Πόντος και Αριστερά

……. 'μώ τον νόμο σ' !

-ΟΙ ΠΟΝΤΙΟΙ της ΤΟΥΡΚΙΑΣ

Ένα φαντασμα πλανιέται πάνω από την Τουρκία:  το φάντασμα των παλιών πολιτισμών

Ένα από τα πλέον ευαίσθητα θέματα σήμερα είναι αυτό που σχετίζεται με τους ελληνόφωνους της Τουρκίας, και ειδικότερα αυτούς που  κατοικούν στα βoρειοανατολικά της χώρας.  Και αυτό γιατί αποτελούν ομάδα Τούρκων πολιτών, μουσουλμανικού κυρίως θρησκεύματος και κατοικούν σ’ ένα κράτος χωρίς δημοκρατικές παραδόσεις και αντίστοιχες δομές, όπου ο στρατός και οι μυστικές υπηρεσίες καθορίζουν την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής των πολιτών.

trb32.jpg (Τραπεζούντα-Trabzon, 2006)

Κατά συνέπεια, η δράση όλων θα κριθεί, όχι στις ιδεολογικές περιπλανήσεις και στις συναισθηματικές εκδηλώσεις των ελλαδιτών Ποντίων, αλλά στο πεδίο δράσης των τουρκικών υπηρεσιών και των μεθοδεύσεων των Γκρίζων Λύκων.

Οι ελλαδίτες Πόντιοι

Δυστυχώς δεν είναι λίγοι οι ελλαδίτες Πόντιοι, καθώς και άλλοι Νεοέλληνες, που αντιμετώπισαν με τρόπο εκμεταλλευτικό -μόνο και μόνο να εξυπηρετήσουν  τους δικούς τους στόχους- το φαινόμενο της ύπαρξης ελληνόφωνων στη βόρεια Τουρκία, και ειδικά στην περιοχή της Τραπεζούντας.

dsc04371.jpg

Κατ’ αρχάς, σε ιδεολογικό επίπεδο οι ελληνόφωνοι της βόρειας Τουρκίας δεν αντιμετωπίστηκαν ισότιμα με σεβασμό, αλλά ως παραπλανημένος πληθυσμός, ή στην καλύτερη περίπτωση μειονότητα, την οποία κάποιοι Ελλαδικοί θα έπρεπε να σώσουν.

Έχει ενδιαφέρον το πώς παρουσιάζεται, ερήμην του, ο πληθυσμός αυτός: «κρυπτοχριστιανοί-ελληνόφωνοι», «εξισλαμισμένοι Πόντιοι», ακόμα και «Έλληνες Πόντιοι κρυπτοχριστιανοί».

Ο όρος «εξισλαμισμένος» παραπέμπει περισσότερο στην πρώτη γενιά των εξωμοτών και εμπεριέχει, ως παρόν, το στοιχείο της βίας. Όμως οι πληθυσμοί αυτοί δεν είναι «εξισλαμισμένοι» αλλά «μουσουλμανικοί». Εξισλαμισμένοι υπήρξαν πριν από τρεις περίπου αιώνες. Στη συνέχεια εμπεδώθηκε απολύτως η νέα θρησκεία και δημιουργήθηκε μια νέα οντότητα: οι ελληνόφωνοι μουσουλμάνοι. Τη στιγμή της τελικής ελληνο-τουρκικής σύγκρουσης στον Πόντο, η οποία στην πραγματικότητα ήταν χριστιανο-ισλαμική, οι χριστιανοί και οι μουσουλμάνοι ελληνόφωνοι βρέθηκαν σε διαφορετικά στρατόπεδα. Η πλειονότητά τους επίσης είναι πιστοί μουσουλμάνοι. Ειδικά οι οφλήδες, εφόσον στην περιοχή του Όφη υπήρχαν τα μεγάλα ισλαμικά ιεροδιδασκαλεία της οθωμανικής περιόδου.

Η εκμετάλλευση των Ποντίων της Τουρκίας

Με βάση λοιπόν τις  πλαστές θεωρήσεις, η πολιτική των χρησιμοποιούντων τις εντέχνως παραπλανητικές εικόνες, στόχευε στη διόρθωση του ιστορικού λάθους. Παλιότερα, ανέχτηκαν, εάν δεν προώθησαν κιόλας, την παρέμβαση των ελληνικών μυστικών υπηρεσιών στις σχέσεις με τον πληθυσμό αυτό.

Ενοχοποίησαν δηλαδή τον πληθυσμό εξαρχής, στα μάτια των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών -οι οποίες εκείνο τον καιρό βρίσκονταν σε πόλεμο με τους Κούρδους. Για τους Τούρκους εθνικιστές, το παρακράτος, αλλά και τις ισχυρές μυστικές υπηρεσίες της γείτονος, οι ελληνόφωνοι μετατράπηκαν σε εν δυνάμει πράκτορες της Ελλάδας.

(από το βιβλίο του Ömer Asan) 0001.jpg

Η αδιαφορία για τη μοίρα του πληθυσμού υπήρξε απίστευτη. Η συχνή αναφορά ενός κομματικού  εντύπου -που καπηλεύεται το ιστορικό μας όνομα- ότι στην περιοχή των ελληνοφώνων υπάρχει αντάρτικο (υπονοώντας, εθνοτικό, δηλαδή ποντιακό αντάρτικο) αποκαλύπτει στους Τούρκους πράκτορες τις αφελείς επιδιώξεις τους.

Από την άλλη, με την αίγλη του δυτικού ατζέντη, προωθήθηκαν από κάποιους ακόμα και εκχριστιανισμοί. Με τον τρόπο αυτό δρομολογήθηκε μια ρήξη στους κόλπους της ελληνόφωνης κοινότητας της βόρειας Τουρκίας, χωρίζοντάς την σε εκχριστιανισμένους και μουσουλμάνους. Τη χειρότερη υπηρεσία που θα μπορούσε να προσφέρει στις διαδικασίες αυτοσυνειδησίας του πληθυσμού αυτού, την πρόσφερε!

Όμως η σημαντικότερη αρνητική παρέμβαση στο συγκεκριμένο ζήτημα υπήρξε η προσφυγή σε διεθνή όργανα για την υπέρασπιση, τάχα, των δικαιωμάτων τους παρουσιάζοντάς τους σα μια μειονότητα… Η προσφυγή έγινε ερήμην τους, χωρίς να ζητηθεί η γνώμη τους. Το ανησυχητικό είναι ότι η κίνηση αυτή έγινε από μια εξωποντιακή οργάνωση, η οποία για άλλη μια φορά υποκατέστησε τον οργανωμένο ποντιακό χώρο. Εξέφρασε έτσι με τον καλύτερο τρόπο το γεγονός ότι υπάρχουν κύκλοι και συμφέροντα που επιδιώκουν να εκπροσωπήσουν -αφού πρώτα εξευτελίσουν και περιθωριοποιήσουν- και τον ίδιο τον  ελλαδικό ποντιακό χώρο.

omer-asan7.jpg Η αδιαφορία για την τύχη των ελληνοφώνων της Τουρκίας θα φανεί και στην περίπτωση του συγγραφέα  Ömer Asan. Όπως είναι γνωστό, ο  Asan παραπέμφθηκε να δικαστεί με την κατηγορία της «διαμελιστικής προπαγάνδας» κατά του τουρκικού κράτους με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του Pontos Kültürü (Ο πολιτισμός του Πόντου). Και ενώ ο ίδιος ο συγγραφέας είχε διαμηνύσει προς τους Ελλαδίτες Πόντιους να μην επιχειρήσουν να μετατρέψουν το συγκεκριμένο ζήτημα σε ελληνοτουρκικό, κάποιοι απ’ αυτούς που καπηλεύονται το ποντιακό ζήτημα -παραβιάζοντας κυνικά τη θέληση του Asan- άρχισαν να μαζεύουν «υπογραφές συμπαράστασης» κάτω από ένα κείμενο που παρουσίαζε τον υπό δίωξη συγγραφέα κάτι σαν τον Πόντιο Οτσαλάν. Η προβοκατόρικη αυτή προσπάθεια ανάγκασε τον ίδιο τον ελληνόφωνο συγγραφέα να κάνει την παρακάτω δημόσια δήλωση προς τα ελλαδικά Μέσα:

«Μετά από ένα τηλεοπτικό πρόγραμμα που μεταδόθηκε στις 20 Ιανουαρίου 2002, το βιβλίο μου «Pontos Κulturu«, απαγορεύτηκε και κατασχέθηκε. Όμως αυτή η απαγόρευση δεν είναι ούτε η πρώτη, ούτε η τελευταία που γίνεται. Αυτού του είδους οι απαγορεύσεις αν και ελαττώνονται, εξακολουθούν να υπάρχουν στη χώρα μου, την Τουρκία, η οποία βρίσκεται σε διαδικασία υποψηφιότητας για την Ευρωπαϊκή  Ένωση. Αυτού του είδους τα ατυχή συμβάντα είναι φυσικό να γίνονται στην Τουρκία, η οποία βαδίζοντας προς την κατεύθυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει κάνει σημαντικά βήματα προς τον εκδημοκρατισμό και προς το να καταστεί ένα κράτος δικαίου.

omer-asan6.jpg Παράλληλα με την απαγόρευση του βιβλίου μου ασκήθηκε δίωξη. Πιστεύω ότι μετά το τέλος της δίκης θα ξεκαθαρίσει το θέμα του βιβλίου και της ταυτότητάς μου. Επιπλέον προτίθεμαι να ασκήσω το δικαίωμά μου για ατομική προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Γι’ αυτό επιθυμώ να μην ανησυχούν οι φίλοι μου για μένα.

Αποτελεί ατυχία το ότι αυτό το γεγονός, καθώς και η δίκη που θα διεξαχθεί, συμπίπτει με μια περίοδο που γίνεται σημαντική πρόοδος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Πιστεύω ότι η κατάσταση που δημιουργήθηκε από προβοκάτσια των δυνάμεων που αντιτίθενται στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα ξεπεραστεί με τη φρόνηση.

Εξάλλου το συμβάν αυτό δεν έχει καμιά πολιτική ή νομική σχέση με την Ελλάδα. Πρόκειται για κάτι που αφορά εμένα και το τουρκικό νομικό σύστημα και πιστεύω ότι θα κερδίσει αυτός που έχει δίκιο.»

dsc04348.JPG [Eγκυκλοπαίδεια που περιλαμβάνει όλες τις λέξεις που υπάρχουν σήμερα στη Μαύρη Θάλασσα (ελληνικές, τουρκικές, αρμενικές, λαζικές κ.ά.). Εκδόθηκε από τις εκδόσεις Heyamolla (Εϊγιαμόλα)]

Δεν είναι αμελητέα η συμβολή των συγκεκριμένων κύκλων στην εμφάνιση ενός έντονα επιθετικού τουρκικού εθνικιστικού ρεύματος, που στοχεύει και τρομοκρατεί τους ελληνόφωνους. Αυτό που συμβαίνει το περιγράφει με εξαιρετικό τρόπο ο Vahit Tursun:

on.jpg (Την Κυριακή 25/2/07, η μεγάλη κεντροαριστερή εφημ. Radikal δημοσίευσε ως πρωτοσέλιδο στο ένθετο για τον πολιτισμό το άρθρο του Vahit Tursun με τίτλο: Τα ρωμαίικα της Ανατολής πεθαίνουν)

«…οι κρατικές δυνάμεις υποστηρίζουν τις παρανοϊκές σπερμολογίες των ρατσιστών στην περιοχή και ψάχνουν γι αντάρτες, μέλη παράνομων ανταρτικών οργανώσεων του ελληνόφωνου πληθυσμού…. Πρέπει να σημειώσουμε ότι σε όλ’ αυτά βοηθάνε και διάφοροι Πόντιοι, επίσης ρατσιστές που ζουν εδώ στην Ελλάδα και που στον δικό τους Τύπο δημοσιεύουν επίσης ανύπαρκτα γεγονότα, που τάχα γινόντουσαν στον Πόντο, με το σκοπό να εντοπίσουν κρυπτοχριστιανούς στην περιοχή. Δηλαδή, οι ρατσιστές των δυο πλευρών κατά κάποιον τρόπο αλληλοβοηθούνται.»

(το κείμενο αυτό είναι απόσπασμα από το άρθρο Η Ομάδα Χαραλαμπίδη-Φωτιάδη

normal_100_1508.jpg

Το ελληνόφωνο χωριό Ότσενα στον Όφη της Τραπεζούντας

ΔΕΙΤΕ: http://blip.tv/file/1809194

Δείτε επίσης ένα πολύ καλό κείμενο στη Βικιπαιδεία: http://en.wikipedia.org/wiki/Greek_Muslims#Pontic_Greek_Muslims

———————–

Αναδημοσιεύτηκε στο http://www.phorum.gr/viewtopic.php?f=51&t=172793&sid=28b2328e39084f2234f44f29047c1876 και ακολούθησε μια περίεργη συζήτηση

Advertisements

22/02/2007 - Posted by | -Mειονότητες στην Τουρκία

53 Σχόλια »

  1. Καλημέρα Αριστεροπόντιε…

    Μ’ αρέσει η πρώτη φωτογραφία:
    ο Τσε και ο κεμεντσές.

    Σχόλιο από Allu Fun Marx | 23/02/2007

  2. Θα ήθελα κάτι παραπάνω: ποιά είναι η πολιτική (αν υπάρχει) των ποντιακών οργανώσεων της χώρας μας απέναντι στους ελληνόφωνους μουσουλμάνους; Κι αν δεν υπάρχει, ποιά είναι η δική σου άποψη;

    Σχόλιο από Πάνος | 23/02/2007

  3. Πάνο,

    δεν υπάρχει σαφής πολιτική. Παρασυρμένοι από τη στάση της Ομάδας Χαραλαμπίδη-Φωτιάδη, κάποιοι από τους παλιούς ποντιοπατέρες μπήκαν σε αγώνα δρόμου για να αποδείξουν ότι είναι περισσότερο «πατριώτες». Ευτυχώς σήμερα, η μεγάλη πανελλαδική ομοσπονδία (ΠΟΕ) είναι αρκετά προσεκτική. Πάντως, έαν -κάποια στιγμή- οι λίγοι μετανάστες και πολιτικοί πρόσφυγες, που ζουν στην Ελλάδα και προέρχονται από τον πληθυσμό αυτό, δημιουργήσουν έναν δικό τους σύλλογο, τα προβλήματα υποκατάστασής τους από διάφορους επιτήδειους, θα μειωθούν πολύ και, ίσως, ο ελλαδικος χώρος να γνωρίσει πληρέστερα ένα εκπληκτικό φαινόμενο!

    Η προσωπική μου γνώμη είναι ότι το φαινόμενο, ημείς οι Ελλαδίτες, πρέπει να το αντιμετωπίζουμε με ιδιαίτερη προσοχή, σεβόμενοι την άποψη των ιδίων και μην υποκαθιστώντας τους ποτέ! Και φυσικά, μην επιτρέποντας να γίνουν οι πληθυσμοί αυτή βορά στις διακρατικές σχέσεις!

    Παράλληλα, νομίζω ότι σε όσους ασχολούνται με ζητήματα ταυτότητας, δίνεται η θαυμάσια ευκαιρία να παρακολουθήσουν διαδικασίες πρωτοφανείς. Όπως η διαμόρφωση μιας ελληνικότητας, που δεν έχει καμιά σχέση με τα όσα γνωρίζουμε.

    Μην ξεχνάς ότι η σφοδρή εθνική σύγκρουση στην περιοχή μας, που βασίστηκε στο θρησκευτικό διαχωρισμό των πληθυσμών, δεν επέτρεψε να εκφραστεί η πολιτισμική πολυχρωμία. Οι πληθυσμοί της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας «στριμώχτηκαν» στα δύο άκρα του φάσματος (Έλληνες-Τούρκοι).

    Κάποια κείμενά τους είναι εξόχως ενδιαφέροντα και αποκαλυπτικά των υπόγειων διεργασιών και νομίζω ότι θα μπορέσουμε στο μέλλον να τα συζητήσουμε, είτε από ‘δω είτε από το δικό σου το χώρο.

    Μ-π

    —————————–


    Εξισλαμισμένοι ήταν και οι περισσότεροι Τούρκοι της Πελοποννήσου.

    Ἡ συγκλονιστικώτερη μαρτυρία ἔρχεται ἀπὸ τὸν ἱστορικὸ τῆς πόλης τῶν Ἀθηνῶν Διονύσιο Σουρμελῆ. Ὁ Σουρμελῆς ἦταν μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων μαχητῶν στὴν πολιορκία τῆς Ἀκρόπολης ἀπὸ τοὺς Ἀθηναίους ἐπαναστάτες τὸν Νοέμβριο τοῦ 1821.

    Ἀναφέρει τὸν παρακάτω διάλογο μεταξὺ χριστιανῶν καὶ μουσουλμάνων:
    «Ὅθεν εἶχον δίκαιον οἱ Τοῦρκοι νὰ παραπονοῦνται πρὸς τοὺς Χριστιανοὺς συμπολίτας των, λέγοντες πρὸς αὐτοὺς “ἡμεῖς εἴμεθα Ἕλληνες καὶ πολεμοῦμεν, διὰ νὰ ἐ λευθερώσωμεν τὴν πατρίδα μας”, ἀποκρινόμενοι οὕτω· “καὶ τί εἴμεθα ἡμεῖς; δὲν εἴμεθα Ἕλληνες; δὲν ἐγεννήθημεν εἰς τοῦτον τὸν τόπον; δὲν ἀνετράφημεν, δὲν ἐμεγαλώσαμεν μαζὶ εἰς ταύτην τὴν γῆν, τὴν ὁποίαν ἐσεῖς κάμνετε τώρα ἐδικήν σας;”, καὶ ἄλλα παρόμοια. “Μὰ εἶσθε Τοῦρκοι, εἶσθε Μωαμεθανοί”, λέγει ἕνας τῶν ἡμετέρων· “καὶ διατί,ἀποκρίνονται, δὲν γίνεσθε καὶ σεῖς, διὰ νὰ εἴμεθα ὅλοι ἐλεύθεροι;”.»
    Τὰ ἴδια μαρτυρεῖ καὶ ὁ Γάλλος ἀξιωματικὸς Maxime Raybaud, ποὺ βρέθηκε στὴν πολιορκία ὡς ἐθελοντὴς στὸ πλευρὸ τῶν ἐπαναστατῶν: «Ἀκούγοντας οἱ Τοῦρκοι τοὺς πολιορκητὲς νὰ ἀλληλοαποκαλοῦνται “Ἕλληνες” φώναζαν:»- Τί θέλετε νὰ πῆτε; Κι’ ἐμεῖς δὲν εἴμαστε Ἕλληνες ὅπως καὶ σεῖς; Ἀπόγονοι δὲν εἴμαστε ὅλοι τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων;»

    … καὶ αὐτοὶ οἱ «Τοῦρκοι» τῆς Πελοποννήσου ἦταν ὅλοι ἑλληνόφωνοι. Καὶ ὄχι μόνο μιλοῦσαν Ἑλληνικά, ἀλλὰ εἶχαν καὶ ἑλληνικὰ ἐπίθετα, ὅπως ὁ Σπάχης Χασὰν Ἀλιλῆ Ζηλιατόπουλος ἀπὸ τὸ Λιοντάρι τῆς Ἀρκαδίας, ποὺ σκοτώθηκε κατὰ τὴν ἅλωση τῆς Τριπολιτσᾶς ἀπὸ τοὺς ἐπαναστάτες.

    Συγκλονιστική, ἡ ἀποκαλυπτικὴ μαρτυρία τοῦ Θ. Ρηγόπουλου, γραμματικοῦ τοῦ Πάνου Κολοκοτρώνη, γιὰ τὰ ὅσα συνέβησαν μετὰ τὴν ἅλωση τῆς Τριπολιτσᾶς ἀπὸ τὸν ἐπαναστατικὸ στρατό.

    Ἀνάμεσα στὶς σφαγὲς καὶ τὶς λεηλασίες, ποὺ ξέσπασαν κατὰ τῶν μουσουλμάνων ἀπὸ τοὺς ἐπαναστάτες Ἕλληνες (καὶ ἰδίως τοὺς Μανιᾶτες), οἱ «Τοῦρκοι» προύχοντες ἔσπευσαν νὰ ζητήσουν ἔλεος ἀπὸ τὸν Πάνο Κολοκοτρώνη μὲ τὰ ἀκόλουθα λόγια:
    «Καὶ ἡμεῖς Ἕλληνες εἴμεθα, γεννηθέντες καὶ ἀνατραφέντες, ἡμεῖς καὶ οἱ πατέρες καὶ οἱ πρόγονοί μας, εἰς τὴν Ἑλλάδα. Δὲν πρέπει νὰ μᾶς λέγετε Περσιανοὺς οὔτε νὰ μᾶς σκοτώνετε, διότι εἴμεθα ἀδελφοί, ἔξω ἀπὸ μίαν πίστιν… Τὸν ραγιᾶ δὲν τὸν ἐγυμνώσαμεν καὶ δὲν τὸν ἐτυραννούσαμε ἡμεῖς ἀλλὰ οἱ Ἄρχοντές σας. Διότι ἐκεῖνοι ἐπλήρωναν (συμπλήρωναν) τὰ Δεφτέρια (κατάστιχα) ἐμφαίνοντα τὴν εἰς ἑκάστην ἐπαρχίαν, χωρίον καὶ ἄτομον ἀναλογοῦσαν φοροδοσίαν καὶ αὐτοὶ ἐλάμβανον,ἡμεῖς δὲ εἴμεθα μόνον ἐκτελεσταί. Ὁ Σουλτάνος νόμιμον φόρον ἐγνώριζε τὸ χαράτζι (κεφαλικὸν φόρον) τοὺς δὲ λοιποὺς φόρους ἐπροσδιόριζαν οἱ Ἄρχοντες μὲ τοὺς Ἁγιάννηδες Ὀθωμανούς.»

    Κυριάκος Σιμόπουλος, «Πῶς εἶδαν οἱ ξένοι τὴν Ἑλλάδα τοῦ ’21», τόμος Α΄, ἐκδόσεις «Στάχυ», Πέμπτη Ἔκδοση, Ἀθήνα 1999, σελ. 492-3

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 23/02/2007

  4. @ΠΑΝΟΣ
    Καμία πολιτική δεν υπάρχει σε επίπεδο οργανώσεων.
    Σήμερα μόνο πολιτική εκμετάλλευση υπάρχει και αυτή εκτός μιάς περίπτωσης (αυτής της ομάδας Χαραλαμπίδη-Φωτιάδη) σε προσωπικό επίπεδο. Παλαιότερα, και αυτό είναι το λυπηρό,απετέλεσαν αντικείμενο εκμετάλλευσης κρατικών και παρακρατικών μηχανισμών ,ενοχοποιώντας όπως αναφέρει το εισαγωγικό κείμενο αυτήν την ομάδα ανθρώπων στα μάτια των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών. Σήμερα δυστυχώς βρίσκονται στην μέγγενη των διακρατικών σχέσεων. Έχουμε φτάσει στο σημείο(σήμερα, αυτήν την στιγμή που μιλάμε) μια απλή αίτηση τουριστικής βίζας προς το ελληνικό προξενείο της Πόλης να περνά από κόσκινο και συνήθως να απορίπτεται έαν ο τόπος καταγωγής του αιτούντος λέει Trabzon.
    Η επαφή και η συνεύρεση με αυτόν τον πληθυσμο με τον οποίο πάρα πολλές πολιτισμικές ταυτίσεις υπάρχουν έχει ένα εξαιρετικό ενδιαφέρον, μπορεί να αποτελέσει γέφυρα με τον τουρκικό λαό πλην όμως πρέπει να γίνει με όρους που πρώτα από όλα οι ίδιοι θα διαμορφώσουν
    mumul

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 24/02/2007

  5. οσοι από εσας έχουν δουφορική κεραία και πιάνουν τον τουρκικό δορυφόρο θα έχουν την ευκαιρία να δούν τα μικρά τουρκικά κανάλια που όλη την ημέρα παίζουν ποντιακή μουσική με λύρα χορούς κτλ. Πολλοί από αυτούς τους ανθρώπους ζούν στην Πόλη επίσης πολλοί από αυτούς ζούν στην Γερμανία. Οποιος έχει επαφή μαζί τους θα διαπιστώσει ότι οι άνθρωποι αισθάνονται πολίτες της Τουρκίας. Οι τούρκοι υπό κάποια έννοια δέχονται την διαφορετικότητα σε ομοθρησκους , ειδικά όταν αυτοί οι ομόθρησκοι δεν τους δημιουργούν πρόβλημα. Εμείς οι πατριώτες πάμε να δημιουργήσουμε το πρόβλημα και δικαίως μετά οι τούρκοι θα τους κοιτάνε τους ελληνόφωνους όπως εμείς τους που έχουμε στην Θράκη και τους φερόμαστε με τον τρόπο που φέρθηκαν οι τούρκοι στους έλληνες γιατί αυτοί της μειονότητας φταίνε για τα δεινά του ελληνισμού και όχι η εκφρασμένη ανικανότητά του.

    Σχόλιο από efthimios | 26/02/2007

  6. Ευθύμιε,

    μάλλον δεν διάβασες καλά το κείμενό μας.

    Γιατί αυτο που καταγγέλεται σ’ αυτό, είναι οι προσπάθειες κάποιων «ψευδοπατριωτών» που και συ καταγγέλεις.

    Στο κείμενό μας, προσπαθήσαμε να τους αποκαλύψουμε και να υποστηρίξουμε την αυτονομία των ελληνόφωνων της Τουρκίας.

    Αλλά το δικαίωμα να βλέπουμε το φαινόμενο και να γράφουμε γι΄αυτό, φανταζόμαστε ότι δεν μας το αμφισβητείς!

    μ-π

    υ.γ.
    διάβασε τη χθεσινή «Ραντικάλ», που δημοσιεύει ένα ολοσέλιδο άρθρο του Βαχίτ Τουρσούν. Θα ήταν καλό να μας γράψεις τη γνώμη σου γι αυτό!

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 26/02/2007

  7. νομίζω ότι με παρεξηγήσατε , φυσικά και δεν διαφωνώ με κανένα σας δικαίωμα και φυσικά το στηρίζω, επίσης δεν το παίζω ειδικός στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και φυσικά επικροτώ και υποστηρίζω όλους αυτούς που πιστεύουν ότι οι ρατσιστές και των δύο πλευρών κάνουν μόνο ζημιά.Εκείνο που πιστεύω όμως είναι ότι οι άνθρωποι αυτοί που αποτελούν τις μειονότητές μας από την μια ή την άλλη πλευρά δεν πρέπει να αντιμετωπιζονταιως ύποπτοι εθνικών εγκλημάτων αλλά ως γέφυρα φιλίας και δυστυχώς και εμείς και οι τούρκοι μέχρι σήμερα μόνο ως ύποπτους τους αντιμετωπίσαμε. Μπορώ όμως μετά λόγου γνώσις να σας αναφέρω ότι οι εκτοπισμένοι της Θράκης και της Πόλης μόνο αν αποκατασταθούν όπως πρίν εκδιωχθούν θα κλείσουν μια μεγάλη ανθρώπινη πληγή στις ελληνοτουρκικές σχέσεις γιατί όλοι αυτοί οι άνθρωποι τον τόπο τους τον αγαπάνε ακόμα

    Σχόλιο από efthimios | 04/03/2007

  8. Το άρθρο το διάβασα . Είναι κραυγή αγωνίας για έναν πολιτισμό που χάνεται.
    Η μόνη βοήθεια που μπορούμε να δώσουμε είναι η οικονομική βοήθεια. Εγώ έχω πάει στο χωριό, όσοι αντέχουν την διαδρομή ας πάνε και αυτοί και ας ψωνίσουν κάτι, ας αφήσουν τον οβολό τους ή ας κάνουν ένα σύλλογο να μαζέψουν λεφτά να κτίσουν μια αίθουσα σχολείου, ένα ιατρείο κτλ.

    Επί τη ευκαιρία στο περιοδικό ΜΟΤΟ που κυκλοφορεί υπάρχει ένα ταξιδιωτικό άρθρο για το ναγκόρνο- καραμπάχ όπου μεταξύ άλλων υπάρχουν οι διάλογοι με τους πόντιους κατοίκους ενός χωριού που βρίσκεται ξεχασμένο σίγουρα κυρίως από την ελληνική πολιτεία. Καλό είναι να το αναρτήσετε στο σαιτ.

    Σχόλιο από efthimios | 05/03/2007

  9. Μπράβο στο ΜΟΤΟ.

    Ευχαριστούμε για την πληροφορία. Θά το δούμε άμεσα!

    Σημειωτέον, στο Ναγκόρνο Καραμπάχ υπήρχε ένα αμιγές ελληνικό χωριό, το Μεχμανά και ένα μικτό ελληνοαρμενικό.

    Στις παρυφές αυτών των χωριών έγιναν σκληρές μάχες μεταξύ των Αρμενίων και των Αζερμπαϊτζανών την περίοδο 1989-1992.

    Ευθύμιε,

    εφόσον έχεις ταξιδέψεις στα μέρη αυτά, σίγουρα θα έχεις και ενδιαφέρουσες εμπειρίες.
    Ο δικτυακός αυτός χώρος είναι ανοικτός, εάν θελήσεις κάποτε να δημσοιεύσεις κάτι!

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 05/03/2007

  10. […] Τον περασμένο Φεβρουάριο η τουρκική εφημερίδα «Ραντικάλ» δημοσίευσε ολοσέλιδο άρθρο του Vahit Tursun, ελληνόφωνου από την περιοχή Oφη Τραπεζούντας, με τίτλο «Τα Ρωμαίικα της Ανατολής πεθαίνουν». Το άρθρο αναφερόταν στο χωριό Οτσενα της Τραπεζούντας, όπου ένας πανάρχαιος πολιτισμός -ο ελληνικός- ψυχορραγεί και μία γλώσσα -η ελληνική- αργοσβήνει (αναδημοσιεύθηκε στην «Κ» της 4ης Μαρτίου 2007). Στις 11 Νοεμβρίου η εφημερίδα φιλοξένησε νέο άρθρο του Tursun, με τίτλο «Το τίμημα της γλώσσας», στο οποίο ο αρθρογράφος μιλάει για τα αισθήματα που προκαλεί το γεγονός, ότι έπρεπε από μικρός να καταπνίγει τη γλώσσα, που έμαθε, όπως και τα συναισθήματά του. Στην ουσία θίγει το θέμα των ελληνόφωνων μουσουλμάνων στην Τουρκία. […]

    Πίνγκμπακ από -Το άρθρο του VAHIT TURSUN στη “Radikal” « Πόντος και Αριστερά | 03/12/2007

  11. Δημοσιεύτηκε και εδώ:

    http://athens.indymedia.org/front.php3?lang=el&article_id=800199

    Σχόλιο από Indyman | 04/12/2007

  12. Από ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΧΩΡΙΣ ΣΥΝΟΡΑ, 3-1-2005 ————————————————– Τίτλος : ΤΟΥΡΚΙΑ: Η ΕΥΡΩΠΗ ΑΝΟΙΓΕΙ ΤΟ ΚΟΥΤΙ ΤΗΣ ΠΑΝΔΩΡΑΣ Θέμα : ΤΟΥΡΚΙΑ Το Σενάριο ΤΟ ΚΟΥΤΙ ΤΗΣ ΠΑΝΔΩΡΑΣ ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Το καλοκαίρι συνάντησα στην Τουρκία τον Όμερ Ασάν. Είχε γράψει ένα βιβλίο για τον ποντιακό πολιτισμό, το οποίο κατασχέθηκε. Ανήκει σε μια οικογένεια Ποντίων που διώχθηκε στα πέτρινα χρόνια της Τουρκίας. ΟΜΕΡ ΑΣΑΝ (Συγγραφέας): Όλη η οικογένεια ήμασταν στη φυλακή. Μπήκαμε, βγήκαμε, είμαστε μαθημένοι. Δεν φοβόμαστε. Δεν είμαστε τόσο παλικάρια αλλά γίνεται αυτό, τι να κάνουμε; Αν θες να γίνει η Τουρκία πιο ελεύθερη, ο κόσμος να σκέφτεται πιο ελεύθερα, αυτό θα γίνει. Και στην Ελλάδα δεν έγινε έτσι; ΔΑΝΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΟΣ: Είμαι ευτυχής να σας αναγγείλω ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφάσισε να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις ένταξης με την Τουρκία. ΓΚΙΟΥΛ (Υπ. Εξωτερικών Τουρκίας): Σήμερα είναι μια νέα μέρα. Η χώρα σήμερα είναι διαφορετική από εχθές. Είναι η έναρξη της Τουρκίας στην Ε.Ε. Η Τουρκία είναι μια νέα χώρα. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Πριν από λίγο καιρό μια ομάδα τούρκων ηθοποιών βρέθηκε στα ελληνοτουρκικά σύνορα. Ένας ηθοποιός που ήξερε ποντιακή λίρα και ένας έλληνας τελωνειακός έστησαν στα γρήγορα γλέντι. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ (Νομάρχης Λέσβου): Να σας καλωσορίσω όλους εδώ στον τόπο μας, εδώ στο νομό Λέσβου και στα τρία νησιά μας, τη Λήμνο, τον Αι-Στράτη και τη Λέσβο. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Το καλοκαίρι του 2004 έγιναν στην Μυτιλήνη εκδηλώσεις για την ελληνοτουρκική φιλία. Οργανώθηκαν από τη «Δάφνη», την πρώτη μη-κυβερνητική οργάνωση που έφτιαξαν Έλληνες και Τούρκοι από κοινού. Την τελετή έναρξης έκανε ο νομάρχης που εργάζεται δραστήρια για την προσέγγιση των δύο χωρών. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ: Έχουν γίνει πάρα πολύ μεγάλα βήματα σε εποχές που δεν ήταν τόσο εύκολα να εκφράσεις τη θέλησή σου για καλή γειτονία. Δυστυχώς περάσαμε και τέτοιες εποχές. ΑΝΑΝΤΟΛ (Βουλευτής και Συγγραφέας): Θα ήθελα να συγχαρώ τους αδελφούς μας, Έλληνες για την επιτυχία τους στο ευρωπαϊκό κύπελλο ποδοσφαίρου. Η Ελλάδα κέρδισε δίκαια αυτό το κύπελλο χάρη στη γνώση, την προσπάθεια, την απόδοση και την βούλησή της. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Η ελληνική εθνική ομάδα ποδοσφαίρου είχε κερδίσει το ευρωπαϊκό Κύπελλο και οι Τούρκοι μας έδιναν συνεχώς συγχαρητήρια. Επικεφαλής του τουρκικού τμήματος της «Δάφνης» είναι ο συνταξιούχος πρέσβης Τανσούνγκ Μπλέντα. Είχε φέρει για να μου δείξει το πρωτοσέλιδο μιας εφημερίδας «Χουριέτ», που άλλοτε πρωτοστατούσε στις επιθέσεις εναντίον των Ελλήνων. Τούρκοι και Έλληνες πανηγύριζαν στην κεντρική πλατεία της Κωνσταντινούπολης. ΜΠΛΕΝΤΑ (Πρ. Πρέσβης): Αυτή η εφημερίδα έχει κυκλοφορία περίπου 550.000 αντίτυπα την ημέρα, ανήκει στον όμιλο Χουριέτ. Πήραν τη σημαία και χόρευαν στους δρόμους μέχρι αργά τη νύχτα. Κανείς δεν μπορεί να ξεχωρίσει ποιος είναι Έλληνας και ποιος είναι Τούρκος. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Η πρώτη συζήτηση των εκδηλώσεων είχε θέμα τα τείχη που χωρίζουν και τις γέφυρες που ενώνουν. Ανάμεσα στους ομιλητές ήταν ο βουλευτής και συγγραφέας Κεμάλ Αναντόλ. Στο τουρκικό Κοινοβούλιο είναι επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Όπως οι περισσότεροι Τούρκοι που προωθούν τη φιλία με την Ελλάδα, ο κ. Αναντόλ είχε διωχθεί στο παρελθόν από το βαθύ κράτος το κεμαλικό στρατιωτικό κατεστημένο. ΑΝΑΝΤΟΛ: Ένα χρόνο έμεινα στη φυλακή οι υπόλοιποι 3 χρόνια. Ήμουνα βουλευτής πριν το πραξικόπημα του 1980 και ήμουνα ένας από τους αντιπροέδρους της επιτροπής ειρήνης της Τουρκίας. Μας συλλάβανε όλους, μέχρι να γίνει δικαστήριο περιμέναμε 6 μήνες. Οι άνθρωποι φοβόντουσαν να έρθουν στο δικαστήριο. Και ποτέ δεν θα ξεχάσω ότι η μεγάλη υποστήριξη ήταν από τον ελληνικό λαό και από την επιτροπή ειρήνης της Ελλάδος. ΑΝΑΝΤΟΛ: Για να περάσουμε τις γέφυρες πρέπει να γκρεμίσουμε τα τείχη. Πρέπει να ξεφύγουμε από τις προκαταλήψεις της ιστορίας. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Για να ανασκευάσει την επίσημη ιστορία, ο Κεμάλ Αναντόλ έγραψε ένα βιβλίο που έγινε μπεστ σέλλερ στην Τουρκία. Περιγράφει την ειρηνική συνύπαρξη των εθνοτήτων πριν την ίδρυση της σύγχρονης Τουρκίας. ΑΝΑΝΤΟΛ: Είναι η ιστορία των Ελλήνων, των Αρμενίων, των Εβραίων, των Τούρκων, τα φαγητά, τη μουσική, τον έρωτά τους και την καθημερινή τους ζωή. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Πριν από μερικές εβδομάδες, ο Κεμάλ Αναντόλ ταξίδεψε ξανά στην Μυτιλήνη. Ήθελε να επισκεφθεί τον ήρωα του βιβλίου του. ΑΝΑΝΤΟΛ: Ήταν 12 χρονών, όταν έφυγε από την κωμόπολη Τουργουτλού της Μαγνησίας, πριν φθάσει ο τουρκικός στρατός. Είδε την πυρκαγιά της Σμύρνης και την προέλαση του τουρκικού στρατού στην πόλη. Και μετά από πολλές περιπέτειες έφθασε και εγκαταστάθηκε στο χωριό Αρίσβη, με τουρκική ονομασία Τζουμαλί. ΧΑΤΖΗΜΑΚΡΗΣ (Ήρωας βιβλίου Αναντόλ): Καλώς ήρθες, τι κάνεις; ΑΝΑΝΤΟΛ:Πως πάει; Όλα καλά; ΑΝΑΝΤΟΛ: Γνωριστήκαμε με τον Χατζημακρή στο χωριό του, την 3η Ιανουαρίου του 2000. Τότε τον είδα για πρώτη φορά. ΧΑΤΖΗΜΑΚΡΗΣ: Ο Κεμάλ είχε έρθει στην Αρίσβη, δεν έβρισκε κανένα να μιλήσει στα τουρκικά. Τέλος πάντων πήγα. «Καλωσορίσατε, Τι χαμπάρια;» τουρκικά εννοείται. «Πολύ ευχαριστήθηκα», λέει, «που είδα έναν άνθρωπο να μιλήσω δύο λόγια». Μου λέει, «θέλω να μου πεις την αλήθεια». Τι να σου πω την αλήθεια; Πως μας διώξατε από εκεί και ήρθαμε εδώ; Έπιασα εγώ να λέω. ΧΑΤΖΗΜΑΚΡΗΣ: Εγώ γεννήθηκα στον Κασαμπά. Στη Σμύρνη κάτω. Μέσα στο εργοστάσιο που δούλευα εγώ, είχαμε έξι παιδιά Τούρκους Οθωμανούς, δεν είχαμε ποτέ να μαλώσουμε ή να έρθουμε σε λόγια. Αυτά τα έκαναν οι μεγάλοι. Οι Αμερικάνοι και οι Εγγλέζοι. Οι Εγγλέζοι , αυτοί μας πήγαν επάνω, τον ελληνικό στρατό αυτοί τον έβγαλαν επάνω και μετά τον έριξαν στη θάλασσα. Φορτώσανε από τη Σμύρνη 6 καράβια, βαπόρια, εγώ ήμουν μες το Θεμιστοκλή το καράβι από τους πρώτους. Άλλοι στο κατάστρωμα, άλλοι καμπίνα, ο κόσμος γυναικόπαιδα, να πούμε, Ήμπαμε (Μπήκαμε) τέτοια ώρα και βγήκαμε στη Μυτιλήνη τα μεσάνυχτα. ΑΝΑΝΤΟΛ: Επειδή αυτά που έγραψα είναι αλήθεια και οι ιστορίες του βιβλίου βασίζονται σε πραγματικά γεγονότα, ίσως κάποιοι ήθελαν να αντιδράσουν, αλλά σε μένα δεν έφθασε τίποτα. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Ο 20ου αιώνας είναι γεμάτος από ιστορίες διωγμών και ξεριζωμού. Με την μικρασιατική καταστροφή του 1922 τελείωσε ο ελληνοτουρκικός πόλεμος και τα δύο εμπόλεμα μέρη έκλεισαν συμφωνία ειρήνης. ΣΥΝΑΡΕΛΗΣ (Γραμματέας Συλλόγου Ιμβρίων): Τότε η Τουρκία, ως νικήτρια του πολέμου, αξίωσε να της δοθούν και τα δύο νησιά, η Ίμβρος και η Τένεδος που βρίσκονταν στα στενά των Δαρδανελίων. Και βέβαια η Ελλάδα, ως ηττημένη του πολέμου, δεν μπορούσε να κάνει διαφορετικά. Δόθηκαν όμως τα νησιά αυτά με τον αμιγή ελληνικό πληθυσμό που είχαν. ΠΑΥΛΗΣ (Δήμαρχος Πέτρας, Μυτιλήνη): Ιδιαίτερα στην Ίμβρο δεν υπήρχε κανένας τούρκος και στην Τένεδο υπήρχαν λιγότεροι από τους έλληνες. Η κοινότητα που διοικούσε ήταν η ελληνική κοινότητα, οι τούρκοι ήταν πολύ λιγότεροι και απλά συγκατοικούσαν μαζί, συνεργάζονταν πολύ καλά και δεν υπήρχε κανένα πρόβλημα. ΣΥΝΑΡΕΛΗΣ: Δεν είναι εύκολο να ξυπνάς από τη μια μέρας την άλλη από εκεί που είσαι Ελλάδα, να γίνεσαι Τουρκία. Έβλεπαν ότι διαπράττεται μία αδικία εις βάρος των δύο ελληνικών νησιών και θέλησαν να την απαλύνουν, να την διορθώσουν. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Η συνθήκη της Λοζάννης που υπέγραψαν το 1923 ο Ελευθέριος Βενιζέλος με τον Κεμάλ Ατατούρκ θέσπιζε ένα καθεστώς αυτοδιοίκησης για τα δύο νησιά. Αλλά οι διατάξεις της συνθήκης δεν εφαρμόστηκαν ποτέ. ΠΑΥΛΗΣ: Η Τουρκία δεν εφάρμοσε τη συμφωνία που έλεγε ότι τα νησιά αυτοδιοικούνται με τοπική διακυβέρνηση από την κοινότητα που εκλέγεται από τον τοπικό πληθυσμό, με αστυνομία που βγαίνει από την τοπική κοινότητα, με παιδεία την ευθύνη της λειτουργίας της οποίας έχει η τοπική κοινότητα. Όλα αυτά δεν εφαρμόστηκαν. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Όσοι Έλληνες αντέδρασαν διώχθηκαν στην Ελλάδα. Οι περισσότεροι έμειναν και συνέχισαν την ζωή τους. ΚΕΡΚΕΝΕΟΓΛΟΥ: Στην Τένεδο κρατούσαμε την οικονομία. Τα περισσότερα καταστήματα ήταν ελληνικά, λίγοι ήταν οι τούρκοι που είχαν καταστήματα. ΣΥΝΑΡΕΛΗΣ: Στα χρόνια εκείνα τα καλά, τα δικά μας, είχε 7 χωριά, έσφυζαν από ζωή, το ελληνικό στοιχείο, ένας αμιγής ελληνικός πληθυσμός ΚΕΡΚΕΝΕΟΓΛΟΥ: Όταν συνέβαινε κακοκαιρία στο Αιγαίο, πάρα πολλά ψαράδικα των ελληνικών νησιωτών ψαράδων κυρίως, ερχόντουσαν να βρουν καταφύγιο στο λιμάνι της Τενέδου και εμείς κατεβαίναμε να καμαρώσουμε τις ελληνικές σημαίες. Οι τούρκοι μας έβλεπαν πάντα με φόβο και με ζήλια γιατί αγαπούσαμε περισσότερο την Ελλάδα από την Τουρκία. ΣΥΝΑΡΕΛΗΣ: Διατηρούν έναν φόβο οι τούρκοι ότι, όπου βλέπουν συμπαγείς μειονοτικούς πληθυσμούς, αισθάνονται ότι κινδυνεύουν. Νόμιζαν ότι μια χούφτα νομοταγείς, φιλήσυχοι άνθρωποι ήταν δυνατόν να απειλήσουν την ασφάλεια της Τουρκίας. ΚΕΡΚΕΝΕΟΓΛΟΥ: Από τα παιδικά μου χρόνια θυμάμαι όταν πρωτοξεκίνησε το σχολείο. Και ήταν η χαρά μας τεράστια. Ένα σχολείο εξατάξιο, έξι θέσεων επισήμως που είχε τότε 150 με 170 παιδιά ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 50 οι κάτοικοι της Ίμβρου και της Τενέδου ζούσαν ειρηνικά. Όμως το 1955, με αφορμή το Κυπριακό πρόβλημα, ξέσπασαν στην Κωνσταντινούπολη τα Σεπτεμβριανά. Οι περιουσίες καθώς και η πνευματική κληρονομιά των Ελλήνων καταστράφηκαν. Στην Ίμβρο και την Τένεδο ανησυχούσαν. ΚΕΡΚΕΝΕΟΓΛΟΥ: Ήταν διάχυτη η φήμη ότι οι ορδές των βανδάλων ήταν έτοιμες να εισβάλλουν στην Τένεδο. Τους περιμέναμε. Και θυμάμαι και ο πατέρας μου και ο θείος μου έφτιαχναν βόλια που δεν ταιριάζανε ούτε για λαγούς, ούτε για πέρδικες. Αλλά επικράτησαν τελικά φαίνεται πιο ψύχραιμες και πιο συνετές σκέψεις και η επιδρομή δεν έγινε. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Η ηρεμία επανήλθε, αλλά για λίγο Η ένταση γύρω από το Κυπριακό κορυφώθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 60. ΚΕΡΚΕΝΕΟΓΛΟΥ: Το 64 καταργούνται στην Τένεδο τα σχολεία τα ελληνικά και τότε τα παιδιά αρχίζουν να μαθαίνουν αποκλειστικά τούρκικα. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Το 1964 η τουρκική κυβέρνηση απέλασε δεκάδες χιλιάδες έλληνες της Κωνσταντινούπολης που διατηρούσαν το ελληνικό διαβατήριο. Ήταν μέρος ενός μυστικού σχεδίου που είχε στόχο τη συρρίκνωση της ελληνικής μειονότητας. Το αποκαλύπτει στο βιβλίο του ο δημοσιογράφος Ριντβάν Ακάρ. ΑΚΑΡ (Δημοσιογράφος-Συγγραφέας): Ανέφερε επίσης ότι οι μη μουσουλμάνοι δεν υιοθετούσαν την τουρκική ταυτότητα και διατηρούσαν σε μεγάλο βαθμό τη θρησκεία, τις παραδόσεις, τα έθιμα και τις αξίες τους. Για αυτό ενθάρρυναν την μετανάστευσή τους. ΚΕΡΚΕΝΕΟΓΛΟΥ: Οι τενεδιοί ήταν όλοι τούρκοι υπήκοοι και συνεπώς δεν είχαν το δικαίωμα να μας απελάσουν, άρα έπρεπε να φοβηθούμε και να φύγουμε. ΣΥΝΑΡΕΛΗΣ: Δημιουργήθηκαν αγροτικές ανοικτές φυλακές στο νησί. Ήρθαν κακοποιία στοιχεία, τα οποία βαρύνονταν το καθένα με 4-5 φόνους στο ενεργητικό τους ο καθένας, οι οποίοι ξαμολήθηκαν, αφέθηκαν ελεύθεροι στο νησί με πρόγραμμα, με σκοπό να εκφοβίζουν τον κόσμο, να κακοποιούν και λοιπά. Και μετά ήρθε ο εποικισμός. Είχαμε μια πραγματική παλίρροια εποικισμού. ΑΚΑΡ: Ενθάρρυναν την εγκατάσταση οικογενειών μουσουλμάνων και Τούρκων από τη Μαύρη Θάλασσα. Τα μεγάλα κτήματα των Ελλήνων κατασχέθηκαν από το στρατό. ΣΥΝΑΡΕΛΗΣ: Οι απαλλοτριώσεις αυτές γίνονταν στην αξία ενός αβγού για κάθε στρέμμα. Αυτό ήταν που ανάγκασε τους περισσότερους να μην πάνε να εισπράξουν τίποτα ΚΕΡΚΕΝΕΟΓΛΟΥ: Και φτάνουμε στο 74 και έπειτα, από την εισβολή των τούρκων στην Κύπρο, οπότε αρχίζει ο ξεριζωμός των ελλήνων. Είχαν μαζέψει τους έλληνες σε κάποιο χώρο για να τους φυλάξουν, αλλά υπήρχε η φήμη ότι στην πρώτη ευκαιρία θα έπεφταν θύματα αυτοί οι άνθρωποι αν τα πράγματα εξελίσσονταν διαφορετικά. Απλώς και μόνο που άκουγε ο κόσμος τούρκος, ήταν αρκετό για να εγκαταλείψει το νησί και να βρει την ησυχία του. ΣΥΝΑΡΕΛΗΣ: Εμείς ήμασταν στην Ίμβρο 9-10 χιλιάδες και οι τούρκοι την εποχή τότε σε έναν μικρό οικισμό στην Παναγιά, την πρωτεύουσα, ήταν καμιά διακοσαριά άτομα. Σήμερα συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Οι τούρκοι είναι 8 χιλιάδες, δεν ξέρω αν συμπεριλαμβάνονται και οι στρατιώτες μαζί. Και από εμάς έχουν μείνει 200-210 υπερήλικες ΚΕΡΚΕΝΕΟΓΛΟΥ: Και σήμερα στην Τένεδο μιλάμε για 20 μόνον έλληνες που ζουν στο νησί. Και αυτοί υπερήλικες, οπότε κάποια στιγμή, με φυσικό τρόπο, δεν θα υπάρχει πια έλληνας μόνιμος κάτοικος στην Τένεδο. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Στην Τουρκία ο Κεμάλ Ατατούρκ είναι παντού. Κάθε πρωί στο σχολείο, τα μικρά παιδιά αφομοιώνουν την κληρονομιά του: αν γεννηθείς στην Τουρκία είσαι Τούρκος. Κι αν είσαι Τούρκος είσαι ευτυχής. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Ο αρθρογράφος Αρτεμούρ Κίλιτς εκφράζει τις απόψεις των κεμαλιστών και του στρατιωτικού κατεστημένου. ΚΙΛΙΤΣ (Δημοσιογράφος): Ο Ατατούρκ επέλεξε μια ενωμένη τουρκική δημοκρατία με το σύνθημα: «Όποιος θεωρείται Τούρκος πρέπει να είναι ευτυχής». Και πολλοί Έλληνες θεωρούνται Τούρκοι, ή Εβραίοι, Άραβες. Αν θεωρείσαι Τούρκος, είσαι Τούρκος. Αυτό ήταν το σύνθημα της ένωσης. Δεν πρέπει να το προδώσουμε. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Με τη συρρίκνωση, το 1974, της ελληνικής μειονότητας στην Κωνσταντινούπολη, την Ίμβρο και την Τένεδο το κεμαλικό όνειρο ενός αμιγούς τουρκικού κράτους έμοιαζε να έχει υλοποιηθεί. Οποιαδήποτε θετική αναφορά στην ειρηνική συνύπαρξη Τούρκων και Ελλήνων στο παρελθόν ήταν απαγορευμένη. Ακόμη και τα ματωμένα χώματα, το βιβλίο της Διδώς Σωτηρίου που εξέδωσε ο εκδότης Ραγκίπ Ζαράκολου. ΖΑΡΑΚΟΛΟΥ (Εκδότης): Το 1982 το βιβλίο της Σωτηρίου απαγορεύτηκε με ειδική διαταγή του Επικεφαλή του στρατού της Κωνσταντινούπολης. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Όμως στην Τουρκία σιγόβραζε το πρόβλημα των 15 εκατομμυρίων Κούρδων. Το τουρκικό κράτος αρνείτο την ύπαρξη τους. Ακόμη και η κουρδική γλώσσα, που είναι τελείως διαφορετική από την τουρκική, εθεωρείτο ότι δεν υπάρχει. ΚΙΛΙΤΣ: Θέλουν να μετατρέψουν την Τουρκία σε Κουρδιστάν. Επειδή ο πληθυσμός τους αυξάνεται και δεν ελέγχουν τις γεννήσεις όπως εμείς, κάποια μέρα η Τουρκία θα γίνει Κουρδική. Ήδη περικυκλώνουν τις πόλεις, στήνουν επιχειρήσεις. Πρέπει να προσέξουμε τους κινδύνους. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Τον 20ο αιώνα σημειώθηκαν τέσσερις κουρδικές εξεγέρσεις. Είχαν ως στόχο την αναγνώριση της κουρδικής εθνικής ταυτότητας, αλλά πνίγηκαν στο αίμα. Η τελευταία ξεκίνησε στα μέσα της δεκαετίας του 80 από το ΠΚΚ, το κόμμα του Αμπντουλάχ Οτσαλάν. Ακόμη και οι Κούρδοι που δεν υποστήριζαν το ΠΚΚ, παραδέχονται ότι ο αγώνας του είχε μια λογική. ΦΕΡΑΤ (Μέλος οργάνωσης «Πολίτες του Ελσίνκι»): Τότε που ξεκίνησε ο ένοπλος αγώνας είχε κάποιο νόημα για τους περισσότερους Κούρδους. Το 1994 οι Κούρδοι δεν περίμεναν τίποτα από την Τουρκία. Διότι δεν αναγνωρίζονταν η ύπαρξη τους και καταπιέζονταν. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Ο πόλεμος στην νοτιοανατολική Τουρκία στοίχισε 35 χιλιάδες ζωές. Χιλιάδες χωριά ερημώθηκαν, η οικονομία καταστράφηκε. Οι δημοκρατικές ελευθερίες περιορίστηκαν σοβαρά. Απεργοί πείνας, που υποστήριζαν τα κουρδικά αιτήματα, ρίχνονταν στο αγριεμένο πλήθος των γκρίζων λύκων..για λιντσάρισμα ΓΙΟΥΡΝΤΑΤΑΠΑΝ (Συνθέτης-Ακτιβιστής): Δύο φορές έχω συλληφθεί, μία φορά έχω καταδικαστεί σε φυλάκιση. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Ο συνθέτης Σανάρ Γιουρντάταπαν, έχασε την τουρκική υπηκοότητα το 1980, μετά από μια ομιλία για την ειρηνική επίλυση του κυπριακού στη Λευκωσία. Γύρισε στην Τουρκία στις αρχές της δεκαετίας του 90 και ξεκίνησε εκστρατεία για την ειρήνευση στην νοτιανατολική Τουρκία. ΓΙΟΥΡΝΤΑΤΑΠΑΝ: Εδώ είναι τα στοιχεία και οι μάρτυρες. Κατηγορώ το τουρκικό γενικό επιτελείο και ονομαστικά τον αρχηγό του, τον στρατηγό Τσεβικπίρ. Αντί να ερευνήσουν για να βρεθούν οι δολοφόνοι και να τους φέρουν στο δικαστήριο, προσπάθησαν να σιωπήσουν εμάς, τους ακτιβιστές ειρήνης. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Ο Σανάρ Γιουρντάταπαν αποκάλυψε ότι το τουρκικό παρακράτος και ο στρατός είχαν προχωρήσει σε τρομοκρατικές ενέργειες και δολοφονίες, τις οποίες απέδιδαν στους αντάρτες του ΠΚΚ. ΓΙΟΥΡΝΤΑΤΑΠΑΝ: Πιστεύαμε πως ο τουρκικός λαός έπρεπε να γνωρίζει και την άλλη όψη αυτού του ακήρυχτου και όμως συνεχιζόμενου πολέμου. Και αν τα γνωρίζει αυτά ο λαός, κανείς δε θα στείλει τα παιδιά του να σκοτωθούν εκεί. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Ο τούρκος συνθέτης βρήκε κάποιους από τους ανθρώπους του παρακράτους και τους έπεισε να μιλήσουν. ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΑΝΤΑΡΤΩΝ: Φορώντας τις στολές των ανταρτών του ΠΚΚ πηγαίναμε στα χωριά. Κάναμε απερίγραπτα βασανιστήρια στους χωρικούς. Π.χ. Τα χωριά τα ξέρω με τα παλιά τους ονόματα και είναι τα χωριά της κωμόπολης Τσουκούρτζα. Είχαν έρθει άνθρωποι από κάθε γωνιά της Τουρκίας. Δεκάδες εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι κάνανε πορεία. Είχαν τοποθετηθεί προβοκάτορες μέσα στο πλήθος. Π.χ. αστυνομικοί με πολιτικά, χωροφύλακες για να χρησιμοποιηθούν σαν πιόνια. Μας δόθηκε εντολή από το ελικόπτερο. Αρχίσαμε να πυροβολούμε πάνω στο πλήθος. Σκοτώθηκαν 116 άτομα. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Η σύλληψη του Οτσαλάν το 1999 συμβόλισε την ήττα των κούρδων στον βρώμικο πόλεμο. Ο τουρκικός στρατός, θεματοφύλακας του κεμαλισμού, είχε νικήσει. Όμως ο απεγνωσμένος αγώνας του ΠΚΚ είχε προβληματίσει πολλούς Τούρκους. ΑΚΑΡ: Από τα τέλη του 1980 άρχισε να φυσάει ένας διαφορετικός αέρας στην Τουρκία. Το κουρδικό ζήτημα οδήγησε τους ανθρώπους της Τουρκίας να λένε ότι δεν είμαστε όλοι Τούρκοι και ότι ζούμε σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία. Αυτό ήταν ένα μεγάλο στάδιο για μας. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Το επόμενο βήμα ήταν η ελληνοτουρκική προσέγγιση. Τον Δεκέμβριο του 1999, στην διάσκεψη του Ελσίνκι, η Ελλάδα ήρε τις αντιρρήσεις της και η Τουρκία έβαλε υποψηφιότητα για την ΕΕ. Για να προσαρμοσθεί στα ευρωπαϊκά δεδομένα, η Τουρκία έπρεπε να παραδεχθεί την ύπαρξη μειονοτήτων. Στην τηλεόραση προβλήθηκε, για πρώτη φορά, μια εκπομπή για τις μειονότητες. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΕΚΠΟΜΠΗ ΑΛΙ ΚΙΡΤΖΑ ΔΗΜΗΤΡΟΥΛΑ ΚΑΤΣΑΝΑΚΟ: Τα παιδιά μου πήγαιναν στο ελληνικό σχολείο. Ο πατέρας τους ήταν Αρμένιος. Ήρθε μια εντολή από την Άγκυρα και διώξανε τα παιδιά μας από τα σχολείο. Παρ’όλες τις προσπάθειές μας δεν καταφέραμε να τα στείλουμε στο ελληνικό σχολείο. Χάσανε ένα χρόνο. Πήγαν στο τουρκικό σχολείο. Δεν παραπονιέμαι για αυτό. Αλλά η ζωή μας έγινε άνω-κάτω. ΜΑΡΑΓΚΟΣ: Είμαι τούρκος πολίτης και έκανα τη στρατιωτική μου θητεία. Έχω τουρκική υπηκοότητα και διαβατήριο. Αλλά δεν μπορώ να γίνω ούτε σκουπιδιάρης στο Δημόσιο. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Πρέπει να παραδεχτούμε ότι ο αριθμός των ελλήνων ορθόδοξων κάποτε έφθανε τις εκατό χιλιάδες στα παιδικά μου χρόνια. Σήμερα έχουν μείνει περίπου 1000-1500 άτομα και οι περισσότεροι είναι ηλικιωμένοι. ΑΚΑΡ: Η προβοκάτσια αυτή, που ξεκίνησε από έναν προβοκάτορα που τοποθέτησε βόμβα στο σπίτι του Μουσταφά Κεμάλ στη Θεσσαλονίκη, σε δύο μέρες προκάλεσε την καταστροφή 4000 καταστημάτων, 2000 σπιτιών, 75 εκκλησιών, 100 εστιατορίων και 5 αθλητικών ομίλων. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Οι Τούρκοι γνωρίζουν αυτά τα γεγονότα; ΑΚΑΡ: Όχι, δεν τα γνωρίζουν, γιατί δεν μπορεί κανείς να τα διαβάσει στα βιβλία ιστορίας μας. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΕΚΠΟΜΠΗ ΑΛΙ ΚΙΡΤΖΑ: Ο αριθμός τους έφθανε τις 40.000. Κατασχέθηκαν οι περιουσίες των Ελλήνων που έφυγαν το 1964. Πάγωσαν τους λογαριασμούς τους στις τράπεζες. Και αυτοί μπορούσαν να πάρουν μαζί τους μόνο τα προσωπικά τους αντικείμενα και 200 τουρκικές λίρες, σε σημερινά λεφτά 20 δολάρια. ΚΙΡΤΖΑ (Δημοσιογράφος): Ήταν το πρώτο πρόγραμμα μειονοτήτων που παίχτηκε στην τουρκική τηλεόραση και ναι, ήταν συναισθηματικό, γενικά έκλαψαν όλοι όσοι παρακολουθούσαν, ήταν ένα πολύ συναισθηματικό πρόγραμμα και είχε μεγάλη πολιτική σημασία. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Παρά τα ανοίγματα, οι αντιδράσεις του κεμαλικού κράτους συνεχίσθηκαν. Το καλοκαίρι συνάντησα στην Τουρκία τον Όμερ Ασάν. Τραβιόταν για χρόνια στα δικαστήρια επειδή είχε γράψει ένα βιβλίο για την κουλτούρα του πόντου. ΟΜΕΡ ΑΣΑΝ (Συγγραφέας): Εγώ γεννήθηκα στην Τραπεζούντα και η γιαγιά μου και οι γέροι μιλούσαν ρωμαίικα, στην Ελλάδα τα λένε ποντιακά. Και είχα αυτό για την γλώσσα, τι είναι αυτό, από πού έρχεται. Μετά από χρόνια πολλά είπα να ψάξω, να κάνω έρευνα. Στα τούρκικα έψαξα, δεν υπάρχει γραμμένο τίποτα γι’αυτήν τη γλώσσα και άρχισα να κοιτάω λίγο στο λεξικό. Μιλάει πολύς κόσμος στην Τουρκία αυτήν τη γλώσσα, αλλά δεν ξέρει τι είναι, δεν είχαμε αλφάβητο ας πούμε. Δηλαδή αυτό το βιβλίο από το μεράκι ξεκίνησε. Ποιοι είμαστε, ταυτότητα και γενικά. ΖΑΡΑΚΟΛΟΥ: Αυτό είναι το βιβλίο του Ασάν. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Ήρθαν εδώ και κατάσχεσαν το βιβλίο; ΖΑΡΑΚΟΛΟΥ: Ναι. Το βιβλίο είχε ήδη εκδοθεί επί έξι χρόνια όταν κατασχέθηκε. ΑΣΑΝ: Η Τουρκία είχε, και τώρα έχει, τότε είχε πιο πολλά προβλήματα. Και οι εθνικιστές ψάχνουν θέματα για να ασχολούνται. Και αυτό είναι καλό θέμα για να ασχολούνται ΖΑΡΑΚΟΛΟΥ: Επρόκειτο για αυτονομιστική προπαγάνδα στο θέμα της παιδείας. Τα συνηθισμένα. Έγινε μια πολύ καλή δουλεία από τον Ομέρ πάνω στην πολιτιστική συνεισφορά της Ελλάδας. Άλλωστε 50000 άνθρωποι θα μιλούνε την ελληνική γλώσσα. Μπορεί να είναι μουσουλμάνοι όμως η μητρική τους γλώσσα είναι τα ποντιακά. Αυτό μπορεί να είναι μια γέφυρα μεταξύ των λαών. ΑΣΑΝ: Ξέρετε στην Τουρκία πέρασε έτσι πολύς χρόνος. Όχι μόνο εγώ και πιο πριν και πιο μετά.. Αυτά νομίζω τελείωσαν. Ξέρετε για Ευρωπαϊκή Ένωση και δημοκρατία. Και οι μορφωμένοι άνθρωποι, τώρα είναι πιο ελεύθεροι. Μιλάνε, γράφουνε. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Καταλυτικό ρόλο στις εξελίξεις έπαιξε η εκλογική νίκη του Ταγίπ Ερντογάν το Νοέμβριο του 2002. Ο ισλαμιστής πολιτικός ήταν για χρόνια το κόκκινο πανί για τους στρατιωτικούς. ΚΙΓΙΑΤ (Ναύαρχος εν αποστρατεία): Πέρασαν 5 χρόνια από τότε που αποστρατεύθηκα από τις ένοπλες δυνάμεις. Δεν μπορώ να ξέρω τι σκέφτονται αυτοί αυτή τη στιγμή. Αλλά στο παρελθόν εγώ και οι δυνάμεις του στρατού, στις οποίες άνηκα, βλέπαμε με καχυποψία τον κύριο Ερντογάν και την ομάδα του. Είχε κάνει δηλώσεις, ομιλίες και ανακοινώσεις στο παρελθόν, οι οποίες είχαν θρησκευτικό περιεχόμενο και είχαν ενοχλήσει την τουρκική κοινωνία. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Για τις δηλώσεις αυτές, ο Ερντογάν είχε χάσει τη δημαρχία της Κωνσταντινούπολης και βρέθηκε στις φυλακές. Όταν έγινε πρωθυπουργός είχε ένα μόνο όπλο να αντιμετωπίσει τους αντιπάλους του στρατιωτικούς. Τις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ένταξη, την οποία υποστηρίζει η μεγάλη πλειοψηφία των Τούρκων. Η κυβέρνηση του ξεκίνησε μια σειρά από μεταρρυθμίσεις για τις δημοκρατικές ελευθερίες και τις μειονότητες. Οι Κούρδοι μπορούν να διδάσκονται τη γλώσσα τους σε ιδιωτικά φροντιστήρια και ένα ημίωρο πρόγραμμα στα κουρδικά μεταδίδεται κάθε εβδομάδα από την κρατική ραδιοτηλεόραση. ΦΕΡΑΤ: Ήταν ένα ενθουσιώδες γεγονός για μένα. Διότι εδώ και περίπου 80 χρόνια σε αυτή τη χώρα υποστήριζαν ότι δεν υπάρχει μια τέτοια γλώσσα. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Μέχρι την 17η Δεκεμβρίου, οι μεταρρυθμίσεις ήταν περιορισμένες. Πολλές δεν έχουν εφαρμοστεί. Τα βασανιστήρια στις φυλακές έχουν περιορισθεί αλλά συνεχίζονται. Αλλά σε σύγκριση με το παρελθόν, η πρόοδος είναι μεγάλη. ΦΕΡΑΤ: Μια ομάδα Κούρδισσων κατάθεσαν αίτημα στο τουρκικό κοινοβούλιο, για να αφεθεί ελεύθερος ο Οτσαλάν. Πριν 10 χρόνια οι γυναίκες αυτές όχι μόνο δεν μπορούσαν να το κάνουν, αλλά και εάν τολμούσαν να σκεφτούν κάτι τέτοιο θα κατέληγαν στη φυλακή. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ: Η Τουρκία μπορεί να φτάνει επιτέλους στο τέλος του τούνελ στο οποίο εισήλθε τον καιρό του στρατιωτικού πραξικοπήματος. Ο επίτιμος προσκεκλημένος μας, Σανάρ Γιουρντάταπαν, έχει πάει τρεις φορές στη φυλακή λόγω της προσπάθειάς του να αφαιρέσει το φίμωτρο από την τουρκική κοινωνία. ΓΙΟΥΡΝΤΑΤΑΠΑΝ: Ήταν κάπου το 1996, πολύ αργά τη νύχτα ή πολύ νωρίς το πρωίμ δεν ήξερα τι ώρα είναι. Με ξύπνησαν, μου έδεσαν τα μάτια και περπατούσαμε με αστυνομικούς σε κάθε πλευρά στους στενότατους διαδρόμους του αρχηγείου της αστυνομίας στην Άγκυρα. «Πρόσεχε, σκαλοπάτια! Σκαλοπάτια πάνω! Σκαλοπάτια κάτω!». Ήταν η τυπική σκηνή που μου είχε μονάχα περιγραφεί ως τότε από θύματα βασανιστηρίων. Είναι η σειρά μου σκέφτηκα. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Τα στόματα έχουν ανοίξει. Ο θιασάρχης και σκηνοθέτης Ισίλ Κασάμπογλου έχει ανοίξει ένα πρωτοποριακό θέατρο μακριά από το κέντρο της Κωνσταντινούπολης. ΚΑΣΑΜΠΟΓΛΟΥ (Σκηνοθέτης): Γιατί είναι μία συνοικία όπου μένουν όλες οι μειονότητες: Έλληνες ορθόδοξοι, Αρμένιοι. Έπειτα, αν τριγυρίσει κανείς στην Κωνσταντινούπολη, υπάρχουν επίσης οι Κούρδοι και όσοι αποτελούν την Ανατολία που έχουν τις δικές τους περιοχές, τα δικά τους εστιατόρια, κλπ. σε αυτή τη συνοικία. Για παράδειγμα, ανεβάσαμε ένα Κουρδικό έργο, που για πρώτη φορά ανέβηκε στην Τουρκία από επαγγελματικό θίασο. Φυσικά, αυτό είναι καθαρά πολιτικό έργο. ΚΑΣΑΜΠΟΓΛΟΥ: Ανακάλυψα τυχαία στα Γαλλικά, το «Η παρέλαση» της Λούλας Αναγνωστάκη. Λάτρεψα αυτό το κείμενο, το έχω κρατήσει στα Γαλλικά εδώ και 10 χρόνια. Θα ζητήσουμε τα δικαιώματα από τη συγγραφέα για να το ανεβάσουμε σε αυτό το θέατρο. Γιατί τώρα είναι η στιγμή να το ανεβάσω. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Για πολλά χρόνια, η Ίμβρος και η Τένεδος είχαν χαρακτηρισθεί στρατιωτικές περιοχές. Ακόμη και οι παλιοί κάτοικοι των νησιών δεν μπορούσαν να τα επισκεφθούν. ΠΑΥΛΗΣ: Στην Τένεδο είχε επιχειρήσει να επιστρέψει ο πατέρας μου μαζί με μια παρέα τενεδιών, όταν ήμουν μικρό παιδάκι, αν θυμάμαι καλά ήταν το 67. Δεν έγιναν δεκτοί τότε, δεν τους άφησαν καν να πατήσουν στην Τένεδο. Πριν από 10 χρόνια το επιχειρήσαμε με μια παρέα μυτιληνιών που είχαν καταγωγή από την Τένεδο. Ήταν ιδιαίτερα συγκινητικές οι στιγμές αυτές, όταν ανακάλυψα συγγενείς μου που δεν γνώριζα ότι υπήρχαν εκεί, όταν έφευγα από εκεί μου είπαν να ξανάρθετε εδώ. Και θυμάμαι ότι για να πάρει τη θύμηση μου ένας πολύ καλός άνθρωπος, ξέσκισε ένα κομμάτι σάρκας με τα νύχια του από το κορμί μου και το πήρε. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Μετά το 99 η κατάσταση βελτιώθηκε. Κάθε καλοκαίρι, οργανώνονται στην Τένεδο και την Ίμβρο πανηγύρια. ΣΥΝΑΡΕΛΗΣ: Υπάρχει τα τελευταία χρόνια μια αυθόρμητη αλλά και μαζική προσέλευση. Δηλαδή τον Αύγουστο, όταν βρεθεί κανείς στην Ίμβρο θα συναντήσει 2 και 3 χιλιάδες ιμβρίους και θυμίζει την εποχή εκείνη. Ειδικά τα τελευταία χρόνια, δε φοβούνται αλλά δεν έχουν και κάτι να φοβηθούν. Πηγαίνουμε εμείς, επισκευάζουμε και τα σπίτια μας, τους δίνουμε και αρκετά λεφτά. Μας περιμένουν σαν μάνα εξ ουρανού το καλοκαίρι. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Το καλοκαίρι του 2004, στα πλαίσια των εκδηλώσεων της «Δάφνης», της ελληνοτουρκικής μη-κυβερνητικής οργάνωσης, Έλληνες και Τούρκοι επισκεφτήκαμε την Τένεδο. Αυτή τη φορά το κλίμα ήταν φιλικό. Και οι μετρημένοι στα δάχτυλα Έλληνες λιγότερο φοβισμένοι. ΓΥΝΑΙΚΑ: Καλά είναι μόνο που δεν έχει κόσμο, δηλαδή χριστιανοί. Άλλον ξένο κόσμο γεμάτο. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Αλλά τα πάτε καλά; ΓΥΝΑΙΚΑ: Ε τα πάμε εδώ γεννηθήκαμε, εδώ γεράσαμε είμαστε υποχρεωμένοι να τα πάμε. Αλλά με τα Κυπριακά φύγαμε ο κόσμος και άδειασε το νησί, αλλιώς δεν το είχανε στο νου τους ο κόσμος να αδειάσει. Και εμείς 4 χρόνια είναι που φύγαμε-και πήγαμε στην Αθήνα-γιατί έχουμε τον μικρό. Και αν το παιδί έμενε εδώ δε θα μάθαινε γράμματα και αναγκαστήκαμε να φύγουμε. Από τις μαμάδες μας και από ένα δάσκαλο, ηλικιωμένος ήταν, θεός συγχωρέστον και μάθαμε και 5 λέξεις. Αλλιώς τα σχολεία μας τα πήραν και τα κλείσανε. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Οι διώξεις και η έλλειψη ελληνικών σχολείων έχουν συρρικνώσει τη μειονότητα. Δεν υπάρχουν πιστοί ούτε για την εκκλησία που βρίσκεται στο λιμάνι του νησιού. Η παπαδιά πιστεύει ότι σε λίγα χρόνια δεν θα υπάρχει ούτε ένας Έλληνας. ΠΑΠΑΔΙΑ: Ήταν θέλημα Θεού. Τούτοι ήταν πιο έξυπνοι και το έκαναν δεν ξέρω. Τα καταστρέψανε, κρίμα ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Σήμερα τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν. Στις 17 Δεκεμβρίου, η κυβέρνηση Ερντογάν πέτυχε τον στόχο της, την έναρξη διαπραγματεύσεων για την είσοδο της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Για έχουν αίσιο τέλος, θα πρέπει η Τουρκία να αποκαταστήσει τα δικαιώματα των μειονοτήτων που παραβιάσθηκαν τα προηγούμενα χρόνια. Ο σύλλογος Ιμβρίων της Αθήνας απευθύνθηκε πέρυσι στον ευρωπαίο επίτροπο Γκίντερ Φερχόιγκεν εξηγώντας τις παραβιάσεις της συνθήκης της Λοζάννης. ΑΣΑΝΑΚΗΣ (Νομικός Σύμβουλος Συλλόγου Ιμβρίων): Τα ελληνικά σχολεία που βάσει της συνθήκης της Λοζάννης προβλεπόταν ότι θα ανεγείρονταν και θα συντηρούνταν με δαπάνες της ελληνικής κοινότητας, έχουν δημευτεί. Και αυτό που μας έχει γεμίσει με οργή και αγωνία είναι ότι ένα από αυτά, έχει ήδη κατακυρωθεί σε κάποιον ιδιώτη, ο οποίος πρόκειται να το μετατρέψει σε ξενοδοχείο, ξενοδοχείο και καφετέρια. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Ο ευρωπαίος επίτροπος αναγνώρισε το δίκαιο των αιτημάτων. ΑΣΑΝΑΚΗΣ: Για πρώτη φορά σε επίσημο έγγραφο διεθνούς οργανισμού, γίνεται μνεία σε παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων της ιμβριακής κοινότητας. Η επιτροπή ανθρωπίνων δικαιωμάτων του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου, αφιερώνει ειδικό κεφάλαιο στην ελληνική μειονότητα της Ίμβρου, παρένθεση Γιοκτσέ-Αντά, και της Τενέδου, παρένθεση Μπορζε-Αντά. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Η ελληνική μειονότητα της Κωνσταντινούπολης αντιμετωπίζει παρόμοια προβλήματα. Τα ελληνικά σχολεία έχουν ερημώσει γιατί δεν επιτρέπεται σε παιδιά ελλήνων να φοιτήσουν. ΦΡΑΓΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρ. Διευθυντής Ζωγράφειου): Δε μας επιτρέπουν να γράψουν παιδιά αν δεν γράφει η ταυτότητά τους Ρωμιός Ορθόδοξος. Κάποτε σπούδαζαν στα σχολειά μας και Αρμεναίοι και τούρκοι ακόμα. Δεν επιτρέπουν να γραφούν παιδιά ελλήνων υπηκόων. Ύστερα να επιτρέψουν το διορισμό των εκπαιδευτικών. Να γίνεται άνετα, όπως πριν. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Πολλά ελληνικά κτίρια έχουν δημευθεί και οι υποθέσεις βρίσκονται στα δικαστήρια. Η τουρκική γραφειοκρατία ξεπουλά στα γρήγορα τις ελληνικές περιουσίες ώστε να μην επιστραφούν στους δικαιούχους. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ (Δημοσιογράφος): Βλέπουν ότι έρχεται γρήγορα η εποχή κατά την οποία δεν θα μπορούν να φερθούν όπως θέλουν. Σπεύδουν να εκποιήσουν κυρίως τα φιλέτα, που μπορούν να πουλήσουν 100 για την τσέπη άλλα 200. Να μας αποζημιώσουν όταν δικαιωθούμε με την αντικειμενική του αξία. Τάχα μου. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Πολλές ελληνικές περιουσίες έχουν δημευθεί με παράνομο, σχεδόν σουρεαλιστικό τρόπο. Το θέμα ανακάλυψε ο τούρκος δημοσιογράφος Μεχμέντ Γκουζ. ΓΚΟΥΖ (Δμοσιογράφος): Όταν ερευνήσαμε το θέμα, είδαμε κάτι πολύ άσχημο και κωμικό. Από το 1980, δηλαδή από το πραξικόπημα της 12ης Σεπτεμβρίου, έγιναν 300 αγωγές κατά του Χριστού. Έχετε ακούσει κάτι τέτοιο ποτέ σας; Έχουν γίνει αγωγές για καταστήματα, σπίτια, κτίρια και για οποιοδήποτε ακίνητο ανήκει στις εκκλησίες ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Πολλές περιουσίες ανήκαν σε ενορίες κάποιας εκκλησίας. Της αγίας Τριάδας, του Χριστού ή της Παναγίας. Τα δικαστήρια καλούσαν την Παναγία να παρουσιαστεί για να καταθέσει! Και επειδή η Δευτέρα παρουσία δεν έχει έρθει ακόμη, έκαναν κατάσχεση των ακινήτων. ΓΚΟΥΖ: Είναι αδύνατον να μην ξέρουν τα δικαστήρια και το κτηματολόγιο ότι η Μαρία της Μπεντάς ή η Μαρία σύζυγος του Ιωσήφ είναι η Παναγία και δεν είναι απλοί πολίτες. Παριστάνουν ότι δεν το γνωρίζουν αυτό και έτσι με δικαστικές αποφάσεις κατασχέθηκαν περίπου 300 ακίνητα, τα οποία ανήκουν στα ιδρύματα των εκκλησιών. Είναι μια επιχείρηση ντροπής για τη χώρα που ζω και βρίσκεται σε κωμική κατάσταση. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Λίγο πριν την 17η Δεκεμβρίου, συνάντησα ξανά στην Κωνσταντινούπολη τον Πόντιο συγγραφέα Όμερ Ασάν. Του είχα φέρει ένα δώρο, την «Οδύσσεια» στα ποντιακά. ΑΣΑΝ: Τα βιβλία είναι πολύ σημαντικό για μας. Δηλαδή, η γλώσσα ζει στα βιβλία. Και εγώ μιλώ και θέλω και στα ποντιακά να διαβάσω και «Ιλλιάδα», όχι μόνο την «Οδύσσεια». Και αυτό είναι ένα πάρα πολύ σημαντικό δώρο και ευχαριστώ πάρα πολύ. Και να πεις χαιρετισμούς στον Κοντανίδη αν τον βλέπεις. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Το βιβλίο του για την κουλτούρα των Πόντιων κυκλοφορεί πια ελευθέρα. Το δικαστήριο τον αθώωσε. Ετοιμάζει ένα καινούριο. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Τι είναι το καινούριο βιβλίο; Για τι πρόκειται; ΑΣΑΝ: Ε, πάλι για τη γλώσσα μας. Περιμένω 17 Δεκέμβρη να το βγάλω. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Περιμένεις την 17η Δεκέμβρη για να μην έχεις τα προβλήματα; ΑΣΑΝ: Ε, όλος ο κόσμος περιμένει, και εγώ μέσα, όχι μόνο εγώ. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Οι κεμαλιστές και το βαθύ κράτος προσπάθησαν μέχρι την τελευταία στιγμή να εμποδίσουν την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας. Ένας απ’αυτούς, ο πρύτανης του Πανεπιστήμιου της Κωνσταντινούπολης, είχε απειλήσει ότι θα καταλάβει την Ελλάδα και την Κύπρο, έστω κι αν χρειασθεί να σκοτωθούν 135 χιλιάδες τούρκοι στρατιώτες. ΑΛΕΜΝΤΑΡΟΓΛΟΥ(Πρ. Πρύτανης πανεπιστημίου Κωνσταντινούπολης): Δε θέλουμε να δώσουμε ό,τι έχουμε για να γίνουμε μέλος της ΕΟΚ. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Η αναγνώριση της ύπαρξης μειονοτήτων προκαλεί ακόμη μεγάλες αντιδράσεις. Μια επιτροπή, διορισμένη από την κυβέρνηση, παρουσίασε μια έκθεση για τις μειονότητες. Για τους κεμαλιστές, ήταν απαράδεχτη. ΑΚΑΡ: Αυτή η έκθεση δεν είναι σωστή. Δεν ψηφίσθηκε ομόφωνα. Έγιναν δέκα φορές ψηφοφορία και αλλαγές πάνω σε αυτή. Δε γίνεται τέτοια έκθεση. ΑΛΕΜΝΤΑΡΟΓΛΟΥ: Αυτή η χώρα λέγεται Τουρκία και οι άνθρωποι που ζουν σ’αυτή, λέγονται Τούρκοι, δεν λέγονται Κούρδοι, Έλληνες, Αρμένιοι ή οτιδήποτε άλλο. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Ακόμη και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, δέχθηκε επιθέσεις από τους εθνικιστές ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Τους προηγούμενους μήνες, οι Έλληνες αποτέλεσαν ξανά στόχο των εθνικιστών. Τον Σεπτέμβριο οι ακροδεξιοί γκρίζοι λύκοι πολιόρκησαν το Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης φωνάζοντας «εδώ είναι Τουρκία». Διαμαρτύρονταν εναντίον της επαναλειτουργίας της θεολογικής σχολής στην Χάλκη. Μια βόμβα εξερράγη στο πατριαρχείο. Και οι παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου πολλαπλασιάσθηκαν. Στόχος να ερεθισθούν η Ελλάδα και η Κύπρος και να θέσουν βέτο. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ: Να παρασύρουν άλλες δυνάμεις, Ελλάδα, Κύπρο, αυτοί να πουν όχι στην Τουρκία, αυτό που οι ίδιοι δεν μπορούν να πουν και να έχουν όπλο κατά της κυβέρνησης. Το παρακράτος ίσως να πνέει τα λοίσθια. Αλλά και το θεριό όταν ξεψυχάει είναι πολύ επικίνδυνο ΜΠΙΡΝΤΑΛ (Πρ. Πρόεδρος Οργάνωσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα): Θέλουμε να ακουστεί η φωνή μας στην Ε.Ε. και στην Άγκυρα. Θέλουμε να ακουστεί και στα βουνά. Διότι εμείς θέλουμε τη συμμετοχή των φυλακισμένων, των εξορισμένων και των ανταρτών στη Δημοκρατική κοινωνική ζωή της Τουρκίας. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: 12 Δεκεμβρίου Ντιαρμπακίρ. Πέντε μέρες πριν την κρίσιμη σύσκεψη των Βρυξελών για το μέλλον της Τουρκίας. Στην πρωτεύουσα των Κούρδων οι σκηνές θύμιζαν το σκοτεινό παρελθόν. ΕΡΝΤΟΓΑΝ: Η Τουρκία πέρασε το σταυροδρόμι, από εδώ και πέρα θα πετύχουμε και άλλες νίκες. Η δημοκρατία θα έχει διαφορετικό νόημα, τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι ελευθερίες θα έχουν μεγαλύτερη σημασία. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Στις 18 Δεκεμβρίου ο Ταγίπ Ερντογάν γύρισε θριαμβευτής στην Τουρκία. Οι αλλαγές που ξεκίνησε για να περιορίσει τους στρατιωτικούς και να ανταποκριθεί στις ευρωπαϊκές απαιτήσεις δεν μπορούν πλέον να σταματήσουν. ΦΕΡΑΤ: Ακόμη και αν ήθελαν να κάνουν επιφανειακές αλλαγές, είναι αναγκασμένοι να κάνουν το επόμενο βήμα. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Ήδη οι Κούρδοι δεν ζητούν πλέον την αναγνώριση τους ως μειονότητα. Ζητούν πολύ περισσότερα. ΑΚΑΡ: Λένε: «Εμείς είμαστε 20 εκατομμύρια, πώς μας λένε ότι είμαστε μειονότητα;». ΜΠΑΪΝΤΕΜΙΡ (Δήμαρχος Ντιαρμπακίρ): Παραδείγματος χάριν, πρέπει να αλλάξει το άρθρο 40 του Συντάγματος. Επίσης ο εκλογικός νόμος και η νομοθεσία για τα κόμματα πρέπει να αλλάξουν. Η νομοθεσία για τα κόμματα και ο εκλογικός νόμος απαγορεύουν τη χρήση άλλων γλωσσών εκτός από την τουρκική γλώσσα. ΚΙΛΙΤΣ: Το Σύνταγμα της Τουρκίας δεν δέχεται μειονότητες. Όλοι είμαστε ίσοι πολίτες. Αν δώσουμε δικαιώματα μειονότητας σε 20 διαφορετικές εθνότητες θα ανοίξει το κουτί της Πανδώρας. Δεν πρέπει να θυσιάσουμε την ταυτότητα της χώρας μας. ΕΡΝΤΟΓΑΝ: Η απόφαση δεν θα μας ζημιώσει. Αυτή είναι μια ευτυχισμένη βραδιά για όλους μας και το μέλλον μας θα είναι λαμπρό. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ: Ο τούρκος πρωθυπουργός είναι σήμερα πιο ισχυρός. Αλλά για να χτίσει το ευρωπαϊκό μέλλον που οραματίζεται, θα χρειασθεί να αλλάξει ριζικά την Τουρκία. ΤΕΛΟΣ.

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 26/01/2008

  13. Πολλές οι εύμορφες,
    γλυκιές ελληνοπούλες,
    μον’ μια μελαχρινή,
    αυτή έχει τη χάρη

    Τούρκος την αγάπησε,
    γυναίκα να την πάρει
    δέρνεται σκοτώνεται
    Τούρκισα δε γίνεται

    Κι αν δαρθείς κι αν σκοτωθείς
    Τουρκοπούλα θα γενείς

    (‘Ολες οι έμορφες – Κωσταράζι. Δημοτικά τραγούδια της Δυτ. Μακεδονίας από το Αρχείο Μέλπως Μερλιέ.)

    Σχόλιο από Θρακιώτης | 28/01/2008

  14. ΤΖΕΛΑΛΕΝΤΙΝ ΡΟΥΜΙ

    ● Η αγάπη είναι το φάρμακο της περηφάνιας μας και της αυταρέσκειάς μας. Ο γιατρός όλων των ατελειών μας.
    ● Οι άνθρωποι νομίζουν πως ξέρουν τι είναι απόλαυση, ενώ στην πραγματικότητα ξεριζώνουν τα φτερά τους για χάρη μιας αυταπάτης.
    ● Το μεγαλύτερο εμπόδιο πάνω στο Δρόμο είναι η δόξα.
    ● Ο πραγματικά σοφός άνθρωπος μένει απαρατήρητος.
    ● Η σοφία και η γνώσεις υπάρχουν για να μπορεί κανείς να ξεχωρίσει τον δρόμο από τον παλιόδρομο.
    ● Αυτός ο κόσμος είναι βουνά, ενώ οι πράξεις μας είναι κραυγές: η ηχώ απ’ τις φωνές μας πάντα επιστρέφει σ’ εμάς.
    ● Να επαναλαμβάνεις τα λόγια κάποιου δεν σημαίνει πως κατάλαβες και το νόημά τους.
    ● Αυτό που ο κοινός άνθρωπος βλέπει ως πέτρα, για τον άνθρωπο που ξέρει είναι μαργαριτάρι.
    ● Η σοφία και η γνώση υπάρχουν για να μπορεί κανείς να ξεχωρίζει τον καλό δρόμο απ’ τον κακό.
    ● Εσύ κάθεσαι, αλλά κινείσαι χωρίς να το βλέπεις και να το καταλαβαίνεις.
    ● Είναι γνωστό πως στον καθρέπτη όλα είναι ανάποδα, αλλά χωρίς αυτόν δε θα βλέπαμε τον εαυτό μας.
    ● Η αγάπη είναι ο εξάντας της αλήθειας.
    ● Χρυσό: το κεφάλαιο χρήσιμο για το παζάρι αυτού του κόσμου, στο κόσμο που θα ‘ρθει κεφάλαιο θα είναι η αγάπη και τα δυο μάτια γεμάτα δάκρυα
    ● Η οσμή της έπαρσης, της απληστίας και της ασελγείας θα σε προδώσει – όπως το σκόρδο που έφαγες – όταν θ’ ανοίξεις το στόμα σου για να μιλήσεις.
    ● Οι περισσότεροι επιστήμονες δεν έχουν όφελος από τις γνώσεις τους: είναι αυτοί που κρατάνε τη γνώση στη μνήμη τους, αλλά δεν είναι ερωτευμένοι μαζί της.
    ● Θα γνωρίσει το μυστικό του Αόρατου μόνο εκείνος που είναι ικανός να κλείσει τα χείλη του και να μείνει σιωπηλός.
    ● Προσήλωσε το βλέμμα σου στα άστρα και ψάξε το Δρόμο. Τα λόγια εμποδίζουν να βλέπεις μακριά, τήρησε τη σιωπή.
    ● Ελάτε, περάστε! Σας παρακαλώ, ελάτε κι άλλη μια φορά. Όποιος κι αν είστε: πιστός ή άπιστος, αιρετικός ή ειδωλολάτρης. Αυτή η πόρτα είναι ανοιχτή για τον καθένα.
    ● Μόνο μετά όταν θα πέσουν τα τείχη τον μιναρέδων και των τζαμιών, θα εμφανιστούν γύρω πολλοί δερβίσηδες. Ως που η πίστη δε γίνει αίρεση, αλλά η αίρεση πίστη, ως τότε κανένας δε θα γίνει μωαμεθανός.
    ● Την επιστήμη την γνωρίζεις με την βοήθεια των λέξεων, την τέχνη με άσκηση, αλλά την αποξένωση γνωρίζεις μέσα σε μια παρέα

    από «εθελουσία λήθη»

    http://e-lithi.blogspot.com/2008/05/blog-post_17.html

    Σχόλιο από Ρουμί | 19/05/2008

  15. […] είτε στους Πόντιους της Ελλάδας, είτε της διασποράς, είτε της Τουρκίας. Από την  τελευταία ομάδα προέρχεται ένας σημαντικός […]

    Πίνγκμπακ από -Pontic Wood Art ……και όχι μόνο! « Πόντος και Αριστερά | 17/06/2008

  16. […] γ) το κείμενο “Πόντιοι της Τουρκίας“. […]

    Πίνγκμπακ από -To τουρκικό αίνιγμα! « Πόντος και Αριστερά | 14/08/2008

  17. ΤΟΥΡΚΙΑ: Ταυτότητα και Μειονότητες
    από Stockholm Syndrome » Ιανουάριος 31st, 2007, 5:07 pm

    «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η τουρκική φυλή της Ανατολίας έχει σχηματιστεί από αρκετά διάσπαρτα στοιχεία. Το φανερώνουν οι διάλεκτοι, η σωματική διάπλαση, τα σπίτια, τα κοινωνικά έθιμα. Όμως το «τουρκικό έθνος» είναι ένα γεγονός στη βάση του οποίου υπάρχει πολιτική ενότητα. Κάθε άνθρωπος που ζει μέσα στο πολιτικό πλαίσιο της Τουρκίας είναι Τούρκος».

    Burhan Oguz, Οι Πολιτιστικές Ρίζες του Τουρκικού Λαού

    Κάτω από ένα τεχνητό επίστρωμα «εθνικής ομοιογένειας» η Τουρκία παραμένει ένα πολυεθνικό, πολυθρησκευτικό και πολυπολιτισμικό κράτος. «Στην Τουρκία υπάρχουν εβδομήντα δυόμισι εθνότητες», λέει μια παροιμία στη γειτονική μας χώρα. Παρ’ όλα αυτά το ζήτημα της «εθνικής συνείδησης» των σημερινών Τούρκων εξακολουθεί να είναι στη βάση του πολιτικό ζήτημα. Αν και όποιος ζει μέσα στα όρια του τουρκικού κράτους θεωρείται «Τούρκος», εντούτοις η ετερότητα αντιστέκεται και η καταπιεσμένες ταυτότητες επιστρέφουν δυναμικά. Ποια είναι λοιπόν η σύγχρονη εθνο-γλωσσική και θρησκευτική Βαβέλ που λέγεται «Τουρκία». Ποιος ο ρόλος των ελληνογενών και ελληνόφωνων μουσουλμάνων; Υπάρχουν πραγματικά Τούρκοι ή απλά πρόκειται για ένα (ακόμη) κατασκευασμένο «έθνος»;

    Οι Τούρκοι ήταν ένας από τους τελευταίους λαούς της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που απέκτησε εθνική συνείδηση. Ο δυτικόφερτος εθνικισμός, που οδήγησε στην αποσύνθεση και τελικά στη διάλυση της πολυεθνικής Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, άργησε να φθάσει ως τις αμόρφωτες μάζες του τουρκόφωνου μουσουλμανικού πληθυσμού της. Η εθνικοποίηση των τουρκόφωνων μουσουλμάνων ξεκίνησε στις αρχές του 20ου αιώνα από μια μικρή ελίτ «Νεότουρκων» αστών, που προώθησε και τελικά επέβαλε τον τούρκικο εθνικισμό στους μη Χριστιανικούς πληθυσμούς της αυτοκρατορίας.

    Προηγουμένως η λέξη Τούρκος χρησιμοποιούνταν υποτιμητικά για να περιγράψει τους καθυστερημένους νομάδες της Ανατολίας. Στα τέλη του 19ου αιώνα η ελίτ των Οθωμανών (Osmanli) αντιμετώπιζε περιφρονητικά τη λέξη Τούρκος, που ήταν ταυτόσημη με την αγραμματοσύνη, την αμάθεια και την ασχήμια. Λίγες ωστόσο δεκαετίες αργότερα αυτή η «υποτιμητική» λέξη κατέληξε όχημα ενός νεοαφυπνισμένου εθνικισμού, που στην προσπάθεια του να βρει χώρο για «πατρίδα», διέπραξε μια σειρά από γενοκτονίες κι εθνικές εκκαθαρίσεις σε βάρος αυτοχθόνων λαών της Μικρά Ασίας.

    Για να υπάρξει «πατρίδα» οι Αρμένιοι και οι Έλληνες, οι δύο ιστορικοί κληρονόμοι και διεκδικητές της Μικρά Ασίας, έπρεπε να εξοντωθούν ή να εκτοπιστούν. Οι Αρμένιοι εξολοθρεύτηκαν με τη γενοκτονία του 1915. Οι Έλληνες σφαγιάστηκαν, εκτοπίστηκαν και τ’ απομεινάρια τους ανταλλάχτηκαν το 1923. Όμως η νίκη του 1922 δεν αρκούσε στον νέο ηγέτη των Τούρκων Μουσταφά Κεμάλ. «Ο κληρονομικός εχθρός έπρεπε να απωθηθεί και να κατατροπωθεί. Οι Έλληνες έπρεπε να χάσουν κάθε ιστορικό έρεισμα των εθνικών τους διεκδικήσεων και ν’ αποδειχθεί ότι η Ανατολία ήταν τουρκική πολύ πριν την άφιξη των Ελλήνων»(Ετιέν Κοπώ). Το σχέδιο του Κεμάλ ήταν να εφεύρει ένα έθνος, που να μη θεωρείται παρείσακτο στη Μικρά Ασία. Με τη βοήθεια λοιπόν της μυθολογίας κατασκευάστηκε τότε μια νέα τουρκική «ιστορία», σύμφωνα με την οποία οι Τούρκοι, αν και προέρχονταν από την Κεντρική Ασία, απέκτησαν καταγωγή από τους μεγάλους πολιτισμούς της Μικρά Ασίας (Χετταίοι και Ίωνες) και της Μεσοποταμίας (Βαβυλώνιοι)!

    Για τον Κεμάλ αυτό που είχε σημασία ήταν να διαποτιστεί η τουρκική κοινωνία με την κοσμική έννοια του «έθνους» και ν’ απαλλαγεί από την πνευματική κυριαρχία των τεκκέδων, που «αποβλάκωναν» το λαό. Το δόγμα του τούρκικου εθνικισμού ήταν το: Τουρκοποιήστε, εκσυγχρονίστε, δυτικοποιήστε! Αργότερα η θεωρία αυτή αντικαταστάθηκε με τη λεγόμενη τουρκο-ισλαμική σύνθεση(δόγμα Οζάλ), σύμφωνα με την οποία με τη λέξη Τούρκος περιγράφεται ένα δομικό εθνο-θρησκευτικό χαρακτηριστικό της τούρκικης πολιτικής οντότητας: η τουρκικότητα και η ισλαμική παράδοση.

    Η δυναμική επιστροφή της καταπιεσμένης ταυτότητας

    Το ζήτημα λοιπόν της εθνικής συνείδησης των σημερινών κατοίκων της Τουρκίας παραμένει στη βάση του πολιτικό ζήτημα: «Όποιος ζει μέσα στο πολιτικό πλαίσιο της Τουρκίας είναι Τούρκος»! Αυτό σημαίνει ότι η τούρκική εθνική ταυτότητα, που οικοδομήθηκε πάνω στις αρχές του Κεμαλισμού και του εθνικισμού, αρνείται τις επιμέρους εθνικές και εθνοτικές ιδιαιτερότητες των πληθυσμών που διαβιούν μέσα στα όρια του τουρκικού κράτους και καλλιεργεί συνθήκες βίαιης ομογενοποίησης τους.

    Η τουρκοποίηση των λαών της Μικρά Ασίας είναι μια αργή και συχνά βίαιη διαδικασία, που ξεκίνησε τον 11ο μ.Χ. αιώνα και συνεχίζεται ως τις μέρες μας. Αν εξαιρέσει κανείς την εξόντωση των Αρμενίων και την έξοδο των Ελλήνων, η τουρκοποίηση των μικρασιατικών λαών δεν προχώρησε στο βαθμό που θα ήθελαν οι Τούρκοι εθνικιστές. Και αυτό επειδή πολλές καταπιεσμένες ταυτότητες αναδύθηκαν αργότερα πιο δυνατές. Η ισλαμική ταυτότητα, που θεωρούνταν οπισθοδρομική και αντίθετη προς τον εκσυγχρονισμό, επέστρεψε ισχυρότερη και μάλιστα στον πολιτικό στίβο. Η κουρδική ταυτότητα, που συμβολίζει τον αγώνα των αυτοχθόνων λαών της περιοχής για εθνική ανεξαρτησία, αναδύθηκε προβάλλοντας διεκδικήσεις κι απειλώντας με διάλυση το ίδιο το τουρκικό κράτος.

    Σήμερα σχεδόν οι πάντες στην Τουρκία αρχίζουν ν’ αναζητούν τις ρίζες και την ταυτότητα τους. Πρόκειται για ένα πρόσφατο φαινόμενο, που παραπέμπει όμως και στις αταβιστικές τάσεις για τις οποίες φημίζονται οι μικρασιατικοί λαοί. Για ν’ αμβλύνουν τις εντυπώσεις που προκαλεί αυτή η απειλητική επάνοδος των επιμέρους εθνικών ταυτοτήτων στην Τουρκία, πολλοί Τούρκοι εκσυγχρονιστές επικαλούνται την έννοια της δημοκρατίας, ως τρόπο αρμονικής συνύπαρξης των διαφορετικών ταυτοτήτων. Για τους ίδιους η χώρα τους δεν ονομάζεται «Τούρκικη Δημοκρατία» αλλά «Δημοκρατία της Τουρκίας»(Turkiye Cumhuriyeti) και είναι ένας κοινός τόπος συνύπαρξης διαφορετικών ταυτοτήτων.

    Αν παραβλέψει κανείς το ότι η λέξη δημοκρατία αποτελεί απλά σχήμα λόγου στην Τουρκία, τότε θα πρέπει ν’ αναρωτηθεί κατά πόσο η αποδοχή μιας ταυτότητας μπορεί να συμβάλει στη δημοκρατία, εφόσον μπορεί κάλλιστα να την απειλήσει σ’ ένα μεταγενέστερο στάδιο. Για παράδειγμα, αν η «Δημοκρατία της Τουρκίας» αποδεχτεί την εθνική ταυτότητα των 20 εκατομμυρίων Κούρδων και παραχωρήσει σ’ αυτούς τα βασικά τους δικαιώματα, δεν θ’ απειληθεί μακροπρόθεσμα η ίδια της η εδαφική υπόσταση; Δεν υπάρχει τέτοιος κίνδυνος υποστηρίζει ο Τούρκος δημοσιογράφος Ερτουγρούλ Οζκιόκ, εφόσον «η Τουρκία, είτε ως αποτέλεσμα της πολυπολιτισμικής κληρονομιάς των Οθωμανών, είτε ως αποτέλεσμα της βούλησης για συνύπαρξη διαφορετικών εθνικών ομάδων, η οποία διαμορφώθηκε την περίοδο της δημοκρατίας, κατάφερε να βγάλει μια δημιουργική πολιτική παράδοση». Όπως και να χει πάντως η πολυεθνικότητα της σημερινής Τουρκίας αποτελεί αδιαμφισβήτητο γεγονός και ίσως οδηγήσει μακροπρόθεσμα στη πολιτική αναδιάρθρωση της χώρας.

    Οι εβδομήντα δυομισι εθνότητες της Τουρκίας!

    «Turkiye de yetmis iki bucuk millet war» (Στην Τουρκία υπάρχουν εβδομήντα δυόμισι εθνότητες)! Αυτή η παροιμία επαναλαμβάνεται συχνά και με χιουμοριστική διάθεση στους κύκλους της τουρκικής διανόησης. Φυσικά δεν πρόκειται απλά για μια φράση λαογραφικής σημασίας αλλά για μια αντανάκλαση της τουρκικής πραγματικότητας. Η Τουρκία είναι ένα πολυεθνικό κράτος που παριστάνει το μονοεθνικό. Σε μια έρευνα του γερμανικού Πανεπιστημίου του Τίμπιγκεν με τίτλο Ethnic Groups in the Republic of Turkey, αναφέρεται ότι στη σημερινή Τουρκία υπάρχουν τουλάχιστον 52 εθνότητες, με ξεχωριστά γλωσσικά, θρησκευτικά και εθνολογικά χαρακτηριστικά. Σε μια προσπάθεια να υποβαθμίσει αυτό τον αριθμό ο πρώην Πρόεδρος της Τουρκίας Τουργκούτ Οζάλ είχε αναφερθεί σε μόλις… 25 εθνότητες που κατοικούν στην επικράτεια της Τουρκίας. Είτε πρόκειται για 72 είτε για 25 εθνότητες, είναι γεγονός ότι στην Τουρκία δεν κατοικούν μόνον Τούρκοι.

    Σε πείσμα των εθνικιστών το λεγόμενο «τουρκικό έθνος» είναι ένα μείγμα λαών και εθνοτήτων. Φυσιογνωμικά τουλάχιστον οι σημερινοί κάτοικοι της Τουρκίας έχουν χαρακτηριστικά που ανήκουν σε όλες τις εθνότητες, που κατοικούσαν στη Μικρά Ασία και γενικότερα στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Και σίγουρα δεν μοιάζουν παρά ελάχιστα με τους «αδελφούς» Τουρκμένους, Ουζμπέκους, Τατάρους και Καζάκους της Κεντρικής Ασίας.

    Ήταν μεγάλη ψυχρολουσία η πρώτη επαφή των απλών κατοίκων της Τουρκίας -κυρίως των εμπόρων κι επιχειρηματιών- με τους «αδελφούς Τούρκους» της Κεντρικής Ασίας. Ξαφνικά διαπίστωσαν ότι, εκτός από μια κάποια μακρινή γλωσσική συγγένεια, δεν είχαν καμία σχέση με τους Κεντροασιάτες «αδελφούς» τους! Επρόκειτο για τελείως διαφορετικούς λαούς! Αντίθετα με τους γείτονες τους -και ακήρυκτους εχθρούς- Έλληνες, που καβγάδιζαν με το παραμικρό, έμοιαζαν σε σημείο που να μην μπορεί κανείς να τους ξεχωρίσει. Και πράγματι οι άνθρωποι που κινούνται στους πολύβουους δρόμους της Κωνσταντινούπολης μοιάζουν σε μεγάλο βαθμό με τους ανθρώπους που περπατούν στους μποτιλιαρισμένους δρόμους της Αθήνας και σχεδόν καθόλου μ’ εκείνους που βολοδέρνουν στους σκονισμένους δρόμους της Σαμαρκάνδης και της Άλμα-Άτα.

    Αν οι σημερινοί κάτοικοι της Τουρκίας μπουν στον κόπο και κάνουν το λεγόμενο «τεστ του καθρέπτη», δηλαδή αν κοιταχτούν κατάμουτρα στον καθρέπτη, τότε ο μύθος ότι προέρχονται από «τριακόσια λιοντάρια» που ήρθαν από το Τουράν αυτομάτως θα καταρρεύσει. Και αυτό επειδή το λεγόμενο «τουρκικό έθνος» προέρχεται από τη, βίαιη πολλές φορές, συγκόλληση διάσπαρτων εθνολογικών στοιχείων της Ανατολικής Μεσογείου και των Βαλκανίων.

    Μια γλωσσική και εθνο-θρησκευτική Βαβέλ

    «Δεν πιστεύω ότι ο καθένας μας είναι Τούρκος, ότι κι αν σημαίνει αυτό. Κοίταξέ μας! Είμαστε ένα μείγμα Τούρκων, Αράβων, Ελλήνων, Εβραίων, Περσών, Αρμενίων, Κούρδων…», δήλωσε στον έκπληκτο δημοσιογράφο του National Geographic ο «Τούρκος» Ουμίτ, που έτρωγε μαζί του σ’ ένα εστιατόριο της Άγκυρας. Αμέσως, ένας-ένας από την παρέα του Ουμίτ, που καθόταν μαζί με τον αμερικανό δημοσιογράφο, άρχισαν να συμπληρώνουν το παζλ της πολυεθνικότητας της Τουρκίας. «Έχω πολλούς συγγενείς εκτός Τουρκίας», είπε ο ένας. «Η μητέρα μου είναι τουρκάλα, αλλά η μητέρα της ήταν από τη Ρουμανία», διέκοψε ένας άλλος. «Η μητέρα μου είναι από την Ελλάδα, αλλά μιλάει τουρκικά. Ο πατέρας μου γεννήθηκε στη Γεωργία…», συμπλήρωσε ένας τρίτος. Όλοι τους προέρχονταν από μη-τουρκικούς λαούς που συνυπήρχαν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και στη συνέχεια εκτουρκίστηκαν, κυρίως γλωσσικά.

    Από κάθε άποψη η γλώσσα παραμένει το κυρίαρχο στοιχείο ορισμού της τουρκικότητας: «Η τουρκική γλώσσα είναι το μοναδικό αποδεκτό κριτήριο για έναν ορισμό σχετικά με τους Τούρκους. Τούρκος είναι αυτός που μιλά την τουρκική γλώσσα. Όλοι οι άλλοι ορισμοί είναι ανεπαρκείς»(Bozkurt Guvenc, Η Τουρκική Ταυτότητα). Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με την εγκυκλοπαίδεια Ethnologue: Language of the world, στο χώρο της σημερινής Τουρκίας μιλιούνται άλλες 34(!) γλώσσες, εκτός από τα τουρκικά της Ανατολίας. Η μεγαλύτερη από αυτές είναι η Kurmanji(κουρδική διάλεκτος), που μιλιέται από περίπου 5 εκ. ανθρώπους και η μικρότερη είναι η Hirtevin, που μιλιέται από 250-300 Συρο-Χαλδαίους. Στο μεταξύ μιλιούνται η Αραβική (1,5 εκ.), η Κιρκασική (περίπου 1 εκ.), η Περσική(700.000), η Αζερική (600.000), η Γκαγκαούζικη (330.000), η Πομακική (300.000), η Καμπαρντιάνικη (210.000), η Λαζική (100.000), η Μιγκρέλικη (100.000), η Αρμενική (70.000), η Σερβοκροάτικη (100.000),η Αλβανοτοσκική (70.000), η Ελληνική (4000 στην Κωνσταντινούπολη και 300.000 ελληνόφωνοι μουσουλμάνοι)

    Κοντολογίς, σχεδόν το 1/3 του πληθυσμού της σημερινής Τουρκίας (πάνω από 20 εκ. άνθρωποι) μιλά και μια άλλη γλώσσα εκτός από τα επίσημα τουρκικά. Αυτό είναι πράγματι κάτι το εκπληκτικό εφόσον αναφερόμαστε σε μια χώρα, όπου η εκμάθηση της τουρκικής είναι εδώ και τρεις γενιές υποχρεωτική στην εκπαίδευση, στο στρατό, στη δημόσια διοίκηση και στα ΜΜΕ, ενώ απαγορεύεται η δημόσια χρήση κάθε άλλης γλώσσας, άσχετα αν αυτή μιλιέται από εκατομμύρια ανθρώπους(Kurmanji).

    «Πατριώτη, μίλα μόνο τουρκικά», ήταν το σύνθημα μιας προπαγανδιστικής εκστρατείας που εξαπέλυσε το τουρκικό κράτος στη δεκαετία του ’50 με σκοπό να εξαλείψει τις γλωσσικές ιδιαιτερότητες της χώρας. Το επόμενο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση έγινε το 1965, όταν η Τουρκία σταμάτησε στις επίσημες απογραφές της ν’ απογράφει τις εθνικές και γλωσσικές μειονότητες. Από τότε η Τουρκία αποφεύγει ν’ απογράφει τις μειονότητες της, θεωρώντας ότι μ’ αυτό τον τρόπο τις καθιστά επισήμως ανύπαρκτες!

    Στην Τουρκία δεν υπάρχουν μόνον εθνικές και γλωσσικές μειονότητες. Υπάρχουν κυρίως θρησκευτικές μειονότητες. Και φυσικά δεν αναφερόμαστε στους λιγοστούς εναπομείναντες Ελληνορθόδοξους, Αρμένιους και Εβραίους της χώρας. Σ’ αυτή τη χώρα ζουν περίπου 12-15 εκ. Αλεβίδες, μια ισλαμική αίρεση με συμπεριφορά πιο κοσμική και δημοκρατική σε σύγκριση με τους Σουνίτες, η οποία πρόσκειται πολιτικά στον αριστερό χώρο. Ένα σημαντικό τμήμα των Αλεβίδων ανήκει και στην κουρδική μειονότητα. Μια Αλεβίδικη ομάδα είναι και οι Ζάζα (περίπου 2 εκ), που μιλάνε μια ιρανική διάλεκτο και είναι Σουνίτες και Σούφι. Στα πλαίσια της κουρδικής μειονότητας συγκαταλέγονται και περίπου 300.000-500.000 Γιεζιντί (Yezindi), η θρησκεία των οποίων είναι παγανιστική (σατανολατρεία; ) με στοιχεία χριστιανισμού, ισλαμισμού και σουφισμού.

    Τουρκία, η προσφυγομάνα

    Μια άλλη σημαντική συνιστώσα της σημερινής εθνο-γλωσσικής πραγματικότητας της Τουρκίας αποτελούν και οι λεγόμενοι Muchacir, που είναι πρόσφυγες που κατέφυγαν στην Τουρκία κατά τη διάρκεια των τελευταίων χρόνων της αποσύνθεσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, καθώς και πολύ αργότερα. Οι περισσότεροι προέρχονται από τους μουσουλμανικούς πληθυσμούς των Βαλκανίων. Για παράδειγμα, όταν το 1878 η Βοσνία πέρασε στα χέρια της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας, δεκάδες χιλιάδες Βόσνιοι Μουσουλμάνοι, που δεν ήθελαν από αφέντες να γίνουν υπήκοοι και μάλιστα των «απίστων», κατέφυγαν ως πρόσφυγες στην Τουρκία. Κατά τη διαδικασία δημιουργίας κι επέκτασης των βαλκανικών εθνικών κρατών, όσοι πληθυσμοί είχαν προσχωρήσει στο Ισλάμ, άσχετα αν είχαν εκτουρκιστεί ή όχι, άρχισαν να αισθάνονται άβολα με τη νέα πραγματικότητα και να μεταναστεύουν προς -κυρίως- τη Μικρά Ασία, που προοριζόταν να γίνει η νέα πατρίδα των Τούρκων. Υπολογίζεται ότι ως τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο έφθασαν στην Τουρκία περί τα 3 εκ. πρόσφυγες από τα Βαλκάνια. Οι περισσότεροι φυσικά δεν ήταν τουρκικής καταγωγής, αλλά Σλάβοι, Έλληνες, Πομάκοι και Αλβανοί Μουσουλμάνοι (τουρκαλβανοί). Υπάρχουν κάποιοι που ισχυρίζονται ότι ο αριθμός των Muchacir από τα Βαλκάνια, χάρη στη δημογραφική τους αύξηση, φθάνει σήμερα τα 10 εκ. ανθρώπους!

    Εφόσον λοιπόν το 1/6 σχεδόν των σημερινών κατοίκων της Τουρκίας έλκει την καταγωγή του από τα Βαλκάνια κι από τους εκεί λαούς, δεν είναι καθόλου παράξενο που η Άγκυρα επιδιώκει συνεχώς να «χώνει τη μύτη» της στις βαλκανικές υποθέσεις. Με αφορμή αυτούς τους «δεσμούς αίματος» η Τουρκία επιθυμεί να επεμβαίνει και να παίζει σημαντικό ρόλο στα Βαλκάνια, όχι μόνον πολιτικό αλλά και οικονομικό. Χαρακτηριστική περίπτωση Τούρκου επιχειρηματία βαλκανικής καταγωγής είναι και ο Σαρίκ Τάρα (κατάγεται από Σλάβους μουσουλμάνους των Σκοπίων), ένας ένθερμος υποστηρικτής της ελληνο-τουρκικής προσέγγισης και συνεργασίας. Ανάμεσα στους Muchacir από τα Βαλκάνια σημαντική θέση κατέχουν οι ελληνόφωνοι Τουρκοκρήτες και οι Βαλαάδες, για τους οποίους όμως θ’ αναφερθούμε παρακάτω. Πρέπει να σημειώσουμε τέλος ότι οι πρόσφυγες από τα Βαλκάνια εγκαταστάθηκαν στην πλειοψηφία τους στην Αν. Θράκη, στην Κωνσταντινούπολη, στη Σμύρνη, στα παράλια της δυτικής Μικρά Ασίας, στα παράλια της Προποντίδας και γύρω από το Εσκί Σεχίρ, περιοχές που κατοικούνταν προηγουμένως από Έλληνες.

    Εκτός από τους Βαλκάνιους Muchacir υπάρχει κι ένας μεγάλος αριθμός προσφύγων που προέρχονται από τον Καύκασο και τη νότια Ρωσία(Κριμαία). Οι περισσότεροι είναι Κιρκάσιοι (Τσερκέζοι), Τσετσένοι, Ινγκούζοι και Οσσέτοι του βόρειου Καύκασου, ενώ υπάρχει κι ένας μεγάλος αριθμός από Τάταρους της Κριμαίας που άρχισαν να καταφεύγουν στην Τουρκία μετά τον Κριμαϊκό Πόλεμο(1853-1856). Υπάρχουν επίσης Τάταροι του Κουμπάν, Καζάκοι, Ουζμπέκοι, Αζέροι και Γεωργιανοί. Αυτή η ομάδα των Muchacir, που κατέφυγε στην Τουρκία από το βορρά και την ανατολή, υπολογίζεται σήμερα σε 3-5 εκ. ανθρώπους: ένα αρκετά ισχυρό «λόμπι» για να πιέζει την Τουρκία ν’ αναμειχθεί στις εθνικιστικές διαμάχες στον Καύκασο.

    Υπάρχει τέλος κι ένας αριθμός προσφύγων, που προέρχονται από το νότο, κυρίως από τη Συρία, τον Λίβανο και το Ιράκ ακόμη κι από το Σουδάν(μαύροι)! Όλοι αυτοί υπολογίζονται σήμερα σε σχεδόν 2 εκ. ανθρώπους.

    Ο λόγος που η Τουρκία συγκέντρωσε τόσα πολλά εκατομμύρια προσφύγων (σχεδόν το 1/3 των κατοίκων της κατάγεται από πρόσφυγες), είναι ότι το κράτος αυτό θεωρήθηκε κληρονόμος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Όσοι λοιπόν πληθυσμοί είχαν θρησκευτικούς, πολιτιστικούς και συναισθηματικούς δεσμούς μαζί της και δεν ήθελαν να παραμείνουν κάτω από την εξουσία των «απίστων», κατέφυγαν στην Τουρκία, που έγινε έτσι η θετή τους πατρίδα. Όπως όμως όλοι οι πρόσφυγες, έτσι και οι Τούρκοι Muchacir, αισθάνονται νοσταλγία και πόνο για τις ιδιαίτερες πατρίδες τους, ενώ αντιμετωπίζουν συχνά τη θετή τους πατρίδα με περιφρόνηση και αδιαφορία.

    Οι Muchacir έχουν κατά κοινή παραδοχή εμπλουτίσει το ήδη πλούσιο εθνο-γλωσσικό υπόβαθρο της σύγχρονης Τουρκίας, σε σημείο ώστε ορισμένοι να συγκρίνουν τη χώρα με την πολυεθνική και πολυπολιτισμική δομή των ΗΠΑ! Βέβαια είναι γεγονός ότι όλες οι φυλές, οι εθνοτικές ομάδες και γλωσσικές μειονότητες της Τουρκίας τείνουν να εκτουρκιστούν παράλληλα με τον εξαστισμό τους. Σήμερα σχεδόν το 65% του πληθυσμού της χώρας κατοικεί στ’ αστικά κέντρα κι αν ο ίδιος ρυθμός αστυφιλίας διατηρηθεί, τότε γύρω στο 2020 τουλάχιστον το 80% των Τούρκων θα κατοικεί στις πόλεις. Η γιγάντωση των τουρκικών πόλεων συμβαίνει σύμφωνα με το λατινοαμερικανικό μοντέλο, με την παράλληλη εκρηκτική ανάπτυξη των τενεκεδομαχαλάδων, όπου βρίσκουν καταφύγιο οι εξαθλιωμένοι, οι πρόσφυγες και κατά κανόνα οι μειονότητες.

    Ένα άλλο στοιχείο που θα πρέπει να υπογραμμιστεί είναι η δημογραφική δυναμική των μειονοτήτων, που είναι πολύ μεγαλύτερη σε σχέση μ’ εκείνη των καθεαυτό «Τούρκων». Για παράδειγμα, ο ετήσιος ρυθμός δημογραφικής αύξησης των Κούρδων είναι 3,6%, υπερδιπλάσιος σε σύγκριση με τους υπόλοιπους «Τούρκους»(1,6%). Με βάση αυτό το ρυθμό τα σημερινά 20 εκ. των Κούρδων της Τουρκίας θα γίνουν 32,3 εκ. το 2020 και θα αντιστοιχούν στο 37% του συνολικού πληθυσμού της χώρας. Το 2050 ο πληθυσμός της Τουρκίας προβλέπεται να είναι 105 εκ., από τα οποία τα 47 εκ. (44,5%) θα είναι Κούρδοι! Αυτό σημαίνει ότι αν οι σημερινοί διαφορετικοί ρυθμοί δημογραφικής αύξησης μεταξύ Τούρκων και Κούρδων διατηρηθούν, τότε μέσα σε μισό αιώνα οι Κούρδοι θα είναι η πολυπληθέστερη εθνική ομάδα στην Τουρκία! Υπερβολικό ή όχι είναι γεγονός ότι μόνο το πανίσχυρο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας γνωρίζει τις πραγματικές διαστάσεις του προβλήματος και μελετά τρόπους αντιμετώπισης της κουρδικής δημογραφικής πλημμυρίδας…

    Ελληνόφωνοι και Ελληνογενείς μουσουλμάνοι

    Τελευταία ακούγεται συχνά από ορισμένους κύκλους στην Ελλάδα η άποψη ότι Έλληνες και Τούρκοι είναι κοινός λαός με διαφορετική όμως γλώσσα και θρησκεία. Πιο συγκεκριμένα προωθείται η άποψη ότι η Τουρκία και η Ελλάδα και οι λαοί τους, είναι ουσιαστικά συνέχεια του Ανατολικού Ρωμαϊκού Κράτους και των κατοίκων του! Όσο κι αν ακούγεται παράξενο αυτό δεν απέχει και πολύ από την πραγματικότητα. Ένα πολύ μεγάλο τμήμα των κατοίκων της σημερινής Τουρκίας προέρχεται από τους ελληνόφωνους χριστιανο-ορθόδοξους πληθυσμούς της Μικρά Ασίας, που εξισλαμίστηκαν και στη συνέχεια εκτουρκίστηκαν. Σύμφωνα μάλιστα και με την άποψη του καθηγητή αιγυπτιολογίας Μ.Σ. Μεγαλομμάτη; «Οι ίδιοι οι ελληνόφωνοι χριστιανοί Ρωμαίοι επέλεξαν (ή κατέληξαν) στη συντριπτική τους πλειοψηφία (άνω των 4/5) το Ισλάμ!» Αυτοί οι προσηλυτισμένοι πληθυσμοί διαμόρφωσαν στη συνέχεια αυτό που σήμερα αποκαλείται «τουρκόφωνοι μουσουλμάνοι Ρωμαίοι» ή «Τούρκοι»

    Γιατί ωστόσο αυτή η μαζική προσχώρηση των ελληνοφώνων πληθυσμών στο Ισλάμ είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια της γλώσσας και κατ’ επέκταση της ελληνικής τους συνείδησης; Αυτό δε συνέβη, σύμφωνα με τον Μ.Σ. Μεγαλομμάτη, επειδή το Ανατολικό Ρωμαϊκό Κράτος και συγκεκριμένα η θρησκευτικο-πολιτική ηγεσία της Κωνσταντινούπολης δεν αποδέχτηκε αυτή τη μαζική προσχώρηση και δεν φρόντισε να λάβει μέτρα για να αποτραπεί ο αφελληνισμός αυτών των πληθυσμών. Θα μπορούσε για παράδειγμα να αποδεχτεί αυτό το γεγονός και να στείλει κάποιους σοφούς στη Μέκκα, οι οποίοι και θα μετέφραζαν το Κοράνι στα ελληνικά. Μ’ αυτό τον τρόπο θα υπήρχαν σήμερα εκατομμύρια Έλληνες μουσουλμάνοι και τα ελληνικά θα μιλιόταν ως τις όχθες του Ευφράτη!

    Αντί γι’ αυτό τα ελληνικά εξαφανίστηκαν από τη Μικρά Ασία, εκτός από ορισμένες εξαιρέσεις. Δεν αναφερόμαστε βεβαίως στους λιγοστούς εναπομείναντες Έλληνες της Κωνσταντινούπολης και της Ίμβρου. Ούτε και στους περίπου 10.000 «Τουρκο-ορθόδοξους» οπαδούς του Παπα-Ευθύμ, που το 1924 επιχείρησε να δημιουργήσει Τουρκορθόδοξο Πατριαρχείο. Αναφερόμαστε κυρίως στους ελληνόφωνους μουσουλμάνους της Τουρκίας. Αυτοί χωρίζονται σε τέσσερις μεγάλες ομάδες. Στους ελληνόφωνους μουσουλμάνους του Πόντου (πάνω από 300.000), στους Τουρκοκρήτες (200.000-300.000), στους εξισλαμισθέντες Έλληνες της Κύπρου (150.000) και στους Βαλαάδες (50.000). Με εξαίρεση τους ελληνόφωνους του Πόντου, όλοι οι υπόλοιποι ήρθαν στην Τουρκία ως πρόσφυγες κυρίως από το 1912 και μετά.

    Η μεγαλύτερη πληθυσμιακή ομάδα είναι οι ελληνόφωνοι Ρουμ του Πόντου, που εκτός από την ελληνοποντιακή γλώσσα συνεχίζουν να διατηρούν κι ένα πανάρχαιο πολιτισμό. Πρόκειται για ένα ζωντανό τμήμα της παλιάς Ρωμιοσύνης που συνεχίζει να ζει στους τόπους της με μουσουλμανική όμως μορφή. Η άλλη μεγάλη ομάδα, οι Τουρκοκρήτες είναι σήμερα εγκατεστημένοι στα παράλια της Ιωνίας, βλέπουν ελληνική τηλεόραση, μιλούν για καημό και νοσταλγία για την Κρήτη και ορισμένοι εξακολουθούν να δηλώνουν Ρωμιοί, δηλαδή Έλληνες. Οι Βαλαάδες, που ήταν γνωστοί στους χάρτες της Μακεδονίας των αρχών του 20ου αιώνα ως «Greek Muslims», είναι κι αυτοί εγκατεστημένοι στις ακτές της Μικρά Ασίας και συνεχίζουν να μιλούν ελληνικά. Τέλος οι ελληνόφωνοι Τουρκοκύπριοι (Λινοβάμβακοι) είναι κυρίως εγκατεστημένοι στην Κιλικία, απέναντι ακριβώς από το νησί τους.

    Πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι στην άλλη πλευρά του Αιγαίου προσπαθούν να διατηρήσουν την ελληνοφωνία τους και να διασώσουν την ιδιαίτερη πολιτιστική τους ταυτότητα. Στα χρόνια που θα ακολουθήσουν οι πληθυσμοί αυτοί αναμένεται να γίνουν γέφυρα φιλίας και αδελφότητας μεταξύ των Ελλήνων και των λαών της Μικρά Ασίας.

    Του Γιώργου Στάμκου

    http://www.phorum.gr/viewtopic.php?f=51&t=38934&sid=27ab066efb6bc45d267f3d2cb41d96e2

    Σχόλιο από Zωνιανίτης | 28/07/2009

  18. Θεόδωρος Παυλίδης : Πόντιος ή Έλληνας

    Παρασκευή, 04 Δεκεμβρίου 2009

    Ανήμερα Αγ. Δημητρίου 2009, όταν κατέβηκα απο το δωμάτιο μου στη ρεσεψιόν μεγάλου ξενοδοχείου του Ακσαράϋ της Κωνσταντινούπολης, εκεί στη μεγάλη σάλα βρήκα τον συνταξιδιώτη και κοντοχωριανό μου Δημήτρη Ευθυμιάδη να κουβεντιάζει του καλού καιρού στην Ποντιακή διάλεκτο με δύο νεαρούς Τούρκους ηλικίας 25 – 30 ετών. Επειδή ομιλώ καλά την Τουρκική γλώσσα, κι οΔημήτρης γνώριζε τις Ποντιακές μου αναζητήσεις, με κάλεσε αμέσως στην παρέα τους, όπου η συζήτηση φούντωσε.

    Οι νεαροί ήταν Τούρκοι πολίτες απο χωριό της Τσάηγκαρα (Ριζαίου), παλαιοί γνώριμοι του Δημήτρη, που πληροφορήθηκαν οτι αυτός βρισκότανε στο συγκεκριμένο ξενοδοχείο και είχανε έρθει να τον δουν. Όπως είναι γνωστό, στην περιοχή αυτή του Νομού Ριζαίου, όπως και σε πέντε ακόμη χωριά της Θοανίας (Τόνυα), οι κάτοικοι μιλούν την Ποντιακή διάλεκτο.
    Και οι δύο νεαροί ήταν ενθουσιώδεις Πόντιοι και έδειχναν φανερά τον ενθουσιασμό τους που βρίσκονταν παρέα με άλλους Πόντιους απο άλλη Χώρα. Ο ένας μάλιστα διατηρεί δική του ιστοσελίδα στο ίντερνετ με την επωνυμία Alexios Komnenos.
    Επειδή η επικοινωνία τους μαζί μου ήταν ευκολότερη (λόγω της γλώσσας), προκάλεσα συζητήσεις σχετικές με την παιδική τους ηλικία, το οικογενειακό τους περιβάλλον, την εκπαίδευση, τη γλώσσα, τις παραδόσεις, την κουζίνα, τους χορούς, τη μουσική, τα ήθη και έθιμα τους.
    Ομολογώ οτι δεν βρήκα διαφορές απο τα βιώματα που εγώ έζησα στην Ελλάδα, δυο χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά τους. Το πολιτισμικό περιβάλλον ήταν όμοια και απαράλλαχτα το ίδιο. Καμμιά διαφορά στην κουζίνα, τη μουσική, τις παραδόσεις και τα έθιμα. Οι όποιες αποκλίσεις ήταν φανερά αποτελέσματα των επιρροών που οι κρατικές συνθήκες και απο τις δύο πλευρές επέβαλαν ή τα νέα κοινωνικά δεδομένα διαμόρφωσαν.
    Κατά τη συζήτηση, αυτό που ήταν άμεσα ορατό ήτανε οτι και οι δύο νεαροί (ας τους ονομάσουμε τυχαία Ρετσέπ και Χασάν) ανταγωνιζότανε στην Ποντιοσύνη τους. Διέκρινες μια προσπάθεια να αποδείξει ο ένας οτι ήταν περισσότερο Πόντιος απο τον άλλον.
    Επειδή έχω πάει αρκετές φορές στα χωριά των Ρετσέπ και Χασάν, για να τους πειράξω τους είπα οτι οι συγχωριανοί τους στο περυσινό μας ταξίδι δεν μας είχανε φερθεί καλά. Συγκεκριμένα τους είπα οτι την ώρα που πίναμε τον καφέ μας στην παραλία του Ουζούνγκιόλ, έστησα αφτί στη συζήτηση Τούρκων που παραδίπλα πίνανε το τσάι τους και αντιλήφθηκα ότι μας κατηγορούσαν.
    -«Α, εκείνοι νόμισαν οτι είστε Έλληνες», πετάχτηκε αυθόρμητα ο Ρετσέπ.
    Που πάει να πει: «Αν ήξεραν οτι ήσασταν Πόντιοι θα σας έβλεπαν με άλλο μάτι».
    Αυτή η αντίληψη του Ρετσέπ θέλει συζήτηση. Διότι έχει σημασία αν αυτή η άποψη είναι προϊόν δικής του σκέψης ή υποβολής τρίτων.
    Η αντίληψη οτι οι κάτοικοι του Ιστορικού Πόντου είναι Πόντιοι και τίποτε άλλο βολεύει το κατέστημένο της Τουρκίας, έστω κι αν ο Πόντιοι αυτοί δεν είναι Τούρκοι.
    Μεγαλύτερη σημασία έχει που δεν είναι Έλληνες. Μια Ποντιακή εθνότητα παραπάνω στις 72,5 που ήδη υπάρχουν στο Τουρκικό χάος, δεν βλάπτει.
    Μια Ελληνική, όμως, μειονότητα στην βορειοανατολική εσχατιά της Τουρκίας, αποτελεί Ζήτημα. Και δεν είναι απίθανη μια τέτοια προοπτική, αφού η ιστορία και ιδιαίτερα η ύστερη (1916 – 1923) δίνει ερείσματα για κάτι τέτοιο.
    Δεν φαίνεται να ενοχλεί τους Τούρκους το γεγονός οτι κάποιοι Πόντιοι (Τούρκοι πολίτες) αναζητούν την ταυτότητα τους. Για παράδειγμα, δεν φαίνεται να ενοχλεί τόσο που ο Omer Asan με το βιβλίο του Pontus Kültürü αναζητά την ταυτότητα του, όσο που η προσπάθεια του φέρει «συγκεκαλυμμένο» άρωμα Ελλάδας.
    Δεν τους ενοχλεί τόσο που ο Özhan Öztürk εξέδωσε την δωδεκάτομη Ποντιακή εγκυκλοπαίδεία στην Τραπεζούντα. Τους ενοχλεί που στην εγκυκλοπαιδεία αυτή μπαίνει η φωτογραφία του Πόντιου (Έλληνα) αρχικαπετάνιου Ιστύλ Αγά (Στυλιανού Κοσμίδη), κι όχι του Πόντιου (Τούρκου) αρχιτσέτη Καχύα. (Για περισσότερες λεπτομέρειες οράτε βιβλίο μου με τίτλο «Το Ποντιακό Ζήτημα απο τη σκοπιά των Τούρκων», Εκδόσεις Αφων Κυριακίδη)
    Σ’ αυτό το πνεύμα κινείται και ο φίλος μου Ιλιάς Καραγκιόζ (Ilyas Karagöz) απο τα Λιβερά της Ματσούκας, ο οποίος επαναστατεί στην ιδέα ότι οι περισσότεροι Τούρκοι ιστορικοί εμμένουν στην άποψη ότι οι Τούρκοι εγκαταστάθηκαν στην περιοχή του Πόντου προερχόμενοι απο τα όρη Αλτάυ της Κεντρικής Ασίας και δεν δέχονται οτι οι πληθυσμοί αυτοί είναι γηγενείς Ποντιακοί πληθυσμοί.
    Πόντιοι, λοιπόν, ή Τούρκοι; Πόντιοι ή Έλληνες;
    Ο Χασάν και ο Ρετσέπ φαίνεται οτι για την ώρα δεν μπορούν να απαντήσουν. Δεν ξέρουν ποιός, αλλά κάποιος τους μπερδέυει. Σίγουρα δεν είναι Τούρκοι. Αυτό το έχουν ξεκαθαρίσει μέσα τους. Δεν είναι όμως και Έλληνες. Αυτοί είναι γηγενείς Πόντιοι, Βυζαντινοί, απόγονοι της Αυτοκρατορίας των Κομνηνών.
    Όταν οι Ρετσέπ και Χασάν του Ιστορικού Πόντου πληροφορηθούν ποιοί ήταν αυτοί οι Κομνηνοί, τότε θα συνειδητοποιήσουν την Ελληνικότητα τους.
    Είναι, όμως, ζήτημα εκπαίδευσης, είναι ζήτημα ιστορικών γνώσεων.
    Για την ώρα πηγαίνουν σε ιδιωτικό φροντηστήριο να μάθουν Ελληνικά. Θέλουν να συναναστρέφονται με Έλληνες και να μάθουν κάθε τι το Ελληνικό.
    -«Αν υπήρχε ένα Ποντιακό δορυφορικό κανάλι της Ελλάδας στραμμένο στον Ιστορικό Πόντο δεν θα κινδύνευε με αφανισμό η γλώσσα μας», λέει με παράπονο ο Ρετσέπ.
    Κι έτσι ο Πόντιος το «γένος» Ρετσέπ, στηρίζει στην Ελλάδα την προστασία της Ποντιοσύνης του.
    Ίσως γιατί έχει αρχίσει να συνειδητοποιεί απο μόνος του οτι το Ποντιακό είναι (και) Ελληνικό.

    http://www.eidisis.gr/arthra-sunergaton/arthra-sunergaton/theodoros-paulides-pontios-ellenas.html

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 10/12/2009

  19. Ισως, αν συνειδητοποιήσουν, πώς ο Ελληνισμος συγκροτούσε ενα κοσμοσύστημα (δηλαδή, αστερισμό ελέυθερων πόλεων, αρχικα ως πόλεων-κρατων και έπειτα ως πόλεων της Ρωμαϊκής Οικουμένης), πού το χαρακτηριστικό του ήταν η Ελευθερία, σε αντιδιαστολή με την περιβάλλουσα δεσποτεία,
    και αν καταλάβουν, οτι αυτο ήταν κατι παραπάνω, απο το σημερινο έθνος-κρατος,
    ίσως, τοτε, να τους είναι πιό έυκολο να ταυτιστουν με τον Ελληνισμό..
    Γι αυτούς θα είναι ευκολοτερο, απο τους εξ΄υμων νεωτερικους που θεωρουν σκοταδιστικο το Βυζάντιο..

    Σχόλιο από vripol | 11/12/2009

  20. Δείτε εδώ για το πώς ενοχοποίησαν οι «Ελληνες υπερπράκτορες» τους ελληνόφωνους μουσουλμάνους του Πόντου, αναζητώντας κατασκόπους και στρατολογώντας πράκτορες:

    http://nationalpride.wordpress.com/2010/01/03/%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%81%ce%af%ce%b5%cf%82-%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%b1%cf%83%ce%ba%ce%bf%cf%80%ce%b5%ce%af%ce%b1%cf%82-%cf%83%ce%b5-%cf%84%ce%bf%cf%85%cf%81%ce%ba%ce%b9%ce%ba%cf%8c-%ce%ad%ce%b4/

    ΝΤΡΟΠΗ ΤΟΥΣ!

    Σχόλιο από Ματσουκάτες | 04/01/2010

  21. Περηφανεύεται κιόλας ο υπερπράκτορας:

    http://infognomonpolitics.blogspot.com/2010/01/blog-post_3253.html

    Α ΡΕ ΣΕΥΤΕΛΟΙ ΠΟΝΤΙΟΙ!

    Σχόλιο από Ματσουκάτες | 04/01/2010

  22. Πολύ …μυστικοι αυτοι οι διασημοι πρακτορες

    Σχόλιο από ζιτζιμιτζιτζιτζιτζιμιτζιχοτζιρας | 04/01/2010

  23. […] -ΟΙ ΠΟΝΤΙΟΙ της ΤΟΥΡΚΙΑΣ […]

    Πίνγκμπακ από -Ο απολογισμός του έτους « Πόντος και Αριστερά | 08/01/2010

  24. […] είχε αυξηθεί η επαφή των Ποντίων της Ελλάδας με τους ελληνόφωνους μουσουλμάνους της Βόρειας Τουρκίας. Κάποιοι απ’ αυτούς είχαν έρθει στην Ελλάδα είτε ως […]

    Πίνγκμπακ από -Ο Καλεντερίδης ως “υπερπράκτωρ της ΚΥΠ” και οι Πόντιοι της Τουρκίας « Πόντος και Αριστερά | 13/01/2010

  25. Συνάντηση χριστιανών ελλαδιτών Ποντίων και μουσουλμάνων στην Τόνια τον Ιούνιο του 1997:

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 09/06/2010

  26. Έχουν φτάσει σε κάποια περιοχή της Τραπεζούντας που λέγεται «Giaoor-dagh» λόγω των «απίστων» που ζουν εκεί (Έλληνες και Αρμένιοι). Εκεί κοντά υπάρχουν μεγάλα ορυχεία αργύρου.

    «… Οι καλλιεργητές και οι κάτοικοι αυτής της κοιλάδας δεν είναι Λαζοί, αλλά Ελληνικής καταγωγής. Μερικοί, πιστεύω, ακόμα ανοιχτά παραμένουν στην Ελληνική πίστη. Αλλά πολλοί έχουν επισήμως μετατραπεί σε Μωαμεθανούς, και θεωρούνται από τους μουσουλμάνους ως οπαδοί του προφήτη. Αλλά ενδιαφερόμασταν να μάθουμε από έγκυρες πηγές ότι αυτή τους η δήλωση πίστης ήταν προσποιητή. Δεν κάνουν περιτομή ούτε τηρούν τις τελετές των μουσουλμάνων. Μυστικά παραμένουν στη Ελληνική εκκλησία και έχουν ιερείς για τις τελετές τους. Πέρνουν τα ονόματά τους από την Παλαιά Διαθήκη η οποία είναι ένα κοινό έδαφος μεταξύ χριστιανών και μουσουλμάνων. ….»

    [Eli Smith, H.G.O. Dwight, Missionary Researches in Armenia, including a journey through Asia Minor, and into Georgia and Persia, with a visit to the Nestorian and Chaldean Christians of Oormiah and Salmas.
    Εκδόσεις G. Wightman, London, 1834.

    Από τη σελίδα 449 μέχρι το τέλος αναφέρονται στο ταξίδι τους από το Ερζερούμ προς την Τραπεζούντα και άλλες περιοχές του Πόντου.]

    ————————-

    «… Η πλειοψηφία των χωρικών γύρω από την Τραπεζούνα είναι Έλληνες (of the Greek race), όπως ακούσαμε, και ομιλούν την Ελληνική γλώσσα. Μερικοί, οπως έχουμε ήδη αναφέρει, αν και ακόμα κρυπτοχριστιανοί, δηλώνουν μουσουλμάνοι. Στην περιοχή των Σούρμενων, κοντά στο Oof, περί τις 6 ώρες από την Τραπεζούντα, υπάρχουν πολλοί Έλληνες μουσουλμάνοι. Από τα 30 έως 40 χωριά, ίσως τα 3/4 των κατοίκων ήταν πριν στην Ελληνική εκκλησία. Αλλά επειδή από πολύ καιρό έφτασαν σε απελπισία από την καταπίεση των Τούρκων αφεντάδων τους, ασπάσθηκαν την μουσουλμανική πιστη. Ακόμα μιλούν Ελληνικά. Μεταξύ των Αρμενίων επίσης … ένα σημαντικό μέρος δηλώνουν μουσουλμάνοι. … Το μεγαλύτερο μέρος ασπάσθηκε τον μωαμεθανισμό πριν από περίπου 200 χρόνια, αλλά ακόμα μιλούν αρμένικα, και πολλές από τις γυναίκες δεν γνωρίζουν άλλες γλώσσες. Πιστεύεται ότι είναι μοναδικές περιπτώσεις στην Τουρκία, όπου μέλη ενός χριστιανικού έθνους έχουν γίνει μουσουλμάνοι, χωρίς να ενσωματωθούν στους Τούρκους ή στους Άραβες τόσο γρήγορα ώστε να χάσουν επαφή με την καταγωγή τους και να ξεχάσουν την εθνική τους γλώσσα….»

    [Από το ίδιο βιβλίο. Σελίς 457.]

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 01/07/2010

  27. Δειλά δειλά εμφανίζονται οι κρυπτοχριστιανοί

    Πρώτη καταχώρηση: Τρίτη, 21 Σεπτεμβρίου 2010, 13:14

    Για δεκαετίες ολόκληρες απέκρυπταν από το κράτος και τους γείτονές τους την πραγματική τους ταυτότητα. Ζούσαν μια διπλή ζωή, προσπαθώντας να έχουν την έξωθεν «καλή μαρτυρία» του σωστού μουσουλμάνου, τη στιγμή που μέσα στο σπίτι τους και μεταξύ των πιο κοντινών τους φίλων και συγγενών, ασκούσαν τη θρησκευτική πίστη που φυλούσαν καλά στην καρδιά τους, τον χριστιανισμό.

    Οι κρυπτοχριστιανοί, όπως είναι ευρύτερα γνωστοί εκείνοι που κυρίως λόγο φόβου δεν αποκάλυπταν την πραγματική τους καταγωγή και ταυτότητα, αρχίζουν να κάνουν δειλά δειλά την εμφάνισή τους στην τουρκική κοινωνία. Οι πρόσφατες εξελίξεις σε κοινωνικοπολιτικό επίπεδο στη γειτονική χώρα, όπως το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος για τις ριζικές μεταρρυθμίσεις στο σύνταγμα, φαίνεται πως άνοιξαν τον δρόμο για κάτι τέτοιο.

    Η σχετική ανάρτηση στην ιστοσελίδα της εφημερίδας. Στην κεντρική φωτογραφία του άρθρου βλέπετε το αντίστοιχο χτύπημα στην πρώτη σελίδα της έντυπης έκδοσης της Hurriyet.

    Σήμερα, ήρθε μέσα από την εφημερίδα Hurriyet η ιστορία μιας οικογένειας κρυπτοχριστιανών, αρμενικής καταγωγής, οι οποίοι άλλαξαν το θρήσκευμα στην ταυτότητά τους, και από μουσουλμάνοι είναι πλέον και «με τη βούλα» χριστιανοί. Συγκεκριμένα, σε άρθρο με τίτλο «Δήλωσαν Χριστιανοί στην ταυτότητά τους», παρουσιάζεται η ιστορία της 33χρονης Mesure Kaplan και του 28χρονου Cihan Beskisiz, δύο αδελφών που πλέον περιμένουν την ολοκλήρωση της κατασκευής της αρμενικής εκκλησίας Surp Giragos στο Diyarbakır, για να βαφτιστούν.

    Για δεκαετίες ολόκληρες στους γείτονές τους και στους φίλους τους παρουσιάζονταν ως μουσουλμάνοι Κούρδοι. Λίγοι γνώριζαν ότι είναι αρμενικής καταγωγής και αυτοί που το γνώριζαν ήταν και εκείνοι χριστιανοί. Στην ταυτότητά τους έγραφε ότι είναι μουσουλμάνοι, στην καρδιά τους έγραφε ότι είναι χριστιανοί. Τον τελευταίο χρόνο άρχισαν να αποκαλύπτουν δημόσια την πραγματική τους ταυτότητα. Πριν από λίγες ημέρες πήγαν στο ληξιαρχείο και δήλωσαν την πραγματική τους ταυτότητα.

    Στο άρθρο αποκαλύπτεται ότι τα δύο αδέλφια έχουν συγγένεια με τον τοποτηρητή του αρμενικού Πατριαρχείου, Aram Ateşyan, τον οποίο βλέπετε στο πίσω μέρος στη φωτογραφία. Πριν από τέσσερις μήνες άλλαξαν την ταυτότητά τους, έγραψαν «Χριστιανός Αρμένιος» και τώρα περιμένουν να βαφτιστούν. Τη βάφτιση θα κάνει ο ίδιος ο Aram Ateşyan. Η Mesure θα ονομαστεί «Sirun» (Αγάπη) και ο Cihan «Baret» (Βασιλιάς).

    Η Mesure δήλωσε για όλα αυτά: «Όλα τα χρόνια με τους γείτονές μας και τους φίλους μας συμπεριφερόμασταν σαν μουσουλμάνοι. Μάλιστα, η συμπεριφορά μας ήταν πολύ πιο τυπική ακόμα και από τους κανονικούς μουσουλμάνους. Όμως, στην οικογένειά μας και όταν ήμασταν με αυτούς που είναι σαν εμάς (δηλαδή με άλλους κρυπτοχριστιανούς), βγάζαμε τη χριστιανική ταυτότητα. Δεν μπορούσαμε να εκπληρώσουμε τα θρησκευτικά μας καθήκοντα, αλλά γνωρίζαμε όλοι ότι ήμασταν Αρμένιοι. Θυμάμαι τη μάνα μου να με προειδοποιεί, λέγοντάς μου ότι δεν θα με αφήσει ποτέ να παντρευτώ με μουσουλμάνο».

    Ο Cihan συμπληρώνει: «Είμαστε πολύ τυχεροί που ο θείος μας (δηλαδή ο Aram Ateşyan) έχει τη θέση αυτή. Από εκεί πήραμε το θάρρος και αλλάξαμε την ταυτότητά μας. Στον κύκλο μας υπάρχουν πάρα πολλοί που είναι σαν εμάς, αλλά δεν τολμούν από φόβο να το αποκαλύψουν ούτε και στα παιδιά τους. Μόνο πριν πεθάνουν, αποκαλύπτουν την αλήθεια. Πλέον άρχισε η αφύπνιση των κρυπτοχριστιανών».

    Ο Aram Ateşyan πρόσθεσε με τη σειρά του: «Όσο η Τουρκία εκδημοκρατίζεται και εδραιώνονται τα ανθρώπινα δικαιώματα, χιλιάδες ανθρώπων θα επιστρέψουν στην πραγματική τους θρησκεία. Καθημερινά πολλοί άνθρωποι φτάνουν στο Πατριαρχείο, αναζητώντας να βρουν τις ρίζες τους. Όταν θα εκλείψουν οι φόβοι, η Μικρά Ασία θα γίνει πολύχρωμη και χαρούμενη».

    http://www.zougla.gr/page.ashx?pid=2&aid=174846&cid=5

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 23/09/2010

  28. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

    «...Θεάματα αξιοθέατα και παράδοξα: Στα χέρια επίσης όλων των μουσουλμάνων υπάρχουν πολλά χάτι-σερίφ, που σύμφωνα με αυτά, όταν οι μουσουλμάνοι γιορτάζουν την ημέρα τον Μπαϊραμιοϋ, κατά την ώρα της προσευχής [στο τζαμί] ή μετά την προσευχή και την έξοδο των πιστών από το τζαμί, αν ένας άπιστος βγει έξω από την πόρτα του την ήμερα εκείνη της γιορτής, τον σκοτώνουν την ίδια στιγμή. Τώρα όμως, χωρίς να του δώσουν έλεος ή καιρό, τον περιτέμνουν και τον κάνουν μουσουλμάνο. Είναι ένα έξοχο θέαμα. Γιατί κάποτε, ενώ οι μουσουλμάνοι προσεύχονταν στη γιορτή τον Μπαϊραμιού, όλοι οι άπιστοι ξεσηκώθηκαν και πάτησαν τα τζαμιά των μουσουλμάνων. Σκοτώθηκαν πολλοί απ’ αυτούς. Δόξα τον Θεό, με την ευλογία της γιορτής του Μπαΐραμιοΰ οι μουσουλμάνοι υπερίσχυσαν και πέρασαν χιλιάδες άπιστους «εκ στόματος ρομφαίας». Έπειτα από αυτό πήραν ένα χάτι-σερίφ από τον σουλτάνο του καιρού εκείνου, τον Γαζή Σουλτάνο Μουράτ Α’. Γι αυτό από τότε οι άπιστοι δεν μπορούν να βγουν έξω από την πόρτα την ημέρα της γιορτής.
    Τα όμορφα αγόρια όμως και τα αξιαγάπητα κορίτσια πού είναι θυμωμένα και δυσαρεστημένα με τον πατέρα τους και τη μητέρα τους, για να γίνουν μουσουλμάνοι βγαίνουν έξω από την πόρτα τους και την ίδια στιγμή τα πιάνουν. Κάθε χρόνο χωρίς άλλο 5-10 από αυτά τα κάνουν μουσουλμάνους με αυτό τον τρόπο. Τα παιδιά γίνονται έτσι μουσουλμάνοι με μεγάλο σεβασμό και τιμή. Τα ανεβάζουν επάνω σε άλογα και ντυμένα με διάφορα πολύτιμα ενδύματα, με μεγάλη πομπή και με στρατιωτικές μουσικές πού παίζουν τα περιφέρουν στην πόλη. Βέβαια οι προύχοντες προσφέρουν σε αυτά άφθονα δώρα και τιμές. Την τρίτη μέρα της γιορτής, έπειτα από τις πομπές, τα περιτέμνουν στο σπίτι του σεϊχουλισλάμη με φωταψίες και τα κάνουν οικογενειάρχες. Είναι μια περίεργη και ευχάριστη συνήθεια..
    …»

    Βασίλη Δημητριάδη «Η κεντρική και Δυτική Μακεδονία κατά τον Εβλιγιά Τσελεμπή», εκδόσεως ΕΜΣ, 1973

    Από: http://akritas-history-of-makedonia.blogspot.com/2010/09/

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 01/10/2010

  29. ΑΠ’ ΤΟ ΧΩΡΙΟ «ΑΛΗΘΙΝΟΣ» ΤΟΥ ΟΦΗ (ΤΡΑΠΕΖΟΥΝΤΑ)

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 15/10/2010

  30. […] -ΟΙ ΠΟΝΤΙΟΙ της ΤΟΥΡΚΙΑΣ […]

    Πίνγκμπακ από -Οι Πόντιοι της Τουρκίας και το βρετανικό “δούλεμα” « Πόντος και Αριστερά | 09/01/2011

  31. Δείτε την τουρκική ταινία Yuregine Sor του 2010, για τους Κρυπτοχριστιανούς:

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 24/01/2011

  32. […] Τον περασμένο Φεβρουάριο η τουρκική εφημερίδα «Ραντικάλ»δημοσίευσε ολοσέλιδο άρθρο του Vahit Tursun, ελληνόφωνου από την περιοχή Oφη Τραπεζούντας, με τίτλο «Τα Ρωμαίικα της Ανατολής πεθαίνουν». Το άρθρο αναφερόταν στο χωριό Οτσενα της Τραπεζούντας, όπου ένας πανάρχαιος πολιτισμός -ο ελληνικός- ψυχορραγεί και μία γλώσσα -η ελληνική- αργοσβήνει (αναδημοσιεύθηκε στην «Κ» της 4ης Μαρτίου 2007). Στις 11 Νοεμβρίου η εφημερίδα φιλοξένησε νέο άρθρο του Tursun, με τίτλο «Το τίμημα της γλώσσας», στο οποίο ο αρθρογράφος μιλάει για τα αισθήματα που προκαλεί το γεγονός, ότι έπρεπε από μικρός να καταπνίγει τη γλώσσα, που έμαθε, όπως και τα συναισθήματά του. Στην ουσία θίγει το θέμα τωνελληνόφωνων μουσουλμάνων στην Τουρκία. […]

    Πίνγκμπακ από Αὐτοί ποὺ ἔμειναν ὁμιλοῦν πλέον! « Φιλονόη καὶ φίλοι…… | 25/01/2011

  33. […] ἡ φωτογραφία τοῦ  Vahit Tursun ἀπό ἐδῶ καὶ τῆς Ὄτσενας ἀπό ἐδῶ […]

    Πίνγκμπακ από Ὄτσενα, ἕνα λουλούδι ποὺ μαραίνεται! « Φιλονόη καὶ φίλοι…… | 26/01/2011

  34. Στην Τραπεζούντα η Κάθοδος των Μυρίων

    Αφορμή για το επόμενο θέμα μας μας έδωσε ένα δημοσίευμα στο διεθνούς φήμης περιοδικό “ΤΙΜΕ”. Ο τίτλος του λέει ότι Βρετανός ερευνητής εντόπισε την πορεία καθόδου των Μυρίων και το σημείο όπου ακούστηκε η παροιμιώδης έκφραση “Θάλαττα, θάλαττα”!
    …………….
    …………….

    Φίλες και φίλοι ! Ηταν ενα μικρό απόσπασμα από το βιβλίο του συγγραφέα Δ.Ψαθά με τίτλο “Γη των Ποντίων”. Πόντιος ο ίδιος μάζεψε τις αναμνήσεις του και χωρίς αντιτουρκικό χαρακτήρα μας έδωσε εικόνες από την Τραπεζούντα. Την Τραπεζούντα, που όπως είπαμε και πριν, εδώ κατέβηκαν απ τα ψηλά βουνά οι θρυλικοί μύριοι του Ξενοφώντα και όταν αντίκρισαν το γαλάζιο πέλαγος φώναξαν το γνωστό

    -Θάλαττα! Θάλαττα!

    Η Τραπεζούντα λοιπόν έχει ιστορία αιώνων, ιστορία ελληνική. Το μαρτυρούν αρχαίοι συγγραφείς, αρχαία τείχη και κάστρα, τάφοι αυτοκρατόρων, εκκλησιές και προ πάντων ο λαός που έζησε στ άγια τούτα χώματα.

    http://www.rodosport.gr/enlefko/mirion.htm

    http://clubs.pathfinder.gr/19MAIOY/525295

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 13/03/2011

  35. Yüreğine Sor )) Ask Your Heart – Part 1/11 [English Subtitles]

    Σχόλιο από Yüreğine Sor | 02/05/2011

  36. Ἡ μικρὴ Πόντια (Karadenizli Rum) Μπιούσρα Γκεντς (Busra Genc) «μαγεύει» τὴν Τουρκία, σὲ πρόγραμμα τῆς τουρκικῆς τηλεόρασης, μὲ ποντιακὰ τραγούδια καὶ χορούς!!!

    Δείτε την στο βίντεο που ακολουθεί…

    Σχόλιο από Karadenizli Rum | 29/06/2011

  37. Trapezounta Kültür Platformu shared Asi Trabzon’s βίντεο: MİROLOYİ – BİR KARADENİZ AĞIDI σε [HQ].

    Σχόλιο από asi Trabzon | 15/10/2011

  38. Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 10/12/2011

  39. Σχόλιο από GRECIA SALENTINA | 20/01/2013

  40. Αναζητώντας Κρυπτοχριστιανούς στην Κιλικία.(Βασίλειου Τ. Γιούλτση-Ομότιμου Καθηγητή ΘεολογικήςΣχολής ΑΠΘ)

    12
    ΦΕΒ

    Ένα ταξίδι στη Μικρά Ασία είναι πάντοτε μια συνάντηση με το παρελθόν, την ιστορία και τους θρύλους της. Η γη εκείνη, πέρα από τις αναμνήσεις και μιαν ατέλειωτη αλυσίδα γεγονότων, που κρύβει στην καρδιά της, έχει προικιστεί με εντυπωσιακές φυσικές χάρεςκαι ομορφιές. Είναι οι τρεις θάλασσες που την θωπεύουν από τρεις μεριές, και της δίνουν δρόμους και έξοδο σε τρεις ηπείρους, τα ποτάμια που την διασχίζουν ευεργετικά, ποτίζοντας τις εύφορες κοιλάδες της, είναι τα μεγάλα δάση, οι πανύψηλες οροσειρές, τα υψίπεδα, οι πανέμορφες γλυκές και αλμυρές λίμνες της, κι εκείνη η ατέλειωτη αλμυρή έρημός της. Είναι ακόμη οι άνθρωποι της, αυτοί που την κατοικούν, εκείνοι που την κατοικούσαν άλλοτε, και ξεριζωμένοι στην προσφυγιά, τρεις γενιές τώρα, δεν μπορούν να την ξεχάσουν, αλλά κι εκείνοι που την διαβαίνουν περαστικοί και νο- σταλγούν να την ξαναδούν. Είναι, τέλος, οι αναρίθμητοι λαοί που καταγράφηκαν στο παρελθόν ως οικιστές της, και άφησαν στη γη της ικανά σημάδια από την πανάρχαια ιστορική παρουσία καιτον πολιτισμό τους, όπως Προέλληνες, Χετταίοι, Λυδοί, Κάρες, Άονες, Ασσύριοι, Έλληνες, Ρωμαίοι, Σελζούκοι και Οθωμανοί Τούρκοι.

    Η Μικρά Ασία στη διαχρονική της πορεία υπήρξε ένα από τα πιο πολυσύχναστα εθνολογικά σταυροδρόμια. Γνώρισε αναρίθμητους πολιτισμούς και παραδόσεις. Είδε πληθώρα φυλών και λαών να εποφθαλμιούν, να διεκδικούν, να μάχονται, να κατακτούν και να εγκαθίστανται στα εδάφη της. Από τη χαραυγή της ιστο ρίας της έγινε θέατρο των πιο φοβερών πολεμικών συγκρούσεων, με σφαγές αμάχων, ανείπωτες καταστροφές πολιτιστικών και οικογενειακών αγαθών, εξοντωτικές πληθυσμιακές μετακινήσεις, ανελέητους διωγμούς κυρίως χριστιανών και βέβαια αρπαγές και λεηλασίες του πλούτου, των μνημείων και των θησαυρών της.

    Στα νότια αυτής της Μικρασιατικής Γης εκτείνεται η Κιλικία. Είναι η επαρχία Σεϋχάν, μια εντυπωσιακή περιοχή στο νοτιοανατολικό άκρο της, που αποτελεί τμήμα του τουρκικού κράτους. Ανήκει διοικητικά στο «Βιλαέτι» (Νομαρχία) των Αδάνων. Έχει έκταση 35.000 τ. χιλιόμετρα και από το βορρά χωρίζεται από την Λυκαονία και την Καππαδοκία με την οροσειρά του Ταύρου, η οποία στο ύψος της Ταρσού κόβεται από το μεγάλο φαράγγι, το Γκιουλέκ Μπογκάζ (Κιλίκιες Πύλες). Στο νότο βρέχεται από τη Μεσόγειο (Κιλίκιο Πέλαγος) και βλέπει τα βόρεια παράλια της Κύπρου, από το ακρωτήρι του αγίου Ανδρέα, τη μύτη του Ριζοκάρπασου, ώς την Κερύνεια και τον Καραβά, κι από εκεί ως τον κόλπο της Πάφου και τον άλλο της Χρυσοχούς.

    Από την ανατολή συνορεύει με την Συρία κι από τη δύση με την Παμφυλία και την Πισιδία.

    Αφορμές γι’ αυτό το Οδοιπορικό στάθηκαν δύο ταξίδια, το πρώτο, πριν από 46 χρόνια και το δεύτερο, το περσινό καλοκαίρι. Τότε, το καλοκαίρι του ’63 οι τελειόφοιτοι της Θεολογικής Σχολής της Θεσσαλονίκης ξεκίνησαν για ένα προσκύνημα στους Αγίους Τόπους. Το εγχείρημα ήταν τολμηρό, αφού έπρεπε να διασχίσουμε οδικώς την Μικρά Ασία, τη Συρία, τμήμα του Λιβάνου και της Ιορδανίας για να φτάσουμε στην Αγία Γη. Με συνοδούς όμως έναν πολύπειρο καθηγητή και έναν ακούραστο βοηθό της Σχολής μας, όλα εξελίχθηκαν κατά το πρόγραμμα. Ένα τουριστικό λεωφορείο με 48 επιβάτες ξεκίνησε το πρωί μιας Πέμπτης του Ιουλίου, αφού σχεδίαστηκε με κάθε λεπτομέρεια η πο ρεία της διαδρομής: Θεσσαλονίκη, Αλεξανδρούπο λη, Αδριανούπολη, Κωνσταντινούπολη, Άγκυρα,Aksaray, Gulek, Ταρσός, Άδανα, Iskederun (Αλεξανδρέττα).

    Το δεύτερο ταξίδι ξεκίνησε από μια ιδέα φίλων δημοσιογράφων των γαλλικών εφημερίδων Croix (Παρίσι) και Croix du Nord (Λίλλη) να επισκεφθούν κυρίως τη βορειοδυτική περιοχή της Κιλικίας, όπου σύμφωνα με πληροφορίες υπάρχουν χωριά με σημαντικό αριθμό κρυπτοχριστιανών. Οι δύο εφημερίδες είχαν συγκεντρώσει σοβαρά στοιχεία για τις διώξεις των Ορθοδόξων από φανατικούς μουσουλμάνους της περιοχής και ενδιαφέρονταν να δημοσιοποιήσουν τη σημερινή κατάσταση, αυτών που απόμειναν.

    Το ταξίδι συμφωνήθη κε, και μέσω Ρόδου η «συντροφιά» πέταξε με την Condor στην Αττάλεια (Antalya). Ήταν Δευτέρα 20 Αυγούστου του 2007.

    Η Αττάλεια είναι μια πανέμορφη πόλη, με πάνω από ένα εκατομμύριο κατοίκους. Πρωτεύουσα της παλαιάς Παμφυλίας, αποτελεί μία από τις πιο οργανωμένες τουριστικές περιοχές της Μικράς Ασίας. Η πόλη καλοσχεδιασμένη από την ελληνιστική εποχή, κατά το ιπποδάμειο σύστημα, με το κέντρο και τα γύρω τετράγωνα, έχει το περίφημο αμφιθέατρό της στις παρυφές των προς βορράν υψωμάτων, στην αγκαλιά του βράχου. Τρεις μαρίνες δέχονται ξένα σκάφη και το αρχαιολογικό μουσείο της θεωρείται από τα πιο άρτια, πλούσιο σε πολύτιμα ευρήματα από κάθε πολιτισμό της Ανατολίας. Εδώ ο Ελληνισμός έχει αφήσει ανεξίτηλα τα σημάδια της παρουσίας του ιδιαίτερα στη συνοικία Kaleici, όπου βρίσκονται τα ελληνικά αρχοντικά, με εξαιρετική εξωτερική διακόσμιση, που αναπαλαιώθηκαν και λειτουργούν ως ξενώνες και μοτέλ.

    Κάνουν εντύπωση τα πεντακάθαρα πλακόστρωτα στενά δρομάκια της ελληνικής συνοικίας, που μένει έρημη από Έλληνες μετά το ’22-23. Κάποιοι λίγοι «τούρκεψαν» και χάθηκαν στα χωριά των βουνών για να ξεφύγουν αργότερα ή να παραμείνουν ξεχασμένοι. Ορισμένοι «ενσωματώθηκαν» στην τουρκική κοινωνία, αλλά τελικά έμειναν αυτοί που ήταν πριν, Έλληνες και Ορθόδοξοι.

    Με ένα νοικιασμένο μεγάλο τζιπ, πρωί-πρωί, η ομάδα μας, επτά άτομα, πήρε το δρόμο για τη Manavgat, με κατεύθυνση στα βουνά προς το Seydisehir. Εκεί έγινε η πρώτη διανυκτέρευση για να αρχίσει την επόμενη μέρα η κάθοδος προς το νότο, προς τα χωριά της Κιλικίας. Η Τραχεία Κιλικία ήταν για όλους μια σκληρή εμπειρία. Πανύψηλα βουνά που τρομάζουν τον επισκέπτη, αφού οι δρόμοι εκεί επάνω είναι σε κατάσταση σχεδόν πρωτόγονη. Το αραιό οξυγόνο σου φέρνει δύσπνοια, όταν βρίσκεσαι κοντά στις κορυφές του Μολκάρ (3240 μ.) και του Άλανταγ (3734 μ.). Χρειάστηκε μια ολόκληρη μέρα για να κατεβεί η ομάδα στα χαμηλότερα, σ’ ένα φαράγγι με μικρά χωριά, που το καθένα είχε περίπου διακόσιους ή τριακόσιους κατοίκους. Τα χωριά αυτά, σε φαράγγια πίσω απόοροσειρές, βλέπουν την ανατολή του ηλίου μετά τις 11 το πρωί. Οι Γάλλοι είχαν κάποιες πληροφορίες σχετικές με τον σκοπό της «εκδρομής», αλλά δεν βιάζονταν να τις αξιοποιήσουν. Προσπεράσαμε, σχεδόν αδιάφοροι τα δύο πρώτα χωριά. Στο μοναδικό καφενείο του τρίτου χωριού, με ένα πηγάδι στην μπροστινή αυλή σταμάτησε το τζιπ.

    Ο ιδιοκτήτης μας χαιρέτησε εγκάρδια και αφού καθίσαμε, πρόσφερε τσάι και σε λίγο ζεστό κατσικίσιο γάλα σε κούπες, τυρί, κρύο χυλό από ρεβύθια και αντί για ψωμί, ζεστές τις γνωστές πίτες της Ανατολής. Αργότερα, προς το μεσημέρι, έβγαλε από το πηγάδι και έκοψε παγωμένο καρπούζι και έφερε μια πιατέλα με ώριμα δαμάσκηνα.

    Από τον πίσω εξώστη φαινόταν στο βάθος ένα πλάτωμα, στην άκρη του οποίου ήταν το κοιμητήριο του χωριού. Δύο από τη συντροφιά αλληλοκοιτάχτηκαν και μετά ρώτησαν, από πού θα μπορούσαν να κατεβούν για να το επισκεφτούν. Ο καφετζής, αφού τους κοίταξε περίεργος, τους έδειξε ένα δρομάκι δίπλα σε μια συστάδα με οξιές, και οι δύο σχεδόν αδιάφορα, κατηφόρησαν. Έκαναν πάνω από ώρα. Στο γυρισμό μας κοίταξαν περίεργα. Κάτι είδαν. Δεν μίλησαν στο τραπέζι. Όμως πλησίασαν συνωμοτικά στο βάθος της κουζίνας τον καφετζή κι όταν βγήκαν, εκείνος στράφηκε σ’εμένα, με πλησίασε, μου άρπαξε τα δυό μου χέρια και έδειξε συγκινημένος μαζί και χαρούμενος.

    Τι είχε προηγηθεί; Στο κοιμητήριο οι δύο Γάλλοι είδαν μερικούς λευκούς ξύλινους σταυρούς, χωρίς ονόματα ή άλλες αναγραφές. Η απορία τους ήταν «ποιοι είχαν ταφεί και γιατί δεν γράφτηκαν ονόματα;». Η απάντηση που πήραν ήταν αναμενόμενη. Ήταν χριστιανοί, που θάφτηκαν από τους οικείους τους νύχτα. Το πιο σημαντικό όμως ήτανότι ένας από τους τελευταίους σταυρούς ήταν του αδελφού του καφετζή. Ο ίδιος φάνηκε να δακρύζει.

    Ύψωσε το βλέμμα του, έκανε το σταυρό του ορθό- δοξα, στράφηκε προς το μέρος μου και σε σπασμένα ελληνικά ψάλλισε: «Θεός σχωρέσ’τον». Μάθαμε τελικά ότι στο χωριό δεν υπάρχει ιερέας. Όταν υπάρχει πολύ μεγάλη ανάγκη τον φέρνουν κρυφά από ένα μακρυνό μεγαλοχώρι, με πολλές προφυλάξεις, γιατί στο χωριό τους υπάρχουν αρκετοί φανατικοί.

    Λίγοι χριστιανοί απόμειναν, ίσως λιγώτεροι από είκοσι, κι όλοι τους έχουν διπλά ονόματα. Κάποιοι, τα τελευταία χρόνια, έφυγαν για την Ευρώπη, μάλλον προς τη νότια Γαλλία, επειδή συμπάθησαν τους Γάλλους, όταν προ του ’22 βρίσκονταν στην περιοχή ως «εγγυήτρια δύναμη» .

    Η συντροφιά μας αναχώρησε σφιγμένη από τη συγκίνηση. Είχαμε σημειώσει στο χάρτη τα επόμενα χωριά που έπρεπε να επισκεφθούμε. Ο καφε-τζής μας φόρτωσε με φρούτα, τυρί και πίτες και δεν δέχτηκε να πληρωθεί για τίποτε. Έμεινε στο δρόμο να κοιτάζει το αυτοκίνητο που απομακρυνόταν και να κινεί το χέρι του. Ποιος ξέρει αν ξαναπερνούσε χριστιανός από τα μέρη του; έναν τόπο όπου καθένας τους νοιώθει και ξένος και μόνος.

    Ξεκινήσαμε, γνωρίζοντας πού πηγαίναμε, αλλά ο χάρτης δεν μας βοήθησε στον υπολογισμό της διαδρομής. Είχαμε σημειώσει ως προορισμό ένα μεγαλοχώρι, που πρέπει να ήταν 100 – 120 χιλιόμετρα μακρυά, αλλά η τραχύτητα των δρόμων τα έκανε πολύ περισσότερα. Στο ⅓ του δρόμου χρειάστηκε να σταματήσουμε σ’ ένα χωριό για ανεφοδιασμό και διανυκτέρευση. Μείναμε σ’ ένα μοτέλ, μάλλον χάνι, αφού παρά την ξεχωριστή ευγένεια των ιδιοκτητών οι συνθήκες διαβίωσης ήταν μάλλον από την προηγούμενη πεντηκονταετία. Φύγαμε νωρίς το επόμενο πρωί για μια αρκετά δύσκολη διαδρομή. Περάσαμε από ένα ατελείωτο δάσος, κατεβήκαμε μια επικίνδυνη πλαγιά αρκετών χιλιομέτρων, και να μπροστά μας ένας χείμαρος με κόκκινο θολό νερό. Φαινόταν από πού έπρεπε να περάσουμε, αλλά δύο – τρεις χωρικοί, με τα κάρα τους, μας απέτρεψαν.

    Περίμεναν ένα τρακτέρ για να περάσουν με τα κάρα. Περιμέναμε κι εμείς. Μετά από ώρες φάνηκε το τρακτέρ μ’ έναν οδηγό γύρω στα 30, που μας πέρασε όλους. Από ευγένεια προτείναμε να του δώσουμε μερικά ευρώ. Αρνήθηκε χαμογελώντας.

    Με κάποια σπαστά γαλλικά και εγκαρδιότητα μας είπε ότι συμπαθεί τους Γάλλους γιατί έχει θείο που εργάζεται στη Μασσαλία. Κάποια στιγμή του έδειξαν εμένα λέγοντας, «αυτός εκεί είναι Έλληνας», κι εκείνος, αφού έλαμψε το πρόσωπό του, ενθουσιασμένος φώναξε στα ελληνικά: «αυτός είναι αδελφός μου. Εσείς δεν ξέρετε τις ρίζες μας». Εγώ χαμογέλασα. Εκείνος ανέβηκε γρήγορα στο τρακτέρ και έφυγε βιαστικά, κινώντας το δεξί του χέρι, μέχρι που χάθηκε στον ορίζοντα. Οι άλλοι σάστισαν. Τι να εννοούσε; Τι σήμαινε εκείνο το: «Εσείς δεν ξέρετε τις ρίζες μας»; Κανείς τους δεν έπαιρνε όρκο.

    Αργά, λίγο μετά τη δύση του ηλίου, μπήκαμε στο κεφαλοχώρι που είχαμε προγραμματίσει. Οι Γάλλοι φαίνεται πως ήξεραν πολλά. Ο επικεφαλής διάβαζε τα χαρτιά του και μας εξηγούσε. Πήγαμε κατ’ ευθείαν σ’ ένα μικρό ξενοδοχείο που δεν ήταν χάνι. Καθαρό, νοικοκυρεμένο, με ευγενικό προσωπικό, που σίγουρα είχε τελειώσει κάποια σχετική με το επάγγελμα σχολή, αφού μιλούσαν γαλλικά ή αγγλικά και ήξεραν καλά τη δουλειά τους. Μετά την τακτοποίηση μας στα δωμάτια, κατεβήκαμε για φαγητό και κατά τη διάρκεια του σερβιρίσματος ο επικεφαλής της συντροφιάς μας ρώτησε τον σερβιτόρο από πού θα μπορούσε να τηλεφωνήσει.

    Ο σερβιτόρος έφερε ένα ασύρματο τηλέφωνο στο τραπέζι κι ο δικός μας άνοιξε το μπλοκάκι του και χτύπησε έναν τοπικό αριθμό, λέγοντάς μας:

    «Παίρνω στο κινητό του τον πρώην ταχυδρόμο της περιοχής. Τώρα είναι συνταξιούχος. Αν είναι καλά θα επικοινωνήσει».

    Το τηλέφωνο στην άλλη άκρη φαίνεται να χτύπησε αρκετές φορές χωρίς απάντηση. Ο δικός μας όμως επέμενε. Κάποια στιγμή φάνηκε να απαντά μια φωνή. Αντάλλαξαν οι δυο τους μερικές κουβέντες και το τηλεφώνημα τελείωσε. Μετά πληροφορηθήκαμε ότι ο πρώην ταχυδρόμος θα μας δεχόταν στο σπίτι του αργά το επόμενο βράδυ. Σε ερώτησή μου, αν

    τον ήξεραν προσωπικά από πριν, η απάντηση ήταν αρνητική. Κανείς από τη συντροφιά δεν τον ήξερε. Κάποιοι άλλοι είχαν πληροφορηθεί αρκετά γι’ αυτόν και έδωσαν στους δημοσιογράφους της Croix τις πληροφορίες.

    Η επόμενη μέρα δεν περνούσε. Όλοι περίμεναν να νυχτώσει. Οι ώρες έφευγαν πολύ αργά είτε με συζήτηση είτε με ορισμένα σχόλια για την προηγούμενη μέρα είτε με μερικά αναπάντητα ερωτήματα πάνω στα προηγούμενα συμβάντα. Δύο – τρεις έκοψαν βόλτες στην πλατεία και στη γέφυρα που συνέδεε τις δύο όχθες στο τοπικό ποτάμι. Αυτά ήταν τα μόνα σημεία που συγκέντρωναν ενδιαφέ-Στον Έλληνα σταμάτησε. Ρώτησε αν θρησκεύει. Κι όταν εκείνος του απάντησε ότι είναι θεολόγος, συγκινήθηκε. «Μήπως είσαι και κληρικός», ρώτησε.

    «Όχι» είπα, «είμαι λαϊκός, διδάσκω στην εκπαίδευση». Η δική του απάντηση μας ξάφνιασε. Δεν περιμέναμε κάτι τέτοιο. «Εγώ δεν είμαι θεολόγος, είπε, αλλά είμαι κληρικός. Το ορθόδοξο όνομά μου είναι π. Μωϋσής και το όνομα του ταχυδρόμου, που είναι τουρκικό, είναι Emin. Ceyda λεν την αδελφή μου, την Ελπίδα. Συνταξιοδοτήθηκα ως ταχυδρόμος πριν πέντε χρόνια, αφού εργάστηκα συνεχώς για σαράντα πέντε χρόνια σε πολλές περιοχές εδώ στον νότο. Ιερέας είμαι από τα τριάντα μου και συνεχίζω να είμαι μέχρι να κλείσω τα μάτια μου. Δεν σκέφτομαι το θάνατο. Συλλογίζομαι μόνο τι θα γίνουν οι χριστιανοί της περιοχής». Μας μίλησε πολύ εγκάρδια, λες και έβλεπε γνωστά του πρόσωπα.

    Άνοιξε την καρδιά του και μίλησε για ώρες, λες και περίμενε από καιρό την ευκαιρία να μετακενώσει τις εμπειρίες και την ιστορία της ζωής του σε ανθρώπους που θα τον καταλάβαιναν. Αναφέρθηκε σε γεγονότα, σε πρόσωπα, σε οικογένειες, σε αριθμούς. Στα γύρω χωριά σε μια ακτίνα 100-150 χιλιομέτρων έχει καταμετρήσει περίπου 200 χριστιανικές οικογένειες και κάπου 50 μεμονωμένους χριστιανούς. Οι τελευταίοι άνδρες ή γυναίκες είτε είναι μόνοι τους, υπερήλικες, είτε ζουν σε μικτούς γάμους. Στην περιοχή του τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια σιωπηρή ανοχή των μουσουλμάνων στην ύπαρξη των χριστιανών. Φυσικά οι χριστιανοί ζουν αθόρυβα και αποφεύγουν να προκαλούν και να δημιουργούν εντάσεις.

    Έλεγε, έλεγε, έλεγε κι εμείς ακούγαμε. Ήταν μια νύχτα φορτωμένη με εμπειρίες που άλλαζαν καρδιές. Σχεδόν χαράματα άρχισε ο π. Μωϋσής να κουράζεται. Η αδελφή του μας παρακάλεσε να σταματήσουμε. Ο παππούς είχε περάσει πρόσφατα μια βρογχοπνευμονία κι ήταν θαύμα πώς άντεξε τόσες ώρες.

    Ήταν τέσσερις τα ξημερώματα. Σηκωθήκαμε. Τον πλησίασα και του ζήτησα να φιλήσω το χέρι του. Μου το έδωσε και με ευλόγησε με χαμόγελο.

    Το ίδιο έκανε και στα υπόλοιπα μέλη της συντροφιάς. Τον αποχαιρετήσαμε και κατεβήκαμε σιωπηλοί στο μεγάλο σαλόνι. Δεν φύγαμε όμως. Η κυρία Ελπίδα μας κράτησε.

    Είχε ετοιμάσει πρωινό για όλους και παρακάλεσε να μείνουμε μέχρι να αρχίσει κίνηση στους δρόμους. Μείναμε ώς τις 8 το πρωί αμίλητοι, κι ύστερα πάλι δύο-δύο, και με απόσταση μεταξύ μας, ρον. Όλοι ροκανίζαμε τον χρόνο. Φάγαμε βραδυνό και κατά τις 10, μια ηλικιωμένη κυρία μας ζήτησε στη ρεσεψιόν. Σηκωθήκαμε και πλησιάσαμε.Μια γελαστή κυρία γύρω στα 75 μας καλωσόρισε στα γαλλικά και μετά από κάποιες οδηγίες, μας είπε να την ακολουθήσουμε με αποστάσεις σε τρεις ομάδες.

    Ξεκινήσαμε με μια κατασκότεινη νύχτα. Ελάχιστα φώτα στους δρόμους κι εκτός από δύο – τρεις βιαστικούς περαστικούς δεν συναντήσαμε ψυχή.

    Μετά από μερικά λεπτά στον μικρό δρόμο πίσω από το δημοτικό σχολείο περάσαμε μια αυλόπορτα, κάναμε τον γύρω του σπιτιού κι από μια πίσω πόρτα μπήκαμε σε ένα ευρύχωρο σαλόνι που οδηγούσε από εσωτερική σκάλα σε επάνω όροφο. Κατά την τοπική συνήθεια βγάλαμε στο πλάι της σκάλας τα παπούτσια μας και αρχίσαμε να ανεβαίνουμε τα σκαλιά.

    Η κυρία μπροστά, μας οδήγησε σ’ ένα μεγάλο δωμάτιο, στο βάθος του οποίου πάνω στο κρεβάτι ανακαθισμένος ένας γέροντας περίπου 75 ετών μας χαιρέτησε στα γαλλικά πολύ εγκάρδια. Ήταν ο συνταξιούχος ταχυδρόμος.

    Στην αρχή μας σύστησε την κυρία. Ήταν η δίδυμη αδελφή του η Ελπίδα. Μετά είχε έναν σύντομο χαμηλόφωνο διάλογο με τον επικεφαλής της συντροφιάς, για να βεβαιωθεί για το ποιοι είμαστε, και στη συνέχεια ζήτησε συστάσεις για τον καθένα.

    Στον Έλληνα σταμάτησε. Ρώτησε αν θρησκεύει. Κι όταν εκείνος του απάντησε ότι είναι θεολόγος, συγκινήθηκε. «Μήπως είσαι και κληρικός», ρώτησε.

    «Όχι» είπα, «είμαι λαϊκός, διδάσκω στην εκπαίδευση». Η δική του απάντηση μας ξάφνιασε. Δεν περιμέναμε κάτι τέτοιο. «Εγώ δεν είμαι θεολόγος, είπε, αλλά είμαι κληρικός. Το ορθόδοξο όνομά μου είναι π. Μωϋσής και το όνομα του ταχυδρόμου, που είναι τουρκικό, είναι Emin. Ceyda λεν την αδελφή μου, την Ελπίδα. Συνταξιοδοτήθηκα ως ταχυδρόμος πριν πέντε χρόνια, αφού εργάστηκα συνεχώς για σαράντα πέντε χρόνια σε πολλές περιοχές εδώ στον νότο. Ιερέας είμαι από τα τριάντα μου και συνεχίζω να είμαι μέχρι να κλείσω τα μάτια μου. Δεν σκέφτομαι το θάνατο. Συλλογίζομαι μόνο τι θα γίνουν οι χριστιανοί της περιοχής». Μας μίλησε πολύ εγκάρδια, λες και έβλεπε γνωστά του πρόσωπα.

    Άνοιξε την καρδιά του και μίλησε για ώρες, λες και περίμενε από καιρό την ευκαιρία να μετακενώσει τις εμπειρίες και την ιστορία της ζωής του σε ανθρώπους που θα τον καταλάβαιναν. Αναφέρθηκε σε γεγονότα, σε πρόσωπα, σε οικογένειες, σε αριθμούς. Στα γύρω χωριά σε μια ακτίνα 100-150 χιλιομέτρων έχει καταμετρήσει περίπου 200 χριστιανικές οικογένειες και κάπου 50 μεμονωμένους χριστιανούς. Οι τελευταίοι άνδρες ή γυναίκες είτε είναι μόνοι τους, υπερήλικες, είτε ζουν σε μικτούς γάμους. Στην περιοχή του τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια σιωπηρή ανοχή των μουσουλμάνων στην ύπαρξη των χριστιανών. Φυσικά οι χριστιανοί ζουν αθόρυβα και αποφεύγουν να προκαλούν και να δημιουργούν εντάσεις. Έλεγε, έλεγε, έλεγε κι εμείς ακούγαμε. Ήταν μια νύχτα φορτωμένη με εμπειρίες που άλλαζαν καρδιές. Σχεδόν χαράματα άρχισε ο π. Μωϋσής να κουράζεται. Η αδελφή του μας παρακάλεσε να σταματήσουμε. Ο παππούς είχε περάσει πρόσφατα μια βρογχοπνευμονία κι ήταν θαύμα πώς άντεξε τόσες ώρες.

    Ήταν τέσσερις τα ξημερώματα. Σηκωθήκαμε. Τον πλησίασα και του ζήτησα να φιλήσω το χέρι του. Μου το έδωσε και με ευλόγησε με χαμόγελο. Το ίδιο έκανε και στα υπόλοιπα μέλη της συντροφιάς. Τον αποχαιρετήσαμε και κατεβήκαμε σιωπηλοί στο μεγάλο σαλόνι. Δεν φύγαμε όμως. Η κυρία Ελπίδα μας κράτησε.

    Είχε ετοιμάσει πρωινό για όλους και παρακάλεσε να μείνουμε μέχρι να αρχίσει κίνηση στους δρόμους. Μείναμε ώς τις 8 το πρωί αμίλητοι, κι ύστερα πάλι δύο-δύο, και με απόσταση μεταξύ μας, φύγαμε για το ξενοδοχείο.

    Σε δύο ώρες εγκαταλείπαμε το όμορφο κεφαλοχώρι με κατεύθυνση ένα άλλο χωριό κοντά στον μεγάλο χείμαρο. Ο π. Μωϋσής μας είπε να επισκεφθούμε τον κουρέα. Ήταν ένας Κύπριος που παντρεύτηκε Τουρκάλα και την έκανε χριστιανή. Οι δικοί της τον κυνήγησαν, τον έδειραν, αλλά αυτός το δικό του. Έχει αλλάξει τρεις φορές διαμονή σε διάφορες περιοχές και τελικά βρήκε την ησυχία του στο χωριό που πηγαίναμε. Η διαδρομή ήταν

    σχετικά εύκολη αν εξαιρέσει κανείς την παρέμβαση ενός καρφιού. Περνούσαμε από ένα χωριό, όπου δίπλα σε σταυροδρόμι χτιζόταν μια διόροφη οικοδομή. Από το ξεκαλούπωμα του μπετόν ένα απείθαρχο καρφί πετάχτηκε στο δρόμο κι εμείς απρόσεχτοι το πατήσαμε. Η αλλαγή της ρεζέρβας κράτησε λίγο, αλλά ήταν ευκαιρία να πιούμε έναν καλό καφέ στο απέναντι καφενείο και να ρωτήσουμε από πού θα πάμε στο χωριό που μας ενδιέφερε.

    Ο καφετζής έβγαλε ένα άδειο κουτί τσιγάρων και στο πίσω μέρος μας σχεδίασε τη διαδρομή. Όταν φύγαμε και ακολουθήσαμε τον «χάρτη», καταλάβαμε πόσο μας βοήθησε το καρφί. Αν δε στεκόμασταν και δε ρωτούσαμε, σίγουρα θα είχαμε μπερδευτεί.

    Φτάσαμε απόγευμα και κατευθυνθήκαμε στο κέντρο του χωριού. Ήταν μια κυκλική πλατείαμε βρύση, μεγάλα δένδρα και παγκάκια. Κάποιοι γέροντες κουβέντιαζαν αμέριμνα. Το τζιπ σταμάτησε σε μια άκρη. Κατεβήκαμε, και με τα μάτια αναζητούσαμε το κουρείο. Δεν φαινόταν πουθενά.

    Ο επικεφαλής μας, πλησίασε μια παρέα γερόντων που του χαμογέλασαν και, στο ερώτημά του για τον κουρέα, του έδειξαν την κατεύθυνση σε έναν πλάγιο δρόμο. Αφήσαμε το τζιπ και με τα πόδια βαδίσαμε προς το σημείο που μας έδειξαν. Στο πρώτο στενό δεξιά φάνηκε το κουρείο με τρεις καλλιγραφικές επιγραφές. Μία στα τουρκικά, μία στα αγγλικά και μία στα ελληνικά. Βρήκαμε τον κουρέα.

    Ήταν ένα παληκάρι γύρω στα 40, που καθόταν έξω από το κουρείο του και άκουγε από ένα ραδιοφωνάκι κυπριακά από το ΡΙΚ.

    Πήρα την πρωτοβουλία να τον «διακόψω». «Έχεις χρόνο για συγκινήσεις πατριώτη;» του είπα. Πετάχτηκε όρθιος, μ’ αγκάλιασε και ρώτησε. «Έλλαδίτης εδώ, πώς βρέθηκε;». Αυτό ήταν. Έγινε άλλος άνθρωπος. Ο Κυριάκος από τη Λεμεσό θυμήθηκε ποιος είναι. Μπήκαμε όλοι στο κουρείο και άρχισαν οι συστάσεις. Το πρώτο πράγμα που δήλωσε ήταν για το βράδυ. «Είστε φιλοξενούμενοί μας. Η Δέσποινα θα ετοιμάσει τα πάντα». Αμέσως πήρε στο τηλέφωνο τη σύζυγό του και με λίγες κουβέντες έδωσε τα νέα και τις εντολές για την ετοιμασία.Προσπάθησα να το αποφύγω, αλλά ήταν αδύνατο.

    Βιάστηκε να κλείσει το μαγαζί. Μας πήρε για να μας πάει στο ξενοδοχείο που είχαμε κλείσει και στη συνέχεια, μας πήγε σ’ ένα κέντρο δίπλα σε νερόμυλους και μας κέρασε ό,τι επιθυμούσε ο καθέναςμας.

    Το βράδυ στο σπίτι του έγινε πανηγύρι. Η συζυγός του, μια ευγενική κοπέλα γύρω στα 30 και τα δύο παιδιά τους, ο Άντρος και ο Χρήστος γιόρταζαν πραγματικά την επίσκεψή μας. Και το τραπέζι, μια πανδαισία γεύσεων, με τρία διαφορετικά πιάτα, ζιβανία (κυπριακό τσίπουρο) και κρασί του ΚΕΟΣ. Μάθαμε, και τι δε μάθαμε; Ο Κυριάκος μας είπε τις περιπέτειές του. Δύο φορές πήγε φυλακή για θρησκευτικούς λόγους, ενώ ξύλο δεν θυμάται πόσες φορές έφαγε από φανατικούς, αλλά κι απ’ τα πεθερικά του. Τελικά την έκλεψε την Esma, που επιθυμούσε να βαπτιστεί γρήγορα, και η ίδια ζήτησε να πάρει το όνομα της Παναγίας. Έγινε Δέσποι- να κι είναι το καμάρι της γειτονιάς και του χωριού.

    Αυτές οι τέσσερις ψυχές ανακάλυψαν στο χωριό επτά ακόμη χριστιανούς κι αυτοί μακρυνής ελληνικής καταγωγής. Συναντώνται συχνά, ψάλλουν, διαβάζουν θρησκευτικά βιβλία και τις μεγάλες γιορτές ή πηγαίνουν ή φέρνουν τον π. Μωϋσή και τους κοινωνεί.

    Φύγαμε πολύ αργά. Ο Κυριάκος μας πήγε μέχρι το ξενοδοχείο. Εκείνη τη νύχτα δεν κοιμήθηκε κανείς μας. Όλοι σκεφτόμασταν εκείνη την ευλογημένη οικογένεια σ’ ένα τόπο που αγάπησαν, παρότι αρχικά δεν τους αγάπησε. Όμως η πίστη και η αγάπη τους έκαναν το θαύμα. Ο Κυριάκος κι η οικογένειά του ήταν «στολίδι για το χωριό». Έτσι τους χαρακτήρησε αυθόρμητα η σύζυγος του ξενοδόχου, όταν το πρωί ετοιμαζόμασταν να αναχωρήσουμε.

    Η αναχώρησή μας ήταν συγκινητική. Τρεις Ρωμιοί και μια Τουρκάλα που έγινε Δέσποινα, μας ξεπροβόδισαν δακρυσμένοι μέχρι τα τελευταία σπίτια κι από ‘κει δε σταμάτησαν να χαιρετούν, με υψωμένα τα χέρια, μέχρι που μας έχασαν στη στροφή του δρόμου. Οι Γάλλοι απόρησαν. Με ρωτούσαν αν έτσι γίνεται παντού, όταν κι όπου συναντώνται Έλληνες. Απάντησα με μισόλογα κι έστρεψα τη συζήτηση στη μοναξιά του ξενητεμένου, που όταν βλέπει δικούς του ξεχνά τις αποστάσεις, τα βάσανα, τη σκληρότητα γύρω του και θέλει να γιορτάσει. Το τραπέζι, ο διάλογος, η κοινωνία των προσώπων κι ο αποχαιρετισμός είναι ανατάσεις ψυχής και υπέρβαση κάθε πικρίας της ζωής.

    Οι επόμενοι προορισμοί δεν διέφεραν και πολύ από τους προηγούμενους.

    Ο επικεφαλής της συντροφιάς μας είχε ήδη επικοινωνήσει και έκλεισε τις επόμενες συναντήσεις μας. Σε μια μικρή κωμόπολη έπρεπε να συναντήσουμε τον Δήμαρχό της, κρυπτοχριστιανό, γυιό ορθόδοξου ιερέα, που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή. Ο Δήμαρχος μας περίμενε και μας φιλοξένησε στο σπίτι του. Μας μίλησε για δικά του πρόβλήματα κι άφησε να διαφανεί μια πίστη ανάμεικτη με συγκλονιστική υπομονή για καλύτερες μέρες.

    Στην μικρή πόλη του κατοικούσαν πολλές ψυχές και για τα θρησκευτικά τους καθήκοντα έφερναν τώρα ιερέα από αρκετά μακρυά.

    Κάπου αλλού, σ’ ένα χωριό μέσα σε πυκνό δάσος, που για να το βρούμε, το ψάχναμε ένα απόγευμα, συναντήσαμε έναν ανάπηρο ζωγράφο, που τα δυο του πόδια «αχρηστεύτηκαν» στη φυλακή, επειδή έκρυβε διωκόμενους χριστιανούς.

    «Τώρα», μας είπε, «ηρέμησαν τα πράγματα. Άλλοτε η ζωή μας ήταν μαρτύριο». Στο πρόσωπό του είδαμε έναν καλοσυνάτο άνθρωπο, διαρκώς γελαστό, με αισιοδοξία και χιούμορ. Όταν σηκωθήκαμε λίγο πριν από τη δύση του ηλίου για να φύγουμε, άρχισε να γελά. «Και πού να πάτε;» μας λέει. «Το δάσος είναι κατασκότεινο, θα χαθήτε». Αναγκαστικά μείναμε εκεί, μαζί με την οικογένειά του. Κι η έκπληξη ήρθε όταν σκοτείνιασε έξω και χτύπησε η πόρτα. Είχε φροντίσει να ειδοποιήσει -έχουν κι εκεί κινητά- όλους τους χριστιανούς και σε μια ώρα γέμισε το σπίτι ψυχές. Όλοι ήρθαν με τα φαγητά τους. Η νοικοκυρά έστρωσε στο πάτωμα πολύχρωμα κιλίμια, από πάνω λευκά τραπεζομάντηλα, αραδιάστηκαν στην τα πιάτα κι πιατέλες, γέμισαν τα ποτήρια με σπιτικό κρασί, στρωθήκαμε γύρω στους πενήντα σταυροπόδι, μου ζήτησαν να κάνω προσευχή και μετά το «Χριστέ ο Θεός ημών, ευλόγησον την βρώσιν καί πόσιν των δούλων…» σταυροκοπήθηκαν όλοι κι έλαμψαν τα πρόσωπά τους. Μείναμε εκεί όλη τη νύχτα. Οι πιο πολλοί καταλάβαιναν τα ελληνικά. Τους μίλησα κι απάντησα σε ερωτήσεις τους.

    Είπα δυο λόγια για την ελπίδα, για την εσωτερική ειρήνη και για το νόημα της ζωής. Όταν το πρωί ετοιμαστήκαμε ν’ αναχωρήσουμε μας αγκάλιασαν όλους και μας αποχαιρέτησαν δακρυσμένοι. Τρεις – τέσσερις ακόμη συγκινήσεις σε επόμενες στάσεις και το οδοιπορικό μας πήγαινε να κλείσει.

    Ο σκοπός του ταξιδιού είχε ουσιαστικά επιτευχθεί. Από δω και πέρα το ταξίδι θα γινόταν λιγάκι τουριστικό.

    http://fdathanasiou.wordpress.com/2013/02/12/%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B6%CE%B7%CF%84%CF%8E%CE%BD%CF%84%CE%B1%CF%82-%CE%BA%CF%81%CF%85%CF%80%CF%84%CE%BF%CF%87%CF%81%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CF%8D%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD/

    Σχόλιο από DIHAD | 13/02/2013

  41. ΑΝΟΙΓΕΙ ΞΑΝΑ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΚΡΥΜΜΕΝΩΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ
    Αναρτήθηκε: 17 Φεβρουαρίου 2013

    ΝΙΚΟΣ ΧΕΙΛΑΔΑΚΗΣ
    Δημοσιογράφος-Συγγραφέας-Τουρκολόγος

    Επανέρχεται στην τουρκική επικαιρότητα με δυο δημοσιεύματα «φωτιά», το μεγάλο ζήτημα των κρυπτοχριστιανών, ένα θέμα που έχει απασχολήσει πολλές φορές στο παρελθόν την γειτονική χώρα και δείχνει πως το ζήτημα όχι μόνο δεν έχει κλείσει, αλλά είναι ένα καυτό θέμα που συσχετίζεται άμεσα με την κρίση ταυτότητας που έχει ανακύψει τα τελευταία χρόνια με πολλές παρενέργειες για το ίδιο το μέλλον της σύγχρονης Τουρκίας.

    Το πρώτο δημοσίευμα που έχει πάρει μεγάλη δημοσιότητα, είναι ένα δημοσίευμα της γνωστής εφημερίδας, Radıkal, (15/2/2013), με τον χαρακτηριστικό τίτλο, «Türkiıye’ de yüz binlerce gizli Ermeni yaşiyor», δηλαδή, «Στην Τουρκία ζουν εκατοντάδες χιλιάδες κρυπτοαρμένιοι», και το δεύτερο και πιο χαρακτηριστικό, της εφημερίδας Ekspres και της δημοσιογράφου, Yasemin Güç, με τον ακόμα πιο χαρακτηριστικό τίτλο, «Anadoluda Hırıstiyan geçmisini saklayan binlerce aile var», δηλαδή, «Στην Ανατολία υπάρχουν χιλιάδες κρυμμένες από το παρελθόν χριστιανικές οικογένειες».
    Ειδικά στο δεύτερο δημοσίευμα, η Τουρκάλα συγγραφεύς παίρνοντας αφορμή από τον πρόσφατο θάνατο ενός ζευγαριού στο οποίο ο ένας ήταν μουσουλμάνος και η άλλη χριστιανή, αναφέρει ότι μετά την γνωστή συμφωνία της Λοζάννης, το 1923, αναγκάστηκαν χιλιάδες Ρωμηοί της Ανατολίας, που υπολογίζονταν στο 1.500.000, να εκριζωθούν από τις πατρίδες τους και παράλληλα 500.000 μουσουλμάνοι να έρθουν από τα Βαλκάνια στην Τουρκία, μια πικρή ιστορία που όμως άφησε πολλά κατάλοιπα και στις δυο χώρες. Παρά όμως την αναγκαστική ανταλλαγή των πληθυσμών, πολλοί χριστιανοί Ρωμηοί που δεν ήθελαν να αφήσουν το βιός τους, που με τόσους κόπους είχαν αποκτήσει, παρέμειναν στις πατρογονικές τους εστίες δηλώνοντας πως δεν είναι χριστιανοί αλλά μουσουλμάνοι. Σήμερα, όπως ομολογεί η Τουρκάλα δημοσιογράφος, οι απόγονοι αυτών των Ρωμηών ενώ επίσημα δηλώνουν ότι είναι Τούρκοι μουσουλμάνοι, παρά ταύτα στα σπίτια τους εξακολουθούν να είναι χριστιανοί και να ακολουθούν τις χριστιανικές θρησκευτικές εορτές. Οι κρυμμένοι αυτοί χριστιανοί, εξωτερικά πηγαίνουν στα τζαμιά, παρακολουθούν τελετές στους μουσουλμανικούς τεκέδες, εμφανίζονται συχνά να υποστηρίζουν την μουσουλμανική Şeriat, αλλά στην πραγματικότητα όλα αυτά τα κάνουν για το θεαθήναι, καθώς μέσα τους εξακολουθούν να πιστεύουν στον Χριστό.
    Μάλιστα στο ίδιο αποκαλυπτικό δημοσίευμα, η Yasemin Güç αναφέρει και τις περιοχές όπου υπάρχουν χιλιάδες τέτοιες οικογένειες κρυπτοχριστιανών Ρωμηών. Οι περιοχές αυτές είναι: Άδανα, Αδριανούπολη, Μπαλίκεσίρ, Σαμψούντα, Κωνσταντινούπολη, Τεκίρνταγ (Ραιδεστός), Κιρκλαρελί (Σαράντα εκκλησιές), Σμύρνη, Κοτζαελί, Μερσίνα, Μαγνησία, Τσανάκαλε, Προύσα, Καισάρεια, και Προκόπη, (Καππαδοκία). Στις περιοχές αυτές, όπως υποστηρίζει το τουρκικό δημοσίευμα, βρίσκονται οι περισσότερες οικογένειες που επιφανειακά παρουσιάζονται σαν μουσουλμάνοι αλλά στην πραγματικότητα είναι κρυμμένοι χριστιανοί.
    Το ζήτημα, όπως ομολογεί η Τουρκάλα δημοσιογράφος, είναι πολύ σοβαρό και «λεπτό», γι’ αυτό και δεν μπορεί να γίνει καμία φανερή συζήτηση γιατί οποιαδήποτε περίπτωση αποκάλυψης των πραγματικών θρησκευτικών πιστεύω όλων αυτών των χιλιάδων ανθρώπων, θα προκαλέσει μεγάλο σκάνδαλο, γι’ αυτό και είναι ουσιαστικά απαγορευμένη κάθε αναφορά στο σημαντικό αυτό ζήτημα. Δηλαδή με λίγα λόγια, η έλλειψη πραγματικής ελευθερίας στην Τουρκία έχει σκλαβώσει όλες αυτές τις συνειδήσεις που υποφέρουν καθώς αναγκάζονται να κρύβουν το πραγματικό τους θρήσκευμα και την αληθινή τους καταγωγή.
    Τα ιδία υποστηρίζει και η εφημερίδα Radikal, που επικαλείται μια τελευταία έκθεση της αρμένικης διασποράς η οποία κάνει λόγο για εκατοντάδες χιλιάδες κρυπτοαρμένιους που βρίσκονται στην Τουρκία και ειδικά στις περιοχές Κωνσταντινούπολη, Αμάσεια, Ντιαρμπακίρ, Μπατμάν, Τούντζελί και Μους. Και εδώ επισημαίνεται η έλλειψη ελευθερίας για την εκδήλωση της πραγματικής θρησκευτικής ταυτότητας αυτών των κρυπτοαρμενίων, οι οποίοι αναγκάζονται να υποκρίνονται ότι είναι Τούρκοι μουσουλμάνοι.
    Όλα αυτά αναδεικνύουν για άλλη μια φορά το τεράστιο ζήτημα της καταπίεσης των εκατοντάδων χιλιάδων κρυπτοχριστιανών στην Τουρκία, ένα θέμα που συσχετίζεται με το πρόβλημα ταυτότητας των σημερινών Τούρκων. Η σημερινή Τουρκία είναι μια σύγχρονη τεράστια «φυλακή συνειδήσεων». Οι συνειδήσεις αυτές, αναμένουν την μέρα που θα απελευθερωθούν και θα λάμψει η αλήθεια για την πραγματική τους ταυτότητα.

    16-2-2013
    Για την Ένωμένη Ρωμηοσύνη΄

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 26/02/2013

  42. […] δεκαετία του ’90 και με τη “βοήθεια” διάφορων ανόητων ελλαδιτών Ποντίων, φασιστικοποίησαν τις πόλεις του Πόντου για να […]

    Πίνγκμπακ από -Mπράβο Ταγίπ… « Πόντος και Αριστερά | 04/09/2013

  43. […] ἡ φωτογραφία τοῦ  Vahit Tursun ἀπό ἐδῶ καὶ τῆς Ὄτσενας ἀπό ἐδῶ […]

    Πίνγκμπακ από Ὄτσενα, ἕνα λουλούδι ποὺ μαραίνεται! | Φιλονόη καὶ Φίλοι... | 11/09/2013

  44. […] Τον περασμένο Φεβρουάριο η τουρκική εφημερίδα «Ραντικάλ»δημοσίευσε ολοσέλιδο άρθρο του Vahit Tursun, ελληνόφωνου από την περιοχή Oφη Τραπεζούντας, με τίτλο «Τα Ρωμαίικα της Ανατολής πεθαίνουν». Το άρθρο αναφερόταν στο χωριό Οτσενα της Τραπεζούντας, όπου ένας πανάρχαιος πολιτισμός -ο ελληνικός- ψυχορραγεί και μία γλώσσα -η ελληνική- αργοσβήνει (αναδημοσιεύθηκε στην «Κ» της 4ης Μαρτίου 2007). Στις 11 Νοεμβρίου η εφημερίδα φιλοξένησε νέο άρθρο του Tursun, με τίτλο «Το τίμημα της γλώσσας», στο οποίο ο αρθρογράφος μιλάει για τα αισθήματα που προκαλεί το γεγονός, ότι έπρεπε από μικρός να καταπνίγει τη γλώσσα, που έμαθε, όπως και τα συναισθήματά του. Στην ουσία θίγει το θέμα τωνελληνόφωνων μουσουλμάνων στην Τουρκία. […]

    Πίνγκμπακ από Αὐτοί ποὺ ἔμειναν ὁμιλοῦν πλέον! | Φιλονόη καὶ Φίλοι... | 11/09/2013

  45. […] -ΟΙ ΠΟΝΤΙΟΙ της ΤΟΥΡΚΙΑΣ […]

    Πίνγκμπακ από -Για την αληθινή ελληνοτουρκική φιλία « Πόντος και Αριστερά | 19/04/2014

  46. Σχόλιο από B.... | 22/07/2014

  47. Ime Aytos.
    Na peto.
    Na peto s’oros ce sa potame.
    Na peto sa xoria ce sas parxare.
    Na peto sa xorafe ce sa ceyire.
    Na peto si mazira ce sa katsia.
    Na peto sin Trapezunta loyera.
    Na peto sin Argirupoli ce sin Kerasunta.
    Na peto asi Rizunta os ti Samsunta.
    Na peto sa rasia tis mavristhalassas.
    Na peto son urano os t’astere.
    Na peto me tin vrosi ce to xalazi.
    Na peto me ton krio ce ti zesti.
    Na peto me to soni ce tin tipi.
    Na peto akom onta pagono ce irdono.
    Na peto me ula ta fenomena.
    Na peto oti ke an inete.
    Na peto afova, tipo uce n’epori ce fovizime…
    Na peto psila me ta fteram nt’ucipori na koft kaynis.
    Na peto ce n’elepo ulus.
    Ulus omon emen.
    Trani ce elefteri, pu petun opu theloun.
    Pu petun elefthera!!!

    Ayse Tursun

    Είμαι Αητός
    Να πετώ.
    Να πετώ σ’ όρος τζε σε ποτάμε.
    Να πετώ σε χωριά τζε σας παρχάρε.
    Να πετώ σε χωράφε τζε σε τζαίρε.
    Να πετώ ση μαζήρα τζε σα κατσία.
    Να πετώ σην Τραπεζούντα λογιέρα.
    Να πετώ σην Αργυρούπολη τζε σην Κερασούντα.
    Να πετώ αση Ριζούντα ώς τη Σαμσούντα.
    Να πετώ σα ρασία της Μαυρησθάλασσας.
    Να πετώ σον ουρανό ώς τ΄αστέρε.
    Να πετώ με την βροσή τζε το χαλάζι.
    Να πετώ με τον κρύο τζε με τη ζέστη.
    Να πετώ με το σόνι τζε με την τήπη.
    Να πετώ ακόμ όντα παγώνω τζε ιρδώνω.
    Να πετώ με ούλα τα φαινόμενα. Να πετώ ότι και αν ίνεται.
    Να πετώ άφοβα, τίπο ούτσε ν’επορεί τζε φοβήζημε…
    Να πετώ ψηλά τα φτεράμ ντ’ούτζιμπορεί να κόφτ καεινείς.
    Να πετώ τζε ν΄ελέπω ούλους.
    Ούλους όμων εμέν.
    Τρανοί τζε ελεύθεροι, που πετούν όπου θέλουν.
    Που πετούν ελεύθερα!!!

    Αϋσέ Τουρσούν (Ayse Tursun).

    http://hellenikathemata.blogspot.gr/2014/03/ime-aytos-ayse-tursun.html

    Σχόλιο από Π | 14/11/2014

  48. http://www.aksiyon.com.tr/dosyalar/35-bin-kilise-evi-bulduk_514335

    35 bin kilise evi bulduk!

    İstatistikler, nüfus verileri ve tarafların ifadeleriyle ortaya net bir şekilde konmasına rağmen bazı siyasi partilerle marjinal grupların «35 bin kilise ev, 55 bin misyoner, dağıtılan 8 milyon İncil» söylemi devam ediyor.
    Psikolojik harp amaçlı propaganda CD’leri ile zihinleri bulandırılan birtakım kişiler, şimdi üniversite öğrencilerinin kaldığı evleri ‘kilise ev’ olduğu iddiasıyla polise ihbar ediyor.Tarih 2 Mart 2005. Yer Trabzon’un Akçaabat ilçesi. O gün İnönü Caddesi’ndeki sahile nazır Hotaman Apartmanı’nın olağan yönetim toplantısı vardır. 16 dairelik apartmanın sakinleri bir araya gelir ve yakacak, boya-badana, asansör giderleri gibi rutin problemleri konuşurlar. Tam bir sonraki buluşma yerini belirleyerek toplantıyı bitirecekleri sırada, 5 numaralı dairede oturan Mahmut Kandaz ilginç bir çıkış yapar: «Apartmanımızdaki kilise ev kapatılsın.» Apartman sakinleri birbirini çok iyi tanıdığı için o ana kadar son derece sıcak bir ortamda geçen toplantıda aniden buz gibi bir hava esmeye başlar.

    Herkes şaşkınlıkla birbirinin yüzüne bakarken, içlerinden bazıları «Ne demek kilise ev, neresiymiş burası?» diye sorar. Mahmut Kandaz, üniversite öğrencilerinin kaldığı daireyi işaret eder. Bu toplantı hariç 7 yıldır tüm apartman toplantılarını öğrencilerin evinde yapan, her ortamda beraber vakit geçiren apartman sakinleri ikinci şoku yaşar. Bir yanda yıllardır bilip sevdikleri öğrenciler, diğer yanda onları Hıristiyan olmakla itham eden, kaldıkları daireyi de ‘kilise ev’ diye niteleyen bir apartman sakini.

    BTP’den milletvekili adayı olmuş

    Başta apartman yöneticileri, ardından da bütün sakinler Kandaz’ın bu ithamına tepki gösterir. Öğrenci arkadaşlarıyla söz konusu dairede kalan ve özel bir okulda İngilizce öğretmenliği yapan Tutay Çelenk, böyle bir durumla karşılaşınca tam anlamıyla şaşkınlık geçirdiklerini söylüyor. 7 yıldır aynı dairede kaldıklarını ve apartman sakinleri ile sıkı ilişkileri olduğunu söylüyor. Kandaz’ı evlerine davet ettiklerini; ama kendisinden hep «Kilisede ne işim var?» cevabını aldıklarını anlatıyor.

    2002 seçimlerinde Bağımsız Türkiye Partisi (BTP) İzmir 1. Bölge 10. sıradan milletvekili adayı olan Mahmut Kandaz, bu toplantıdan önce de öğrenci evine gelip gidenleri «Kiliseye mi gidiyorsunuz?» şeklinde taciz eder. Sonra bu tacizlerini yönetim toplantısında öğrencilerin apartmandan çıkarılmasını talep ederek sürdürür. Milliyetçi-muhafazakar bilinen bazı üniversite öğrencilerinin kaldığı daireyi «kilise ev» olarak nitelemek sık rastlanan bir durum değil. Bu yüzden Mahmut Kandaz’ın görüşlerine başvurduk.

    Mahmut Kandaz’a göre misyonerlik Türkiye’nin önündeki en büyük problem. Türk insanının dininden soğutulması için geniş çaplı bir operasyon yapıldığını düşünüyor ve dinlerarası diyalog çalışmalarını misyonerlik faaliyetleri çerçevesinde değerlendiriyor. Öğrencilere tepkisinin kaynağını ise Fethullah Gülen’e sempati duymalarına bağlıyor. Binlercesi çoğaltılıp dağıtılan birtakım propaganda CD’lerindeki fikirleri sıralayan Kandaz, 7 yıldır aynı dairede oturan öğrencilerin de evlerinden çıkarılması için elinden geleni yapacağını söylüyor. Kandaz gibi şu anda yüzlerce kişi propaganda amaçlı bir CD’den ezberledikleri sloganlarla konuşuyor. İddialarına göre dinlerarası diyalog çalışmaları yürüten bazı vakıf ve gruplar misyonerlik faaliyetlerinin Türkiye içerisindeki uzantısı. 45 dakikalık propaganda CD’si ile halkın arasına karışıp «Fethullah Gülen’in aslında papalığın amaçları için çalışan» birisi olduğu anlatılıyor.

    Trabzon Akçaabat Hotaman Apartmanı’nda yaşanan ‘kilise ev’ vakası aslında tek örnek değil. Ellerinde korsan kopyalanmış CD’lerle kapı kapı dolaşan bazı kişiler, bunları önceleri yakın bildikleri kişilere dağıttılar. Daha sonra da sokakta gördükleri herkese CD ve broşür dağıtma işine girdiler. Bu çalışmaların sonunda Giresun’da üniversite öğrencilerinin kaldığı iki ayrı ev, polise ‘kilise ev’ diye ihbar edildi. Polis yaptığı inceleme sonunda kilise ev yerine üniversite öğrencilerinin kaldığı daireyi buldu.

    Emniyet kaynakları söz konusu durum için «Burada bir tane resmi kilise var. Onun 15-16 kişilik cemaati var. Bazen toplantılar cemaatin üyelerinden birinin evinde dönüşümlü yapılıyor. Propaganda CD’leri hazırlayıp dağıtanlarla ilgili istihbaratlarımız oldu, hatta cuma namazları sonrası cami çıkışlarında dağıtacakları yönünde bilgi edindik; ama geçtiğimiz cuma böyle bir dağıtım yapılmadı.» şeklinde konuşuyorlar.

    Türkiye’deki Hıristiyanlaşan Türkler meselesi tüm boyutlarıyla ortaya konmasına rağmen bir siyasi partinin mensup ya da taraftarları kapı kapı dolaşarak, «Dinlerarası diyalog misyonerliğin bir koludur. Bu faaliyette bulunanlar da İslam’ı dejenere etmek için çalışıyorlar. Bir sonraki hedefleri de Türkiye’yi parçalayarak dinimizi değiştirmektir.» propagandası yapıyor. Bu propagandanın son aşaması da üniversite öğrencilerinin kaldığı evi polise ‘kilise ev’ şeklinde ihbar etmek.

    ÖNERİLEN YAZILAR

    ——————————————————————————————-
    35.000 ΣΠΙΤΙΑ-ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ

    Δεκεμβρίου 10, 2014 at 6:48 μμ

    ekklisia afenti xristou mesa

    Γράφει ο Νίκος Χειλαδάκης

    Το γνωρίζουμε εδώ και χρόνια πως στην Τουρκία υπάρχει τεράστιο ζήτημα θρησκευτικής συνείδησης, ότι στην Τουρκία υπάρχει τεράστια θρησκευτική καταπίεση από ένα απολυταρχικό ισλαμικό-εθνικιστικό κατεστημένο, ότι στην Τουρκία αναπτύσσετε ραγδαία ο ισλαμικός φανατισμός που εκφράζεται ακόμα και με το αιματοβαμμένο ισλαμικό χαλιφάτο των Τζιχαντιστών. Παρ’ όλα αυτά φαίνεται πως κάτω από την επιφάνεια στην γειτονική χώρα υπάρχει και λειτούργει ένα κρυφό θρησκευτικό υπόστρωμα που βρίσκει διάφορους τρόπους να εκδηλωθεί με κρυπτοχριστιανικό περιεχόμενο και με τον πόθο της επιστροφής, έστω και με πλάγιο τρόπο, στην πατρογονική χριστιανική θρησκεία που είχε «ανθήσει» επί αιώνες στην Μικρά Ασία.

    Σύμφωνα με μια συγκλονιστική έρευνα-άρθρο της τουρκικής εβδομαδιαίας επιθεώρησης, Aksiyon, στην γειτονική μουσουλμανική Τουρκία υπάρχουν τουλάχιστον περί τα 35.000 σπίτια μέσα στα οποία λειτουργούν κατά διαστήματα κρυφά χριστιανικές εκκλησίες. Μέσα σε αυτά τα «σπίτια-εκκλησίες» είναι άγνωστο αν τελούνται μυστήρια και αν υπάρχει η δυνατότητα να παραβρίσκονται χειροτονημένοι ιερείς, ενώ η έρευνα κάνει λόγο για δραστηριότητα χριστιανικών αποστολών δυτικής προέλευσης. Είναι γνωστό πως τις τελευταίες δυο δεκαετίες στην Τουρκία έχει αναπτυχτεί με απροσδόκητο τρόπο ένα ευρύ δίκτυο θρησκευτικών απόστολων κυρίως αμερικανικής και γερμανικής προέλευσης, ενώ έχουν μοιραστεί, σύμφωνα πάντα με τα τουρκικά δημοσιεύματα, περί τα 8 εκατομμύρια, İncil, δηλαδή ευαγγέλια, σε όλη την έκταση της Τουρκίας με ιδιαίτερη αποδοχή στην εσωτερική Ανατολία όπου και, εδώ είναι το παράδοξο, το ισλαμικό θρησκευτικό συναίσθημα είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένο. Το ενδιαφέρον όμως στοιχείο αυτών των αποκαλύψεων για την ραγδαία εξάπλωση των χριστιανικών αποστολών στην εσωτερική Τουρκία, είναι πως, όπως τονίζουν τα ίδια τα τουρκικά δημοσιεύματα και ιδιαίτερα η τουρκική εβδομαδιαία επιθεώρηση Aksiyon, που έχει ασχοληθεί κατά καιρούς με εκτενή ρεπορτάζ με το θέμα, ότι η συντριπτική πλειοψηφία αυτών των ανθρώπων που προσελκύονται από τις χριστιανικές αυτές αποστολές για να πάρουν το ευαγγέλιο και να το διαβάσουν, είναι απόγονοι γηγενών χριστιανών που εξισλαμίστηκαν κυρίως στις αρχές του εικοστού αιώνα με τα τότε τραγικά γεγονότα και την γενοκτονία του Ελληνισμού της Ανατολής. Αυτές οι συγχυσμένες θρησκευτικές συνειδήσεις έχοντας κάπου βαθειά στο υποσυνείδητο του την μνήμη της χριστιανικής τους καταγωγής και ζώντας σε ένα ασφυκτικά ισλαμικό περιβάλλον, βρίσκουν «διέξοδο» σε αυτές τις δυτικές χριστιανικές αποστολές και καταφεύγουν εκεί με την ελπίδα να βρουν την χαμένη θρησκευτική τους συνείδηση.Τουρκική επιθεώρηση

    Φυσικά και το θέμα αυτό είναι ταμπού στην Τουρκία, ενώ είναι γνωστές ακόμα και οι επιθέσεις από τους φανατικούς μουσουλμάνους με ανθρώπινα θύματα. Παρ’ όλα αυτά όμως κάποια τουρκικά ΜΜΕ όπως η τουρκική επιθεώρηση Aksiyon το τολμούν, όπως έχει γίνει και στο παρελθόν, να φέρουν το ζήτημα στην δημοσιότητα. Μάλιστα γίνονται και συγκεκριμένες αποκαλύψεις για τις έρευνες που έχουν γίνει και έχουν ανακαλύψει πως χιλιάδες σπίτια στην Τουρκία λειτουργούν σαν κρυφές εκκλησίες. Το ζήτημα έχει πάρει ιδιαίτερη έκταση στον Πόντο, σε μια περιοχή όπου μαρτύρησε το ελληνορθόδοξο χριστιανικό στοιχείο με χιλιάδες θύματα ενώ μετά την ανταλλαγή, όπως έχουν γράψει και πολλοί Τούρκοι μελετητές, πολλοί χριστιανοί παρέμειναν στις εστίες τους υποκρινόμενοι ότι έχουν εξισλαμιστεί. Άλλωστε ο Πόντος είχε γίνει γνωστός για τους επί αιώνες κρυπτοχριστιανούς, (όπως η περιοχή της Κρώμνης), που ζούσαν και λάτρευαν τον Ιησού Χριστό κάτω από μια μουσουλμανική πλαστή επικάλυψη. (Ortodoks Misyonerlik Faaliyetler: 1980’li yıllardan itibaren Doğu Karadeniz Bölgesi’nde suni bir Ortodoks ayrımcılığı yaratma çabası içerisindeler). Από πρακτορείο ειδήσεων ANKA

    Έτσι για παράδειγμα η τουρκική επιθεώρηση αναφέρει πως στην πόλη Akçaabat, (εννοείται πως αυτό που κάνουμε για να μην δημιουργήσουμε πρόβλημα, είναι μόνο να αναφέρουμε το τουρκικό δημοσίευμα), της περιοχής Τραπεζούντας, στην İnönü Caddesi, μέσα σε διαμέρισμα όπου κατοικούσε ο Mahmut Kandar, δόθηκε εντολή από τις δυνάμεις ασφαλείας να κλείσει αμέσως την εκκλησία που λειτουργούσε μέσα στο διαμέρισμα του. Όπως αναφέρεται, στο διαμέρισμα αυτό συγκεντρώνονταν κάποιοι από την περιοχή και τελούσαν χριστιανική λατρεία κάτι που έγινε αντιληπτό από τις δυνάμεις ασφαλείας οι οποίες και επενέβηκαν για να σταματήσουν αυτή την λειτουργία. Στο διαμέρισμα αυτό υπήρχε ένας μεγάλος σταυρός, ενώ οι πιστοί που συγκεντρώνονταν ήταν ανωτέρου μορφωτικού επιπέδου δηλαδή σπουδαστές πανεπιστημίου. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά το διαμέρισμα ονομάζονταν «Kilise Ev», δηλαδή το «Σπίτι-Εκκλησία». Το τουρκικό δημοσίευμα αναφέρει και άλλες περιπτώσεις τις οποίες σκόπιμα δεν αναφέρουμε για ευνόητους λόγους, παρά του ότι προβάλλονται από το ίδιο το τουρκικό δημοσίευμα.

    Η Τουρκία σήμερα προβάλλετε σαν μια καθαρά μουσουλμανική και μάλιστα σουνιτκού δόγματος χώρα. Το πρόβλημα όμως των κρυπτοχριστιανών υπήρχε πάντα επί οθωμανικής αυτοκρατορίας και όπως αποκαλύπτεται κατά καιρούς με εντυπωσιακό τρόπο, υπάρχει και ίσως είναι εντονότερο σήμερα. Οι άνθρωποι αυτοί ζητούν με διάφορους τρόπους, συχνά απεγνώσμενα και με μεγάλη αγωνία, να εκδηλώσουν ελεύθερα την καταπιεσμένη θρησκευτική τους πίστη.

    Δυστυχώς από την δική μας πλευρά δεν υπήρξε μέχρι σήμερα κανένα επίσημο ενδιαφέρων για ένα κόσμο που στην συντριπτική του πλειοψηφία προέρχεται από τους «χαμένους» χριστιανούς της Μικράς Ασίας.

    ΝΙΚΟΣ ΧΕΙΛΑΔΑΚΗΣ
    Δημοσιογράφος-Συγγραφέας-Τουρκολόγος

    πηγή: http://www.pentapostagma.gr/2014/12/35-000-%cf%83%cf%80%ce%b9%cf%84%ce%b9%ce%b1-%ce%b5%ce%ba%ce%ba%ce%bb%ce%b7%cf%83%ce%b9%ce%b5%cf%83-%cf%85%cf%80%ce%b1%cf%81%cf%87%ce%bf%cf%85%ce%bd-%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bd-%cf%84%ce%bf%cf%85%cf%81.html#ixzz3LdGDiOVm

    Σχόλιο από B.... | 12/12/2014

  49. Τώρα και …Ποντιακό!

    Το Ποντίκι, 21/3/2002

    Η καταπίεση των Τουρκοφώνων Ποντίων από το Τουρκικό κράτος έφτασε και στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ με πρωτοβουλία της «Διεθνούς Ένωσης για τα Δικαιώμαα και την Απελευθέρωση των Λαών»! Ο Κόφι Ανάν παρέλαβε την έκθεση για τους Πόντιους της Τουρκίας που του υπέβαλε η «Διεθνής Ένωση» την οποία και κατέστησε επίσημο έγγραφο της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για να εξεταστεί το όλο ζήτημα. Πρόκειται για σημαντική εξέλιξη, γιατί σχετικά γρήγορα το θέμα των Ποντίων της Τουρκίας έφτασε στον ΟΗΕ.

    Προσοχή, δεν πρόκειται για ελληνικού ενδιαφέροντος ζήτημα, δεν πρόκειται για ανθρώπους που έχουν κατ’ ανάγκην ελληνικές ρίζες, πρόκειται όμως για τους απογόνους των εξισλαμισθέντων Ποντίων, οι οποίοι ακόμα και σήμερα τραγουδούν Ποντιακά τραγούδια και μιλούν το γλωσσικό ιδίωνα. (Το θέμα έχει πάρει διαστάσεις μέσα στην ίδια την Τουρκία, όπου φυσικά το στρατοκρατικό καθεστώς προσπαθεί να απαγορεύσει τη γλώσσα, τα ήθη, τα έθιμα, τα τραγούδια, τη μνήμη…).

    Προχθές η Άγκυρα προέβη σε διάβημα προς τον ΟΗΕ, ζητώντας την απόσυρση του κειμένου. Η απάντηση όμως του ΟΗΕ ήταν αρνητική. Έτσι, η Άγκυρα, μαζί με το Κουρδικό, τα πολιτικά δικαιώματα και τα βασανιστήρια, έχει τώρα και το …Ποντιακό.

    Η «Διεθνής Ένωση» είναι από τους πρώτους μη κυβερνητικούς οργανισμούς: πρόκειται για τη μετεξέλιξη του «Δικαστηρίου Ράσελ» (οργάνωση που έφτιαξε ο Βρετανός ειρηνιστής φιλόσοφος_ και στην οποία μετείχε η αείμνηστη Αμαλία Φλέμινγκ. Σήμερα, από ελληνικής πλευράς, μετέχει ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης.

    Στην Έκθεση που δόθηκε στον ΟΗΕ, αφού αναφέρεται ένα ιστορικό των Ποντίων περιγράφεται η σημερινή κατάσταση:

    Παρ’ ότι οι εξισλαμισμένοι Πόντιοι του Πόντου στερήθηκαν για δεκαετίες του δικαιώματος επικοινωνίας με τους Ποντίους της Ελλάδας και των χωρών της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και παρ’ ότι υπέφεραν για δεκαετίες από συστηματικές πολιτικές διάλυσης των κοινωνιών τους, εξακολουθούν να επιμένουν στην ιδιαίτερη Ποντιακή τους ταυτότητα. «Είμαστε Πόντιοι» δηλώνουν μέχρι σήμερα. Ιδιαίτερα, τις τελευταίες δεκαετίες, αυτή η αίσθηση της ιδιαίτερης ταυτότητας αυξάνεται και συνοδεύεται από πράξεις διανοητικής και πολιτιστικής εξύψωσης. Ωστόσο, ακόμη και προσεκτικές προσπάθειες εκ μέρους των νέων Ποντίων διανοουμένων να εκφράσουν με λόγια ή με γραπτά κείμενα την ιστορία, την πολιτιστική ταυτότητα αυτού του λαού, αντιμετωπίζονται με σκληρά μέτρα από τις Τουρκικές αρχές.

    Όπως αξιόπιστα έχει αναφερθεί, κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, οι ζωές των Ποντίων διανοουμένων που τολμούν να εκφράσουν τις απόψεις τους, απειλούνται σε μερικές περιπτώσεις ακόμη και με θάνατο. Αυτή η καταπίεση συνοδεύεται από ψευτοεπιστημονικές προσπάθειες διαστρέβλωσης της τρισχιλιετούς πλούσιας ιστορίας αυτού του λαού και αυτής της περιοχής. Οι προσπάθειες αυτές καταβάλλονται από προπαγανδιστές και από αποκαλούμενους καθηγητές.

    Η επίσημη γραμμή ισχυρίζεται ότι ο ιστορικό αυτός λαός είναιι Τουρκικής καταγωγής.

    Ένα τυπικό παράδειγμα αυτής της συμπεριφοράς εκ μέρους των αρχών αποτελεί μια τηλεοπτική σειρά που διαδραματίστηκε πριν από καιρό στην Τραπεζούντα και στην οποία ένας απόστρατος αξιωματούχος του Τουρκικού στρατού και ένας υποτιθέμενος καθηγητής εξαπέλυσαν από τη μία μεριά ισχυρισμούς ότι οι Πόντιοι είναι Τουρκικής καταγωγής και από την άλλη απειλές κατά των Ποντίων που διεκδικούν το δικαίωμά τους να διατηρούν επαφές με τους Πόντιους στην Ελλάδα.

    Επιπλέον, Πόντιοι ταξιδιώτες από την Ελλάδα κατά τη διάρκεια επισκέψεών τους στον Πόντο υποβάλλονται σε αυστηρούς ελέγχους και παρακολούθηση από της Τουρκικές αρχές.

    Φαίνεται ότι ένα μεγάλο κομμάτι των εξισλαμισμέντων Ποντίων, ιδιαίτερα στις κοινότητες της Τραπεζούντας, της Τόνιας, του Όφη, των Σουρμένων, της Ματσούκας καθώς και των περιφερειακών δήμων της Κωνσταντινούπολης, έχουν διατηρήσει αναλλοίωτη την Ποντιακή τους γλώσσα. Έτσι, σ’ αυτές τις περιοχές, η γλώσσα, που είναι γνωστό ότι είναι η πλησιέστερη προς την αρχαία ελληνική, διατηρείται ζωντανή.

    Στην πραγματικότητα, αυτή η γλώσσα είναι παράνομη σήμερα στον Πόντο, όσο και στην Τουρκία. Φυσικά, δεν υπάρχει ούτε ένα σχολείο στην Τουρκία όπου οι Πόντιοι να μπορούν να μαθαίνουν, να καλλιεργούν και να αναπτύσσουν τη γλώσσα τους. Τα υπάρχοντα σχολεία είναι Τουρκικά.

    Τα νέα Ποντιόπουλα, αγόρια και κορίτσια – κυρίως αυτά που προέρχονται από την ενδοχώρα – εξαιτίας του γεγονότος ότι οι οικογένειές τους παραμένουν προσκολλημένες στη δική τους γλώσσα και δεν γνωρίζουν τουρκικά, έρχονται πρώτη φορά σε επαφή με αυτή τη γλώσσα στα Τουρκικά σχολεία και υποχρεώνονται στην εκμάθησή ης μέσα από σκληρές εκπαιδευτικές μεθόδους.

    Αναφέρεται ότι

    Στα δημοτικά σχολεία, υπάραχει ένα δίκτυο νεαρών μαθητών – πληροφοριοδοτών υπεύθυνων να καταγγέλουν στους δασκάλους τους τούς Πόντιους μικρούς μαθητές που μιλούν μεταξύ τους τη γλώσσα τους, και τους οποίους επιλαμβάνονται ακολούθως οι δάσκαλοί τους ή ακόμη και η αστυνομία με σκληρές μεθόδους πειθούς.

    Στα γυμνάσια και τα λύκεια το έργο της τρομοκράτησης αναλαμβάνουν ρατσιστικές και φασιστικές ομάδες, μεταξύ άλλων οι «Γκρίζοι Λύκοι»,

    αυτές οι εκπαιδευτικές συνθήκες αποκλείουν τους Πόντιους φοιτητές από τα πανεπιστήμια και τις ανώτερες σπουδές. Οι φοιτητές Ποντιακής καταγωγής που επιχειρούν να εκφράσουν την Ποντιακή τους συνείδηση και πολιτισμό μέσω περιοδικών, κινδυνεύουν να καταδικαστούν σε φυλάκιση από τις Τουρκικές αρχές.

    Το Τουρκικό κράτος, μέσω πολιτικών που εκπορεύονται από το συνταγματικό και νομικό του πλαίσιο με τις αυταρχικές του δομές, εξαφανίζει τις λέξεις Πόντος και Πόντιοι και καταπιέζει τις ατομικές και συλλογικές προσπάθειες ειρηνικής έκφρασης της σκέψης και της συνείδησης της Ποντιακής ταυτότητας.

    Περιγράφοντας αυτήν την κατάσταση, η Διεθνής Ένωση για τα Δικαιώματα και την Απελευθέρωση των Λαών επιθυμεί να επιμείνει στην ανυπαρξία ελευθερίας έκφρασης ενός συγκεκριμένου λαού, των Ποντίων, στη σημερινή Τουρκία. Η διεθνής κοινότητα οφείλει να γνωρίζει την κατάσταση. Επιπλέον, παρεμβάσεις προς την κατεύθυνση της άρσης της αποτελούν ένα βήμα προς τη διαφύλαξη ενός ζώντος πολιτισμού, ο οποίος έχει εμπλουτίσει την ανθρωπότητα

    http://palio.antibaro.gr/national/pontiki_pontiako.htm

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 04/06/2015

  50. Des milliers de musulmans se convertiraient en secret au christianisme

    18 mai 2015
    Imprimer E-mail

    Des milliers de musulmans d’Algérie se convertiraient au christianisme, désenchantés par le «Printemps arabe» et la montée d’un islam violent, selon Ali Khidri, le seul distributeur de Bibles du pays qui croule actuellement sous les demandes. Des centaines de personnes viennent chaque mois aux bureaux de la Société de Bibles d’Algérie, assure son secrétaire exécutif. Ali Khidri souligne aussi que des milliers de musulmans se rendent dans les églises pour en savoir plus sur la foi chrétienne.

    D’après le distributeur de Bibles, les musulmans interrogeraient actuellement leur foi, à cause des actes perpétrés au nom de l’islam. «Ils sont de plus en plus à penser qu’il s’agit là du vrai visage de l’islam», affirme Ali Khidri. Il ajoute que des chrétiens convertis produisent des émissions de télévision pour promouvoir la Bible auprès des Algériens, en utilisant leur connaissance du Coran.

    200 000 chrétiens?

    Selon la Société de Bible, il y aurait entre 100 000 et 200 000 chrétiens dans le pays, une immense augmentation, en comparaison des 2000 qui y résidaient il y a trente ans. Mais il est impossible d’avoir des chiffres exacts, parce que les chrétiens ne peuvent pas pratiquer leur foi ouvertement, en Algérie. Ali Khidri rappelle que, d’après le gouvernement, les chrétiens seraient 600 000. Mais, il s’agit selon lui d’une tentative de semer la peur. Plus de 2000 baptêmes ont en tout cas été enregistrés en 2013. Selon le bibliste, le pouvoir d’Alger tolérerait les nombreuses conversions parmi les Berbères, parce qu’ils étaient chrétiens avant l’arrivée de l’islam, au 7ᵉ siècle. Ali Khidri affirme également que les musulmanes sont attirées par le christianisme à cause du respect que Jésus manifestait envers les femmes. Depuis un décret présidentiel de 2006, le prosélytisme est interdit, et les cultes non-musulmans sont restreints, en Algérie, indique «The Tablet». Le fait de brandir une Bible peut être puni de cinq ans de prison ou de l’expulsion du pays, pour les prêtres étrangers.

    Le christianisme comme affirmation identitaire

    Mais, comme le note l’historienne française Karima Dirèche, dans un article publié par l’Apic en 2010, la plupart de ces conversions se font vers les mouvements protestants évangéliques et concernent surtout les Kabyles, un peuple issu de tribus berbères. Les conversions au néo-évangélisme s’inscrivent dans un contexte algérien de violence politique et idéologique: la décennie 1990, «décennie noire», a laissé place à la terreur et la guerre civile qui a fait plus de 200 000 victimes, opposant le gouvernement algérien à divers groupes islamistes. Cette violence a suscité le désarroi dans une Kabylie déjà encombrée de nombreuses crises, note Karima Dirèche. En Kabylie, le désenchantement induit par les années noires fait place à l’invocation d’un passé idéalisé, souligne la chercheuse. Au niveau religieux, le christianisme s’impose comme la religion d’origine du peuple kabyle, illustré par la figure de proue du Berbère qu’était saint Augustin (354-430). Karima Dirèche relève que les causes des conversions sont multiples. Selon une analyse sociopolitique, la conversion pourrait traduire, et principalement en Kabylie, la tentative de s’opposer au pouvoir et de se distinguer face à l’arabo-islamisme idéologique nationaliste algérien. – apic/tab/arch/rz

    http://www.bonnenouvelle.ch/bn2/index.php/en-bref/item/851-des-milliers-de-musulmans-se-convertiraient-en-secret-au-christianisme

    Σχόλιο από Πόντος και Αριστερά | 05/06/2015

  51. αδερφε μου,οι περισσοτεροι ειναι βιαιως εξισλαμισμενοι,η’ αναγκασμενοι.ακομα και με την ανταλλαγη,οι περισσοτεροι ηταν λογο συνθηκων εξισλαμισμενοι.οι μογγολοι,που κατελαβαν το βυζαντιο,δεν ηταν τοσο πολλοι για να αλλαξουν τον πληθυσμο.απλα εγινε λογο πολιτικης αναγκαιωτητος

    Σχόλιο από ασλανιδης σαββας | 15/08/2015

  52. […] επίσης έκανε σχέσεις με τους ξεκομμένους έως τότε μουσουλμάνους ελληνόφωνους και συνέβαλε στην πραγματική, γνήσια φιλία του […]

    Πίνγκμπακ από -Καλό ταξίδι Γιώργο Ανδρεάδη « Πόντος και Αριστερά | 31/12/2015


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: