-Rap of Europontians

 Λίγες μέρες πριν είχαμε ένα αφιέρωμα στην ποντιακή διάλεκτο. Είναι αλήθεια ότι το γράψαμε με το άγχος και την απελπισία του Ελλαδίτη που βλέπει αυτές τις παλαιές γλωσσικές μορφές να εξαφανίζονται από τη σύγχρονη Ελλάδα στο πλαίσιο μιας (σχεδόν περατωμένης) διαδικασίας πολιτιστικής ομογενοποίησης , υπό τη σκληρή γλωσσική επικυριαρχία της δημοτικής. 

 Όμως, εκεί που η ποντιακή διάλεκτος λειτουργεί  ακόμα ως μητρική γλώσσα, υπάρχει πρωτότυπη μουσική παραγωγή στα ποντιακά. Έκφραση αυθόρμητη, χωρίς τον ιδεολογικό καταναγκασμό που δημιουργεί η ψυχολογική ανάγκη αντίστασης στην αφομοίωση. 

Τέτοια λοιπόν παραγωγή συναντιέται σήμερα στους ποντιόφωνους ομογενείς πρόσφυγες από τις χώρες της πρώην ΕΣΣΔ. Νέοι πρόσφυγες της δεκαετίας του ‘90 και εντεύθεν, που δυστυχώς ούτε οι παλιοί πρόσφυγες του ‘22 κατανόησαν και αγκάλιασαν, και μάλλον τους φέρθηκαν με τον ίδιο τρόπο που φέρθηκαν οι “ντόπιοι” στους πρόσφυγες παππούδες μας. Ας ακούσουμε μερικά χαριτωμένα (και όχι μόνο) κομμάτια!

-Σάκη προχώρα, σε θέλει όλη η χώρα

The girl is going to parhar: Η εξαθλίωση της Eurovision μας θύμισε ένα απολαυστικό κείμενο του Κοσμέτε, που γράφτηκε για μια παλιότερη διοργάνωση, αλλά παραμένει απελπιστικά επίκαιρο. Ας το απολαύσουμε:

Οφέτος άλλο πελλιάν εχτέθαμε. Εγάμεσαν εμας με τη γιουροβίζιον και με το κωλοζούλιγμαν τσή Παπαρίζενας. Αν ερωτάς κάτιναν Ρωμαίον ποίος έτον ο Ελύτης, θα λέει σε , ατός π’ ευτάει φρυγανιές Ελίτ. Για τον Σεφέρην ζατήμ κι ερωτώ, θα λένε, ατός πού έχ σχολήν οδηγών, ή ότι έν του Σεφερλή  ύρ’…..Αοίκον μιλλετ είμες, κι ατό λέγν’ατο εθνικόν περηφάνειαν. Εντραπέστεν ολίγον,εντραπέστεν. Σ’σόν κόσμον έν και θάνατος. Τά δεκάρια και τά δωδεκάρια ντό παίρνε τά παιδία τουν ς’ σό σκολείον εκές κανείς κι κλώσκεται να τερεί. Ρωτάς ατα, ποίος είπεν το ΟΧΙ και λέγν εσε, ο Αλή Πασιάς.

-Ένας θρήνος για τον Χρύσανθο

Πέρασαν ήδη τέσσερα χρόνια από το θάνατο του μεγάλου Πόντιου τραγουδιστή Χρύσανθου Θεοδωρίδη, γόνου Ελλήνων προσφύγων από το Καρς του Καυκάσου.

Με αφορμή το θάνατό του ο Πόντιος ποιητής Κώστας Διαμαντίδης, ο τ’ εμέτερον ο Κοσμέτες, έγραψε έναν συγκλονιστικό θρήνο. Ξεκινά με τους εξής στίχους :

ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΕΧΑΘΑΝΕ ΚΑΙ ΒΑΣΙΛΙΑΝΤ ΕΠΗΓΑΝ,

ΚΑΙ ΜΑΝΑΧΟΝ ΑΘΑΝΑΤΑ Τ’ΕΣΑ ΤΑ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ

 (Βασίλεια χαθήκανε και βασιλιάδες πάνε, μονάχα όμως αθάνατα μένουν τα δικά σου τραγούδια)

Και νιά τά λόγια τ’ εύκαιρα πού παίρει ατα η αέρα

Ατά λέγν’ατα εύκαιροι, ν’ ακούγν’ατς ε οι άλλοι

Αν έκουγαν οι αποθαμέν’ θ’ ελάγγευαν κι εσκούσαν.

-Να προστατέψουμε τη γλώσσα μας

 21 Φεβρουαρίου: Διεθνής Hμέρα Μητρικής Γλώσσας  

Ένας από τους σημαντικούς σύγχρονους λογοτέχνες είναι ο Κώστας Διαμαντίδης, ο οποίος επιμένει να γράφει στην ποντιακή διάλεκτο.  Τα έργα του «Τ’ αναντί του ρου», η μεταγραφή της «Λυσιστράτης» στην ποντιακή, το «Ροδάφνον», και η ποιητική συλλογή «Ονέρτα πόνια τάματα» έχουν βγει έξω από τα στενά όρια της εθνικοτοπικής ομάδας. Με αφορμή τη σημερινή Διεθνή Ημέρα Μητρικής Γλώσσας έγραψε: “H γλώσσα, η ιστορία,  τα ονόματα φέρνουν μαζί τους το φορτίο των αιώνων όχι για να διατηρήσουν τη συντηρητική του φόρμα, αλλά για να κρατήσουν ζωντανή τη συνέχεια και την επίτευξη της όποιας προόδου.

-Πoιός θυμάται τον Καλατράβα;

Οπέρς κεκά εγάμεσαν εμας με την Ολυμπιάδαν, με τ’αρχαίον τεά το πνεύμαν τ’ αθάνατον (αθάνατον κλεφτουριά) και με του Καλατράβα το σκέπαστρον (απάν ατουν να κρεμίεται).

Έφααν ετσερίαν κι επ’ εκεί έλειψαν ατο και ς’σό καμίσν εμουν και άλλο τσιρνίαν κι εξέγκαν κι εσκώθαν εδέβαν πλάν….. Πλερώστεν ατώρα περήφανοι Ρωμαίοι και σουμά ς’εσάς εμείς πά τά βούδια, πού είμες περήφανοι πού ‘κι είμες άμαν εσας Ρωμαίοι.

 

-Οι…. σερσερήδες τη Κοσμέτε!

Όλια εποίκεν το μουνίν, έλεεν η σχωρεμέντσα η γραία η Κοντάβα, θα φυσά και τά σαχτάρια.

Αχά και τ’εμέτερον. Σεπεπί τη γενοκτονίας, έναν σουρίν εύκαιροι, σερσερήδες απαίδευτοι και αβαράδες, πού με το λύκον τρών το πρόβατον και με τον οικοκύρν εθε κάθουνταν και μοιρολογούν ατο, εφέκαν τά μπαράκια και τά μεϊχανάδες κι άμον γουτουρεμέν έτρεχαν σ’σα ράδια και ς’σά τελεοράσεις και έθαψαν κι’άλλο βαθέα τ’ αποθαμένς εμουν. Θα κουρτούν τον κόσμον, αδελφόπο μ’, άλλο μιγκίν κι παίρ’.

-Έλα, σο msn ελέπω σε

Παλιό αλλά καλό!

Περιπλανώμενος (η)  στο διαδίκτυο μπορείς να ανακαλύψεις και διαμαντάκια!  Κάτι τέτοια βρήκα και ‘γω στις Άθλιες Κόρες που στο Ναό τους λατρεύουν την Θεά (Κ)αφροδίτη.

Και οι εξομολογήσεις των Ιερειών της Θεάς, dannossiel (1η και 2η εξομολόγηση) και  Εrisabetsu (3η εξομολόγηση) είναι -τουλάχιστον- γοητευτικές!