση προς τον Φάλμεράιερ!), καλό θα είναι να βάλουμε λίγο «νερό στο κρασί μας»…
    Είμαστε ούνα ράτσα ούνα φάτσα με τους Τούρκους (και σε αυτό το θέμα!)

    Σχόλιο από Σμυνρνιά | 28/05/2008

  15. Σμυρνιά,

    δεν έχεις άδικο! Δες και το παρακάτω :

    https://pontosandaristera.wordpress.com/2007/04/19/15-4-2007/

    Μ-π

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 28/05/2008

  16. monsieur je recherche des informations sur les grecs venu de constantinople et réfugiers a yanitsa ou gianitsa,mes grand parent furent refugier à yanitsa jusqu’en 1942 ou ils sont partie pour la france

    Σχόλιο από vallee | 20/09/2008

  17. […] -Εθνικισμός και τοπωνύμια […]

    Πίνγκμπακ από -Δύο χρόνια Π&Α: Ένας “εγωκεντρικός” απολογισμός! « Πόντος και Αριστερά | 31/12/2008

  18. […] -Εθνικισμός και τοπωνύμια […]

    Πίνγκμπακ από -Ο απολογισμός του έτους « Πόντος και Αριστερά | 08/01/2010

  19. Πραγματικά συγκινήθηκα.

    Ετυχε προ 2 μηνών να επισκεφτώ την Κωνσταντινούπολη. Κατά 50% είμαι από την Πόλη. 25% από την Μικρά Ασία και κατά 25% βέρος Αθηναίος.

    Όταν επισκέφθηκα το Νιχώρι(ο προπροπάππος μου πωλούσε μπαχάρια εκεί, σαν την ταινία) έννοιωσα δέος αλλά και στενοχώρια που πλέον υπάρχουν μόνο 25 Ρωμιοί εκεί και σε όλη την Πόλη σύνολο 2.500.

    Δεν είναι θέμα εθνικισμού και μαλακίες…οι ρίζες και η ιστορία σου προκαλούν ένα νόστο.

    Ας μου επιτρέψουν οι σύντροφοι να αποκαλώ αυτά τα χωριά χαμένες (και ουχί αλύτρωτες όπως τα εθνίκια) πατρίδες.

    Άριστη η ανάρτηση!

    Αναδημοσιεύω με την άδεια σας!

    🙂

    Σχόλιο από Παναγιωτάκης | 12/07/2010


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: