-Έλλη Παππά: Σύμβολο της αντι-σταλινικής Αριστεράς

Η  Σμυρνιά Έλλη Παππά, η σύντροφος του Νίκου Μπελογιάννη, έφυγε απ’ τη ζωή. Όμως θα ζει για πάντα ως σύμβολο αντίστασης, τόσο στην καπιταλιστική εκμετάλλευση, όσο και στις σταλινικές διαστρεβλώσεις που επανέρχονται ταχύτατα στα ανεξέλικτα τμήματα μιας καθυστερημένης Αριστεράς.

Αποτέλεσε σύμβολο μιας αντισταλινικής Αριστεράς, αλλά και του προσφυγικού ελληνισμού που ακολούθησε ένα δικό του τρόπο αντίστασης στη μοίρα του και στη διαχείριση των ζητημάτων του. Εντάχθηκε στην Αριστερά και την μετέτρεψε από μια αδιάφορη, γκρινιάρικη και αντιδραστική σέχτα, όπως ήταν το ΣΕΚΕ, στη μεγαλειώδη Αριστερά της Αντίστασης.

Η Έλλη Ιωαννίδη-Παππά ανήκει σ’ εκείνο το κομμάτι του προσφυγικού ελληνισμού που δεν αλλοτριώθηκε από το σταλινισμό, αλλά διατήρησε το ελεύθερο κριτικό του πνεύμα.

Σ΄ αυτή τη γυναίκα, αφιερώνουμε τη σημερινή ανάρτηση. 

-ΚΚΕ και Λάος χωρίς “Ψυχή Βαθειά”

Αμφιβολίες ΚΚΕ για την «Ψυχή βαθιά» του Βούλγαρη

Χοντραίνει το παιχνίδι το ΚΚΕ εναντίον της ταινίας του Παντελή Βούλγαρη «Ψυχή βαθιά», που ως γνωστόν ασχολείται με το θέμα του εμφυλίου πολέμου, εστιάζοντας στις ανθρώπινες περιπέτειες, μακριά από πολιτικές και κομματικές αναλύσεις.

Η συμφιλιωτική ματιά του σκηνοθέτη ήταν αναμενόμενο ότι θα ενοχλήσει τα δύο άκρα. Ο Γιώργος Καρατζαφέρης του ΛΑΟΣ έφερε πριν από καιρό το θέμα στη Βουλή καταγγέλλοντας το κράτος (βλέπε Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου) που χρηματοδοτεί ταινία για τον εμφύλιο. Τώρα ήρθε η σειρά του ΚΚΕ.

-Ψυχή βαθιά

Σε μια εποχή που ο ελληνικός κινηματογράφος αναζητά νέα ταυτότητα, ο Παντελής Βούλγαρης τολμά να επιστρέψει με μια βαθιά ανθρώπινη ταινία που ρίχνει φως σε μια επώδυνη περίοδο του παρελθόντος μας: τον εμφύλιο. Δίνοντας μάλιστα για τίτλο της το σύνθημα των μαχητών του Δημοκρατικού Στρατού: «Ψυχή βαθιά».

Από την “Ελευθεροτυπία”

-Μεσόβουνο Κοζάνης: το Χωριό της Αντίστασης

Μεσόβουνο Κοζάνης.

Ηταν το πρώτο χωριό της ηπειρωτικής Ελλάδας που πήρε τα όπλα κατά των κατοχικών αρχών. Ενα από τα πρώτα που γνώρισαν τα μαζικά αντίποινα της Βέρμαχτ, με δύο διαδοχικά ολοκαυτώματα κι εκατοντάδες νεκρούς. Κι όμως, η συλλογική εθνική μνήμη κάθε άλλο παρά του έχει επιφυλάξει τη θέση που του αξίζει στο μαρτυρολόγιο της δεκαετίας του ‘40.

Ισως γιατί σ’ αυτή την ιστορία έπαιξαν καθοριστικό ρόλο οι ελληνικές δωσιλογικές αρχές, καθιστώντας την ακατάλληλη για τους συνήθεις πανηγυρικούς της ημέρας.

(Δίκτυο μαρτυρικών πόλεων & χωριών)

- Ματαιωμένη ουτοπία…

Ευχαρίστησα την Ελισάβετ για το βιβλίο και ξεκίνησα με αγωνία να του ρίξω μια ματιά προσπερνώντας την από 130 σελίδες Εισαγωγή του.

Ο λόγος: “..έχει κάποια στοιχεία για τα μέρη σας…” όπως με προειδοποίησε η Ελισάβετ.

Φθινόπωρο 1947  περιοχή Σερρών. Ένας δάσκαλος (ο Γιάννης Γαβριηλίδης) ψάχνει τρόπους να βγεί στο βουνό… με τους “ληστοσυμμορίτες” όταν :

“..Έπρεπε ωστόσο να υπήρχε μια διέξοδος από την πόλη. Ο νους μου πήγε στη γνωστή μου μοδίστρα Όλγα Π.  από τον Ελαιώνα, που έμενε στα Άνω Καμενίκια.

-Από τον Πόντο στη Ρουμανία, ως πολιτικός πρόσφυγας

Γιάννης Γαβριηλίδης : καταδικασμένος δίς εις προσφυγιάν

Ένα πολύ ενδιαφέρον αφιέρωμα στον αγωνιστή Γιάννη Γαβριηλίδη – που γεννήθηκε στην Αργυρούπολη του Πόντου, έζησε μετά το 1949 ως πολιτικός πρόσφυγας στη Ρουμανία και επαναπατρίστηκε στην Ελλάδα και πέθανε πριν από λίγα χρόνια-  ετοίμασε ο συγχωριανός του Γιώργος Πολυχρονίδης στο καλό μπλογκ του.

Ο Γιάννης Γαβριηλίδης είναι μια ενδιαφέρουσα περίπτωση, τόσο για την ιστορία της ελληνικής Αριστεράς, όσο και για την ιστορία των Ποντίων προσφύγων στην Ελλάδα. Αλλά και η πνευματική του παρουσία, κυρίως στις αναζητήσεις του για το γλωσσικό ζήτημα, μας οδηγεί και σε μια άλλη αντιμετώπιση της γλώσσας. Όχι ως πολιτικού φαινομένου, αλλά ως ενός πολιτισμικού αγαθού που θα έπρεπε να αντιμετωπιστεί αυτόνομα και με σεβασμό. Οι προβληματισμοί του επί του γλωσσικού, παρότι φαντάζουν σήμερα ως συντηρητικοί, εν τούτοις φέρνουν μέχρι τις μέρες μας τις πρωτόλειες θέσεις του ΚΚΕ, που είχε αρνηθεί  να προσχωρήσει στο στρατόπεδο των αστών δημοτικιστών, οι οποίοι θεωρούσαν ότι σχεδόν το άπαν για την επίλυση  του κοινωνικού ζητήματος ήταν η καθιέρωση της δημοτικής.  Ας δούμε όμως το πολύ ενδιαφέρον αφιέρωμα:

Η ΑΙΑΝΗ στην Αντίσταση 1941-44

Απλές ιστορίες, απλών ανθρώπων, σε ένα λιτό και απλό λεύκωμα-βιβλίο

που με μεράκι δημιούργησαν οι Στάμος Γρ. Χαρίσης και Μανδραβέλης Μ. Μιχάλης . “Δεν είμαστε ιστορικοί….ζητούμε συγγνώμη αν έχουμε ξεχάσει να μνημονεύσουμε κάποιον..” ομολογούν.

Στριμωγμένες μνήμες του χωριού τους Αιανή Κοζάνης σε ένα λεύκωμα για μια εποχή που  “…είναι τόσο κοντά μας σε εμάς αφού σε αυτήν την ιστορία πρωταγωνιστές είναι άνθρωποι δικοί μας…παπούδες…πατεράδες…αδέρφια…συγχωριανοί…και φίλοι..”

(στην φωτο ο Στάμος Χ. Γρηγόρης , μέλος του ΕΑΜ Αιανής. Σκοτώθηκε στις 13/1/1947)

-Να προστατέψουμε τη γλώσσα μας

 21 Φεβρουαρίου: Διεθνής Hμέρα Μητρικής Γλώσσας  

Ένας από τους σημαντικούς σύγχρονους λογοτέχνες είναι ο Κώστας Διαμαντίδης, ο οποίος επιμένει να γράφει στην ποντιακή διάλεκτο.  Τα έργα του «Τ’ αναντί του ρου», η μεταγραφή της «Λυσιστράτης» στην ποντιακή, το «Ροδάφνον», και η ποιητική συλλογή «Ονέρτα πόνια τάματα» έχουν βγει έξω από τα στενά όρια της εθνικοτοπικής ομάδας. Με αφορμή τη σημερινή Διεθνή Ημέρα Μητρικής Γλώσσας έγραψε: “H γλώσσα, η ιστορία,  τα ονόματα φέρνουν μαζί τους το φορτίο των αιώνων όχι για να διατηρήσουν τη συντηρητική του φόρμα, αλλά για να κρατήσουν ζωντανή τη συνέχεια και την επίτευξη της όποιας προόδου.

-Ανοιχτή Συνέλευση Καλαμαριάς

Η Ανοιχτή Συνέλευση Καλαμαριάς καλεί σε πορεία την Πέμπτη 26.02.09 στον Πεζόδρομο της Καλαμαριάς στις 19:00.

Θα ακολουθήσει ανοιχτή συζήτηση στις 20:30 στον χώρο εκδηλώσεων του 1ου Λυκείου Καλαμαριάς στην οδό Χηλής.

 

-Ρόζα Λούξεμπουργκ: αντί μνημοσύνου

Η θριαμβευτική πορεία της βαρβαρότητας θα βρει το τέρμα της. Ο Αχέρων θα ξαναμπεί σε κίνηση. Από το πνεύμα της Ρόζας θα γεννηθούν νικητές.

Πάουλ Έρλιχ

Η Ρόζα Λούξεμπουργκ υπήρξε ένα σπάνιο μυαλό, μια διανοούμενη που σφράγισε τον 20ο αιώνα. Τα κείμενά της και η κριτική που άσκησε στα κακώς κείμενα (ακόμα και στη λενινιστική αντίληψη, που πρόκρινε τις  κομματικές οργανώσεις απ’ τα σοβιέτ), χαρακτηρίζονταν από μια εκπληκτική διορατικότητα. Ακόμα και αυτά που μας αφορούν (τις συνθήκες στην περιοχή μας στις αρχές του 20ου αιώνα), τα περιγράφει με μοναδικό τρόπο .

Δολοφονήθηκε στις 15 Ιανουαρίου του 1919.

-Καλό ταξίδι παππού Γιώργο

Λίγα αμήχανα λόγια

Ξημερώματα Σαββάτου έφυγε από κοντά μας και ο παππούς  ο Γιώργος! Στα 84 χρόνια του…. Ο Γιώργος ο Γεμελιάρης με μιά εξαιρετική πορεία ζωής. Από τις Λεύκες της Πάρου, εσωτερικός μετανάστης στην Αθήνα, στην αντιφασιστική αντίσταση της Κατοχής, κρατούμενος στην  Ελ Ντάμπα ως όμηρος των Βρετανών μετά το Δεκέμβρη του ‘44 …. και εν τέλει φιλόσοφος και θυμόσοφος μέχρι το τέλος της ζωής του. 

-Ο ματωμένος Δεκέμβρης του ‘44 και ο βρετανικός παράγων

Μια από τις συγκλονιστικότερες και τραγικότερες στιγμές της νεότερης ιστoρίας μας είναι τα όσα διαδραματίστηκαν το Δεκέμβρη του ‘44 στην μόλις απελευθερωμένη Αθήνα. Η Ελλάδα είχε υποστεί μια από τις πλέον βάρβαρες συμπεριφορές απο τους κατακτητές: τους Γερμανούς Ναζί και τους συνεργάτες τους, Ιταλούς και Βούλγαρους φασίστες. Θεωρείται ότι τόσο σκληρή συμπεριφορά κατά κατακτημένου λαού, οι Ναζί επέδειξαν μόνο στην περίπτωση της Ουκρανίας. Ένα 10% του ελληνικού λαού θα χαθεί τη σκληρή αυτή εποχή. Και αυτό, μόλις 20 χρόνια μετά από την τρομακτική Μικρασιατική Καταστροφή, όταν οι Έλληνες της Ανατολής έχασαν το 40% του πληθυσμού τους από τους Τούρκους εθνικιστές.

-Γιώργος Γεριτσίδης: Ένας απ’ τους νεκρούς του Πολυτεχνείου…

Οι Πόντιοι έχουν πληρώσει βαρύ φόρο αίματος στους κοινωνικούς και εθνικούς αγώνες, τόσο στην πατρίδα τους τον Πόντο, όσο και στο ”δικό τους” εθνικό κράτος, την  Ελλάδα, αλλά και τη Ρωσία, όπου συμμετείχαν στα δρώμενα από τις αρχές του 20ου αιώνα.

Στο Πολυτεχνείο μεταξύ των υπόλοιπων δημοκρατών Ελλήνων συμμετείχαν και αρκετοί Πόντιοι. Ένας από αυτούς που έχασαν τη ζωή τους ήταν ο Γιώργος Γεριτσίδης, γεννημένος στην Ξάνθη.  Δημοκράτης, αντιπολεμικός, υποστηρικτής του Κινήματος Ειρήνης και του Γρηγόρη Λαμπράκη, θα χάσει τη ζωή του στα γεγονότα του Πολυτεχνείου, δολοφονημένος από τους χουντικούς. 

-ΚΑΠΕΤΑΝ ΜΑΥΡΟΣ

 

“- Μιχάλη, αυτή την φορά σε αφήνω. Αν μάθω ότι έκανες ξανά τέτοια δουλειά τότε θα σου πάρω το κεφάλι και δεν θα σε λυπηθώ, τα παιδιά σου θα μείνουν ορφανά. Ο ΕΛΑΣ δεν ανέχεται ληστείες, κατάλαβες ; Φύγε, και αν θέλεις να κάνεις ληστείες πήγαινε με τους ληστοσυμμορίτες. Αν όμως πέσεις στα χέρια μου τότε θα το πληρώσεις.  Ο Μιχάλης έφυγε με το σφαχτό για το σπίτι του. Μα σαν  καλοσκέφτηκε την απειλή μου, την επόμενη μέρα ήρθε με το τουφέκι του και κατατάχθηκε στον ΕΛΑΣ. Εγώ του εμπιστεύθηκα το οπλοπολυβόλο μου, πάνω στο οποίο είχα χαράξει το όνομά μου. Για τον εαυτό μου κράτησα μια αραβίδα του ιππικού, ήταν πιο ελαφριά. Ο Μιχάλης δεν ντρόπιασε το όπλο μου, σε κάθε μάχη κελαηδούσε και σκόρπιζε στον εχθρό τον θάνατο…”

“..Τότε πήρα το στάγιερ και άδειασα επάνω τους μια ολόλκηρη δεσμίδα…Αστραπιαία έριξα μια ματιά προς την Αριστέα, ήταν ανάσκελα πεσμένη, το αίμα είχε βάψει την άσπρη μπλούζα της, τα όμορφα μαλλιά της γινόντουσαν κόκκινα….Τότε οι Βούλγαροι δεν έβαζαν με τα μυδράλια προς εμένα, αλλά προς το σημείο όπου ήταν το πτώμα της Αριστέας..” 

-Mικρασιάτης, κομμουνιστής και Ολυμπιακός

Περιπλανώμενοι στο διαδικτυακό διάστημα συναντήσαμε ένα κείμενο για τον Νίκο Γόδα, Μικρασιάτη πρόσφυγα στην Κοκκινιά, παίκτη και οπαδό του Ολυμπιακού και κομμουνιστή του ΕΛΑΣ που εκτελέστηκε το 1948….   Οι πρόσφυγες του ‘22, όταν έφτασαν στον Πειραιά  και δημιούργησαν τις προσφυγικές φαβέλες εντάχθηκαν κυρίως στον Ολυμπιακό.  Αντίθετα οι ντόπιοι που είχαν περιχαρακωθεί τότε στις δικές τους συνοικίες υποστήριζαν κυρίως τον Παναθηναϊκό.  Αυτή ακριβώς η κοινωνική και ταξική διάκριση  αποτυπώθηκε και στα συναισθήματα που είχε η μια ομάδα για την άλλη.

-Ο “Ποντιακός Εμφύλιος” ή “το τέλος των Ταγμάτων Ασφαλείας”

Η μάχη του Κιλκίς είναι η πιο φονική σύρραξη του Εμφυλίου – αν εξαιρέσουμε τις μάχες σε Γράμμο και Βίτσι. Και η πιο τραγική στιγμή για τους πρόσφυγες Ποντίους, που αλληλοσφάχτηκαν ανελέητα. Ελάχιστοι τη γνωρίζουν, αν εξαιρέσουμε τους ντόπιους Κιλκισιώτες.

Η συνέχεια στου Πάνου

                                                                        

(η φωτογραφία από το περίφημο σπήλαιο του Κιλκίς) 

Μνήμες κατοχής…

Στον απόηχο της εξέγερσης της Δράμας και των αντιποίνων που επακολούθησαν στις πόλεις και τα χωριά της Ανατολικής Μακεδονίας από τα βουλγαρικά στρατεύματα κατοχής. Δοξάτο, Κάτω Νευροκόπι, Καλός Αγρός, Μυλοπόταμος, Προσοτσάνη, Ν. Σκοπός, Χωριστή  κλπ. πλήρωσαν τότε βαρύ φόρο αίματος, χιλιάδες οι νεκροί. 1 Οκτωβρίου 1941, χωριό Λευκώνας Σερρών….

 

-Ο Γιάννης Χαλκίδης και το θράσος των χουντικών

αθωώθηκε ο Χατζηγιάννης για την κατηγορία της συκοφαντικής δυσφήμισης του δολοφόνου του Χαλκίδη, Λεπενιώτη.

Ένας βασανιστής της χούντας και ένας αντιστασιακός ξανασυναντήθηκαν την Παρασκευή που μας πέρασε στο δικαστήριο. Μόνο που κατήγορος ήταν ο χουντικός βασανιστής και κατηγορούμενος ο αντιστασιακός. 

Αφορμή ήταν οι μνήμες από τη δολοφονία του Γιάννη Χαλκίδη, του υπεύθυνου των Λαμπράκηδων της Θεσσαλονίκης, που είχε γεννηθεί στο ποντιακό χωριό Σφενδάμη Πιερίας και δολοφονήθηκε από τη χούντα…..